III SA/Kr 275/23

|Sygn. akt III SA/Kr 275/23 | [pic] W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 5 czerwca 2023 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: WSA Tadeusz Kiełkowski, Sędziowie: WSA Hanna Knysiak-Sudyka (spr.), ASR WSA Magdalena Gawlikowska, , Protokolant: Specjalista Agata Zaręba-Piotrowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 czerwca 2023 r., sprawy ze skargi J. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Tarnowie z dnia 12 grudnia 2022 r. nr SKO.PS/4110/635/2022 w przedmiocie odmowy przyznania zasiłku celowego skargę oddala Przedmiotem skargi J. W. (dalej: skarżący) jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Tarnowie z 12 grudnia 2022 r., nr SKO.PS/4110/635/2022 utrzymująca w mocy decyzję Kierownika Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w R. wydaną z upoważnienia Wójta Gminy R. z 17 października 2022 r. znak [...], którą odmówiono skarżącemu przyznania zasiłku celowego na zakup 0,5 tony węgla opałowego. W stanie faktycznym sprawy skarżący pismem z 12 października 2022 r. wniósł o przyznanie zasiłku celowego na zakup 0,5 tony węgla. Decyzją z 11 października 2022 r. znak [...] Wójt Gminy R. skierował skarżącego do Domu Pomocy Społecznej dla osób w podeszłym wieku pn. [...] w B. na pobyt stały. Decyzja z dnia 11 października 2022 r. znak [...] Wójt Gminy B. orzekł o umieszczeniu skarżącego w ww. DPS. W tym samym dniu skarżący został umieszczony w placówce. Wobec powyższego organ I instancji decyzją z dnia 17 października 2022 r. znak [...] odmówił skarżącemu przyznania zasiłku celowego na zakup 0,5 tony węgla opałowego. W odwołaniu od powyższej decyzji skarżący wskazał, że została ona wydana bezprawnie, bez jego wiedzy i zgody. Decyzją z 12 grudnia 2022 r. organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Kolegium wskazało, że w dniu 11 października 2022 r. skarżący został umieszczony w Domu Pomocy Społecznej dla osób w podeszłym wieku pn. [...] w B. na pobyt stały, zatem ma zaspokojone niezbędne potrzeby, umożliwiające życie w warunkach odpowiadających godności człowieka. Zgodnie z § 5 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z 23 sierpnia 2012 r. w sprawie domów pomocy społecznej (Dz. U. z 2018 r. poz. 734) dom, niezależnie od typu, świadczy usługi w zakresie potrzeb bytowych, zapewniając miejsce zamieszkania, wyżywienie, odzież i obuwie, utrzymanie czystości. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skarżący podniósł, że cofnął zgodę na umieszczenie go w Domu Pomocy Społecznej w B. Odpowiadając na skargę Kolegium wniosło o oddalenie skargi, podnosząc, że skarżący przebywał w DPS od 11 października 2022 r. Decyzją z dnia 11 stycznia 2023 r. sygn. akt [...] Kolegium uchyliło swoją decyzję kierującą skarżącego do domu pomocy społecznej w całości i umorzyło postępowanie pierwszej instancji z wniosku skarżącego z 11 października 2022 r. o umieszczenie w domu pomocy społecznej. Kolejną decyzją z tej samej daty Kolegium uchyliło i umorzyło postępowanie w sprawie umieszczenia skarżącego w DPS, zaś decyzję ustalająca odpłatność mieszkańca za pobyt w tej placówce Kolegium uchyliło i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz.U. z 2022 r. poz. 2492, ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2023 r. poz. 259; dalej powoływanej jako "p.p.s.a.") kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. Tylko zatem stwierdzenie, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, z naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub z innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, może skutkować uchyleniem przez Sąd zaskarżonego aktu (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a - c p.p.s.a.). Przeprowadzone w określonych na wstępie ramach badanie zgodności z prawem zaskarżonej decyzji wykazało, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem organ nie naruszył przepisów prawa. Przechodząc do merytorycznego rozpoznania skargi, Sąd uznał, że jest ona niezasadna. Sąd nie dostrzegł naruszeń prawa, które musiałyby skutkować wyeliminowaniem zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego. Materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia w tej sprawie stanowił art. 39 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (tekst jedn. Dz.U. z 2023 r., poz. 901; powoływanej także jako "u.p.s."). Zgodnie z ust. 1 tego artykułu, w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej może być przyznany zasiłek celowy. Zasiłek celowy może być przyznany w szczególności na pokrycie części lub całości kosztów zakupu żywności, leków i leczenia, ogrzewania, w tym opału, odzieży, niezbędnych przedmiotów użytku domowego, drobnych remontów i napraw w mieszkaniu, a także kosztów pogrzebu (ust. 2). Jak wynika z art. 8 ust. 1 ustawy, przyznanie zasiłku celowego uzależnione jest od dochodu uzyskiwanego przez wnioskodawcę. Zaakcentować należy, że skoro zasiłek celowy "może być" przyznany (art. 39 ust. 1 ustawy), to ze wskazanej regulacji jasno wynika, że przyznanie zasiłku celowego leży w granicach tzw. uznania administracyjnego. Decyzja podjęta w ramach uznania administracyjnego nie będzie mogła być uznana za dowolną wtedy, gdy orzekający organ ustali zgodnie z art. 7 i 77 § 1 k.p.a. wszystkie istotne okoliczności dla treści rozstrzygnięcia wydawanego na podstawie art. 39 ustawy (por. wyrok NSA z 27 października 2020 r., sygn. akt I OSK 1011/20). Co należy szczególnie podkreślić, rodzaj, forma i rozmiar świadczenia powinny być odpowiednie do okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy (art. 3 ust. 3 ustawy). Potrzeby osób i rodzin korzystających z pomocy powinny zostać uwzględnione, jeżeli odpowiadają celom i mieszczą się w możliwościach pomocy społecznej (art. 3 ust. 4). Należy ponadto zauważyć, że osoba wnioskująca o przyznanie pomocy zobligowana jest w pierwszej kolejności do przezwyciężania we własnym zakresie swoich problemów. Zgodnie bowiem z art. 2 ust. 1 ustawy, celem pomocy społecznej jest umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężanie trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać, wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości. Osoby i rodziny korzystające z pomocy społecznej są zobowiązane do współdziałania w rozwiązywaniu ich trudnej sytuacji życiowej, co wynika z postanowień art. 4 ustawy, a pomoc społeczna nie może stanowić źródła utrzymania i zaspokojenia wszystkich potrzeb beneficjentów. W rozpatrywanym przypadku Sąd nie dopatrzył się przekroczenia przez organy ram uznania administracyjnego. Oceniając materiał dowodowy zebrany w kontrolowanej sprawie należy stwierdzić, że czynności organu I instancji zostały poprawnie ukierunkowane na pozyskanie wiedzy o tych wszystkich okolicznościach faktycznych, które były istotne dla tej sprawy (dochody skarżącego, liczba osób w gospodarstwie, otrzymywane wsparcie). Jak już zwrócono uwagę powyżej, rodzaj i wysokość pomocy powinny być odpowiednie do okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy i być adekwatne do możliwości organu. Organy pomocowe muszą dokonywać wyboru w hierarchii potrzeb beneficjentów. Z jednej strony muszą brać pod uwagę liczbę wpływających wniosków, z drugiej – możliwości finansowe ośrodków pomocy społecznej, mając na uwadze, że możliwości budżetu państwa są ograniczone. Rozdysponowywanie środkami pomocowymi musi być więc nie tylko bardzo wyważone, ale i podlegać ograniczeniom, tak aby pomoc ta dotarła do osób jej najbardziej potrzebujących oraz aby nie pozostawić takich osób bez jakiegokolwiek wsparcia. Podkreślić należy, że motywy rozstrzygnięcia organy jasno wskazały w uzasadnieniach przedmiotowych decyzji. Zaakcentowano, że w dniu 11 października 2022 r. skarżący został umieszczony w Domu Pomocy Społecznej dla osób w podeszłym wieku pn. [...] w B. Zgodnie z § 5 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z 23 sierpnia 2012 r. w sprawie domów pomocy społecznej (Dz. U. z 2018 r. poz. 734) dom, niezależnie od typu, świadczy usługi w zakresie potrzeb bytowych, zapewniając miejsce zamieszkania, wyżywienie, odzież i obuwie, utrzymanie czystości. Potrzeba bytowa skarżącego została zatem zaspokojona i brak było podstaw do wydania pozytywnej decyzji w przedmiocie zasiłku celowego na zakup 0,5 tony węgla. Mając zatem na uwadze niesporne w sprawie ustalenia stanu faktycznego oraz wskazanie konkretnych motywów rozstrzygnięcia, nie sposób dopatrzyć się przekroczenia przez organy ram uznania administracyjnego. Argumenty wysunięte zarówno w zaskarżonej decyzji, jak i decyzji organu I instancji są racjonalne i zbieżne z poczynionymi ustaleniami. Mając na uwadze całokształt okoliczności tej sprawy należało stwierdzić, że decyzje organów obu instancji nie były arbitralne, lecz podjęte zostały z poszanowaniem mających zastosowanie przepisów materialnoprawnych oraz przepisów procedury, w tym w szczególności z uwzględnieniem art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a. Organy podały motywy, którymi kierowały się w ocenianej sprawie, wyjaśniając, przy uwzględnieniu jakich okoliczności i przepisów prawnych, skarżącemu odmówiono przyznania zasiłku celowego. Analiza natomiast akt sprawy jednoznacznie wskazuje, że kontrolowane decyzje wydane zostały w oparciu o całokształt materiału dowodowego sprawy, który pozyskany został w wyniku prawidłowo przeprowadzonego postępowania i przy jednoczesnym zaprezentowaniu prawidłowej oceny tego materiału. Mając powyższe na względzie, Sąd oddalił skargę, działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.