III SA/Kr 277/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący NSA Krystyna Kutzner Sędziowie WSA Tadeusz Wołek WSA Halina Jakubiec (spr.) Protokolant Bernadetta Szczypka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 listopada 2008 r. sprawy ze skargi A. D. na decyzję Wojewody z dnia [...] nr [...] w przedmiocie wymeldowania I. skargę oddala, II. przyznaje od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na rzecz adwokata – T. W. Kancelaria Adwokacka K., ul. [...] koszty nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w kwocie 240,- zł (słownie: dwieście czterdzieści złotych), podwyższone o stawkę podatku od towarów i usług przewidzianą dla tego rodzaju czynności w przepisach o podatku od towarów i usług, obowiązujące w dniu orzekania o tych opłatach. Decyzją z dnia [...] nr [...] wydaną na podstawie art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (tekst jednolity Dz. U. z 2006 r. Nr 139, poz. 993 ze zm.) i art. 104 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2000r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) Wójt Gminy wymeldował z pobytu stałego A. D. z budynku pod adresem R. [...]. Uzasadniając decyzję, organ odwołał się do poczynionych w sprawie następujących ustaleń faktycznych: właściciel budynku pod nr [...] w R. S. D. wniosła o wymeldowanie byłego męża A. D., podając, że mocą wyroku rozwodowego z dnia [...] Sądu Okręgowego (sygn. akt [...]) orzeczono wobec skarżącego eksmisję. Policja ustaliła, że skarżący nie przebywa pod w/w adresem a ostatni raz był widziany tam około półtora roku temu. Przebywa aktualnie w P. przy ul. [...]. Skarżący składając wyjaśnienia podał, że z końcem roku 2006 wyjechał z R., bo nie wpuszczono go do domu, nie posiada kluczy , a dom opuścił dobrowolnie. Nie składał do sądu cywilnego pozwu o ochronę posiadania. S. D. oświadczyła, że pozostawione przez byłego męża rzeczy, może w każdej chwili odebrać, natomiast nie był on przez nią widywany na terenie R. od dłuższego czasu, nie przebywa w ogóle w jej domu. W oparciu o powyższe ustalenia organ powołując się treść art. 15 ust. 2 w/w ustawy dopuszczającego możliwość wydania decyzji w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 3 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania, stwierdził, że w sprawie zachodzą przesłanki wymeldowania skarżącego. Skarżący nie mieszka w budynku w R. [...], budynek nie jest jego własnością, nie posiada kluczy i nie składał w trybie art. 344 Kodeksu cywilnego pozwów o ochronę posiadania. W odwołaniu od w/w decyzji A. D. podniósł błąd w ustaleniach faktycznych organu, gdyż co najmniej raz miesiącu przebywa on w R. w domu, w którym przed rozwodem zamieszkiwał z żoną. Ponadto z uwagi na fakt, że czynił nakłady na ten dom ma prawo tam zamieszkiwać. Wojewoda decyzją z dnia [...] znak [...] wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2000 r. Nr 98, póz. 1071 z późn. zm.) w związku z art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Odwołał się do treści art. 6 ust. 1 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych stanowiącego, że pobytem stałym jest zamieszkanie w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego przebywania i wskazał, że w przedmiotowej sprawie zgromadzony materiał dowodowy bezspornie potwierdza, iż A. D. nie mieszka w budynku pod adresem R. [...]. Z materiału wynika też, że opuszczenie przedmiotowego budynku przez skarżącego nastąpiło jeszcze przed wydaniem przez Sąd Okręgowy wyroku eksmisyjnego z dnia [...] sygn. akt [...]. Skarżący opuścił go pod koniec 2006 r. i zamieszkał u swego brata w P. Opuszczenie budynku w R. [...] organ uznał za dobrowolne, gdyż za dobrowolne opuszczenie lokalu można uznać także takie opuszczenie, które jakkolwiek jest wynikiem przymuszenia, to osoba w odpowiednim czasie nie skorzystała z żadnych przysługujących jej środków prawnych, w celu przywrócenia naruszonego posiadania. Dodał, że zameldowanie w lokalu służy wyłącznie celom ewidencyjnym i ma na celu potwierdzenie faktu pobytu w tym lokalu (art. 9 ust. 2 b w/w ustawy). Organ I instancji wydając przedmiotową decyzję zlikwidował istniejącą fikcję meldunkową. Natomiast podniesiony w odwołaniu argument, iż skarżący nie zgadza się z decyzją o jego wymeldowaniu, gdyż czynił nakłady finansowe na przedmiotową nieruchomość nie może być wzięty pod uwagę, ponieważ wszelkie rozliczenia finansowe mogą być rozstrzygane na drodze cywilnoprawnej, a nie przez organy meldunkowe. Powyższa decyzja stała się przedmiotem skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, w której A. D. wyjaśnił powody braku obecności w R. Przebywał bowiem na leczeniu w Klinice, po przeszczepie nerki a także w Szpitalu, po złamaniu nogi. Ogólnie jest osobą schorowaną i musi pozostawać pod kontrolą lekarzy, stąd wynika konieczność przebywania na co dzień u rodziny zamieszkującej w pobliżu klinki. Dodał też, że każda jego próba dostania się do domu w R. kończyła się niepowodzeniem, gdyż była żona nie wpuszczała go, a nawet wzywała Policję. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Wojewódzki Sąd Administracyjny zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – p.p.s.a (Dz. U. nr 153, poz. 1270) sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej a stosownie do przepisu art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Jednocześnie w oparciu o art. 134 § 1 ustawy p.p.s.a Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami oraz powołaną podstawą prawną. Kryterium legalności umożliwia sądowi administracyjnemu wyeliminowanie z obrotu prawnego decyzji, jeżeli stwierdzi on naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Kierując się wskazanymi kryteriami należy stwierdzić, że skarga A. D. nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych: osoba, która opuszcza miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 3 miesiące, jest obowiązana wymeldować się w organie gminy, właściwym ze względu na dotychczasowe miejsce jej pobytu, najpóźniej w dniu opuszczenia tego miejsca. Ust. 3 tego artykułu stanowi z kolei, że organ gminy wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 3 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. Opuszczenie miejsca pobytu stałego, jako niezbędna przesłanka wymeldowania, określona w art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, winna być rozumiana jako zaniechanie posiadania lokalu będącego dotychczasowym miejscem stałego pobytu i dobrowolne wyprowadzenie się do innego mieszkania. Rezygnacja z prawa do przebywania w lokalu powinna nastąpić w sposób wyraźny, poprzez złożenie stosownego oświadczenia, ale również poprzez odpowiednie zachowanie, które w sposób nie budzący wątpliwości wyraża wolę danej osoby. Opuszczeniem jest zatem nie tylko fizyczne nie przebywanie, ale i zamiar opuszczenia danego lokalu, z jednoczesnym zerwaniem wszelkich związków z lokalem dotychczasowym i założeniem w nowym miejscu ośrodka swoich osobistych i majątkowych interesów. W przedmiotowej sprawie należy rozważyć czy opuszczenie i nieprzebywanie przez A. D. domu w R. pod nr [...] w okolicznościach wydania wyroku zawierającego orzeczenie o eksmisji go z tego lokalu i faktycznej realizacji eksmisji odbyło się i odbywa w warunkach dobrowolności, zwłaszcza, że w skardze podnosi, iż wolą jego jest zamieszkanie w przedmiotowym lokalu a nie może tej woli zrealizować na skutek działań byłej żony, która gdy tylko pojawi się w okolicach domu wzywa Policję. Zasadnym jest wobec tego powołanie tezy wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 6.10.2005r. II OSK 65/05, który stwierdził, że opuszczenie lokalu wskutek wykonania wyroku orzekającego eksmisję jest opuszczeniem lokalu w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, które w konsekwencji uzasadnia orzeczenie o wymeldowaniu osoby eksmitowanej. Dotychczasowy lokal przestaje być bowiem centrum życiowym w sensie zlokalizowania osobistych i majątkowych interesów. Nie ulega wątpliwości w świetle wyczerpującego i poprawnie ocenionego przez organy materiału dowodowego, że dla A. D. aktualnym miejscem zamieszkania jest dom brata w P. Przyznał tę okoliczność sam skarżący w skardze. Posiada on tym samym nowe centrum życiowe, które zlokalizował ze względu na potrzebę przebywania w pobliżu ośrodków leczenia. Odnosząc się do zarzutu braku dowolności w opuszczeniu domu przez skarżącego, czego przejawem ma być równoległe staranie się o ponowne zamieszkanie w R. - z punktu widzenia przesłanek wymeldowania podnieść należy, że brak dowodu na działania ze strony skarżącego, które przybrałyby formę pozwów realizujących cywilnoprawne roszczenia o ochronę posiadania. Nie można stwierdzić zatem jednoznacznie, że skarżący nie godzi się z zaistniałym stanem rzeczy, co wykluczałoby podstawę do decyzji o wymeldowaniu go. Na koniec należy zauważyć, że funkcją wymeldowania, podobnie zameldowania nie jest regulacja stosunków osobistych i rodzinnych, czy rozstrzyganie kto posiada tytuł prawny do lokalu. Ewidencja ludności jako taka służy jedynie zbieraniu informacji w zakresie danych o miejscu zamieszkania i pobytu osób, a więc rejestracji stanu faktycznego (podkreślił zasadę tę Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 27 maja 2002r., K20/01, OTK-A r. 2002, nr 3, poz.34, LEX 54068). Wobec powyższego, w ocenie Wójt Gminy oraz Wojewoda wydali słuszną merytorycznie i pozbawioną uchybień mogących mieć istotny wpływ na wynik postępowania decyzję, stąd skarga A. D. na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi podlega oddaleniu. O kosztach Sąd orzekł na podstawie art. 250 p.p.s.a w zw. z § 2 ust. 1 i § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu ( Dz. U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.).