III SA/Kr 277/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Hanna Knysiak-Molczyk Sędziowie WSA Dorota Dąbek NSA Krystyna Kutzner ( spr.) Protokolant Renata Nowak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 maja 2014 r. sprawy ze skargi D. B. działającego przez przedstawiciela ustawowego K. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 3 grudnia 2013r. nr [ ] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia z funduszu alimentacyjnego uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji Samorządowe Kolegium Odwoławcze działając na podstawie: - art. 9, art. 10, art. 12, art. 15, art. 18, art. 20 i 25 ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (Dz.U.2012.1228 ); - art. 3 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz.U.2006.992.); - rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 7 lipca 2010 r. w sprawie sposobu i trybu postępowania, sposobu ustalania dochodu oraz wzorów wniosku, zaświadczeń i oświadczeń o ustalenie prawa do świadczeń z funduszu alimentacyjnego (Dz. U. nr. 123, poz. 836 ze zm.); - art. 138 § 1 pkt. 1 Kodeksu postępowania administracyjnego – decyzją z dnia 3 grudnia 2013r. nr [...] utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy z dnia [...] 2013 r. nr [...] orzekającą o odmowie przyznania K. B. - przedstawicielowi ustawowemu skarżącego D. B. - świadczenia z funduszu alimentacyjnego . Organ odwoławczy wyjaśnił, że świadczenia z funduszu alimentacyjnego przysługują , jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę w rodzinie nie przekracza kwoty 725 zł. Ustawa o pomocy osobom uprawnionym do alimentów nie zawiera samodzielnej definicji dochodu , jak i dochodu rodziny i w tym zakresie odsyła do ustawy o świadczeniach rodzinnych. Zgodnie z art.3 pkt.2 tej ustawy, dochód rodziny oznacza przeciętny miesięczny dochód członków rodziny uzyskany w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy. W związku z powyższym , dla celów niniejszej sprawy kryterium dochodowe rodziny skarżącego należało obliczyć przy uwzględnieniu dochodu osiągniętego przez jego rodzinę w 2012 roku. Dochodem rodziny skarżącego w 2012r. były dochody uzyskane przez matkę skarżącego K. B. W aktach sprawy znajdują się dwa zaświadczenia wydane przez Naczelnika Urzędu Skarbowego o dochodzie K. B. podlegającym opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych na zasadach określonych w art. 27, 30b, 30c i 30 e ustawy z dnia 26 lipca 1991r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz.U.2012.361) osiągniętym w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy. W pierwszym zaświadczeniu z dnia 2 lipca 2013r., wykazano dochód osiągnięty w roku podatkowym 2012 w kwocie 154.446,45 zł oraz składki na ubezpieczenie społeczne odliczone od dochodu w kwocie 1.642,41 zł, natomiast w drugim zaświadczeniu z dnia 23 sierpnia – wykazano dochód za ten sam rok podatkowy w kwocie 14.483,07 zł , składki na ubezpieczenie społeczne odliczone od dochodu w kwocie 1.642,41 zł , a nadto w zaświadczeniu tym zawarto informację , że " Podatnik w roku podatkowym 2012 osiągnął dochody z PIT-39". Samorządowe Kolegium Odwoławcze, w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji dokonało obliczenia dochodu rodziny skarżącego przyjmując za podstawę tych obliczeń zaświadczenie z dnia 2 lipca 2013r. i od wykazanego w nim dochodu w kwocie 154.446,45 zł; w kwocie tej do dochodu w roku 2012 opodatkowanego podatkiem dochodowym od osób fizycznych na zasadach ogólnych, doliczono także dochód ze sprzedaży nieruchomości zabudowanej budynkiem mieszkalnym położonym w W. Od powyższej kwoty organ odjął składki na ubezpieczenie społeczne w kwocie 1.642,41 zł oraz składki na ubezpieczenie zdrowotne w wysokości 1203,18 złotych , a także dochód z tytułu utraconego zatrudnienia w roku 2012 tj. kwotę 11.637,48 zł , co dało kwotę 139.963, 38 zł. Do tej kwoty należało z kolei dodać otrzymany przez K. B. zasiłek dla bezrobotnych tj. kwotę 823,60 zł . Organ ustalił, że dochód rodziny skarżącego uzyskany w 2012r. wyniósł 140.786,98 zł, a w przeliczeniu na osobę w rodzinie wyniósł 5.866,12 zł i przekraczał ustawowe kryterium dochodowe określone w art. 9 ust.2 ww. ustawy tj. kwotę 725 zł. Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło, że przeprowadzona weryfikacja obliczenia dochodu na jedną osobę w rodzinie skarżącego, dokonana przez organ pierwszej instancji potwierdziła prawidłowość tych obliczeń . Odnosząc się do argumentów odwołania, Kolegium wyjaśniło, iż nie jest możliwe uznanie otrzymanego w roku 2012 dochodu ze sprzedaży nieruchomości za dochód utracony, pomimo przeznaczenia uzyskanych ze sprzedaży nieruchomości środków na spłatę kredytu bankowego i braku możliwości korzystania przez skarżącego z tego dochodu obecnie. Art. 2 pkt. 17 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, który zawiera katalog dochodów utraconych, ustawodawca nie obejmuje utraty dochodu spowodowanej spłatą zadłużeń, czy kredytów. W ocenie organu odwoławczego, w związku z przekroczeniem kryterium dochodowego, od którego uzależnione jest przyznanie świadczenia z funduszu alimentacyjnego , nie było możliwe uwzględnienie wniosku skarżącego. Na powyższą decyzję wpłynęła skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, w której skarżący wniósł o jej uchylenie w całości i przyznanie prawa do świadczenia z funduszu alimentacyjnego. Skarżący zarzucił , że organy dokonały błędnego ustalenia stanu faktycznego naruszając art. 7 i art. 8 K.p.a poprzez błędne ustalenie dochodu z 2012r., uwzględniającego kwoty uzyskane ze sprzedaży nieruchomości , bez uwzględnienia , iż z uzyskanej kwoty został spłacony w całości kredyt hipoteczny zaciągnięty w 2009r. Środki uzyskane ze sprzedaży nieruchomości nie spowodowały zatem przysporzenia majątku . Skarżący zarzucił, że organy orzekające w niniejszej sprawie nie wyjaśniły, czy przychód ze sprzedaży nieruchomości podlega opodatkowaniu na zasadach ogólnych na podstawie przepisów o podatku dochodowym od osób fizycznych . Do wniosku o ustalenie prawa do świadczeń z funduszu alimentacyjnego dołączony był PIT -39, w którym wykazano kwotę podatku należnego 0 zł, sugerując, że ten przychód nie spełnia przesłanek umożliwiających zaliczenie go do dochodu w rozumieniu art. 3 pkt 1 lit. a ustawy o świadczeniach rodzinnych. W skardze podniesiono , że sprzedaż domu nie poprawiła sytuacji materialnej rodziny skarżącego , a wydane w niniejszej sprawie decyzje organów są krzywdzące. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie i podtrzymało w całości swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył , co następuje : Stosownie do art.1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U.2002.1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to , że przedmiotem kontroli Sądu jest zgodność z prawem zaskarżonej decyzji . Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji pod kątem jej zgodności z prawem , Sąd stwierdził , że skarga zasługuje na uwzględnienie . W rozpoznawanej sprawie przedmiotem skargi jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 3 grudnia 2013r utrzymującą w mocy decyzję Wójta Gminy z dnia [...] 2013r. orzekająca o odmowie przyznania świadczenia z funduszu alimentacyjnego na rzecz skarżącego D. B. z powodu przekroczenia ustawowego kryterium dochodowego , od którego uzależnione jest przyznanie wnioskowanego świadczenia. Zasady ustalania prawa do świadczeń z funduszu alimentacyjnego zostały uregulowane w ustawie z dnia ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (Dz.U.2012.1228 ). Zgodnie z art. 9 ust. 2 tej ustawy , świadczenia z funduszu alimentacyjnego przysługują , jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę w rodzinie nie przekracza kwoty 725 zł. Pod pojęciem dochodu i dochodu rodziny w rozumieniu art. 2 pkt. 4 i 5 ww. ustawy należy rozumieć odpowiednio dochód lub dochód rodziny, o którym mowa w przepisach o świadczeniach rodzinnych. Zgodnie z art.15 ust.1 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów , ustalenie prawa do świadczeń z funduszu rodzinnego oraz ich wypłata następują odpowiednio na wniosek osoby uprawnionej lub jej przedstawiciela ustawowego .Do wniosku należy dołączyć odpowiednio zaświadczenie wydane przez naczelnika właściwego urzędu skarbowego lub oświadczanie o dochodzie podlegającym opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych, na zasadach określonych w art. 27, 30b , 30c i 30e ustawy z dnia 26 lipca 1991r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz.U.2012.361), każdego członka rodziny, zawierające informacje o wysokości: a/ dochodu, b/ składek na ubezpieczenie społeczne odliczonych od dochodu, c/ należnego podatku (art.15 ust.4 pkt.1 ww. ustawy ). Tryb postępowania w sprawach o przyznanie świadczenia z funduszu alimentacyjnego określa Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 7 lipca 2010r. w sprawie sposobu i trybu postępowania , sposobu ustalania dochodu oraz wzorów wniosku , zaświadczeń i oświadczeń o ustalenie prawa do świadczeń z funduszu alimentacyjnego. Wzór zaświadczenia z urzędu skarbowego o dochodzie członków rodziny, o którym mowa w art. 15 ust. 1 ww. ustawy, uzyskany w roku kalendarzowym poprzedzającym okres świadczeniowy, określa załącznik Nr 2 do ww. rozporządzenia. Zaświadczenie, o którym wyżej mowa, potwierdza fakty ustalone w postepowaniu podatkowym oraz stan prawny w zakresie obowiązku podatkowego strony i wydane przez uprawniony organ w zakresie jego działania , jest dokumentem urzędowym w rozumieniu art. 76 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego. Dokument ten stanowi dowód tego, co zostało w nim urzędowo stwierdzone, a organy administracji publicznej prowadzące postępowanie o ustalenie prawa do świadczenia z funduszu alimentacyjnego są związane treścią zaświadczenia naczelnika urzędu skarbowego. Odnosząc powyższe do rozpoznawanej sprawy należy stwierdzić , że w aktach administracyjnych znajdują się dwa zaświadczenia wydane przez Naczelnika Urzędu Skarbowego o dochodzie członka rodziny podlegającym opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych na zasadach określonych w art. 27 , 30b, 30c i 30 e ustawy z dnia 26 lipca 1991r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz.U.2012.361) osiągniętym w roku kalendarzowym poprzedzającym okres z a s i ł k o w y. Tymczasem wzór zaświadczenia określony w załączniku Nr 2 do ww. rozporządzenia z dnia 7 lipca 2010r.odnosi się do okresu ś w i a d c z e n i o w e g o. Zauważyć należy , że okres świadczeniowy , zgodnie z art.2 pkt.8 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, to okres od 1 października do 30 września następnego roku kalendarzowego , natomiast okres zasiłkowy , stosownie do art.3 pkt.10 ustawy o świadczeniach rodzinnych , to okres od 1 listopada do 31 października następnego roku kalendarzowego. Załączone do akt sprawy zaświadczenia nie są zatem zgodne z wzorem określonym w załączniku nr 2. Niezależnie od powyższego , należy stwierdzić , że organy orzekające w niniejszej sprawie nie wyjaśniły , dlaczego za podstawę obliczeń przyjęły dochód wykazany w zaświadczeniu z dnia 2 lipca 2013r. w kwocie 154.446,45 zł , pomimo iż w zaświadczeniu z dnia 23 sierpnia wykazano dochód za ten sam rok podatkowy w kwocie 14.483,07 zł . Tak znaczne rozbieżności w wykazanym dochodzie obligowały organy ustalające prawo skarżącego do świadczeń z funduszu alimentacyjnego do wyjaśnienia tych rozbieżności , a w szczególności do jednoznacznego ustalenia , czy dochód osiągnięty ze sprzedaży nieruchomości i wykazany przez matkę skarżącego w zeznaniu PIT- 39 podlegał opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych na zasadach określonych w art.27 , 30b , 30c i 30 e ustawy z dnia 26 lipca 1991r. o podatku dochodowym od osób fizycznych . Wyjaśnienie rozbieżności w zakresie osiągniętego przez K. B. dochodu w roku podatkowym 2012 , wykazanego w zaświadczeniach wydanych przez Naczelnika Urzędu Skarbowego nie może być dokonane bez udziału organu podatkowego , jak uczynił to organ administracji publicznej w rozpatrywanej sprawie. Związanie treścią wydanego zaświadczenia naczelnika urzędu skarbowego wyklucza możliwość samodzielnego ustalenia dochodu podlegającego opodatkowaniu w zakresie wyżej wskazanym przez organ ustalający prawo do świadczenia z funduszu alimentacyjnego. W przypadku uzasadnionych wątpliwości , a wydanie dwóch zaświadczeń o różnej treści co do tego samego roku podatkowego wątpliwości te uzasadnia , zobowiązuje organ do przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w tym zakresie i ewentualnie do zastosowania trybu określonego w § 5 ust.1 ww. rozporządzenia z dnia 7 lipca 2010r. poprzez wezwanie wnioskodawcę do uzupełnienia wniosku o przedłożenie właściwego dokumentu wydanego przez organ podatkowy. Wątpliwości tych nie mogą rozstrzygnąć we własnym zakresie organy orzekające w sprawie świadczeń z funduszu alimentacyjnego. Obowiązek wyjaśnienia tej istotnej z punktu widzenia rozstrzygnięcia wniosku o ustalenie prawa do świadczeń z funduszu alimentacyjnego ciążył zarówno na organie pierwszej , jak i drugiej instancji. W niniejszej sprawie organy nie wyjaśniły , czy złożony przez skarżącą PIT-39 dotyczył dochodu podlegającego opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych na zasadach ogólnych w rozumieniu art.3 pkt.1 lit.a ustawy o świadczeniach rodzinnych, a w konsekwencji nie zweryfikowano zarzutów podniesionych w tym zakresie. Reasumując należy stwierdzić, że organy orzekające nie wyjaśniły w sposób prawidłowy i nie ustaliły dokładnie stanu faktycznego sprawy w zakresie ustalenia dochodu rodziny skarżącego , naruszając art.7 i art.77 kpa . Stosownie do art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U2012.270) , ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ , którego działanie było przedmiotem zaskarżenia. W związku z powyższym organy rozpoznając ponownie sprawę zobowiązane są do uwzględnienia oceny prawnej zawartej w niniejszym uzasadnieniu wyroku. Uznając, że zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji zostały wydane z naruszeniem przepisów postępowania w zakresie wyżej opisanym , które mogło mieć wpływ na wynik sprawy , Sąd działając na podstawie art.145 § 1 pkt.1 c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.2012.270) orzekł jak w sentencji.