III SA/Kr 290/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Krystyna Kutzner Sędziowie WSA Bożenna Blitek (spr.) WSA Janusz Kasprzycki Protokolant Renata Nowak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 stycznia 2013 r. sprawy ze skargi E. R. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 30 grudnia 2011r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania I. skargę oddala, II. przyznaje od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na rzecz adwokata Ł. L. - Kancelaria Adwokacka w K, ul. [...] tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu kwotę 240 zł (słownie: dwieście czterdzieści złotych) podwyższoną o podatek od towarów i usług przewidziany dla tego rodzaju czynności. Zaskarżonym postanowieniem z dnia 30 grudnia 2011 r. Nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło, że odwołanie E. R., od pisma Prezydenta Miasta z dnia [...] 2011 r. nr [...] w przedmiocie skierowania do zawarcia umowy najmu lokalu mieszkalnego nr [...] w budynku przy ul. P w K, jest niedopuszczalne. Na uzasadnienie powyższego postanowienia Samorządowe Kolegium Odwoławcze podało, że w dniu 7 lipca 2011 r. E. R. złożyła pismo, w którym stwierdziła, że wnosi odwołanie od pisma Prezydenta Miasta z dnia [...] 2011 r. nr [...] w przedmiocie skierowania do zawarcia umowy najmu lokalu mieszkalnego nr [...] w budynku przy ul. P w K, które – w jej ocenie – jest decyzją administracyjną. Nie mniej jednak, zdaniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego, ustawa z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie kodeksu cywilnego (Dz. U. z 2005 r., nr 31, poz. 266 z późn. zm.) nie przewiduje rozstrzygnięć w formie decyzji administracyjnej i sprawy dotyczące najmu lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu gminy są sprawami cywilnymi, a wszelkie wynikłe spory rozstrzygane są przez sądy powszechne. Organ podkreślił, w ślad za orzecznictwem sądownictwa administracyjnego, że pisma informujące wnioskodawców o przydzieleniu lub odmowie przydzielenia żądanego lokalu nie są decyzjami, a w konsekwencji – nie przysługuje od nich odwołanie. Ze skargi złożonej w dniu 30 stycznia 2012 r. i pozostałych pism skierowanych przez E. R. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, a także z analizy dołączonych do odpowiedzi na skargę pism i dokumentów wynika, że skarżąca nie akceptuje treści prawomocnego wyroku Sądu Rejonowego z dnia 20 stycznia 2010 r., sygn. akt [...] orzekającego eksmisję skarżącej z lokalu przy ul. M w K, jak również nie akceptuje przedstawionej oferty objęcia lokalu socjalnego nr [...] w budynku przy ul. P w K odmawiając podpisania umowy najmu tego lokalu. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o oddalenie skargi i podtrzymało stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu. Ustanowiony dla skarżącej pełnomocnik z urzędu pismem z dnia 20 lipca 2012 r. wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i zarzucił naruszenie art. 1 pkt 1 kpa oraz art. 104 § 1 i 2 kpa poprzez błędne przyjęcie, ze rozstrzygniecie w przedmiocie skierowania do zawarcia umowy najmu lokalu socjalnego nie stanowi decyzji administracyjnej, a w konsekwencji naruszenie art. 127 § 1 kpa i art. 134 kpa. Na uzasadnienie zajętego stanowiska podniósł, że przedmiotowe skierowanie stanowi jednostronną czynność prawną dochodzącą do skutku przez złożenie oświadczenia woli przez organ administracji publicznej, do którego też należy ostateczne, prawnie wiążące określenie treści przedmiotowego skierowania, a tym samym jednostronnie i autorytatywnie rozstrzyga sytuacje prawną konkretnego adresata. Zdaniem pełnomocnika, czym innym jest zawarcie umowy najmu lokalu socjalnego, które następuje w trybie umownym, a czym innym rozstrzygnięcie organu o tym, jaki konkretny lokal zostanie obywatelowi przyznany i na jakich warunkach, co powoduje uznanie, że przedmiotowe skierowanie stanowi władczy i jednostronny akt z zakresu administracji publicznej wydany przez organ administracji i skierowany do określonego w nim adresata i stąd też stanowi decyzję administracyjną. Na rozprawie w dniu 17 stycznia 2013 r. pełnomocnik E. R. podkreślił, że pismo o skierowaniu skarżącej do zawarcia umowy najmu w istocie stanowi decyzję rozstrzygającą o jej sytuacji prawnej, od której przysługuje odwołanie i z tego względu wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Wojewódzki Sąd Administracyjny zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 z późn. zm.) – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (p.p.s.a.) sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej i bada legalność zaskarżonego postanowienia stosownie do przepisu art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) nie będąc w sprawowaniu tej kontroli związany granicami skargi – zarzutami, wnioskami oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.). W ramach tej kognicji Sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego postanowienia nie naruszono przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania. Na wstępie rozważań należy rozstrzygnąć jaki charakter ma skierowanie do zawarcia umowy najmu lokalu socjalnego – czy skierowanie to ma charakter decyzji administracyjnej, jak twierdzi to strona skarżąca, czy też nie ma takiego charakteru ani też charakteru innego aktu, o którym mowa w art. 3 § 2 p.p.s.a lub czynności z zakresu administracji publicznej, jak wskazuje to Samorządowe Kolegium Odwoławcze. Zdaniem Sądu, skierowanie E. R. w piśmie Prezydenta Miasta z dnia [...] 2011 r. do zawarcia umowy najmu lokalu mieszkalnego socjalnego nr [...] w budynku przy ul. P w K stanowiło ofertę zawarcia umowy, nie zaś rozstrzygnięcie w indywidualnej sprawie załatwiane w drodze decyzji na podstawie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, bądź czynność z zakresu administracji publicznej, o jakiej mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. A zatem należy przyznać rację Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu uznającemu, że odwołanie od tego skierowania jest niedopuszczalne. Sąd zauważa, że trafność zajętego powyżej stanowiska znajduje oparcie w art. 22 ustawy o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie kodeksu cywilnego, który stanowi, że z zasobu mieszkaniowego gminy wydziela się część lokali, które przeznacza się na wynajem jako lokale socjalne. Z kolei z art. 23 tej ustawy wynika, że uzyskanie prawa do lokalu socjalnego następuje na podstawie umowy najmu. Zarówno oferta zawarcia umowy, jak i sama czynność zawarcia umowy najmu stanowią czynność cywilnoprawną, a więc w przypadku kwestionowania przez stronę zainteresowaną jej warunków, jako sprawa cywilna podlega rozstrzygnięciu przed sądem powszechnym na podstawie art. 1 i art. 2 § 1 Kodeksu postępowania cywilnego. Należy także podkreślić, że zaprezentowane wyżej stanowisko wskazujące na cywilnoprawny charakter spraw dotyczących przyznania lokalu (w tym także lokalu socjalnego) znajduje potwierdzenie w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, a w szczególności zostało zawarte w postanowieniu z dnia 20 lipca 2012 r., sygn. akt I OSK 2236/11 oraz w postanowieniach z dnia 22 lipca 2010 r. I OSK 362/10, z 10 lutego 2012 r. I OSK 2192/11 oraz w wyroku z dnia 3 listopada 2010 r. I OSK 885/10. W oparciu o przytoczone wyżej argumenty Sąd uznał, że sprawy związane ze skierowaniem do zawarcia umowy najmu lokalu mieszkalnego socjalnego nie należą do kognicji sądu administracyjnego, a zatem Samorządowe Kolegium Odwoławcze - wydając postanowienie z dnia 30 grudnia 2011 r. Nr [...] stwierdzające, że odwołanie E. R., od pisma Prezydenta Miasta z dnia [...] 2011 r. nr [...] w przedmiocie skierowania do zawarcia umowy najmu lokalu mieszkalnego nr [...] w budynku przy ul. P w K, jest niedopuszczalne – nie naruszyło prawa. Mając powyższe na względzie Sąd skargi nie uwzględnił i na podstawie powołanych przepisów oraz art. 151 p.p.s.a. orzekł - jak w sentencji.