III SA/Kr 290/12

Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie Grzegorz Karcz po rozpoznaniu w dniu 23 maja 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosków adwokata A. Ż. o przyznanie wynagrodzenia za udzieloną pomoc prawną z urzędu w sprawie ze skargi E. R. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 30 grudnia 2011 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania postanawia: oddalić wnioski. Postanowieniem z dnia 6 kwietnia 2012 r. ustanowiono dla skarżącej adwokata (k. 28), którego Okręgowa Rada Adwokacka wyznaczyła w osobie mecenasa Ł. L. (k. 42). Rzeczony za czynności podjęte przed sądem administracyjnym w pierwszej instancji otrzymał stosowne wynagrodzenie (k. 58,59). Po wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie oddalającym skargę strony (k. 59) sporządził opinię o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej (k. 83) nie wnosząc jednak o przyznanie za to wynagrodzenia (k. 82). Z uwagi na wypowiedzenie przez skarżącą pełnomocnictwa adw. Ł. L. Okręgowa Rada Adwokacka zarządzeniem z dnia 29 kwietnia 2013 r. wyznaczyła dla skarżącej w jego miejsce pełnomocnika z urzędu w osobie adw. A. Ż. (k. 103). Ten zaś sporządził skargę kasacyjną zawierając w jej treści także wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej oraz wniosek o zasądzenie na swoją rzecz kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oświadczając przy tym, że nie otrzymał od skarżącej wynagrodzenia w całości ani w części (k. 112). Postanowieniem z dnia 24 lipca 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie odrzucił wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej (k. 119) z uwagi na fakt, że wniosek ten został złożony przez pełnomocnika strony po terminie (vide: uzasadnienie k. 123). Postanowienie to zostało przez pełnomocnika strony zaskarżone zażaleniem (k. 130), które Naczelny Sąd Administracyjny oddalił postanowieniem z dnia 15 października 2013 r. sygn. I OZ 880/13 (k. 138). W uzasadnieniu swego rozstrzygnięcia Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził wyraźnie, iż "w świetle akt niniejszej sprawy nie ulega wątpliwości, że termin do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu nie został dochowany" albowiem "wynika to z faktu, że przyczyna uchybienia terminu do wniesienia skargi kasacyjnej ustała wcześniej, niż na siedem dni przed złożeniem wniosku o przywrócenie terminu – i to niezależnie od tego, czy jako dzień ustania tej przyczyny traktować dzień dowiedzenia się przez adw. A. Ż. o fakcie wyznaczenia go na pełnomocnika E. R. (9 maja 2013 r.), dzień stawienia się adw. A. Ż. w sądzie (22 maja 2013 r.), czy dzień doręczenia mu odpisu wyroku z 17 stycznia 2013 r. (5 czerwca 2013 r.). Wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej został bowiem złożony w dniu 4 lipca 2013 r.". W dniu 12 listopada 2013 r. adw. A. Ż. złożył w tutejszym Sądzie wniosek o przyznanie mu wynagrodzenia także za postępowanie zażaleniowe przed NSA w Warszawie sygn. akt I OZ 880/13 oświadczając, że od skarżącej nie otrzymał wynagrodzenia w całości ani w części (k. 149). Konsekwencją oddalenia przez Naczelny Sąd Administracyjny zażalenia strony na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie o odrzuceniu wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej, było zaś to że postanowieniem z dnia 28 listopada 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie odrzucił skargę kasacyjną sporządzoną przez adw. A. Ż. (k. 154). Postanowieniem z dnia 18 kwietnia 2014 r. sygn. akt. I OZ 307/14 Naczelny Sąd Administracyjny (k. 175) oddalił zażalenie, które skarżąca wniosła osobiście od przedmiotowego postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego (k. 162). Mając na uwadze powyższe zważyć należało, co następuje: Stosownie do treści art. 250 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 02/153/1270 ze zm.) wyznaczony adwokat otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków. Zasady te precyzuje rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. 02/163/1348 ze zm.) określając czynności, stawki minimalne i szczegółowe zasady ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej, udzielnej przez adwokata ustanowionego z urzędu (§1 rozp.). Zgodnie z rozwiązaniami przyjętymi w §20 powołanego rozporządzenia wniosek o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej powinien zawierać oświadczenie, że opłaty te nie zostały zapłacone w całości lub części. W realiach rozstrzyganego przypadku można uznać, że zostało ono złożone przez adwokata. Nie oznacza to jednak automatycznie, że zachodzą podstawy do przyznania wyznaczonemu adwokatowi jakiegokolwiek wynagrodzenia. Jeśli bowiem chodzi o wynagrodzenie dla adw. A. Ż. za sporządzoną przez niego skargę kasacyjną, to podnieść należy, że przepis §18 ust. 1 pkt. 2 lit. b) powołanego rozporządzenia przewiduje możliwość przyznania adwokatowi wynagrodzenia za "sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej". W realiach niniejszej sprawy wyznaczony adwokat skargę kasacyjną co prawda sporządził ale jej nie wniósł. Przez "wniesienie" skargi kasacyjnej należy bowiem rozumieć skuteczne nadanie jej biegu a nie złożenie pisma procesowego w sądzie. Skoro zaś Wojewódzki Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 28 listopada 2013 r. odrzucił skargę kasacyjną sporządzoną przez adw. A. Ż. (k. 154) z uwagi na to, że została ona złożona przez adwokata po terminie a wniosek o przywrócenie terminu do jej wniesienia nie stał uwzględniony, to trudno w takich warunkach wywodzić, aby sporządzona skarga kasacyjna została przez adwokata "wniesiona". Wniesienie skargi kasacyjnej wiązałoby się bowiem, z wywołaniem skutku procesowego polegającego na zainicjowaniu kontroli instancyjnej wyroku wydanego przez Sąd I instancji. Co się natomiast tyczy wynagrodzenia dla adwokata za postępowanie zażaleniowe to przypomnieć należy, że w orzecznictwie sądów administracyjnych ukształtowało się stanowisko, zgodnie z którym pełnomocnik ustanowiony z urzędu otrzymuje wynagrodzenie za faktycznie udzieloną pomoc prawną, przy czym udzielenie pomocy prawnej przez pełnomocnika z urzędu powinno zmierzać bezpośrednio do poprawy lub ochrony sytuacji prawnej osoby, której pomoc jest udzielana (vide: postanowienia NSA z 15.04.2010 r. sygn. akt. II OZ 321/10 oraz z dnia 17.09.2012 r. sygn. akt. II FZ 727/12). Odnosząc tę uwagę do realiów niniejszej sprawy nie sposób zaś pominąć wywodów uzasadnienia Naczelnego Sądu Administracyjnego zwartych w postanowieniu z dnia 15 października 2013 r. sygn. I OZ 880/13 (k. 138) z których jasno wynika, iż "w świetle akt niniejszej sprawy nie ulega wątpliwości, że termin do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu nie został dochowany" albowiem "wynika to z faktu, że przyczyna uchybienia terminu do wniesienia skargi kasacyjnej ustała wcześniej, niż na siedem dni przed złożeniem wniosku o przywrócenie terminu – i to niezależnie od tego, czy jako dzień ustania tej przyczyny traktować dzień dowiedzenia się przez adw. A. Ż. o fakcie wyznaczenia go na pełnomocnika E. R. (9 maja 2013 r.), dzień stawienia się adw. A. Ż. w sądzie (22 maja 2013 r.), czy dzień doręczenia mu odpisu wyroku z 17 stycznia 2013 r. (5 czerwca 2013 r.). Wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej został bowiem złożony w dniu 4 lipca 2013 r.". W sytuacji więc gdy pomoc adwokata dawała stronie jedynie złudzenie skuteczności postępowania zażaleniowego, to trudno wywodzić, że wyznaczony adwokat faktycznie udzielił stronie pomocy prawnej. Ponieważ zaś przyznawanie wynagrodzenie obciąża Skarb Państwa, więc sąd dysponując środkami publicznymi odpowiada za "zasadność i legalność ich wydatkowania". (por. B. Dauter w: S. Babiarz i inni, "Koszty postępowania w sprawach administracyjnych i sądowoadministracyjnych", Wyd. LexisNexis 2007, s. 317). Orzekający podziela przy tym stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażone w postanowieniu z dnia 16 czerwca 2010 r. sygn. akt. II FZ 143/10 że art. 250 ppsa nie nakłada obowiązku uwzględnienia każdego wniosku pełnomocnika a pomoc prawna świadczona w sposób sprzeczny z zasadami profesjonalizmu nie stanowi podstawy do przyznania wynagrodzenia. Z przytoczonych względów orzeczono zatem jak w sentencji na podstawie art. 250 oraz art. 258 §1 i §2 pkt. 8 ustawy – Prawo o postepowaniu przed sądami administracyjnymi.