III SA/Kr 301/20

WyrokWSA w Krakowie2021-05-10

Skład orzekający: Maria Zawadzka, Hanna Knysiak - Sudyka, Marta Kisielowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy koszty związane z odstąpieniem od usunięcia pojazdu mogą zostać nałożone na właściciela, jeśli samo wydanie dyspozycji usunięcia pojazdu było nieuzasadnione lub jeśli właściciel posiadał uprawnienia do parkowania w miejscu objętym zakazem?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, uznając, że organy administracji nie zbadały wszystkich istotnych okoliczności faktycznych. Kluczowe znaczenie ma ustalenie, czy samo wydanie dyspozycji usunięcia pojazdu było uzasadnione, a także czy skarżący posiadał uprawnienia do parkowania w miejscu objętym znakiem D-18a z tabliczką T-29. Organy zignorowały fakt utraty mocy przez wyrok nakazowy, na którym opierały swoje rozstrzygnięcie, oraz nie wyjaśniły kwestii posiadania przez skarżącego karty parkingowej dla osoby niepełnosprawnej.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymującej w mocy decyzję Prezydenta Miasta o ustaleniu i zobowiązaniu do zapłaty kosztów związanych z odstąpieniem od usunięcia pojazdu w kwocie 227,55 zł. Koszty te powstały w związku z wydaniem dyspozycji usunięcia pojazdu z powodu niezastosowania się do znaku D-18a z tabliczką T-29, a następnie odstąpieniem od tej czynności z uwagi na przybycie właściciela. Skarżący kwestionował zasadność obciążenia go kosztami, podnosząc, że jest osobą niepełnosprawną i posiadał uprawnienia do parkowania w miejscu wyznaczonym dla niepełnosprawnych, a także że wyrok nakazowy, na którym oparto decyzję, utracił moc po jego uniewinnieniu.
Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego kwotę 100 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Zawadzka (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Hanna Knysiak - Sudyka Asesor WSA Marta Kisielowska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 10 maja 2021 r. sprawy ze skargi A. D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 27 stycznia 2020 r. sygn. akt [...] w sprawie zobowiązania do zapłaty kosztów związanych z odstąpieniem od usunięcia pojazdu 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego A. D. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia 27 stycznia 2020 r. znak [...] po rozpatrzeniu odwołania skarżącego – A. D. utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta z dnia [...] 2019 r. nr [...] orzekającej o: 1. ustaleniu wysokości kosztów związanych z odstąpieniem od usunięcia pojazdu marki C o nr rejestracyjnym [...] na kwotę 227,55 zł; 2. zobowiązaniu skarżącego do zapłaty kosztów ustalonych w pkt. 1. Powyższe decyzje zostały wydane w następującym stanie faktycznym i prawnym: Decyzją z dnia [...] 2019 r. organ I instancji orzekł w sposób wyżej opisany. W uzasadnieniu organ wskazał, że w dniu 2 czerwca 2019 r. funkcjonariusz Straży Miejskiej Miasta wydał dyspozycję usunięcia wyżej pojazdu skarżącego marki C z ul. B w K z powodu niezastosowania się przez skarżącego do znaku D-18a z tabliczką T-29. Dyspozycja usunięcia pojazdu została wydana na podstawie art. 130a ust. 1 pkt 1 Prawa o ruchu drogowym. Do odstąpienia od dyspozycji usunięcia pojazdu doszło po przyjeździe holownika o godz. 12.31 z uwagi na przybycie w międzyczasie skarżącego. Holownik nie został wykorzystany do usunięcia innego pojazdu i dlatego powstały koszty obejmujące koszty przejazdu na miejsce zdarzenia i wydaniem dyspozycji usunięcia pojazdu - w wysokości 227,55 zł. Powyższy stan faktyczny ustalono na podstawie notatki urzędowej sporządzonej przez funkcjonariusza Straży Miejskiej z dnia 2 czerwca 2019 r, nr [...], faktury VAT wystawionej przez firmę "K" N. N. i dokumentacji zdjęciowej. W związku z wydaniem dyspozycji o usunięciu pojazdu zostały poniesione koszty dojazdu pojazdu holującego na miejsce zdarzenia w kwocie 227,55 zł - kwota ta jest niższa od stawki opłaty za odstąpienie od usunięcia pojazdu zawartej w uchwale nr CXV/3069/18 Rady Miasta z dnia 7 listopada 2018 r. (§ 2 pkt 1 uchwały.) Jako podstawę prawną organ powołał art. 130a ust. 2a oraz ust. 10 h ustawy Prawo o ruchu drogowym oraz wskazał, że opłata z tytułu kosztów związanych z odstąpieniem od usunięcia pojazdu nie została dotychczas przez skarżącego uiszczona, zaś koszty te poniosła Gmina. W odwołaniu skarżący wskazał, ze jest osobą niepełnosprawną w stopniu umiarkowanym. Niepełnosprawność powstała przed szesnastym rokiem życia "dotyczy narządów ruchu", ma ona charakter trwały i z tych powodów był uprawniony do pozostawienia samochodu na ul. B w K w dniu 2 czerwca 2019 r. Skarżący podniósł, iż jest w trakcie załatwiania "aktualnego orzeczenia o stopniu niepełnosprawności, na podstawie którego będzie uprawniony do parkowania pojazdu w miejscach przeznaczonych dla osób niepełnosprawnych". W tej sprawie został wyznaczony termin badania lekarskiego na dzień 30 sierpnia 2019 r. Podkreślił, że nie przyjął mandatu karnego za nieprawidłowe parkowanie ponieważ w sprawie tej toczy się postępowanie sądowe, o sygn. akt [...], a rozprawa została wyznaczona na dzień 9 października 2019 r. Zdaniem skarżącego, żądanie od niego pokrycia kosztów odstąpienia od usunięcia pojazdu jest całkowicie nieuzasadnione ponieważ nie doszło do załadownia jego samochodu na lawetę. Decyzją z dnia 27 stycznia 2020 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy zaskarżona decyzje organu I instancji. W uzasadnieniu decyzji powołało art. 130a ust 1 pkt 1 ustawy Prawo o ruchu drogowym oraz wskazało, że jak wynika ze znajdującej się w aktach sprawy notatki dot. odstąpienia od usunięcia pojazdu w dniu 2 czerwca 2019 r. odstąpiono od holowania pojazdu marki C o nr rejestracyjnym [...], a laweta nie została wykorzystana do odholowania innego pojazdu. Powodem wydania dyspozycji usunięcia pojazdu było "niezastosowanie się do znaku D-18a z tabliczką T-29". Zgodnie z art. 46 ust. 4 ustawy Prawo o ruchu drogowym: kierujący pojazdem jest obowiązany stosować sposób zatrzymania lub postoju wskazany znakami drogowymi. Zatem zaparkowanie w miejscu w którym obowiązuje zakaz zatrzymywania narusza wyżej wskazany obowiązek. Organ podkreślił również, że w § 1 pkt 3 i § 2 pkt 2 - obowiązującej w dniu 19 marca 2017 r. - Uchwały nr CXV/3069/18 Rady Miasta z dnia 7 listopada 2018 r. w sprawie ustalenia wysokości opłat za usunięcie i przechowywanie pojazdu oraz wysokości kosztów powstałych w przypadku odstąpienia od usunięcia pojazdu ustalono opłaty za usunięcie i przechowywanie następujących pojazdów, w przypadkach określonych w art. 130a ust. 1 i 2 ustawy Prawo o ruchu drogowym. Zgodnie z § 1 pkt 3 w/w uchwały w przypadku pojazdu o dopuszczalnej masie całkowitej do 3,5 t. opłata za usunięcie wynosiła 456 zł. W § 2 w/w uchwały ustalono wysokość kosztów powstałych w przypadku odstąpienia od usunięcia pojazdu, o którym mowa w art. 130a ust. 1 i 2 ustawy Prawo o ruchu drogowym, jeżeli przed wydaniem dyspozycji usunięcia pojazdu lub w trakcie jego usuwania ustaną przyczyny jego usunięcia, w wysokości: 50 % stawki opłaty określonej w § 1 ust. 1 uchwały w przypadku dojazdu jednostki holującej na miejsce zdarzenia; 100 % stawki opłaty określonej w § 1 ust. 1 uchwały w przypadku dojazdu jednostki holującej na miejsce zdarzenia i załadowania pojazdu. Jak wynika ze znajdującego się w aktach sprawy wykazu czynności dołączonego do kopii faktury VAT nr [...] z dnia 30 czerwca 2019 r. wystawionej przez Przedsiębiorcę N. N. z siedzibą w K, przedsiębiorca ten za dojazd w dniu 2 czerwca 2019 r. do samochodu marki C o nr rejestracyjnym [...] znajdującego się przy ul. B naliczył kwotę 227,55 zł - należność za "DOJAZD". W ocenie Kolegium w przedmiotowej sprawie nie ulega zatem wątpliwości, że zostały poniesione koszty związane z wydaniem dyspozycji usunięcia pojazdu w kwocie 227,55 zł. Kwota ta nie przekracza 50 % kwoty wynikającej z przywołanej wyżej uchwały, to jest kwoty 456 zł. Odnosząc się do zawartego w odwołaniu zarzutu, iż skarżący był uprawniony do pozostawienia samochodu na ul. B w K w dniu 2 czerwca 2019 r., gdyż jest osobą niepełnosprawną, i niepełnosprawność dotyczy narządów ruchu, Kolegium wskazuje, iż do parkowania w miejscu przeznaczonym do parkowania przez osobę niepełnosprawną o obniżonej sprawności ruchowej (znak D-18 z tabliczką T-29), uprawniona jest osoba niepełnosprawna legitymująca się stosownym zezwoleniem. Jak wynika ze znajdującej się w aktach sprawy kserokopii wyroku nakazowego Sądu Rejonowego z dnia 3 lipca 2019 r., sygn. akt [...] skarżący został uznany za winnego popełnienia wykroczenia przewidzianego w art. 92 § 1 k.w. i ukarany karą grzywny w wysokości 500 zł. Ponadto z odwołania od przedmiotowej decyzji wynika, iż skarżący jest w trakcie załatwiania "aktualnego orzeczenia o stopniu niepełnosprawności, na podstawie którego będzie uprawniony do parkowania pojazdu w miejscach przeznaczonych dla osób niepełnosprawnych". Tak więc w dniu 2 czerwca 2019 r. zdaniem organu, skarżący nie legitymował się zezwoleniem umożliwiający mu parkowanie na miejscu przeznaczonym do parkowania przez osobę niepełnosprawną o obniżonej sprawności ruchowej (znak D-18 z tabliczką T-29). W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skarżący domagał się uchylenie zaskarżonej decyzji i skierowanie sprawy do ponownego rozpoznania. Skarżący wskazał, że wyrokiem z dnia 20 grudnia 2019 r. został uniewinniony, a wyrok nakazowy w sprawie [...], w którym to zostałem uznany za winnego popełnienia wykroczenia z art. 92 § 1 kw. utracił moc. Straż Miejska odwołała się od wyroku uniewinniającego i w sprawie będzie rozprawa apelacyjna. Podkreślił, że karta na podstawie której parkował jako inwalida była wystawiona bezterminowo, a co za tym idzie mógł parkować w miejscu wyznaczonym dla osób niepełnosprawnych. Nadto skarżący przedłożył kopię karty uprawniającej do parkowania w miejscu wyznaczonym na nazwisko M. D. Zdaniem skarżącego mając na uwadze powyższe interwencja Straży Miejskiej była nieuprawniona podobnie jak decyzja Prezydenta Miasta, na podstawie której obciążono go kosztami usunięcia pojazdu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Przepis art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021.137) stanowi, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego przepisu ustawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżony akt administracyjny według kryterium zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie jego wydania. Zgodnie z treścią art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz..U.2019.2325) zwanej dalej p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie, nie będąc przy tym związanymi granicami skargi (art. 134 ustawy). Z brzmienia art. 145 § 1 p.p.s.a. wynika natomiast, że w przypadku, gdy Sąd stwierdzi bądź to naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź to naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia - uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Cytowana regulacja prawna nie pozostawia zatem wątpliwości co do tego, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Skarga zasługuje na uwzględnienie. Przedmiotem kontroli Sądu w obecnie rozpoznawanej sprawie jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 27 stycznia 2020 r. znak utrzymująca w mocy decyzję Prezydenta Miasta z dnia [...] 2019 r. orzekającą o ustaleniu wysokości kosztów związanych z odstąpieniem od usunięcia pojazdu skarżącego na kwotę 227,55 zł oraz zobowiązaniu skarżącego do zapłaty powyższych kosztów. Bezsporne w sprawie jest, ze w dniu 2 czerwca 2019 r. funkcjonariusz Straży Miejskiej wydał dyspozycję usunięcia pojazdu skarżącego marki C z ul. B w K z powodu niezastosowania się przez kierowcę do znaku D-18 a z tabliczką T-29. Do odstąpienia od dyspozycji usunięcia pojazdu po przyjeździe holownika o godz. 12.31, doszło ponieważ w międzyczasie przybył właściciel pojazdu - skarżący. W związku z wydaniem dyspozycji usunięcia pojazdu powstały koszty w wysokości 227,55 zł. Spór w niniejszej sprawie sprowadza się do ustalenia, czy skarżący był osobą uprawnioną do pozostawienia pojazdu w miejscu oznakowanym znakiem D-18a z tabliczką T-29. Materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia stanowił art. 130a ust. 2a ustawy - Prawo o ruchu drogowym (Dz. U z 2021 r., poz. 450 ze zm., dalej p.r.d.), zgodnie z którym od usunięcia pojazdu odstępuje się, jeżeli przed wydaniem dyspozycji usunięcia pojazdu lub w trakcie usuwania pojazdu ustaną przyczyny jego usunięcia. Jeżeli wydanie dyspozycji usunięcia pojazdu w przypadkach, o których mowa w ust. 1-2, spowodowało powstanie kosztów, do ich pokrycia jest obowiązany właściciel pojazdu. Decyzję o zapłacie tych kosztów wydaje starosta (art. 130a ust. 10h w/w ustawy). Mając na uwadze treść art. 130a ust. 2a p.r.d. wskazać należy, iż samo wydanie dyspozycji usunięcia pojazdu nie stanowi podstawy do obciążania jakimikolwiek kosztami. Obowiązek taki powstaje dopiero wówczas, gdy wydanie dyspozycji spowodowało powstanie kosztów. Obciążenie kosztami wydania decyzji o usunięciu pojazdu w przypadku odstąpienia od tej czynności może nastąpić zatem jeżeli łącznie spełnione są następujące warunki: 1) wydano dyspozycję usunięcia pojazdu wobec zaistnienia okoliczności wymienionych w ust. 1- 2 art. 130a ustawy; 2) odstąpiono od usunięcia pojazdu w związku ustaniem przyczyn uzasadniających usunięcie i 3) powstały koszty związane z wydaniem dyspozycji usunięcia pojazdu. W niniejszej sprawie kluczowe znaczenia ma ustalenie czy samo wydanie dyspozycji usunięcia pojazdu było uzasadnione tj. czy spełniony został warunek zaistnienia okoliczności wymienionych w ust. 1- 2 art. 130a ustawy, czy też było ono niezasadne i w takiej sytuacji niedopuszczalne jest obciążenie kosztami skarżącego. Zdaniem Sądu organy nie zbadały wszystkich istotnych okoliczności faktycznych sprawy, a przez to niezgodnie z zasadą prawdy obiektywnej nie wyjaśniły stanu faktycznego. Podstawa wydania decyzji przez organ I instancji był między innymi wyrok nakazowy z dnia 3 lipca 2019 r. sygn. akt [...], jednak już w odwołaniu skarżący poinformował organ II instancji, że skarżący wniósł apelacje od powyższego wyroku i na tej podstawie skarżący domagał się zawieszenia postępowania administracyjnego. Jednak Kolegium zignorowało całkowicie twierdzenia skarżącego i a swoje rozstrzygnięcie oparło na ustaleniach z wyroku nakazowego Sądu Rejonowego z dnia 3 lipca 2019 r., sygn. akt [...], w którym skarżący został uznany za winnego popełnienia wykroczenia z art. 92 § 1 k.w. i ukarany karą grzywny w wysokości 500 zł. Tymczasem, w dacie wydania decyzji przez Kolegium powyższy wyrok nakazowy utracił już swą moc – ponieważ jak twierdzi skarżący w dniu 20 grudnia 2019 r. wyrokiem Sądu Rejonowego został on uniewinniony. Co prawda wyrok uniewinniający nie został dołączony do akt przez skarżącego, a jedynie zawiadomienie o przyjęciu apelacji wniesionej przez Straż Miejska od wyroku z dnia 20 grudnia 2019 r. sygn. akt [...] – jednak obowiązkiem organu odwoławczego było wyjaśnienie tej kwestii, poprzez zobowiązanie skarżącego o przedłożenie wyroku uniewinniającego wraz z uzasadnieniem bądź też bezpośrednie zwrócenie się do Sądu o przesłanie ww. wyroku, jak również uzyskanie informacji czy apelacja Straży Miejskiej od ww. wyroku została uwzględniona. Kolejną niewyjaśnioną kwestą jest wystawienia karty parkingowej przez skarżącego. Ze zdjęć dołączonych do akt sprawy ani z żadnego innego dokumentu nie wynika, czy karta parkingowa była umieszczona w pojeździe czy też nie. W piśmie z dnia 10 lipca 2019 r. skarżący oświadczył, że w samochodzie znajdowała się karta inwalidy wydana "bezterminowo". Organ I instancji nie odniósł się do tej kwestii w ogóle. Natomiast organ II instancji wskazał, iż z odwołania od przedmiotowej decyzji wynika, iż skarżący jest w trakcie załatwiania "aktualnego orzeczenia o stopniu niepełnosprawności, na podstawie którego będę uprawniony do parkowania pojazdu w miejscach przeznaczonych dla osób niepełnosprawnych". Tak więc w dniu 2 czerwca 2019 r. zdaniem organu, skarżący nie legitymował się zezwoleniem umożliwiający mu parkowanie na miejscu przeznaczonym do parkowania przez osobę niepełnosprawną o obniżonej sprawności ruchowej (znak D-18 z tabliczką T-29). Zdaniem Sądu, organ II instancji przedwcześnie uznał skoro skarżący stwierdził, że jest w trakcie załatwiania "aktualnego orzeczenia o stopniu niepełnosprawności, na podstawie którego będę uprawniony do parkowania pojazdu w miejscach przeznaczonych dla osób niepełnosprawnych", to takiego zezwolenia w dniu 2 czerwca 2019 r. nie posiadał. Skarżący do skargi dołączył kserokopię karty parkingowej dla osoby niepełnosprawnej wydaną "na stałe" na nazwisko "M. D.". Skoro skarżący w piśmie z dnia 10 lipca 2019 r. wyraźnie wskazał, że w samochodzie była karta inwalidy wydana "bezterminowo", to obowiązkiem organu było wyjaśnienie o jaką kartę chodzi. Jeżeli skarżący był w dniu 2 czerwca 2019 r. w trakcie załatwiania aktualnego orzeczenia o stopniu niepełnosprawności, na podstawie którego będzie uprawniony do parkowania pojazdu w miejscach przeznaczonych dla osób niepełnosprawnych, to organ powinien wyjaśnić czy w piśmie z dnia 10 lipca 2019 r. pisał o swoje karcie parkingowej dla osoby niepełnosprawnej czy też o karcie wydanej dla innej osoby. Ponownie rozpoznając sprawę organy winny przeprowadzić pełne postępowanie wyjaśniające celem ustalenia prawidłowego stanu faktycznego, a w szczególności ustalić treść wyroku sądu oraz uzasadnieniem, który zapadł w wyniku wniesienia apelacji przez Straż Miejską od wyroku z dnia 20 grudnia 2019 r. sygn. akt [...]. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję - mając na uwadze treść art. 135 p.p.s.a. zgodnie z którym sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia. Uznając, że zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji, zostały wydane z naruszeniem przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy Sąd działając na podstawie art. 145 § 1 pkt.1c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło