III SA/Kr 305/12

PostanowienieWSA w Krakowie2012-06-22

Skład orzekający: Referendarz Sądowy Renata Ranicka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata może zostać oddalony, jeśli strona nie przedstawiła wyczerpujących informacji o swojej sytuacji majątkowej i finansowej, pomimo wezwania sądu?
Ratio decidendi
Wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata został oddalony, ponieważ strona skarżąca nie wykazała, że nie jest w stanie ponieść żadnych kosztów postępowania. Skarżący nie przedstawił wymaganych dokumentów potwierdzających jego sytuację finansową, uchylając się od nałożonych przez sąd obowiązków, co uniemożliwiło ocenę jego rzeczywistych możliwości finansowych i uzasadnienia przyznania prawa pomocy.
Stan faktyczny
Skarżący Z. Ś. złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata, wskazując na niski dochód rodziny (500 zł zasiłku) i brak własnego dochodu. Sąd wezwał go do uzupełnienia wniosku o dokumenty dotyczące wydatków, statusu bezrobotnego i decyzji MOPS. Skarżący odmówił przedłożenia części dokumentów, twierdząc, że sąd powinien sam je uzyskać, a jego wydatki ograniczają się do chleba i masła. Sąd uznał te informacje za niewystarczające.
Rozstrzygnięcie
Postanowieniem z dnia 22 czerwca 2012 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił wniosek skarżącego Z. Ś. o zwolnienie od kosztów sądowych oraz oddalił wniosek o ustanowienie adwokata.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w osobie Referendarza Sądowego Renaty Ranickiej po rozpoznaniu w dniu 22 czerwca 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Z. Ś. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie skargi na pismo Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 1 lutego 2011 r. Nr [...] postanawia I. oddalić wniosek skarżącego Z. Ś. o zwolnienie od kosztów sądowych II. oddalić wniosek skarżącego Z. Ś. ustanowienie adwokata W dniu 12 kwietnia 2012 r. wpłynął do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wniosek Z. Ś. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata, uzupełniony pismem z dnia 16 maja 2012 r. w sprawie skargi na pismo SKO z dnia 1 lutego 2012 r. We wniosku tym skarżący oświadczył, iż prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żoną i dwiema córkami. Ich miesięczny dochód wynosi 500 zł i stanowi go zasiłek otrzymywane przez żonę skarżącego z MOPS. Skarżący natomiast nie osiąga w miesiącu żadnego dochodu, jest osobą bezrobotną, bez prawa do zasiłku. W składa majątku skarżącego wchodzi lokal mieszkalny o pow. 41 m2. Innego majątku ruchomego ani nieruchomości skarżący nie wykazał. W ocenie referendarza informacje przedstawione przez skarżącego we wniosku o przyznanie prawa pomocy były niewystarczające do oceny jego rzeczywistej sytuacji majątkowej i finansowej, w związku z czym działając na zasadzie art. 255 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, pismem z dnia 10 maja 2012 r. wezwano go do przekazania w terminie 7 dni od dnia otrzymania wezwania następujących informacji: - udokumentowanie miesięcznych wydatków związanych z codziennym , koniecznym utrzymaniem, w ty, kserokopii rachunków i faktur za media za ostatni okres rozliczeniowy oraz innych;; - przedłożenie zaświadczenia z właściwego urzędu pracy o nadaniu skarżącemu statusu osoby bezrobotnej; - przedłożenie kserokopii decyzji MOPS o przyznaniu zasiłków dla skarżącego lub członków jego rodziny; - podanie czy skarżący lub jego żona uzyskują dochód z prac dorywczych lub zleconych jeśli tak to w jakiej wysokości; W odpowiedzi na powyższe wezwanie skarżący w piśmie, które wpłynęło do tut sądu 21 maja 2012 r. oświadczył, iż wydatki związane z koniecznym utrzymaniem to l chleb i masło. Kopie faktur za media za ostatni okres rozliczeniowy są nie zapłacone. Co do zaświadczenie z Urzędu Pracy skarżący wskazała, aby sąd sam zwrócił się do w/w urzędu, tak samo w przypadku decyzji MOPS, również sąd sam ma się zwrócić o ich nadesłanie. Skarżący oświadczył także, że ani on, ani jego żona nie wykonuj ą żadnych prac dorywczych czy zleconych. Stosownie do treści art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi,( Dz. U. nr 153, poz. 1270) prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowaniu lub w jego toku. Prawo to obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego ( art. 244 § 1 cyt. ustawy). W myśl art. 245 § 1 powołanej ustawy, prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. W przedmiotowej sprawie skarżący wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od ponoszenia kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Rozpatrując na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a. wniosek o przyznanie prawa pomocy referendarz zważył co następuje: Zgodnie zaś z treścią art.. 246 § 1 pkt 1 cyt. ustawy przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. W przedmiotowej sprawie po dokonaniu analizy informacji wynikających z oświadczeń skarżącego referendarz sądowy uznał, iż nie zachodzą szczególne okoliczności, określone w art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. . pozwalające na skuteczne ubieganie się o przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Na precyzyjne wezwanie sądu dotyczące przedłożenia dokumentów obrazujących jego aktualną sytuację finansową, skarżący odpowiedział, iż sąd sam powinien zwrócić się do wskazanych instytucji po potrzebne zaświadczenia bo on nie chce być posądzony o oszustwa. Nie jest to w żadnej mierze powód, dla którego skarżący mógłby skutecznie uchylić się od wykonania nałożonego przez sąd obowiązku dostarczenia określonych dokumentów. W takiej sytuacji, w ocenie referendarza oświadczenie dot. Stanu majątkowego i osobistego skarżącego zawarte formularzu nie uczyniło zadość obowiązkowi wynikającemu z art. 252 § 1 p.p.s.a., zgodnie z którym wniosek o prawo pomocy powinien zawierać oświadczenie strony obejmujące dokładne dane o stanie majątkowym i dochodach. Uchylenie się strony od obowiązków nałożonych w toku postępowania o przyznanie prawa pomocy należy uznać za przeszkodę wykluczającą uprawdopodobnienie informacji wskazanych we wniosku ( por. postanowienie NSA z 5 września 2005 r., II FZ 414/05, postanowienie NSA z 10 stycznia 2008 r., II FZ 540/07). Udzielenie stronie prawa pomocy może być stosowane tylko w tych przypadkach, gdy istnieją uzasadnione powody do przerzucenia ciężaru dotyczącego danej osoby na współobywateli. Z ich bowiem środków pieniężnych pochodzą dochody budżetu państwa, z którego pokrywane są koszty postępowania sądowego razie zwalniania strony od obowiązku ich ponoszenia. W przedmiotowej sprawie do czasu przedstawienia przez wnioskodawcę wyczerpującej informacji o stanie majątkowym i możliwościach finansowych nie można obciążyć Skarbu Państwa jego kosztami sądowymi. Mając powyższe na uwadze Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art. 243 § l, art. 246 § 1 pkt 1 w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - (Dz.U.Nr 153, poz. 1270).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło