III SA/Kr 305/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Krystyna Kutzner Po rozpoznaniu w dniu 8 sierpnia 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Z. Ś. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi Z. Ś. na pismo Samorządowego Kolegium odwoławczego z dnia 1 lutego 2011 r. ([...]) postanawia: 1. Oddalić wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych 2. Oddalić wniosek o ustanowienia adwokata. W dniu 26 marca 2012 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynęła skarga Z. Ś. na pismo Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 1 lutego 2011 r. ([...]) zawierająca w swej treści wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. W dniu 12 kwietnia 2012 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynął wypełniony formularz "PPF" uzupełniony pismem z dnia 16 maja 2012 r. Skarżący podał, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żoną i dwiema córkami; ich miesięczny dochód wynosi 500 zł i stanowi go zasiłek otrzymywany przez żonę skarżącego z MOPS; skarżący nie osiąga w miesiącu żadnego dochodu, jest osobą bezrobotną, bez prawa do zasiłku. Wskazał skarżący, że w skład jego majątku wchodzi lokal mieszkalny o pow. 41 m ². Innego majątku ruchomego ani nieruchomości skarżący nie wykazał. Pismem z dnia 10 maja 2012 r. w wykonaniu zarządzenia referendarza sądowego, wezwano skarżącego do przekazania w terminie 7 dni od dnia otrzymania wezwania następujących informacji: udokumentowanie miesięcznych wydatków związanych z codziennym, koniecznym utrzymaniem, w tym: kserokopii rachunków i faktur za media za ostatni okres rozliczeniowy oraz innych; przedłożenie zaświadczenia z właściwego urzędu pracy o nadaniu skarżącemu statusu osoby bezrobotnej; przedłożenie kserokopii decyzji MOPS o przyznaniu zasiłków dla skarżącego lub członków jego rodziny; podanie czy skarżący lub jego żona uzyskują dochód z prac dorywczych lub zleconych jeśli tak to w jakiej wysokości. W odpowiedzi na powyższe skarżący oświadczył, iż wydatki związane z koniecznym utrzymaniem to chleb i masło. Kopie faktur za media za ostatni okres rozliczeniowy są nie zapłacone. Co do zaświadczenia z Urzędu Pracy oraz decyzji MOPS skarżący wskazał, aby sąd sam zwrócił się do w/w instytucji. Oświadczył nadto, że ani on, ani jego żona nie wykonują żadnych prac dorywczych czy zleconych. Postanowieniem z dnia 22 czerwca 2012r. referendarz sądowy oddalił wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i oddalił wniosek o ustanowienie adwokata. W ocenie referendarza oświadczenie dot. stanu majątkowego i osobistego skarżącego zawarte formularzu nie uczyniło zadość obowiązkowi wynikającemu z art. 252 § 1 ppsa, zgodnie z którym wniosek o prawo pomocy powinien zawierać oświadczenie strony obejmujące dokładne dane o stanie majątkowym i dochodach. Z kolei uchylenie się strony od obowiązków nałożonych w toku postępowania o przyznanie prawa pomocy uznał referendarz za przeszkodę wykluczającą uprawdopodobnienie informacji wskazanych we wniosku. Od w/w postanowienia skarżący wniósł sprzeciw do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie. Podał, że "przedstawił wymagane przez Sąd dokumenty zaświadczające o wysokości zarobków, przedłożył oświadczenie o stanie majątkowym i rodzinnym i wykaz wydatków", dlatego wniosek o przyznanie prawa pomocy został bezpodstawnie oddalony. Dodał, że nie uwzględniono "szczególnych okoliczności jakie miały miejsce" oraz, że jest zmuszony ponosić koszty związane z naprawą dachu i nie ma możliwości odroczenia zapłaty należności z tego tytułu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Zgodnie z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270, w skrócie ppsa) skutkiem wniesienia sprzeciwu jest utrata mocy kwestionowanego postanowienia lub zarządzenia referendarza, sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega zaś rozpoznaniu przez sąd. Zgodnie z art. 246 § 1 ppsa przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje: w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania lub w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Aby możliwa była weryfikacja zaistnienia w/w przesłanek wniosek o przyznanie prawa pomocy powinien zawierać oświadczenie strony obejmujące dokładne dane o stanie majątkowym i dochodach, a jeżeli wniosek składa osoba fizyczna, ponadto dokładne dane o stanie rodzinnym oraz oświadczenie strony o niezatrudnieniu lub niepozostawaniu w innym stosunku prawnym z adwokatem, radcą prawnym, doradcą podatkowym lub rzecznikiem patentowym. (art. 252 ust. 1 ppsa). Z kolei jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego (art. 255 ppsa). Niezłożenie takich dowodów jest równoznaczne z niewykazaniem przez stronę podstaw do przyznania prawa pomocy i uzasadnia oddalenie jej wniosku (por. II FZ 175/12). W przedmiotowej sprawie skarżący nie uczynił zadość nałożonemu przez sąd obowiązkowi dostarczenia określonych dokumentów. Na precyzyjne wezwanie sądu dotyczące przedłożenia dokumentów obrazujących jego aktualną sytuację finansową odpowiedział, iż sąd sam powinien zwrócić się do wskazanych instytucji po potrzebne zaświadczenia bo on nie chce być posądzony o oszustwa. Nie jest to w żadnej mierze powód, dla którego skarżący mógłby skutecznie uchylić się od wykonania nałożonego przez sąd obowiązku. Udzielenie stronie prawa pomocy może być stosowane tylko w tych przypadkach, gdy istnieją uzasadnione powody do przerzucenia ciężaru dotyczącego danej osoby na współobywateli. W przedmiotowej sprawie do czasu przedstawienia przez wnioskodawcę wyczerpującej informacji o stanie majątkowym i możliwościach finansowych nie można obciążyć Skarbu Państwa jego kosztami sądowymi. Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 w zw. z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji postanowienia.