III SA/Kr 305/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący : Sędzia NSA Krystyna Kutzner po rozpoznaniu w dniu 15 lipca 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Z. Ś. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi Z. Ś. na pismo Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 1 lutego 2011r. znak [...] postanawia I. oddalić wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych, II. oddalić wniosek o ustanowienie adwokata. Skarżący Z. Ś. wniósł do Sądu w dniu 25.03.2013 r. o przyznanie prawa pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Wskazał, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną oraz trzema córkami a w skład jego majątku wchodzi mieszkanie o powierzchni 41 m 2. Nie posiada zasobów pieniężnych ani przedmiotów wartościowych. Miesięczne dochody gospodarstwa domowego skarżący oszacował na kwotę 700 zł przyznanych żonie z MOPS. Referendarz Sądowy postanowieniem z dnia 26.04.2013 r. sygn. akt III SA/Kr 305/12 oddalił wniosek skarżącego, uznając, że skarżący nie wykazał, iż nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania i wskazując na uprzednie okoliczności wynikające ze sprawy, iż postanowieniem z dnia 29.11.2012 r. sygn. akt I OZ 848/12 Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie skarżącego na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 8.08.2012 r. sygn. akt III SA/Kr 305/12 oddalające wnioski skarżącego o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata wydane po sprzeciwie skarżącego od postanowienia referendarza sądowego. W uzasadnieniu tego postanowienia Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że skarżący mimo wezwania do uzupełnienia złożonego wniosku poprzez udokumentowanie swoich miesięcznych wydatków związanych z utrzymaniem swoim i członków swojej rodziny, przedłożenia zaświadczenia z właściwego urzędu pracy o nadaniu skarżącemu statusu osoby bezrobotnej oraz przedłożenie kserokopii decyzji MOPS o przyznaniu zasiłków dla skarżącego lub członków jego rodziny, złożenia oświadczenia o braku uzyskiwania dochodów z prac dorywczych, ograniczył się wyłącznie do wskazania, że nie podejmował wraz z żoną żadnego dodatkowego zatrudnienia oraz, że jego wydatki sprowadzają się do zakupu 1 chleba i masła dziennie, starając się przy tym częściowo przerzucić na Sąd ciężar uzyskania dokumentów, do których przedstawienia został wezwany. W konsekwencji niekorzystne dla skarżącego rozstrzygnięcie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie spowodowane było wyłącznie wybiórczym, a co za tym idzie, nieprzekonywującym zaprezentowaniem przez skarżącego własnej sytuacji majątkowej. Postanowienie Referendarza Sądowego zostało doręczone skarżącemu w dniu 07.05.2013r. a w dniu 10.05.2013r. skarżący wniósł skutecznie sprzeciw od tego postanowienia. Zakwestionował w sprzeciwie ustalenia w sprawie jakoby miał nie zobrazować w sposób wymagany prawem własnej sytuacji finansowej, podnosząc, że przedstawił wymagane dokumenty w postaci zaświadczenia o wysokości zarobków a także przedłożył oświadczenie o stanie majątkowym. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wnioski skarżącego Z. Ś. podlegają rozpoznaniu według przepisu art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.2012.270 ze zm.) stanowiącego, że przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Z twierdzeń natury ogólnej należy zauważyć, że instytucja prawa pomocy ma charakter wyjątkowy i jest stosowana wobec osób o bardzo trudnej sytuacji materialnej, czyli takich, które ze względu na okoliczności życiowe są pozbawione jakichkolwiek środków do życia lub środki te są tak bardzo ograniczone, że wystarczają jedynie na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych. Sytuacja materialna wnioskodawcy stanowi jedyną podstawę faktyczną udzielenia prawa pomocy a ciężar udowodnienia okoliczności uzasadniających przyznanie prawa pomocy spoczywa na stronie ubiegającej się o przyznanie prawa pomocy. Dlatego też zgodnie z art. 252 § 1 p.p.s.a wniosek o przyznanie prawa pomocy powinien zawierać m.in. oświadczenie strony obejmujące dokładne dane o stanie majątkowym i dochodach. Odnosząc powyższe do niniejszej sprawy stwierdzić należy, że skarżący nie uczynił zadość wymogom przepisu art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. w sposób wystarczający do oceny jego sytuacji majątkowej, gdyż wbrew stwierdzeniom zawartym w sprzeciwie nie przedstawił Sądowi zaświadczenia o wysokości zarobków, w tym miejscu zauważając, że w formularzu prawa pomocy, nie wskazywał on na źródło dochodu zatrudnienia, lecz pomoc finansową z Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej. Istotnym w sprawie jest również powtarzalność wniosku skarżącego o prawo pomocy, opartego na tych samych okolicznościach co wniosek z 10.04.2012 r. Generalnie dopuszczalna jest możliwość wielokrotnego składania wniosku o przyznanie prawa pomocy tak przez osoby fizyczne jak i osoby prawne, niemniej odmienna ocena sytuacji materialnej wnioskodawcy przy rozpatrywaniu kolejnego wniosku możliwa jest wyłącznie po zmianie istotnych okoliczności mających wpływ na tę ocenę (por. postanowienie NSA z 13.12.2012 r. sygn. akt I FZ 545/12, Lex nr 1239276). W sprawie skarżący nie wskazał na tego rodzaju okoliczności, na pewno nie można za taką uznać zwiększenia pomocy ze strony MOPS-u z kwoty 500 zł (kwota wskazana w pierwszym wniosku o prawo pomocy (k.19) na 700, która przemawia za odwrotnym wynikiem postępowania niż zamierzony przez skarżącego. Obraz zatem sytuacji majątkowej skarżącego przedstawia się w ten sposób, że czteroosobowa rodzina utrzymuje się z zasiłków rzędu 700 zł miesięcznie, przy czym nie zostało wykazane jakiego rodzaju koszty rodzina skarżącego ponosi, co uniemożliwia weryfikację wiarygodności twierdzeń skarżącego a co za tym idzie, przemawiają te okoliczności za oddaleniem wniosków na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a.