III SA/Kr 310/19
WyrokWSA w Krakowie2019-07-02
Skład orzekający: Ewa Michna, Hanna Knysiak-Sudyka, Maria Zawadzka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy opis przewinienia dyscyplinarnego policjanta, oparty wyłącznie na art. 132 ust. 3 pkt 2 ustawy o Policji (wykonanie czynności służbowej w sposób nieprawidłowy), bez wskazania konkretnych przepisów prawa lub rozkazów, które zostały naruszone, spełnia wymogi formalne odpowiedzialności dyscyplinarnej?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżone orzeczenie i poprzedzające je orzeczenie organu pierwszej instancji, stwierdzając naruszenie przepisów prawa procesowego. Opis czynu zarzucanego policjantowi, oparty jedynie na ogólnym stwierdzeniu o "nieprawidłowym wykonaniu czynności służbowej" i odwołujący się wyłącznie do art. 132 ust. 3 pkt 2 ustawy o Policji, bez wskazania konkretnych przepisów prawa lub rozkazów, które zostały naruszone, nie spełnia wymogów formalnych odpowiedzialności dyscyplinarnej. Brak ten jest istotny, zwłaszcza w kontekście wcześniejszego uniewinnienia policjanta od części zarzutów.Stan faktyczny
Policjant Z. B. został obwiniony o nieprawidłowe wykonanie czynności służbowych w dniu 7 lipca 2018 r. jako dyżurny na stanowisku kierowania. Zarzucono mu, że po uzyskaniu informacji o osobie będącej sprawcą przestępstwa, nie poszerzył tej informacji, nie nadał sprawie dalszego biegu i nie udokumentował jej w systemie SWD. Po postępowaniu dyscyplinarnym, organy policji uznały go winnym popełnienia przewinienia dyscyplinarnego i odstąpiły od ukarania. Policjant wniósł skargę do sądu administracyjnego, kwestionując zasadność postawionych mu zarzutów i sposób prowadzenia postępowania.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uchylił zaskarżone orzeczenie Komendanta Wojewódzkiego Policji z dnia 1 lutego 2019 r. oraz poprzedzające je orzeczenie Komendanta Powiatowego Policji z dnia 7 stycznia 2019 r.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Michna Sędziowie WSA Hanna Knysiak-Sudyka WSA Maria Zawadzka (spr.) Protokolant specjalista Bernadetta Szczypka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 lipca 2019 r. sprawy ze skargi Z. B. na orzeczenie Komendanta Wojewódzkiego Policji z dnia 1 lutego 2019 r. nr [...] w przedmiocie uznania za winnego przewinienia dyscyplinarnego i odstąpienia od ukarania uchyla zaskarżone orzeczenie oraz poprzedzające je orzeczenie organu pierwszej instancji
Decyzją z dnia 1 lutego 2019 r. nr [...] Komendant Wojewódzki Policji po rozpatrzeniu odwołania obwinionego utrzymał w mocy orzeczenie nr [...] Komendanta Powiatowego Policji z dnia 07 stycznia 2019 r., o uznaniu winnym popełnienia zarzucanego mu czynu i odstąpieniu od ukarania: asp. szt. Z. B. dyżurnego Zespołu Dyżurnych Wydziału Sztab Policji Komendy Powiatowej Policji (dalej jako skarżący), obwinionego o to, że:
w dniu 07 lipca 2018 r., pełniąc służbę dyżurnego na stanowisku kierowania Komendy Powiatowej Policji w sposób nieprawidłowy wykonał czynności służbowe albowiem po uzyskaniu informacji nt. osoby, która miała być sprawcą przestępstwa nie poszerzył tej informacji i nie nadał sprawie dalszego biegu, co spowodowało również, że pozyskana informacja nie została udokumentowana w Systemie Wspomagania Dowodzenia, czym popełnił przewinienie dyscyplinarne polegające na naruszeniu dyscypliny służbowej poprzez wykonanie czynności służbowej w sposób nieprawidłowy tj. czyn określony w art. 132 ust. 3 punkt 2 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990r. o Policji (Dz.U.2017.2067).
Powyższe decyzje zostały wydane w następującym stanie prawnym i faktycznym:
W dniu 30 sierpnia 2018 roku w Komendzie Powiatowej Policji wszczęto postępowanie dyscyplinarne przeciwko skarżącemu obwiniając go o to, że:
w dniu 7 lipca 2018 r. pełniąc służbę na stanowisku kierowania Komendy Powiatowej Policji nie dołożył należytej staranności w uzyskaniu od zawiadamiającej informacji wymaganych treścią Rozdziału I Załącznika nr 2 do Zarządzenia nr [...] Komendanta Głównego Policji z dnia 10 listopada 2004 r. w sprawie organizacji służby dyżurnej w jednostkach organizacyjnych Policji, czym popełnił przewinienie dyscyplinarne polegające na naruszeniu dyscypliny służbowej poprzez zaniechanie czynności służbowej tj. czyn określony w art. 132 ust 3 punkt 2) ustawy o Policji;
w dniu 7 lipca 2018 r. pełniąc służbę na stanowisku kierowania Komendy Powiatowej Policji nie udokumentował zgłoszenia o zdarzeniu w Systemie Wspomagania Dowodzenia Policji (SWD), czym popełnił przewinienie dyscyplinarne polegające na naruszeniu dyscypliny służbowej poprzez zaniechanie czynności służbowej tj. czyn określony w art. 132 ust. 3 punkt 2) ustawy o Policji.
Po przeprowadzonym postępowaniu dyscyplinarnym Komendant Powiatowy Policji orzeczeniem nr [...] z dnia 28 września 2018 roku, orzekł o uznaniu skarżącego winnym popełnienia zarzucanego mu czynu opisanego w punkcie 1 i odstąpił od jego ukarania. Jednocześnie uniewinnił skarżącego od przewinienia dyscyplinarnego opisanego w punkcie 2, stwierdzając, że rozmowa kobiety z dyżurnym była rozmową informacyjną, a nie zgłoszeniem o zdarzeniu, w konsekwencji nie podlegała dokumentowaniu w systemie SWD.
Skarżący wniósł odwołanie od decyzji Komendanta Powiatowego Policji jedynie w kwestii uznania go winnym popełnienia przewinienia dyscyplinarnego określonego w zarzucie nr 1. W odwołaniu stwierdził, że rozmowa z kobietą, z nie miała formy zawiadomienia, zgłoszenia czy też istotnej dla Policji informacji o charakterze operacyjnym. Bardziej miała charakter pretensji, że sprawca, przebywa na wolności. Jednak on nie miał na ten temat żadnej wiedzy. Nawet gdyby ustalił dane sprawcy i nawiązał kontakt z referentem sprawy, to i tak uzyskałby jedynie dane szczątkowe, a obecność sprawcy poza ośrodkiem mogła wynikać z legalnie udzielonej przepustki. W tej sytuacji nie byłby uprawniony do dokonania stosownych sprawdzeń w systemach informatycznych.
Orzeczeniem z dnia 31 października 2018 r. nr [...] Komendant Wojewódzki Policji działając na podstawie art. 135n ust. 4 pkt 3 ustawy o Policji uchylił w całości zaskarżone orzeczenie i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez przełożonego dyscyplinarnego. W orzeczeniu wskazał, że skarżący zobowiązany był z racji zajmowanego stanowiska, między innymi do realizacji zadań określonych w Zarządzeniu nr [...] Komendanta Głównego Policji z dnia 10 listopada 2004 roku w sprawie organizacji służby dyżurnej w jednostkach organizacyjnych Policji dalej, jako Zarządzenie 1173; oraz zbierania i przekazywania informacji przydatnych w procesie wykrywczym prowadzonym w KPP. Obwiązujące zasady i pragmatyka pracy na stanowisku dyżurnego obligowały go do zachowania czujności, wnikliwości i ostatecznie weryfikacji otrzymywanych informacji tym bardziej, że w rozpatrywanym przypadku, przekazana przez telefonującą kobietę informacja dotyczyła osoby, która była sprawcą przestępstwa pobicia ze skutkiem śmiertelnym. W tej sytuacji policjant powinien był podjąć działania, zmierzające do jej sprawdzenia.
Nadto wskazano, że organ I instancji nie wyjaśnił wszystkich istotnych okoliczności oraz poddano w wątpliwość treść postawionych skarżącemu zarzutów. W konsekwencji w celu przeprowadzenia dodatkowych czynności dowodowych oraz prawidłowego sformułowania zarzutu, kwalifikacji prawnej - uchylono w całości zaskarżone orzeczenie i przekazano sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.
Komendant Powiatowy Policji, postanowieniem nr [...] z dnia 14 listopada 2018 r., dokonał zmiany zarzucanego skarżącemu czynu, zarzucając mu, że w dniu 7 lipca 2018 r. pełniąc służbę dyżurnego na stanowisku kierowania Komendy Powiatowej Policji w sposób nieprawidłowy wykonał czynności służbowe albowiem po uzyskaniu informacji nt. osoby, która miała być sprawcą przestępstwa nie poszerzył tej informacji i nie nadał sprawie dalszego biegu co spowodowało również, że pozyskana informacja nie została udokumentowana w Systemie Wspomagania Dowodzenia czym popełnił przewinienie dyscyplinarne polegające na naruszeniu dyscypliny służbowej poprzez wykonanie czynności służbowej w sposób nieprawidłowy tj. czyn określony w art. 132 ust. 3 punkt 2 ustawy o Policji.
Przesłuchany w charakterze obwinionego skarżący nie przyznał się do zarzucanego mu czynu, a w złożonych wyjaśnieniach stwierdził, że przedstawiony mu zarzut jest "kpiną z powagi prowadzonego postępowania", jest "szukaniem kozła ofiarnego" i ma związek z medialnym nagłośnieniem sprawy.
Orzeczeniem nr [...] z dnia 7 stycznia 2019 r., Komendant Powiatowy Policji orzekł o uznaniu skarżącego winnym popełnienia zarzucanego mu czynu i ponownie odstąpił od jego ukarania. W uzasadnieniu wydanego orzeczenia stwierdził, że pomimo, iż obwiniony nie przyznał się do zarzucanego mu czynu, to jego właściwości i warunki osobiste utwierdzają w przekonaniu i uzasadniają przypuszczenie, że pomimo odstąpienia od ukarania będzie on przestrzegał dyscypliny służbowej i zasad etyki zawodowej policjanta. Jednocześnie wskazał, na wieloletnie doświadczenie obwinionego w służbie, w tym również na stanowisku kierowania, jego zaangażowanie w realizację powierzonych mu zadań, zdyscyplinowanie i dotychczasowy wzorowy przebieg służby.
W odwołaniu skarżący domagał się uchylenia zaskarżonego orzeczenia i uniewinnienia. Ponownie podkreślił, że podczas prowadzonej rozmowy telefonicznej z kobietą, nie zaistniały żadne przesłanki do pozyskiwania danych osoby dzwoniącej oraz danych sprawcy czynu. W jego przekonaniu, kobieta nie dzwoniła do niego z informacją tylko z pretensją, że sprawca pobicia jej członka rodziny chodzi na wolności. Według niego, z treści rozmowy wynikało jednoznacznie, że chodzi o sprawcę przestępstwa, a nie o nieletniego sprawcę czynu karalnego, a w takim przypadku środkiem zapobiegawczym jest tymczasowe aresztowanie. Dodał, że o każdym przypadku ucieczki osoby z AŚ/ZK dyżurny jest niezwłoczne informowany za pośrednictwem stosownej aplikacji stanowiska komputerowego, a skoro takiej informacji nie miał, to jednoznacznie wskazywało na fakt, iż przedmiotowy środek zapobiegawczy (o ile był zastosowany), został uchylony i na tej podstawie uznał, że przedmiotowa rozmowa nie kwalifikuje się do założenia w systemie SWD stosownego zdarzenia. Zdaniem skarżącego, ustalenie danych osoby dzwoniącej należy do obowiązków dyżurnego tylko w przypadku zgłaszania interwencji, zdarzenia lub przekazania innej istotnej informacji, natomiast w przypadku gdy prowadzona rozmowa ma charakter informacyjny, ustalanie danych osoby dzwoniącej wydaje się zbędne, niezasadne i niepraktykowane. Nadto skarżący wskazał, że w okresie sobotnio - niedzielnym przy okrojonej etatowo służbie, brak byłoby możliwości wykonania "szeregu czynności", pozwalających na ujęcie sprawcy pobicia – G. S., którego jak zauważył, nie ujęto również w okresie od 9-14 lipca 2018 r., kiedy to dysponowano znacznie większymi możliwościami. Dodał, że w tym dniu pełnił służbę na stanowisku kierowania KPP - jednoosobowo, co według niego, zgodnie z wytycznymi pokontrolnymi Najwyższej Izby Kontroli jest nieodpuszczalne i stanowi nieprawidłowość trwającą już od kilku lat.
Orzeczeniem z dnia 1 lutego 2019 r. nr [...] Komendant Wojewódzki Policji utrzymał w mocy orzeczenie organu I instancji. W uzasadnieniu wskazał, że zarzuty podnoszone przez skarżącego w odwołaniu oraz złożonych wyjaśnieniach nie znajdują uzasadnienia. Organ odwoławczy powołał art. 132 ust. 1 ustawy o Policji oraz § 5 ust. 1 zarządzenia nr 1173 Komendanta Głównego Policji z dnia 10 listopada 2004 r. w sprawie organizacji służby dyżurnej w jednostkach organizacyjnych Policji.
Wskazał, że pełniący służbę na stanowisku kierowania dyżurny, poprzez umiejętne prowadzenie rozmowy, powinien przede wszystkim dążyć do ustalenia danych osoby telefonującej oraz szczegółów i danych, dotyczących przedstawionej mu sytuacji. Dopiero wówczas, na podstawie pozyskanych informacji, może dokonać właściwej oceny przedstawionej mu sytuacji i zakwalifikować ją jako zdarzenie/wy darzenie lub potraktować jako zwykłą informację, pretensję czy też prośbę o numer telefonu. Oceny, co do treści rozmowy, dyżurny powinien dokonać w oparciu o tzw. zdrowy rozsądek i doświadczenie zawodowe, a przede wszystkim przez pryzmat opisywanego zdarzenia. Powinien on wziąć pod uwagę uzyskane informacje, które w zależności od inteligencji, spostrzegawczości, czy też sposobu wypowiadania się osoby telefonującej, mogą być ograniczone, niezrozumiałe lub w różny sposób przekazywane. Autentyczność, a tym samym wiarygodność informacji - zgłoszenia, należy oceniać w oparciu o racjonalne przesłanki, czy mogło dojść do określonego zdarzenia, a ponadto uzależnić od właściwości osoby przekazującej wiadomość, jej konstruktywności, logiczności i racjonalności relacji oraz ewentualnego braku umiejętności jasnego przekazywania zauważonych faktów i ostatecznie weryfikacji przekazanej informacji. Każde zgłoszenie prawdopodobnego przestępstwa, powinno być traktowane z należytą powagą, a czynności podejmowane w jego trakcie winny być wykonywane z należytą starannością.
W odniesieniu do sytuacji jaką zaobserwowała i przedstawiła dyżurnemu kobieta, która dotyczyła informacji o przebywającym na wolności sprawcy przestępstwa, należy stwierdzić, że wymagała ona natychmiastowej weryfikacji ze strony dyżurnego i podjęcia szczególnych kroków przez organy ścigania. Powyższy fakt był dla niej niezrozumiały i słusznie wzbudził w niej niepokój i zainteresowanie. W związku z tym zadzwoniła do dyżurnego, szukając pomocy na Policji i wprost zadając pytanie - cyt. "A nikt mi nie pomoże dzisiaj?" Jednocześnie poinformowała, że sprawca pobicia jej brata, który w następstwie tego czynu zmarł, przebywa na wolności i jak oświadczyła " (...) od kilku dni chodzi po wsi i się bawi". Skarżący błędnie założył, że było to tymczasowe aresztowanie pomimo, iż kobieta poinformowała go w prowadzonej rozmowie, że ona nie wie czy było to tymczasowe aresztowanie. Następnie stwierdził, że decyzję o uchyleniu tymczasowego aresztowania podejmuje sąd, a nie Policja i w żaden sposób nie zweryfikował przekazanej przez kobietę informacji, pomimo, iż kobieta poddała w wątpliwość taką możliwość w przypadku zabicia człowieka. Nie do zaakceptowania jest zatem postawa obwinionego, który zwleka z podjęciem jakichkolwiek czynności zmierzających do wyjaśnienia tej kwestii i wdrożenia odpowiednich procedur, lekceważąc sytuację i ostatecznie odsyła kobietę do referenta sprawy - na poniedziałek.
Organ odwoławczy za bezpodstawną uznał również argumentację skarżącego odnosząca się do okrojonej etatowo służby w okresie sobotnio - niedzielnym oraz nieprawidłowo pełnionej przez niego służby na stanowisku kierowania tj. w systemie jednoosobowym. Organ wskazał, że przepisy Zarządzenia nr 1173 dopuszczają taki sposób pełnienia służby. Dodatkowo uznał, że zweryfikowanie otrzymanej informacji nie wymagało nadmiernego nakładu czasu i wysiłku od dyżurnego. Wystarczyło dokładnie rozpytać telefonująca kobietę na okoliczność przedstawianej sytuacji, dokonać ustaleń w zakresie wskazywanego sprawcy przestępstwa, poprzez pozyskanie jego danych personalnych oraz wszelkich, możliwych informacji dotyczących jego osoby. W prowadzonej rozmowie należało ustalić okoliczności zdarzenia, czas i miejsce popełnionego przestępstwa, a wiedzę w tym zakresie poszerzyć w rozmowie z dyżurnym jednostki na terenie której zaistniało przestępstwo, gdzie wcześniej podejmowano czynności poszukiwawcze za wymienionym sprawcą przestępstwa. Prawidłowe rozpytanie telefonującej osoby, uprawdopodobniłoby zgłaszaną przez telefonującą kobietę, możliwość ucieczki sprawcy przestępstwa, a tym samym ukierunkowałoby dyżurnego na właściwy sposób działania i podjęcie stosownych czynności w tym zakresie. W przypadku konieczności zaangażowania policjantów do weryfikacji pozyskanych informacji, przy jednoczesnym braku możliwości wykonania powyższej czynności we własnym zakresie, skarżący mógł skorzystać z pomocy innego dyżurnego, a przede wszystkim porozumieć z przełożonym, co wynika z § 15 pkt 2 zarządzenia nr 30 Komendanta Głównego Policji z dnia 16 grudnia 2013 r. w sprawie funkcjonowania organizacji hierarchicznej w Policji oraz z powołanego Zarządzenia nr 1173 Komendanta Głównego Policji, gdzie wśród zadań dyżurnego jednostki, wskazano współpracę z dyżurnymi jednostek Policji. Zatem skarżący mając problemy z dostateczną liczbą policjantów koniecznych do wykonania bieżących zadań mógł, zwrócić się do dyżurnego jednostki wyższego stopnia o udzielenie mu pomocy, bądź powiadomić przełożonego - kierownika jednostki o problemach wynikłych w czasie służby, wymagających natychmiastowej jego reakcji.
W ocenie organu odwoławczego, skarżący powinien, z racji posiadanego stopnia służbowego oraz wieloletniego stażu służby, zdawać sobie sprawę, iż do Policji należy realizacja jej ustawowych zadań wynikających z art. 1 ust. 2 ustawy o Policji, a więc m.in. wykrywanie przestępstw i wykroczeń oraz ściganie ich sprawców. W przypadku uzyskania informacji o możliwości popełnienia przestępstwa, obowiązkiem skarżącego było podjęcie stosownych działań w celu ustalenia czy w faktycznie doszło do ucieczki sprawcy przestępstwa. Brak realizacji owych ustawowych zadań skutkowało odpowiedzialnością dyscyplinarną.
Organ odwoławczy podkreślił, uwzględniając regulacje art. 132a ustawy o Policji, że ustalenia faktyczne, nie dają podstaw by wykazać, że zarzucanego czynu, skarżący dopuścił się mając zamiar jego popełnienia, to jest chcąc go popełnić albo przewidując możliwość jego popełnienie na to się godził.
W konsekwencji organ stwierdził, że skarżący nie mając zamiaru popełnienia zarzucanego mu czynu, mimo wszystko go popełnił, ale na skutek niezachowania ostrożności i czujności wymaganej w danych okolicznościach mimo, że możliwość taką miał i powinien ją przewidzieć. W działaniu skarżącego zabrakło należytej ostrożności i wnikliwości w postępowaniu z osobą telefonującą, która jak należało przypuszczać, może faktycznie mieć uzasadnione wątpliwości, co do przebywania sprawcy przestępstwa na wolności. Ponadto, skarżący posiadał wiedzę i wieloletnie doświadczenie w zakresie właściwej realizacji zadań na stanowisku kierowania. Jako policjant z blisko 30 - letnim stażem służby w Policji oraz ponad 10 - letnim stażem na stanowisku kierowania, nie powinien mieć trudności z interpretacją treści przedmiotowej rozmowy. Zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, jednoznacznie wskazuje na jego nieprawidłowe zachowanie w tej sprawie, a wina obwinionego w świetle zgromadzonego materiału dowodowego w zakresie zarzucanego mu przewinienia dyscyplinarnego nie budzi wątpliwości.
Uznając skarżącego winnym zarzucanego mu czynu i odstępując od ukarania, organ I instancji słusznie stwierdził, iż w przedmiotowej sprawie występują okoliczności wymienione w art. 135j ust. 5 ustawy o Policji, pozwalające na odstąpienie od ukarania obwinionego. Skarżący nie był dotychczas karany dyscyplinarnie, posiada pozytywną opinię służbową, i nie zaistniała żadna z przesłanek wymienionych w art. 134h ust 2 ustawy o Policji - mająca wpływ na zaostrzenie wymiaru kary. Nadto skarżący wielokrotnie był wyróżniany i jego dotychczasowa postawa rokuje pozytywnie na przebieg dalszej służby.
Organ odwoławczy podkreślił, także że odpowiedzialność dyscyplinarna policjanta oparta jest na regułach zaostrzonych, wynikających ze szczególnego rodzaju zadań stawianych Policji - ochrony zdrowia i życia ludzi. Objęcie policjantów odpowiedzialnością dyscyplinarną uzasadnia społeczna rola tej formacji, charakter powierzonych zadań i kompetencji oraz związane z działalnością Policji publiczne zaufanie. Służyć ma również przeciwdziałaniu takim zachowaniom, które mogłyby pozbawić ją wiarygodności w oczach opinii publicznej zwłaszcza, że wiele uprawnień przyznanych Policji pozwala na ingerowanie w sferę obywatelskich wolności i praw. W konsekwencji, przy wykonywaniu zadań, obowiązuje nie tylko dyscyplina służbowa, ale i przestrzeganie zasad etyki zawodowej, do których to wartości należy zaliczyć szczególną staranność w wykonywaniu obowiązków. Funkcjonariuszy Policji obowiązują rygorystyczne wymagania w zakresie przestrzegania prawa jednak zastosowanie nadzwyczajnego środka złagodzenia kary w przypadku skarżącego daje rękojmię, iż nie dopuści się on w przyszłości podobnego rodzaj naruszenia dyscypliny służbowej.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skarżący powtórzył zarzuty uprzednio podnoszone w odwołaniu. Podniósł, że kiedy w dniu 7 lipca 2018 r. prowadził rozmowę z Pani P. chciała skontaktować się z kom. K. N., co utwierdziło go w przekonaniu, że ma do czynienia ze zdarzeniem, w którym występuje dorosły sprawca przestępstwa i dlatego poinformował ją o procedurach związanych z tymczasowym aresztowaniem oraz o tym, że Policja jest powiadamiana o każdej ucieczce z zakładu karnego. Ponieważ nie miał informacji o tym, że G. S. uciekł z Młodzieżowego Ośrodka Wychowawczego, nie udokumentował przedmiotowej rozmowy w systemie SWD. Zresztą, jak podkreślił, we wstępnej fazie postępowania nikt nie zakwalifikował jego zachowania jako błędnego i z tego zarzutu został początkowo uniewinniony, jednak ponieważ się odwołał, postanowiono go ukarać i z dwóch zarzutów utworzono jeden zarzut. Dodatkowo wskazał, że wykonując pracę dyżurnego był bardzo obciążony ponieważ obsługiwał 7 komisariatów. Obecnie wie, że G. S. był zatrzymany jako sprawca pobicia brata Pani P. Jego sprawę rozpoznawał Sąd Rodzinny, który skierował go do Młodzieżowego Ośrodka Wychowawczego, skąd G. S. uciekł. Gdy Pani P. w dniu 9 lipca 2018 r. skontaktowała się z kom. N., to próba zatrzymania G. S. skończyła się na skierowaniu do jego domu dwóch dzielnicowych, którzy go tam nie zastali.
Skarżący zaprzeczył jakoby do czynności służbowych podchodził lekceważąco. Podkreślił także, że ucieczka nieletniego z MOW nie jest wydarzeniem szczególnej wagi, wymagającym powiadomienia przełożonych, a tym bardziej wnioskowania do dyżurnego jednostki nadrzędnej o wsparcie dodatkowymi policjantami.
W odpowiedzi na skargę Komendant Wojewódzki Policji w całości podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko i wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U.2018.2107) sądy administracyjne powołane są do kontroli zgodności z prawem działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach swej kognicji sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania administracyjnego, nie będąc przy tym związanym granicami skargi, stosownie do treści art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.2018.1302), zwanej dalej "P.p.s.a.".
Sąd dokonując kontroli zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji według wyżej wskazanych kryteriów stwierdził, że przy jej wydawaniu Komendant Wojewódzki Policji oraz Komendant Powiatowy Policji naruszyli przepisy prawa procesowego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Materialnoprawną podstawą wdania decyzji w przedmiotowej sprawie była ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz.U.2017.2067, dalej, jako ustawa). Stosownie do treści art. 132 ust. 1 ustawy Policjant odpowiada dyscyplinarnie za popełnienie przewinienia dyscyplinarnego polegającego na naruszeniu dyscypliny służbowej lub nieprzestrzeganiu zasad etyki zawodowej. Natomiast w myśl art. 132 ust. 2 ustawy naruszenie dyscypliny służbowej stanowi czyn policjanta polegający na zawinionym przekroczeniu uprawnień lub niewykonaniu obowiązków wynikających z przepisów prawa lub rozkazów i poleceń wydanych przez przełożonych uprawnionych na podstawie tych przepisów. Z kolei według art. 132 ust. 3 pkt 2 ustawy naruszeniem dyscypliny służbowej jest w szczególności zaniechanie czynności służbowej albo wykonanie jej w sposób nieprawidłowy. Na podstawie art. 135j ust. 2 pkt 4 i 6, orzeczenie powinno zawierać opis przewinienia dyscyplinarnego zarzucanego obwinionemu wraz z kwalifikacją prawną oraz uzasadnienie faktyczne i prawne.
W rozpoznawanej sprawie skarżącemu przypisano popełnienie określonych czynów, które sprowadzały się poza ich opisaniem, do sformułowania, że skarżący "w sposób nieprawidłowy wykonał czynności służbowe ", a co do kwalifikacji prawnej organ ograniczył się jedynie do wskazania art. 132 ust. 3 pkt 2 ustawy.
W ocenie Sądu – taki opis czynu, a w szczególności powołanie się jedynie na kwalifikację prawną z art. 132 ust. 3 pkt 2 ustawy jest niewystarczający. Jak słusznie wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 5 grudnia 2017 r. sygn. akt I OSK 231/16 (publ. orzeczenia.nsa.gov.pl), art. 132 ust. 2 ustawy o Policji zawiera definicję pojęcia "naruszenie dyscypliny służbowej". Jest nim czyn policjanta polegający na zawinionym przekroczeniu uprawnień lub niewykonaniu obowiązków wynikających z przepisów prawa lub rozkazów i poleceń wydanych przez przełożonych uprawnionych na podstawie tych przepisów. Art. 132 ust. 3 ustawy określa katalog otwarty przypadków zakwalifikowanych jako naruszenie dyscypliny służbowej. W świetle art. 132 ust. 3 pkt 2 cyt. ustawy jest nim zaniechanie czynności służbowej albo wykonanie jej w sposób nieprawidłowy. Przy dokonywaniu wykładni tego przepisu niezbędne jest uwzględnienie podanej wyżej definicji pojęcia "naruszenie dyscypliny służbowej". Oznacza to, że dla wykazania, iż wykonanie przez policjanta czynności służbowej zostało dokonane w sposób nieprawidłowy, konieczne jest wykazanie związku tego przepisu z innymi przepisami prawa lub rozkazami i poleceniami wydanymi przez przełożonych uprawnionych na podstawie tych przepisów.
Tymczasem w przedmiotowej sprawie Komendant Powiatowy Policji w zaskarżonym orzeczeniu z dnia 7 stycznia 2019 r., zarzucił skarżącemu, że ten, pełniąc służbę dyżurnego na stanowisku kierowania Komendy Powiatowej Policji "w sposób nieprawidłowy wykonał czynności służbowe" bowiem po uzyskaniu informacji nt. osoby, która miała być sprawca przestępstwa, nie poszerzył tej informacji nie nadał sprawie dalszego biegu, co spowodowało również że pozyskana informacja nie została również udokumentowana w systemie SWD. Działanie skarżącego zostało zakwalifikowane jako przewinienie dyscyplinarne, polegające na naruszeniu dyscypliny służbowej, poprzez wykonanie czynności służbowej w sposób nieprawidłowy tj. czyn określony w art. 132 ust. 3 pkt 2 ustawy o Policji. W uzasadnieniu decyzji organ I instancji nie powołał również żadnego innego przepisu prawa, który został przez skarżącego naruszony.
Komendant Wojewódzki Policji w uzasadnieniu orzeczenia, odnosząc się do zarzutów skarżącego podnoszonych w odwołaniu, powołał co prawda § 5 Zarządzenia nr 1173 Komendanta Głównego Policji z dnia 10 listopada 2004 r. w sprawie organizacji służby dyżurnej w jednostkach organizacyjnych Policji, jednak trudno potraktować powołanie przepisu tego Zarządzenia, jako prawidłowe postawienie zarzutu (w postanowieniu o przedstawieniu zarzutów), do którego skarżący mógłby się odnieść i przeciwko któremu mógłby się bronić.
Na rozprawie przed Sądem w dniu 2 lipca 2019 r., pełnomocnik organu wskazał również, że "z Zarządzenia 1173 jednoznacznie wynika, że w każdym przypadku rozmowy telefonicznej obowiązkiem dyżurnego jest zapytanie się o dane personalne osoby dzwoniącej i osoby, której rozmowa dotyczy" - jednak również nie wskazał żadnego konkretnego przepisu powołanego Zarządzenia 1173.
W konsekwencji wskazać należy, że w rozpoznawanej sprawie opis czynu zarzucanego skarżącemu nie spełniał wymogów określonych w art. 132 ust. 3 pkt 2 w zw. z art. 132 ust. 2 ustawy o Policji.
Brak ten jest tym bardziej istotny, że w pierwszej fazie prowadzonego postepowania dyscyplinarnego skarżący został uniewinniony od zarzutu popełnienia przewinienia dyscyplinarnego, polegającego na nieudokumentowaniu zgłoszenia w systemie SWD, co stanowiło naruszenie dyscypliny służbowej poprzez zaniechanie czynności służbowej stanowiącej czyn z art. 132 ust. 3 pkt 2 ustawy o Policji. Prowadząc wówczas postępowanie, organ I instancji powołał, co prawda nieudolnie i jako o podstawę prawną do zarzutu pierwszego – Zarządzenie 1173 – jednak bez wskazania konkretnego przepisu tego Zarządzenia.
Po uchyleniu przez Komendanta Wojewódzkiego Policji orzeczenia z dnia 28 września 2018 r., jak już wcześniej podniesiono, żaden z organów nie wskazał skarżącemu prawidłowej kwalifikacji zarzucanego mu przewinienia dyscyplinarnego, pomimo, że de facto postawiono mu jeden zarzut, który objął również zarzut, od którego wcześniej skarżący został uniewinniony, tzn. nieudokumentowanie zgłoszenia w systemie SWD. Powoływanie się zaś przez organ na ogólne zasady, "zdrowy rozsądek" i doświadczenie skarżącego, który przez wile lat pracował na stanowisku kierowania nie mogą stanowić podstawy odpowiedzialności dyscyplinarnej, nawet w połączeniu z art. 132 ust. 3 pkt 2 ustawy o Policji.
Podkreślić zatem jeszcze raz należy, że skoro ustawodawca uznał w art. 132 ust. 3 ustawy o Policji, poprzez określenie "w szczególności", że niemożliwym jest pełne enumeratywne wyliczenie wszystkich naruszeń dyscypliny służbowej, to dlatego odesłał do klauzuli generalnej zawartej w art. 132 ust. 2 ustawy, ewidentnie wskazującej, że muszą one mieć swe źródło w przepisach prawa lub w rozkazach i poleceniach wydanych przez przełożonych uprawnionych na podstawie tych przepisów. W konsekwencji wskazać należy, że nieprawidłowe wykonanie czynności służbowej nie może występować jako samoistna kwalifikacja prawna naruszenia dyscypliny służbowej i dlatego koniecznym jest wskazanie związku tego przepisu z innymi przepisami prawa lub rozkazami i poleceniami wydanymi przez przełożonych uprawnionych na podstawie tych przepisów, ponieważ nie można karać policjanta za wykonanie czynności w sposób nieprawidłowy, jeśli nie zostały one w sposób jednoznaczny określone.
Rozpoznając zatem sprawę na nowo, organ zobowiązany jest do wskazania w sentencji orzeczenia dyscyplinarnego wskazania związku nieprawidłowego wykonania czynności służbowej z innymi przepisami prawa lub rozkazami i poleceniami wydanymi przez przełożonych uprawnionych na podstawie tych przepisów.
W tej sytuacji odnoszenie się do pozostałych zarzutów ze skargi uznać należy za przedwczesne.
W tym stanie rzeczy, na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło