III SA/Kr 314/26

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Grzegorz Karcz po rozpoznaniu w dniu 29 maja 2026 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A. M. na orzeczenie lekarskie Małopolskiego Ośrodka Medycyny Pracy z dnia 29 października 2025 r. nr 513/2025 o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej postanawia: odrzucić skargę. A. M. (dalej: Skarżący) wniósł w dniu 27 stycznia 2026 r. bezpośrednio do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę na opisane w rubrum orzeczenie lekarskie wydane przez Małopolski Ośrodek Medycyny Pracy w Krakowie (dalej: organ, MOMP) z dnia 29 października 2025 r. nr 513/25. Po zarejestrowaniu skargi w dzienniku korespondencji pod sygn. akt III DK/Kr 18/26 skargę przesłano do MOMP, ten zaś przekazując skargę sądowi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę wniósł o jej odrzucenie. Podniósł, że zgodnie z zawartym w ww. orzeczeniu pouczeniem, Skarżący, jeżeli nie zgadzał się z treścią orzeczenia, mógł w terminie 14 dni od dnia jego otrzymania złożyć wniosek o ponowne przeprowadzenie badania do jednostki II stopnia, czego jednak nie uczynił. Dalej organ wyjaśnił, że decyzję o stwierdzeniu choroby zawodowej lub braku podstaw do jej stwierdzenia, wydaje Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny m.in. w oparciu o dane zawarte w orzeczeniu lekarskim. Organem wyższego stopnia właściwym do rozpoznania odwołania od takiej decyzji jest Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny i dopiero od wydanej przez niego decyzji ostatecznej przysługuje skarga do właściwego wojewódzkiego sądu administracyjnego. Organ zaznaczył, że nie posiada informacji, aby Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny wydał w I instancji decyzję w sprawie stwierdzenia choroby zawodowej u Skarżącego. Tym samym zdaniem MOMP skarga powinna zostać odrzucona jako niedopuszczalna po pierwsze dlatego, że taka skarga nie przysługuje od orzeczenia lekarskiego, a po drugie wobec braku wyczerpania przez Skarżącego drogi administracyjnej (nie została wydana decyzja przez PPIS). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Merytoryczne rozpoznanie skargi w postępowaniu przed sądami administracyjnymi jest poprzedzone badaniem, czy sprawa będąca przedmiotem skargi należy do właściwości sądu administracyjnego. Zakres kognicji sądów administracyjnych został określony w art. 3 § 2 pkt 1 – 9 ustawy z 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2026 r., poz.143; dalej: "p.p.s.a."). Zgodnie z art. 3 § 2 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w k.p.a., postępowań określonych w działach IV, V i VI Ordynacji podatkowej, postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z o Krajowej Administracji Skarbowej, oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających, opinie w sprawie opodatkowania wyrównawczego, opinie zabezpieczające w sprawie opodatkowania wyrównawczego i odmowy wydania opinii zabezpieczających w sprawie opodatkowania wyrównawczego; 4b) opinie, o których mowa w art. 119zzl § 1 ustawy Ordynacja podatkowa, i odmowy wydania tych opinii; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w k.p.a. oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI Ordynacji podatkowej oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Badanie przez Sąd dopuszczalności skargi odbywa się zatem z perspektywy powołanego wyżej, zamkniętego katalogu spraw objętych kognicją sądów administracyjnych. Stosownie do art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a., sąd odrzuca skargę, jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego. Jak już wyżej wskazano, przedmiotem skargi jest orzeczenie lekarskie z dnia 29 października 2025 r. wydane przez Małopolski Ośrodek Medycyny Pracy o braku jest wydawane w oparciu o podstaw do stwierdzenia u Skarżącego choroby zawodowej. Orzeczenie takie jest wydawane w oparciu o rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (tj. D U. z 2022 r., poz. 1836 ze zm.), dalej "Rozporządzenie". Zgodnie z § 6 ust. 1 Rozporządzenia, lekarz, o którym mowa w § 5 ust. 1, wydaje orzeczenie o rozpoznaniu choroby zawodowej albo o braku podstaw do jej rozpoznania, na podstawie wyników przeprowadzonych badań lekarskich i pomocniczych, dokumentacji medycznej pracownika lub byłego pracownika, dokumentacji przebiegu zatrudnienia oraz oceny narażenia zawodowego. W przypadkach uznanych przez lekarza za uzasadnione stanem zdrowia pracownika, byłego pracownika albo w przypadku śmierci pracownika albo byłego pracownika lekarz, o którym mowa w § 5 ust. 1, wydaje orzeczenie lekarskie na podstawie dokumentacji medycznej, dokumentacji przebiegu zatrudnienia oraz oceny narażenia zawodowego. Pracownik lub były pracownik, badany w jednostce orzeczniczej I stopnia, który nie zgadza się z treścią orzeczenia lekarskiego, może wystąpić z wnioskiem o przeprowadzenie ponownego badania przez jednostkę orzeczniczą II stopnia (§ 7 ust. 1). Wniosek ten składa się w terminie 14 dni od dnia otrzymania orzeczenia lekarskiego, za pośrednictwem jednostki orzeczniczej I stopnia zatrudniającej lekarza, który wydał to orzeczenie (§ 7 ust. 2). Decyzję o stwierdzeniu choroby zawodowej albo decyzję o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej wydaje właściwy państwowy inspektor sanitarny na podstawie materiału dowodowego, a w szczególności danych zawartych w orzeczeniu lekarskim oraz formularzu oceny narażenia zawodowego pracownika lub byłego pracownika (§ 8 ust. 1). Mając na uwadze powyższe stwierdzić należy, że kwestionowane przez Skarżącego orzeczenie lekarskie nie jest władczym aktem administracji rozstrzygającym sprawę administracyjną. Stanowi ono jedynie orzeczenie o braku podstaw do jej rozpoznania, a nie jest orzeczeniem stwierdzającym brak podstaw do stwierdzenia choroby zawodową (por. postanowienie NSA z dnia 5 maja 2009 r., sygn. akt II OZ 381/09). Podkreślić jednocześnie trzeba, że zarówno p.p.s.a., jak i żadne inne przepisy, w tym przepisy wyżej powołanego Rozporządzenia nie przewidują kontroli sądowoadministracyjnej orzeczeń lekarskich wydanych przez właściwe jednostki orzecznicze (por. postanowienia WSA w Łodzi z 5 maja 2020 r., sygn.akt III SA/Łd 211/20 oraz z dnia 26 lutego 2026 r., sygn. akt III SA/Łd 40/26). Orzeczenie lekarskie lekarza orzecznika stanowi jedynie podstawę rozstrzygnięcia w przedmiocie choroby zawodowej podejmowanego przez państwowego inspektora sanitarnego w formie decyzji. Dokument ten jest zatem jedynie środkiem dowodowym, o którym mowa w art. 84 § 1 k.p.a., bez którego organ administracji właściwy do stwierdzenia choroby zawodowej nie może dokonać rozpoznania choroby i ustalenia, czy rozpoznane schorzenie mieści się w wykazie chorób zawodowych (por. postanowienie WSA w Lublinie z dnia 21 października 2015 r., III SA/Lu 1261/15; postanowienie WSA w Krakowie z dnia 10 kwietnia 2017 r., sygn. akt III SA/Kr 261/17). Dopiero rozstrzygnięcie podjęte przez państwowego inspektora sanitarnego w formie decyzji mieści się – jako akt administracyjny rozstrzygający w sposób władczy o prawach i obowiązkach strony – w zakresie kognicji sądu administracyjnego, zgodnie z art. 3 § 2 pkt 1 p.p.s.a. (por. postanowienia WSA w Łodzi z dnia 5 maja 2020 r., III SA/Łd 211/20 i z dnia 13 października 2022 r., III SAB/Łd 125/22). Powyższe uprawnia Sąd do odrzucenia skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a., który stanowi, że sąd odrzuca skargę, jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego Sąd odrzuca skargę postanowieniem. Odrzucenie skargi może nastąpić na posiedzeniu niejawnym (art. 58 § 3 p.p.s.a.) Mając na uwadze powyższe, Sąd działając na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 w zw. z § 3 p.p.s.a. orzekł zatem jak w sentencji.