III SA/Kr 315/16
WyrokWSA w Krakowie2016-04-13
Skład orzekający: Krystyna Kutzner, Janusz Bociąga, Janusz Kasprzycki
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w świetle obowiązujących przepisów ustawy o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej, osoba posiadająca kategorię zdolności do czynnej służby wojskowej "D" może domagać się zmiany tej kategorii na podstawie art. 155 KPA, jeśli pierwotne orzeczenie zostało wydane z naruszeniem prawa lub nastąpiła istotna zmiana stanu zdrowia?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że zaskarżone postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie zmiany kategorii zdolności do czynnej służby wojskowej nie narusza prawa. Zgodnie z obowiązującymi przepisami, osoby posiadające kategorię "D" lub "E" nie mogą domagać się zmiany tej kategorii na podstawie art. 155 KPA, chyba że pierwotne orzeczenie zostało wydane z naruszeniem prawa. W pozostałych przypadkach, zmiana kategorii D lub E jest uruchamiana z urzędu przez przewodniczącego powiatowej komisji lekarskiej, a nie na wniosek strony.Stan faktyczny
Skarżący, S. O., posiadający kategorię zdolności do czynnej służby wojskowej "D" orzeczoną w 2004 r., złożył wniosek o zmianę tej kategorii, argumentując, że jest zdolny do zawodowej służby wojskowej i że obecny stan prawny uniemożliwia mu realizację jego aspiracji. Powiatowa Komisja Lekarska odmówiła rozpatrzenia wniosku, a Wojewódzka Komisja Lekarska, po rozpatrzeniu zażalenia, uchyliła postanowienie organu I instancji i odmówiła wszczęcia postępowania w sprawie zmiany orzeczenia w trybie art. 155 KPA. Skarżący wniósł skargę do WSA w Krakowie, zarzucając naruszenie przepisów KPA i konstytucyjnej zasady równości wobec prawa.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Krystyna Kutzner (spr.) Sędziowie WSA Janusz Bociąga WSA Janusz Kasprzycki po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 13 kwietnia 2016 r. sprawy ze skargi S. O. na postanowienie Wojewódzkiej Komisji Lekarskiej z dnia 30 grudnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania skargę oddala.
Przewodniczący Powiatowej Komisji Lekarskiej dla Miasta Nr [...], działając na podstawie art. 61a § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U.2013.267), dalej : kpa , w związku z art. 26 i 28 oraz 29 ust. 1 pkt.4 ustawy z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej (t.j. Dz.U.2015.827) postanowieniem z dnia [...] 2015r. Nr [...] odmówił skarżącemu S. O. rozpatrzenia wniosku dotyczącego zmiany orzeczenia uznającego go za niezdolnego do służby wojskowej w czasie pokoju z zaliczeniem do kategorii "D" na podstawie orzeczenia Powiatowej Komisji Lekarskiej dla Miasta Nr [...] (obecnie właściwość miejscowa: Powiatowa Komisja Lekarska dla Miasta Nr [...]) z dnia 12 lutego 2004r. Nr: [...].
Przedmiotowe postępowanie zostało wszczęte na skutek wniosku skarżącego
z dnia 12 października 2015r , w którym wniósł o zmianę - w trybie art. 155 kpa - decyzji administracyjnej w sprawie orzeczonej zdolności do czynnej służby wojskowej, gdyż ubiega się o przyjęcie do czynnej służby wojskowej tj. do służby przygotowawczej. Posiadana kategoria zdolności zamyka skarżącemu drogę do ubiegania się o przyjęcie na przeszkolenie wojskowe , a w przyszłości – do zostania żołnierzem zawodowym .
Odmawiając rozpatrzenia wniosku, organ stwierdził, że postępowanie prowadzone w trybie art. 155 kpa nie zmierza do ponownego merytorycznego rozpoznania sprawy ostatecznie zakończonej. Zmiana decyzji ostatecznej na podstawie tego przepisu może być dokonana tylko w granicach stanu faktycznego sprawy "pierwotnej", przy uwzględnieniu normy prawa materialnego w oparciu, o którą wydano decyzję "pierwotną" .
Skarżący w dacie wydania orzeczenia t.j. w dniu [...] 2004r. posiadał status poborowego , natomiast z dniem 26 lutego 2004r. został przeniesiony do rezerwy bez odbycia służby wojskowej - pismo Nr [...] z dnia 15 października 2015r. - informacja Wojskowej Komendy Uzupełnień.
Organ wyjaśnił , że jedynie osoba korzystająca ze statusu poborowego może
domagać się zmiany ostatecznego orzeczenia zdolności do czynnej służby wojskowej na podstawie art. 28 ust. 4 ustawy o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polski; prawo to nie przysługuje osobie, która wskutek przeniesienia do rezerwy uzyskała status żołnierza rezerwy i w związku z tym przestała być poborowym.
Art. 26 ust.1 i art. 28 ww. ustawy określa zakres i tryb działania powiatowych komisji lekarskich, jednoznacznie wskazując osoby wobec których komisja może określić zdolność do czynnej służby wojskowej.
Skarżący posiada status osoby przeniesionej do rezerwy i podlega pod Wojskową Komisję Lekarską, zatem Powiatowa Komisja Lekarska nie jest uprawniona do rozpatrzenia przedmiotowego wniosku.
Sprawy osób przeniesionych do rezerwy niebędących żołnierzami rezerwy reguluje art. 29 ww. ustawy .
W zażaleniu na ww. postanowienie skarżący nie zgodził się ze stanowiskiem organu , bo – jak stwierdził – znalazł się w absurdalnej sytuacji prawnej : zgodnie z przepisami zmienił się jego status z " poborowego" na "osoba przeniesiona do rezerwy niebędąca żołnierzem rezerwy", przy czym Powiatowa Komisja Lekarska już nie posiada możliwości weryfikacji orzeczeń takich osób. Z kolei Wojskowa Komenda Uzupełnień (zgodnie z art. 29 ww. ustawy ) też nie ma uprawnień do kierowania osób z orzeczoną kat. D na wojskową komisję lekarską .
Skarżący zarzucił , że w związku ze zmianą przepisów wszystkie organy do tego powołane odmawiają zmiany orzeczonej kategorii zdrowia do czynnej służby wojskowej, co stoi w sprzeczności z zasadą równości wobec prawa.
Skarżący wniósł o ponowne rozpoznanie stanu pierwotnego sprawy pod kątem, czy nie doszło do jakiejś pomyłki, skoro dziś jest zdolny do zawodowej służby wojskowej (kat. Z) oraz o zmianę orzeczonej kategorii zdolności do czynnej służby wojskowej.
Wojewódzka Komisja Lekarska po rozpatrzeniu zażalenia skarżącego postanowieniem z dnia 30 grudnia 2015r. nr [...] uchyliła zaskarżone postanowienie Powiatowej Komisji Lekarskiej dla Miasta Nr [...] z dnia [...] 2015 r. Nr [...] i odmówiła wszczęcia postępowania w sprawie zmiany orzeczenia Powiatowej Komisji Lekarskiej dla Miasta Nr [...] z dnia [...] 2004 r. Nr [...] - w trybie art. 155 kpa.
W uzasadnieniu postanowienia organ wyjaśnił , że zgodnie z brzmieniem art. 61a § 1 kpa "gdy żądanie, o którym mowa w art. 61, zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania".
Powiatowa Komisja Lekarska Komisja dla Miasta Nr [...] odmówiła rozpatrzenia wniosku Pana S. O., ponieważ nie znalazła podstaw do zastosowania art. 155 kpa z uwagi na brak możliwości prowadzenia postępowania w ramach tego samego stanu prawnego i faktycznego z udziałem tych samych stron.
W ocenie Wojewódzkiej Komisji Lekarskiej, na postawie art. 61 a § 1 kpa należało odmówić wszczęcia postępowania.
Działając w trybie art. 61a § 1 k.p.a. organ nie może formułować wniosków i ocen dotyczących meritum żądania. Instytucja odmowy wszczęcia postępowania kończy się aktem formalnym, a nie merytorycznym. Komisja nie ma podstaw do ponownej oceny stanu zdrowia skarżącego.
Zgodnie z art. 29 ust. 1 pkt 4 ustawy o powszechnym obowiązku obrony wojskowe komisje lekarskie są właściwe do orzekania o zdolności do czynnej służby wojskowej osób przeniesionych do rezerwy niebędących żołnierzami rezerwy. Skarżący posiada status takiej osoby, co stanowi przyczynę, która uzasadnia, że postępowanie nie może być wszczęte.
W tym stanie sprawy , zdaniem organu , należało uchylić postanowienie Powiatowej Komisji Lekarskiej dla Miasta Nr [...] z dnia [...] 2015 r. Nr [....] i odmówić wszczęcia postępowania w sprawie zmiany orzeczenia Powiatowej Komisji Lekarskiej dla Miasta Nr [...] z dnia [...] 2004 r. Nr [...] - w trybie art. 155 kpa.
Na powyższe postanowienie wpłynęła skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie , w której skarżący wniósł o jego uchylenie w całości , przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia odpowiedniemu organowi w celu zmiany kategorii zdrowia oraz o zasądzenie na jego rzecz zwrotu kosztów postępowania.
W ocenie skarżącego , postanowienie Wojskowej Komisji Lekarskiej , dalej : WKL , narusza przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego – art.145 § 1 pkt.8 , art.154 i art.155 . Skarżący został uznany przez WKL za zdolnego do zawodowej służby wojskowej , posiada również orzeczenie Rejonowej Wojskowej Pracowni Psychologicznej uznające go za zdolnego do czynnej służby wojskowej. Zdaniem skarżącego , stan prawny – orzeczona wobec niego kategoria D – nie odpowiada stanowi faktycznemu. W związku z tym , zgodnie z art. 145 § 1 pkt.5 i pkt 8 kpa , postępowanie w sprawie ustalenia jego zdolności do pełnienia czynnej służby wojskowej powinno być wznowione. Odmowa dokonania wnioskowanej zmiany narusza ochronę jego słusznego interesu i konstytucyjną równość wobec prawa.
Skarżący wyjaśnił , że ze względów formalnych kategoria zdrowia D uniemożliwia mu odbycie służby przygotowawczej w Siłach Zbrojnych RP . Jeżeli ktoś jest zdolny do służby zawodowej , to tym bardziej – zdaniem skarżącego – jest zdolny do czynnej służby , a nie odwrotnie.
Zgodnie z art.29 ust.1 pkt.4 ustawy o powszechnym obowiązku obrony , to wojskowe komisje lekarskie są właściwe do orzekania o zdolności do czynnej służby wojskowej osób przeniesionych do rezerwy nie będących żołnierzami rezerwy . Do wojskowej komisji lekarskiej kieruje jednak Wojskowy Komendant Uzupełnień , który zgodnie z art.28 ust.4c oraz art.29 ust.3a ww. ustawy – w czasie pokoju nie jest do tego uprawniony. Wojskowy Komendant Uzupełnień nie jest również organem uprawnionym w sprawie zmiany kategorii zdrowia.
Skarżący wyjaśnił , że jego wniosek z dnia 12 października 2015r. dotyczył zmiany decyzji administracyjnej z dnia [...] 2014r. wydanej przez Powiatową Komisje Lekarską dla Miasta Nr [...], a nie inny organ, do którego kieruje skarżącego Wojewódzka Komisja Lekarska.
W ocenie skarżącego , ustawodawca w art 28 ust.4 ww. ustawy dopuścił możliwość zmiany kategorii zdrowia A lub B , jeżeli stan zdrowia osoby uległ istotnej zmianie , natomiast w przypadku kategorii D – takiej możliwości już nie ma , co stanowi rażące pogwałcenie zasady równości wobec prawa.
Niezależnie od powyższych okoliczności skarżący podniósł, że decyzja orzekająca o kategorii zdrowia skarżącego D mogła być wynikiem pomyłki lub błędu ze strony komisji lekarskiej , która oparła się na sprzecznych ze sobą dokumentach dotyczących jego stanu zdrowia. Aktualny stan zdrowia skarżącego potwierdzają orzeczenia Wojskowej Komisji Lekarskiej i Wojskowej Rejonowej Pracowni Psychologicznej oraz konsultacja alergologiczna przeprowadzona w 2008r.
W odpowiedzi na skargę Wojewódzka Komisja Lekarska wniosła o oddalenie skargi i podtrzymała dotychczasowe stanowisko w sprawie.
W odpowiedzi na zarzuty skargi organ podniósł , że Powiatowa Komisja Lekarska dla Miasta Nr [...] uznała skarżącego za niezdolnego do czynnej służby wojskowej z zaliczeniem do kategorii D na podstawie dokumentacji medycznej , z której wynikało , że u skarżącego rozpoznano astmę oskrzelową. Skarżący nie odwołał się od orzeczenia zaliczającego do kategorii zdrowia D.
Odnosząc się z kolei do możliwości wznowienia postępowania w trybie art.145 § 1 pkt.5 kpa , organ stwierdził , że podstawą do zastosowania tego przepisu są nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, natomiast skarżący dopiero w 2008r. był w posiadaniu dokumentacji z poradni specjalistycznej zaświadczającej o jego stanie zdrowia. Niezależnie od tego, zgodnie z art. 146 kpa uchylenie decyzji na podstawie ww. przepisu nie może nastąpić , jeżeli od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji upłynęło pięć lat . Wniosek skarżącego w tym zakresie został złożony po upływie ustawowego terminu.
Wskazany przez skarżącego art.145 § 1 pkt.8 kpa nie znajduje zastosowania w niniejszej sprawie i nie jest przedmiotem badania.
Z kolei art.154 kpa również nie ma zastosowania w niniejszej sprawie, bowiem zaliczenie do odpowiedniej kategorii zdrowia jest nabyciem prawa , a przepis dotyczy decyzji ostatecznych , na mocy których strona nie nabyła prawa.
Także art.155 kpa nie ma zastosowania w rozpatrywanej sprawie , bowiem do wszczęcia postępowania w tym trybie uprawniony jest organ , który wydał decyzję , a skład powiatowych komisji lekarskich zmienił się z trzech do jednego lekarza.
Podstawą rozstrzygnięcia w sprawie skarżącego stanowił art. 28 pkt.4 ustawy o powszechnym obowiązku obrony; ani wojewódzka, ani powiatowa komisja lekarska nie jest właściwa do rozpatrzenia sprawy skarżącego. Komisje są powoływane do określania kategorii zdolności do czynnej służby wojskowej określonej kategorii osób, do których nie zalicza się skarżący , w związku z tym nie jest możliwe prowadzenie postępowania w sprawie zmiany skarżącemu kategorii zdolności do służby wojskowej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył , co następuje :
Stosownie do art.1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U.2002.1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to , że przedmiotem kontroli Sądu jest zgodność zaskarżonego postanowienia z przepisami prawa materialnego i procesowego , nie zaś według kryterium słuszności , czy celowości.
Na podstawie art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.2012.270) Sąd przy rozstrzyganiu sprawy nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Mając na uwadze wskazane powyżej kryterium legalności , Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdza , że mimo rozważenia w toku dokonanych czynności przepisu art. 134 § 1 ww. ustawy , skarga nie zasługuje na uwzględnienie , gdyż zaskarżone postanowienie nie narusza prawa .
W pierwszej kolejności należy wyjaśnić , że ze względu na przedmiot zaskarżenia – postanowienie kończące postępowanie – skarga była rozpatrzona przez tut. Sąd w składzie trzech sędziów na posiedzeniu niejawnym . Podstawą skierowania skargi do rozpoznania w tym trybie stanowił art. 119 pkt.3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.2012.270).
W rozpatrywanej sprawie wniosek skarżącego z dnia 12 października 2015r. dotyczył zmiany decyzji administracyjnej – orzeczenia Powiatowej Komisji Lekarskiej dla Miasta Nr [...] Nr [...] – stwierdzającej , że skarżący jest niezdolny do czynnej służby wojskowej w czasie pokoju i przyznającej kategorię zdrowia D.
Wojewódzka Komisja Lekarska uchylając postanowienie organu I instancji odmówiła wszczęcia postępowania w sprawie zmiany orzeczenia Powiatowej Komisji Lekarskiej dla Miasta Nr [...] Nr [...] – w trybie art.155 kpa . Komisja uznała , że postępowanie w tej sprawie nie może być wszczęte .
Art. 155 kpa nie mógł mieć zastosowania w niniejszej sprawie z uwagi na brak możliwości prowadzenia postępowania w ramach tego samego stanu prawnego i faktycznego z udziałem tych samych stron.
W związku z powyższym należy stwierdzić , że żądanie skarżącego zawarte we wniosku z dnia 12 października 2015r. określiło przedmiot postępowania administracyjnego tj. zmiana ostatecznej decyzji w trybie art. 155 kpa , a rolą Sądu było dokonanie oceny wydanych w tym postępowaniu postanowień.
Na marginesie należy zauważyć , że żądanie zawarte w skardze do tut. Sądu o zmianę przedmiotowej decyzji w trybie art.145 § 1 pkt.5 i pkt.8 oraz w trybie art.154 kpa nie mogło odnieść zamierzonego skutku , gdyż wskazane przepisy określają odrębne tryby postępowania administracyjnego i nie miały zastosowania w postępowaniu poddanym kontroli Sądu .
W związku z powyższym Sąd zobligowany był do kontroli zaskarżonego postanowienia pod kątem, czy zaistniały podstawy do uwzględnienia żądania zmiany kategorii zdrowia skarżącego w trybie wskazanym przez samego skarżącego we wniosku z dnia 12 października 2015r. tj. na podstawie art.155 kpa.
Przepis ten stanowi , że decyzja ostateczna na mocy której strona nabyła prawo może być w każdym czasie za zgodą stron uchylona lub zmieniona przez organ administracji publicznej , który ją wydał , jeżeli przepisy szczególne nie sprzeciwiają się uchyleniu lub zmianie takiej decyzji i przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony(...) .
Okolicznością bezsporną jest , że określenie kategorii zdolności do czynnej służby wojskowej i zaliczenie do konkretnej kategorii zdrowia jest nabyciem prawa.
Żądanie zmiany przyznanej kategorii zdrowia bez wątpienia jest zgodą na zmianę orzeczenia wydanego w tym zakresie i żądanie to może być zgłoszone " w każdym czasie".
Kolejną przesłanką określoną w przytoczonym przepisie jest , że zmiany lub uchylenia decyzji może dokonać wyłącznie organ administracji publicznej , który ją wydał.
Z akt rozpatrywanej sprawy wynika , że kompetencje Powiatowej Komisji Lekarskiej dla Miasta Nr [...] – w zakresie właściwości miejscowej - zostały przejęte przez Powiatową Komisję Lekarską dla Miasta Nr [...]. O ile można mieć wątpliwości , czy została spełniona przesłanka określona w art.155 kpa w zakresie tożsamości organu, który wydał decyzję ostateczną , to i tak rozstrzygająca w niniejszej sprawie jest kolejna przesłanka , zgodnie z którą uchylenie lub zmiana ostatecznej decyzji jest dopuszczalna , " jeżeli przepisy szczególne nie sprzeciwiają się uchyleniu lub zmianie takiej decyzji ".
W ocenie Sądu w rozpatrywanej sprawie przesłanka ta nie została spełniona , bowiem zmianie uległ stan prawny w zakresie dopuszczalności zmiany ostatecznego orzeczenia o zdolności do służby wojskowej.
Zgodnie z przepisem art. 28 ust. 4 ustawy o powszechnym obowiązku obrony, przed zmianami wprowadzonymi w powołanej ustawie ustawą z dnia 24 października 2008 r. o zmianie ustawy o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej oraz ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz.U.2008.1288) oraz ustawą z dnia 9 stycznia 2009 r. o zmianie ustawy o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej oraz zmianie niektórych innych ustaw (Dz.U.2009. 120) - ostateczne orzeczenie o zdolności do czynnej służby wojskowej mogło być w każdym czasie zmienione przez powiatową komisję lekarską z urzędu albo na wniosek poborowego lub wojskowego komendanta uzupełnień, jeżeli w stanie zdrowia poborowego nastąpiły istotne zmiany. Przepis ten dotyczył każdej osoby, która jako poborowy stawała przed komisją lekarską, była jako strona adresatem decyzji tej komisji, bez względu na treść rozstrzygnięcia zawartego w decyzji, a więc także osoby, która z uwagi na zmianę okoliczności (zmiana stanu zdrowia) ubiegała się o ponowne badanie w celu uzyskania prawa do odbywania służby wojskowej. Takie stanowisko dominowało w orzecznictwie sądów administracyjnych ( wyroki: NSA z dnia 28 lutego 2007 r., II OSK 1530/06, Lex nr 344521).
Podkreślenia wymaga okoliczność , że żadna z wymienionych w art. 30a ustawy kategorii zdolności do czynnej służby wojskowej nie została wyłączona z możliwości domagania się jej zmiany na skutek zmiany stanu zdrowia. Dotyczyło to także poborowego, który otrzymał kategorię D lub E.
Natomiast zgodnie z art. 28 ust. 4-4d, w brzmieniu ustalonym ww. ustawą z dnia 9 stycznia 2009 r. o zmianie ustawy o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej oraz o zmianie niektórych innych ustaw – ustawa ta weszła w życie z dniem 11 lutego 2009 r. - ostateczne orzeczenie o zdolności do czynnej służby wojskowej ustalające kategorię zdolności do czynnej służby wojskowej A lub B może być zmienione przez powiatową komisję lekarską z urzędu albo na pisemny wniosek osoby stawiającej się do kwalifikacji wojskowej lub wojskowego komendanta uzupełnień, jeżeli stan zdrowia tej osoby uległ istotnej zmianie (ust. 4). Postępowanie to wszczyna się z urzędu .
Istotna zmiana dotyczy osób z ustaloną kategorią D lub E . Zgodnie z art.28 ust.4 d ustawy o powszechnym obowiązku wojskowym , wobec osób , dla których ustalono kategorię zdolności do czynnej służby wojskowej D lub E , przewodniczący powiatowej komisji lekarskiej wszczyna z urzędu postępowanie w sprawie zmiany kategorii zdolności do czynnej służby wojskowej , jeżeli ostateczne orzeczenie o stopniu zdolności tych osób do czynnej służby wojskowej zostało wydane z naruszeniem przepisów prawa.
Z treści przytoczonego przepisu jednoznacznie wynika , że postępowanie w sprawie zmiany kategorii zdolności do czynnej służby wojskowej osób , którym wcześniej przyznano kategorię D lub E uruchamiane jest z urzędu przez przewodniczącego tej komisji. Dopuszczalne jest oczywiście złożenie wniosku w tym zakresie przez zainteresowanego , jednak nie oznacza to , że z chwilą jego złożenia dochodzi automatycznie do wszczęcia postępowania w tej sprawie. Przepis ten ma charakter autokontroli własnych decyzji organu w zakresie orzeczenia o stopniu zdolności do służby wojskowej.
Obowiązujące przepisy wprowadzają zatem zróżnicowanie sytuacji prawnej osób ubiegających się o zmianę kategorii przydatności do służby wojskowej ze względu na rodzaj kategorii przydatności ustalonej wobec nich uprzednio decyzją ostateczną. Inny tryb przewidziano dla osób legitymujących się kategorią A lub B, a inny dla osób legitymujących się kategorią D lub E. Osobom, wobec których wydano ostateczne orzeczenie ustalające kategorię zdolności do czynnej służby wojskowej D lub E ustawa odmawia prawa skierowania do powiatowej komisji lekarskiej.
Z akt rozpatrywanej sprawy wynika , że skarżący został uznany za niezdolnego do służby wojskowej w czasie pokoju z zaliczeniem do kategorii D na podstawie orzeczenia Nr [...] Powiatowej Komisji Lekarskiej dla Miasta Nr [...] z dnia [...] 2004r. Na podstawie materiału dowodowego , którym wówczas dysponował organ , stwierdzono u skarżącego m.in. astmę oskrzelową i stosownie do wykazu chorób i ułomności przy ocenie zdolności fizycznej i psychicznej do czynnej służby wojskowej , zakwalifikowano do kategorii D.
Mimo pouczania o sposobie i terminie odwołania , skarżący nie skorzystał z tego uprawnienia.
Zauważyć należy , że skarżący nie przedstawił dowodów na okoliczność , że na dzień stawienia się przed Powiatową Komisją Lekarską dla Miasta Nr [...] nastąpiła istotna poprawa stanu jego zdrowia.
W obecnym stanie prawnym przepis art. 28 ust. 4c ustawy jednoznacznie stanowi o niekierowaniu (zakazie kierowania) takich osób do powiatowej komisji lekarskiej w celu zmiany kategorii zdolności do czynnej służby wojskowej. Przepis ten ma kategoryczny charakter i nie pozostawi organowi żadnej sfery uznania co do możliwości innego rozstrzygnięcia.
Ponadto przepis art. 29 ust. 3a ustawy w odniesieniu do osób, którym ustalono kategorię zdolności do czynnej służby wojskowej D lub E, nie upoważnia wojskowych komisji lekarskich do ponownego orzekania w czasie pokoju, zarówno na wniosek zainteresowanej osoby lub z urzędu, o zdolności do czynnej służby wojskowej, nawet jeżeli stan jej zdrowia uległ istotnej zmianie. Przepisy ustawy o powszechnym obowiązku obrony RP nie przewidują bowiem możliwości weryfikacji raz orzeczonej kategorii zdolności do czynnej służby wojskowej D lub E, poza przypadkami określonymi w art. 28 ust. 4d tej ustawy, tzn. poza przypadkiem, gdy takie ostateczne orzeczenie zostało wydane z naruszeniem przepisów prawa.
Mając na uwadze powyższe okoliczności należy podzielić stanowisko Wojewódzkiej Komisji Lekarskiej o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie zmiany kategorii zdrowia skarżącego . Dodać należy , że ani organy administracji , ani sądy administracyjne nie są uprawnione do odmowy zastosowania obowiązujących przepisów ustawy o powszechnym obowiązku obrony . Zauważyć bowiem należy, że dopuszczalność zmiany kategorii zdrowia A i B oraz niedopuszczalność – co do zasady - zmiany kategorii zdrowia D i E jest zamierzonym i celowym zabiegiem ustawodawcy , którego cechuje racjonalność w przyjętych regulacjach prawnych.
Odnosząc się do zarzutów skargi naruszenia art.145 § 1 pkt.8 i art.154 kpa należy stwierdzić , że nie były one podstawą orzekania w rozpatrywanej sprawie .
Wniosek skarżącego o zasądzenie na jego rzecz zwrotu kosztów postępowania nie mógł być uwzględniony , gdyż zgodnie z art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 2012.270.) skarżącemu przysługuje zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw tylko w razie uwzględnienia skargi. W rozpatrywanej sprawie skarga została oddalona.
Niezależnie od tego należy zauważyć , że skarżący był zwolniony z obowiązku uiszczenia kosztów sądowych na podstawie art.239 § 1 pkt.1 lit. f ww. ustawy , co oznacza , że nie poniósł żadnych kosztów związanych z uiszczeniem wpisu . Ponadto w niniejszej sprawie skarżący występował bez udziału profesjonalnego pełnomocnika , a więc i z tego tytułu nie poniósł żadnych kosztów.
W tym stanie rzeczy , Sąd działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 2012.270.) , orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło