III SA/Kr 317/18

Starszy Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie – Grzegorz Karcz po rozpoznaniu w dniu 12 czerwca 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. R. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi J. R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 5 stycznia 2018 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zwrotu prawa jazdy postanawia: oddalić wniosek. Wnioskodawca w złożonym na urzędowym formularzu "PPF" wniosku o przyznanie prawa pomocy domagał się zwolnienia od kosztów sądowych. Objaśniając swoją sytuację rodzinną podał, iż pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną i synem. Opisując swój majątek wykazał mieszkanie o powierzchni 37 m2 i wartości ok. 166 tyś. zł. Zadeklarował brak innych nieruchomości, zasobów i przedmiotów wartościowych. Opisując stan majątkowy domowników podał, iż żona ma lokal mieszkalny w M o pow. 31 m2, syn natomiast nie ma żadnego majątku. Określając wysokość miesięcznych dochodów gospodarstwa domowego wpisał kwotę 1600 zł wyjaśniając, że składa się na to 800 zł jego wynagrodzenia z umowy o pracę na pół etatu oraz 800 zł dochodu żony z prac dorywczych. Uzasadniając swoje starania podniósł, iż ma na utrzymaniu żonę i syna oraz że jest jedynym żywicielem rodziny, gdyż zona jest osobą przewlekle chorą. Jej koszt leczenia oszacował na 300-400 zł miesięcznie. Nadmienił, że sprawuje również opiekę nad swoją matką, która jako osoba w podeszłym wieku potrzebuje pomocy w czynnościach życia codziennego. Nadmienił, że pomaga jej także finansowo. Wymieniając zobowiązania i stałe wydatki podał, że koszty wyżywienia to ok. 400 zł, opłaty mieszkania około 700 zł, leki 300-400 zł, utrzymanie syna 200 zł, inne 300 zł. Wobec tego, że oświadczenia skarżącego zwarte we wniosku wzbudziły wątpliwości poproszono skarżącego (dokonując doręczenia do rąk jego pełnomocnika adw. F. M.) o dodatkowe oświadczenia i dokumenty źródłowe tj. • wyjaśnienia w jaki sposób przy deklarowanym dochodzie "1600 zł" zobowiązania i stałe wydatki gospodarstwa domowego skarżącego sięgają kwoty 2000 zł? Z jakich środków pokrywa niedobory? • udokumentowanie rachunkami z ostatniego miesiąca lub za ostatni okres rozliczeniowy w/w deklarowanych wydatków na opłaty mieszkaniowe (700 zł), leki (300/400 zł), utrzymanie syna (200 zł). Wyjaśnienie co składa się na pozycję "inne"? • wyjaśnienia z jakich środków skarżący opłaca pomoc prawną profesjonalnego pełnomocnika? Przedstawienie umowy łączącej skarżącego z pełnomocnikiem z wyboru w części obejmującej wysokość ustalonego wynagrodzenia i zasad jego płatności ewentualnie przedstawienie na tę okoliczność pisemnego oświadczenia pełnomocnika popartego odpowiednimi dokumentami księgowymi. Jeśli środki na opłacenie takiej pomocy prawnej otrzymał od rodziców, rodzeństwa względnie osób trzecich przedstawienie na tę okoliczność pisemnych oświadczeń tych osób. Jeśli pomoc prawną skarżący otrzymuje od adwokata pro bono przedstawienie pisemnego oświadczenia pełnomocnika wraz z informacją czy okoliczność ta jest znana organom właściwego samorządu zawodowego? • wyjaśnienia w jaki sposób wykorzystywany jest należący do małżonki skarżącego lokal mieszkalny w M o pow. 31 m2? Jeśli przynosi jakiś dochód np. z najmu proszę określić jego wysokość w ujęciu miesięcznym i rocznym • przedstawienia deklaracji podatkowych za rok 2017 r. złożonych przez skarżącego i małżonkę? Jeśli nie zostały jeszcze sporządzone proszę określić źródła i wysokość przychodów, kosztów i dochodów które skarżący i małżonka zamierzają wykazać przed organami skarbowymi, • wyjaśnienie w jaki sposób wypłacane są: wynagrodzenia skarżącego za pracę i dochody z prac dorywczych jego małżonki np. gotówką, w kasie, przekazem, przelewem na rachunek? • wyjaśnienie czy skarżący bądź małżonka posiadają jakieś rachunki bankowe? Jeśli tak to okazanie wyciągów obrazujących historię operacji dokonanych na tych rachunkach w okresie ostatnich dwóch miesięcy. Jeśli nie posiadają żadnych rachunków bankowych złożenie na tę okoliczność jednoznacznych pisemnych oświadczeń? Wezwanie doręczono w dniu 11 maja 2018 r. Pozostało bez odpowiedzi. Mając na uwadze powyższe zważyć należało co następuje: Stosownie do art. 252 w związku z art. 246 §1 pkt. 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zwanej dalej "ppsa", osoba fizyczna może domagać się przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmujące m.in. zwolnienie od kosztów sądowych o ile nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. Oświadczenie strony zgodnie z wolą ustawodawcy ma być "dokładne", a owa "dokładność" stopniowana jest przeświadczeniem sądu, że strona okoliczności te wykazała, czyli przedstawiła je w sposób przekonywujący, bo generalnie ciężar dowodu co do wykazania okoliczności uzasadniających przyznanie prawa pomocy spoczywa na stronie składającej wniosek o przyznanie prawa pomocy (por. postanowienie NSA z 18 czerwca 2004 r. FZ 165/04). W realiach niniejszej sprawy oświadczenie zawarte we wniosku wzbudzało wątpliwości i było niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych strony. Ta jednak nie udzieliła na wezwanie dodatkowych wyjaśnień o które była proszona. To powoduje, że przyznanie stronie w takich warunkach prawa pomocy nie znajduje dla siebie wystarczających podstaw. W ślad za Naczelnym Sądem Administracyjnym powtórzyć trzeba, że ponieważ prawo do sądu nie ma charakteru absolutnego i może być przedmiotem uzasadnionych prawnie ograniczeń (postan. NSA z 15 marca 2006 r. II OZ 258/06), to sprawą zainteresowanego jest wykazanie zasadności złożonego wniosku w świetle ustawowych przesłanek przyznania prawa pomocy (por. postan. NSA z 31 marca 2005 r. I FZ 63/05). Równocześnie skarżący powinien sobie uzmysłowić, że niedostosowanie się do wezwania o którym mowa w art. 255 ppsa należy interpretować na niekorzyść wnioskodawcy (por. postan. NSA z 12 stycznia 2006 r. II OZ 1405/05). Dla profesjonalnego pełnomocnika z usług którego strona korzysta wskazana w powołanym wyżej przepisie art. 246 §1 pkt. 2 ppsa reguła prawa i przedstawione kierunki jej wykładni nie powinny być zaskoczeniem. Wszystkie pytania dotyczyły przy tym wyłącznie weryfikacji rzetelności oświadczeń składanych przez stronę i wystarczało udzielić na nie jednoznacznych odpowiedzi w tym również pytanie o źródła finansowania pełnomocnika z wyboru. Pytanie nie wykluczało przy tym ewentualności, że pomoc taka może być świadczona pro bono. Mając to wszystko na uwadze orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 243 §1 oraz art. 252 w związku z art. 246 §1 pkt. 2 i art. 245 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.