III SA/Kr 321/09

Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie Grzegorz Karcz po rozpoznaniu w dniu 19 marca 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku adwokat T. M. o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej stronie z urzędu w związku z opinią o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 23 listopada 2009 r. sygn. akt III SA/Kr 321/09 w sprawie ze skargi Z. M. na decyzję Wojewody z dnia 11 lutego 2009 r. Nr [...] w przedmiocie statusu osoby bezrobotnej, zasiłku dla bezrobotnych i stypendium po wznowieniu postępowania postanawia: I. przyznać od Skarbu Państwa - Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie adwokat T. M. wykonującej zawód w Kancelarii Adwokackiej przy ul. [...] w K. kwotę 180 zł (słownie: sto osiemdziesiąt złotych) tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej stronie z urzędu, II. podwyższyć przyznaną w punkcie pierwszym postanowienia opłatę o obowiązującą stawkę 22% podatku od towarów i usług do wysokości 219,60 zł (słownie: dwieście dziewiętnaście złotych 60/100) brutto. Ustanowiony dla skarżącej na podstawie postanowienia referendarskiego z dnia 18 grudnia 2009 r. adwokat (k. 39) wyznaczony przez Okręgową Radę Adwokacką w osobie mecenas T. M. (vide: zarządzenie Dziekana ORA z dn. 11.02.2010 r.) w skierowanym do tutejszego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego piśmie datowanym na dzień 3 marca 2010 r. wniosła o przyznanie kosztów pomocy prawnej udzielonej stronie z urzędu w związku z opinią o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 23 listopada 2009 r., które nie zostały poniesione przez skarżącą w całości ani w części. Do pisma adwokat dołączyła odpis przedmiotowej opinii wyjaśniając, że ta została również przedstawiona skarżącej. Z uwagi na nakład pracy przy sporządzaniu tej opinii jak również wyjaśnieniu jej treści skarżącej adwokat wniosła o zasądzenie kosztów w dwukrotnej wysokości stawki minimalnej. Mając na uwadze powyższe zważyć należało co następuje: Stosownie do treści art. 250 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 02/153/1270 ze zm.) wyznaczony adwokat otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków. Zasady te precyzuje rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. 02/163/1348 ze zm.) określając czynności, stawki minimalne i szczegółowe zasady ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej, udzielnej przez adwokata ustanowionego z urzędu (§1 rozp.) Zgodnie z §20 powołanego rozporządzenia wniosek o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej powinien zawierać oświadczenie, że opłaty te nie zostały zapłacone w całości lub części. W realiach rozstrzyganego przypadku należy uznać, że zostało ono złożone przez adwokat skoro w swym piśmie z dnia 3 marca 2010 r. podaje, że "wnosi o przyznanie kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu, które nie zostały poniesione przez skarżącą w całości ani w części". Wyjaśnienie tej treści zawiera bowiem w sobie wymagane oświadczenie. Z kolei zwrócenia uwagi wymaga, że zgodnie ze stanowiskiem Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażonym w postanowieniu z dnia 22 grudnia 2004 r. w przypadku gdy pomoc prawna udzielona przez pełnomocnika ustanowionego w ramach przyznanego prawa pomocy polega na sporządzeniu dla strony opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej powinien on wykazać, że opinia ta została sporządzona i przekazana stronie. Sąd ustalając czy pomoc prawna w tej formie została rzeczywiście udzielona stronie może jednak poprzestać na oświadczeniu pełnomocnika (sygn. OZ 720/04 ONSAiWSA 05/5/93). Mając to na uwadze należy stwierdzić, że jeśli w okolicznościach rozstrzyganego przypadku adwokat oświadczyła, że opinię o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej od przywołanego postanowienia przekazała stronie a dla wykazania, że została ono sporządzona przedkłada jej odpis i gdy równocześnie z akt sprawy nie wynika by strona kwestionowała fakt udzielenia jej pomocy prawnej w tej formie, to zachodzą warunki by przyznać adwokat wynagrodzenie za wykonaną pomoc prawną. W myśl §2 ust. 1 powołanego rozporządzenia zasądzając opłatę za czynności adwokata z tytułu zastępstwa prawnego, sąd bierze pod uwagę niezbędny nakład pracy adwokata, a także charakter sprawy i wkład pracy adwokata w przyczynienie się do jej wyjaśnienia i rozstrzygnięcia. Podstawę zasądzenia opłat stanowią stawki minimalne określone w rozdziałach 3-5 (ust. 2) przy czym koszty nieopłaconej pomocy prawnej ponoszone przez Skarb Państwa nie mogą być wyższe niż 150% stawek minimalnych określonych w rozdziałach 3-5 (§19 pkt. 1 rozp.). Gdy chodzi o postępowanie przed sądami administracyjnymi wysokość stawek minimalnych konkretyzuje umieszczony w rozdziale 5 rozporządzenia przepis §18 ust. 1 różnicując w zależności od instancji i przejawionej przez adwokata aktywności wysokość wskaźnika stawki należnego wynagrodzenia. Za samo sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej adwokatowi przysługuje stosownie do §18 ust. 1 pkt. 2 lit. b) opłata w wysokości 120 zł. Kwota ta odpowiada bowiem 50% stawki określonej w §18 ust. 1 pkt. 1 lit. c). Uwzględniając jednak to, że przedstawiona przez adwokat T. M. opinia sporządzona została przy zachowaniu pełnych standardów fachowości gdyż adwokat w sposób obszerny i wyczerpujący a zarazem przystępny przedstawiła i wyjaśniła stronie merytorycznie swoje racje oraz powody dla których nie widzi szans na wdrożenie i powodzenie postępowania kasacyjnego zachodzą warunki by z uwagi na wykazany nakład pracy przyznać jej podwyższone wynagrodzenie. Przy obecnych uregulowaniach wynagrodzenie to nie może stanowić jednak dwukrotnej wysokości stawki minimalnej jak tego domaga się adwokat. Pamiętać bowiem trzeba, że zawarty w rozdziale 6 rozporządzenia ("Koszty nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata ustanowionego z urzędu ponoszone przez Skarb Państwa") przepis §19 pkt. 1 stanowi lex specialis w stosunku do §2 ust. 2 zd. 2 rozporządzenia limitując wysokość kosztów nieopłaconej pomocy prawnej ponoszonych przez Skarb Państwa do wysokości maksymalnie 150% stawek minimalnych o których mowa w rozdziałach 3-5. W konsekwencji ustalona dla adwokat wysokość wynagrodzenia musi zamknąć się w kwocie 180 zł, która na mocy §2 ust. 3 cytowanego rozporządzenia ulega jeszcze tylko powiększeniu o obowiązującą stawkę podatku od towarów i usług. Kończąc, nadmienić wypada, że orzeczeniu o przyznaniu wynagrodzenia adwokat T. M. nie sprzeciwiała się okoliczność, że w aktach sprawy brak jest dokumentu pełnomocnictwa na fakt udzielenia, którego powołuje się rzeczona. Pomijając bowiem w tym miejscu niejednolitości stanowisk gdy chodzi o potrzebę lub brak legitymowania się adwokata takim dokumentem w postępowaniu z uwagi na brzmienie art. 244 §2 ppsa (por. post. NSA z 22 czerwca 2006 I OZ 863/06 i post. NSA z 23 czerwca 2005 II OZ 519/05 a także postan. NSA 30 maja 2005 r. OZ 1295/04 i post. NSA z 4 marca 2005 r. FZ 696/04) zwrócenia uwagi wymaga, że przepis art. 250 ppsa stanowiący podstawę orzekania o wynagrodzeniu nie wspomina o pełnomocniku strony lecz stanowi o "wyznaczonym adwokacie". Zakładając w tym względzie racjonalność ustawodawcy, który zna cały system prawny i nie zamieszcza zbędnych sformułowań uznać wypada, że był to zabieg celowy ustawodawcy o charakterze uściślającym. Tutaj na plan pierwszy wysuwa się nie rola procesowa adwokat (jej pełnomocnictwo) ile wykonywanie przezeń zawodu. Co za tym idzie przy składaniu wniosku o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej stronie z urzędu wystarczającym jest (szczególnie przy opinii – przyp. RWSA) by w aktach zalegało postanowienie czy to sądu czy referendarza o ustanowieniu dla strony adwokata z urzędu i pismo organu samorządu zawodowego informujące o wyznaczeniu konkretnego adwokata. Te warunki w realiach niniejszej sprawy zostały spełnione. Toteż mając na uwadze powyższe orzeczono jak w sentencji.