III SA/Kr 322/11

WyrokWSA w Krakowie2011-11-17

Skład orzekający: Piotr Lechowski, Dorota Dąbek, Barbara Pasternak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba, która nabyła prawo własności działek ewidencyjnych już zmodernizowanych, może być stroną postępowania o aktualizację danych ewidencyjnych dotyczących innej działki, z której części powstały nabyte przez nią działki, jeśli nie wykazuje żadnego prawa do tej innej działki?
Ratio decidendi
Osoba, która nabyła prawo własności działek ewidencyjnych już zmodernizowanych, nie może być stroną postępowania o aktualizację danych ewidencyjnych dotyczących innej działki, jeśli nie wykazuje żadnego prawa do tej innej działki. Legitymacja strony w postępowaniu o zmianę danych ewidencyjnych wynika wyłącznie z posiadania tytułu prawnego do nieruchomości, której dane mają być zmienione, lub bycia jej władającym. Sąsiedztwo nieruchomości nie stanowi podstawy do uznania za stronę postępowania.
Stan faktyczny
Skarżący F. J. wniósł o aktualizację operatu ewidencji gruntów w zakresie działki nr 40432, twierdząc, że powstała ona z jego własnych nieruchomości. Organy administracji uznały, że F. J. nie jest stroną postępowania, ponieważ nabył prawo własności działek zmodernizowanych nr 40401 i 40409, które powstały z części działek o starym oznaczeniu nr 32647 i 32654/2, ale nie wykazał prawa do działki nr 40432, która również powstała z tych działek. W związku z tym postępowanie zostało umorzone jako bezprzedmiotowe. Skarżący zaskarżył decyzję o umorzeniu, domagając się jej uchylenia.
Rozstrzygnięcie
Sąd oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Piotr Lechowski Sędziowie WSA Dorota Dąbek WSA Barbara Pasternak (spr.) Protokolant Monika Wójcik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 listopada 2011 r. sprawy ze skargi F. J. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia 21 stycznia 2011 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania I. skargę oddala, II. przyznaje od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na rzecz radcy prawnego K. M. Kancelaria Radcy Prawnego ul. [...] w K kwotę 240,00 (słownie: dwieście czterdzieści) złotych tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, podwyższoną o stawkę podatku od towarów i usług obowiązującą dla tego rodzaju czynności w dniu orzekania. Starosta decyzją z dnia [...] 2010r. znak: [...], wydaną na podstawie art. 104 § 1 oraz art. 105 § 1 kpa, art. 22 ustawy z dnia 17 maja 1989r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2005r. Nr 240 poz. 2027) oraz § 47 ust. 3 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. Nr 38, poz. 454) - działając z wniosku F. J. - orzekł o umorzeniu postępowania administracyjnego w sprawie aktualizacji operatu ewidencji gruntów obrębu A, jednostka ewidencyjna B, w zakresie działki ewid. zmod. nr 40432. W uzasadnieniu Starosta podał, że pismem z dnia 12 maja 2005r. F. J. wniósł o sprostowanie zmodernizowanego operatu ewidencji gruntów obrębu A w zakresie działki ewid. zmod. nr 40432. Żądanie swoje uzasadnił faktem utworzenia drogi stanowiącej w/w działkę ewidencyjną, miedzy innymi z części nieruchomości stanowiącej jego własność. Decyzją z dnia [...] 2009r. znak: [...] Starosta, działając w oparciu o mapę uzupełniającą z aktualizacji operatu ewidencyjnego wraz z wykazem zmian, sporządzoną przez geodetę uprawnionego mgr inż. M. W., przyjętą do zasobu PODGK w dniu 13 października 2009r. za numerem [...], orzekł o aktualizacji operatu ewidencyjnego w obrębie A, jednostka ewidencyjna B, w następujący sposób: – zmodernizowana działka ewidencyjna nr 40401 o pow. 0,0373 ha objęta KW [...] zmienia swoją konfigurację oraz powierzchnię na 0,0534 ha, zachowując dotychczasowe oznaczenie; – zmodernizowana działka ewidencyjna nr 40409 o pow. 0,0785 ha objęta KW [...] zmienia swoją konfigurację oraz powierzchnię na 0,0817 ha zachowując dotychczasowe oznaczenie; – zmodernizowana działka ewidencyjna nr 40400 o pow. 0,0552 ha zmienia swoją konfigurację oraz powierzchnię na 0,0500 ha, zachowując dotychczasowe oznaczenie; – zmodernizowana działka ewidencyjna nr 40402 o pow. 0,0630 ha zmienia swoją konfigurację oraz powierzchnię na 0,0534 ha, zachowując dotychczasowe oznaczenie; – zmodernizowana działka ewidencyjna nr 40432 o pow. 1041 ha zmienia swoją konfigurację, powierzchnię oraz oznaczenie i powstaje – zmodernizowana działka ewidencyjna nr 40432/1 o pow. 0,0108 ha, – zmodernizowana działka ewidencyjna nr 40432/2 o pow. 0,0178 ha. – zmodernizowana działka ewidencyjna nr 40432/3 o pow. 0,0710 ha. Operat sporządzony przez mgr inż. W. stał się podstawą wydania powyższej decyzji Starosty, ponieważ organ ten ustalił, iż zmodernizowana działka ewidencyjna nr 40432 stanowiąca drogę, która nie posiadała w starej ewidencji swojego odpowiednika, została utworzona m. in. z części nieruchomości stanowiącej własność F. J., oznaczonej w uprzedniej ewidencji jako działki ewid. nr 32647 i 32654/2. Organ uznał, że przyjęty do zasobu PODGK operat KERG [...] doprowadza dane ewidencyjne do zgodności z materiałami źródłowymi, które odzwierciedlają aktualny stan prawny. Na skutek odwołania F. J., oraz F. K., właściciela działki ewid. 40402, działającego przez pełnomocnika Z. K., Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego, decyzją z dnia [...] 2010r. znak [...], uchylił w całości zaskarżoną decyzję organu I instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. Organ II instancji zarzucił m.in. brak w materiale dowodowym potwierdzenia faktu, który może mieć kluczowe znaczenie w przedmiotowej sprawie, a mianowicie czy F. J. stał się właścicielem działek ewidencyjnych zmodernizowanych, czy też nabył prawo własności działek oznaczonych przed modernizacją nr 32647 i 32654/2. Ponadto w ocenie WINGiK zmiana przebiegu granic pomiędzy działkami nr 40401 i 40402 oraz 40401 i nr 40400, która wynika z opracowania kameralnego wykonanego przez mgr inż. M. W., polegała na odtworzeniu na obowiązującej mapie ewidencyjnej przebiegu linii granicznych działki oznaczonej przed modernizacją jako nr 32647, której części odpowiada obecnie działka nr 40401, nie była zasadna. Podkreślił, iż brak jej zasadności wynika nie tylko z braku wniosku strony, ale również z obowiązujących przepisów dotyczących aktualizacji operatu ewidencji gruntów i budynków. Rozpatrując sprawę ponownie Starosta ustalił, że w latach 1993-1994 dla obrębu A przeprowadzono modernizację ewidencji gruntów, która polegała na opracowaniu operatu ewidencji gruntów w oparciu o mapy ewidencyjne w skali 1:2880, operat mapy zasadniczej opracowanej metodą autogrametryczną, protokoły ustalenia stanu władania oraz nakładki ewidencyjne sporządzone w ramach opracowania mapy zasadniczej z obliczeniem powierzchni działek. Zmodernizowany operat przyjęto do zasobu Wojewódzkiego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjno – Kartograficznej 2 listopada 1994r. za numerem [...], a operat ten stał się obowiązujący na mocy obwieszczenia Wojewody z dnia 25 października 1995r. ogłoszonego w Dzienniku Urzędowym Woj. Nr [...] i w całości zastąpił dotychczasową ewidencję gruntów. Na podstawie wykazu synchronizacyjnego powstałego podczas prac modernizacyjnych Starosta ustalił, że działka ewid. zmod. nr 40432, stanowiąca drogę, nie posiada w całości swojego odpowiednika w uprzedniej ewidencji, lecz powstała z części różnych nieruchomości, m.in. z części działek ewid. oznaczonych w starej ewidencji nr 32647 i 32654/2. Zatem przedmiotowa działka obejmuje grunty o niejednorodnym stanie prawnym. Ponadto organ I instancji ustalił, że F. J. jest właścicielem m.in. działek ewid. zmod. nr 40401 i 40409 objętych KW [...], które graniczą z działką ewid. zmod. nr 40432 (droga), a które powstały odpowiednio z części działek ewid. nr 32647 i 32654/2. Na podstawie aktu notarialnego z dnia 29 czerwca 2000r. Rep A [...] stwierdzono, iż F. J. w drodze umowy sprzedaży nabył prawo własności działek ewidencyjnych już zmodernizowanych nr 40401 i nr 40409, a nie działek ewid. oznaczonych przed modernizacją nr 32647 i 32654/2. Zatem F. J. nie nabył prawa własności do tej części działki ewid. zmod. nr 40432, która m.in. powstała z pozostałych części działek ewid. nr 32647 i 32654/2. Dlatego Starosta uznał, iż wniosek F. J. z dnia 12 maja 2005 r., uzasadniany twierdzeniem, iż działka ewid. zmod. nr 40432 powstała bez jego wiedzy z gruntów stanowiących jego własność, nie został poparty dowodami potwierdzającymi ten fakt. Organ I instancji wezwał F. J. o wskazanie podstawy prawnej upoważniającej go do żądania aktualizacji operatu ewidencyjnego w tym zakresie, a wezwany odpowiedział, że "działka 40432 nie istniała w uprzednio obowiązującej ewidencji, a wskutek jej utworzenia pomniejszeniu uległy działki ewid. 40401 i 40409 stanowiące jego własność, co w jego ocenie wskazuje, iż "ma bezpośredni interes prawny w skutecznym żądaniu usunięcia zapisu działki nr 40432 z ewidencji gruntów, gdyż droga ta została bezprawnie utworzona z jego dwóch działek". W ocenie Starosty wyjaśnienia te nie stanowią potwierdzenia iż F. J. posiada w sprawie interes prawny, a tym samym przymiot strony, ponieważ jest właścicielem działek ewid. zmod. nr 40401 i 40409, a żadna część tych działek nie została włączona do działki ewid. zmod. nr 40432. Od powyższej decyzji Starosty złożył odwołanie F. J. podnosząc, iż działka nr 40432, stanowiąca drogę, nie istniała w starym operacie i została dopiero bezprawnie utworzona m.in. z działek o starym oznaczeniu nr 32647 i 32654/2, które odpowiadają aktualnym nr 40401, 40409 stanowiącym własność odwołującego się. Zdaniem odwołującego się utworzenie w zmodernizowanym operacie działki nr 40432 nie ma żadnej podstawy, a ponadto w jedną działkę połączono kilka różnych ciał hipotecznych różnych właścicieli. W odwołaniu zarzucono, że zmodernizowana ewidencja zawiera liczne błędy geodezyjne, na które zwracał uwagę już poprzedni właściciel działek oznaczonych przed modernizacją numerami 32647 i 32654/2 A. S. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego decyzją z dnia 21 stycznia 2011 r. znak: [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 oraz art. 127 § 2 kpa w związku z art. 7b ust. 2 pkt 2 ustawy z 17 maja 1989r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2010r. Nr 193, poz. 1287 ze zm.), utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. Organ odwoławczy przedstawił przebieg postępowania, ustalenia poczynione przez organ I instancji, oraz przytoczył treść przepisów regulujących kwestię dokonywania wpisów w ewidencji gruntów i aktualizowania tych wpisów. WINGiK wskazał, że z aktu notarialnego z dnia 29 czerwca 2000 r. wynika, że F. J. nabył (między innymi) działki ewidencyjne już zmodernizowane nr 40401 o pow. 0,0373 ha i nr 40409 o pow. 0,0785 ha. A. S., U. Ł. oraz J. S. oświadczyli, iż są współwłaścicielami nieruchomości położonej w A składającej się z działek ewidencyjnych: nr 32647, 32654/2, nr 32661/1, nr 32683, nr 32688/4, nr 32708/2, nr 32725/1 i nr 32731/13 o łącznej powierzchni 0,4871 ha, dla których prowadzona jest księga wieczysta KW nr [...]. Z § 2. aktu notarialnego wynika, iż strony do ww. aktu notarialnego przedłożyły wyrys z mapy ewidencyjnej z porównawczym wykazem zmian sporządzonym 16 czerwca 2000r. Zgodnie z tym wykazem: – działka ewid. zmodernizowana 40401 o pow. 0,0373 ha powstała z dotychczasowej działki ewid. nr 32647obszaru 0,0516 ha, obj. Kw nr [...]; – działka ewid. zmodernizowana 40409 o pow. 0,0785 ha powstała z dotychczasowej działki ewid. nr 32654/2 obszaru 0,0824 ha, obj. Kw nr [...]. Zatem podpisując 29 czerwca 2000 r. powyższy akt notarialny, mając do wglądu pełną dokumentację stanowiącą podstawę zawarcia umowy sprzedaży, oraz zgodnie z § 9 umowy wnioskując do Sądu Rejonowego o wpisanie w księdze wieczystej Kw nr [...] zmiany oznaczenia dotychczasowych działek na zmodernizowane działki ewidencyjne nr 40380, 40392, nr 40401, nr 40409, nr 40445, nr 40451/2, nr 40467 i nr 40489 o łącznej pow. 0,4409 ha oraz o wpisanie prawa własności w miejsce dotychczasowych współwłaścicieli na rzecz F. J. s. K. i G., strony postępowania w pełni świadomie zaakceptowały powyższą zmianę powierzchni oraz przyjęły stan obowiązujący na dzień zawarcia umowy. WINGiK uznał, że F. J. nabył w drodze umowy prawo własności działek ewidencyjnych już zmodernizowanych nr 40401 i nr 40409, a nie działek ewid. oznaczonych przed modernizacją nr 32647 i nr 32654/2. Natomiast F. J. nie nabył prawa własności do tej części działki ewid. zmod. nr 40432, która m.in. powstała z pozostałych części działek ewid. nr 32647 i nr 32654/2, W dacie złożenia wniosku wszczynającego postępowanie F. J. nie był uprawniony do bycia stroną postępowania aktualizacyjnego dotyczącego działki zmodernizowanej nr 40432. Nie posiadał bowiem żadnego tytułu prawnego do objętej wnioskiem działki. Nie można było również uznać za stronę postępowania A. S., który udzielił pełnomocnictwa F. J. do działania w celu usunięcia błędów geodezyjnych w zakresie działek objętych aktem notarialnym z 29 czerwca 2000r. W księgach wieczystych na podstawie ww. aktu notarialnego i wykazu synchronizacyjnego dokonane zostały stosowne zmiany, ujawniono działki ewidencyjne zmodernizowane i nowego ich właściciela. Skoro zaś F. J. - inicjator niniejszego postępowania - nie wykazał żadnego prawa do działki nr 40432, ponieważ nie jest jej właścicielem oraz nie wykazano go w operacie ewidencji gruntów i budynków jako nią władającego, to Starosta prawidłowo zakwalifikował wniosek o wszczęcie postępowania jako wniesiony przez osobę nie będącą stroną w sprawie. Skoro postępowanie zostało wszczęte, organ podejmował czynności procesowe, jednak stało się ono bezprzedmiotowe, zatem podlega umorzeniu na podstawie art. 105 § 1 kpa. Skargę na decyzję WINGiK wniósł F. J., domagając się uchylenia decyzji organu odwoławczego i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, oraz zasądzenia kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi zarzucono, że działka zmod. nr 40432 stanowiąca drogę nigdy wcześniej nie istniała w ewidencji gruntów, nie ma swojego odpowiednika, ani faktycznie na gruncie nie istniała. Została ona bezprawnie ujawniona w treści mapy, w ten sposób, że z m.in. z działek w starym oznaczeniu nr 32654/2, 32661/1, 32647, stanowiących obecnie własność skarżącego, utworzono drogę, gdzie wpisano obcych współposiadaczy samoistnych, a celowo nie wpisano A. S. Zdaniem skarżącego prowadzi to do sytuacji, w której zarówno on, jak i poprzedni właściciel zostali pozbawieni możliwości skutecznego żądania usunięcia rażącego fałszerstwa geodezyjnego. Skarżący podniósł, że przed modernizacją działki nr 32654/2 i 32661/1 bezpośrednio się stykały i przylegały do siebie, zaś obecnie, po modernizacji są oddzielone obcą działką zmod. nr 40432 stanowiącą drogę. Ponadto skarżący wyjaśnił, iż nie jest prawdą, że w związku z zawarciem aktu notarialnego z dnia 29 czerwca 2000r. strony zaakceptowały zabór gruntu na rzecz działki nr 40432 i zaakceptowały rażący błąd i fałszerstwo w mapach, albowiem wobec ogromnej skali błędów i fałszerstw w mapach popełnionych w trakcie modernizacji ewidencji gruntów w A i długotrwałości postępowań naprawczych, musieliby czekać 20 lat na usunięcie oczywistego błędu geodezyjnego, co całkowicie blokowałoby możliwość zawarcia umowy nabycia działek.. W odpowiedzi na skargę WINGiK wniósł o jej oddalenie, podtrzymując w całości stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Referendarz sądowy WSA w Krakowie postanowieniem z dnia 15 kwietnia 2011r. zwolnił skarżącego od kosztów sądowych i ustanowił dla niego radcę prawnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje : Stosownie do art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153,. poz. 1270 ze zm.) , w skrócie p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W ramach swej kognicji sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania. Zgodnie z treścią art. 134 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Orzekanie - w myśl art. 135 ustawy następuje w granicach sprawy będącej przedmiotem kontrolowanego postępowania i odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa. Uwzględnienie skargi następuje w przypadkach naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a) p.p.s.a.), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt. 1 lit. b) p.p.s.a.), oraz innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt. 1 lit.c) p.p.s.a.). W przypadkach, gdy zachodzą przyczyny określone w art. 156 kodeksu postępowania administracyjnego sąd stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia (art. 145 § 1 pkt. 2 p.p.s.a.), jeżeli zachodzą przyczyny określone w innych przepisach, sąd stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa. Skarga jest bezzasadna i podlega oddaleniu. Podstawową kwestią wymagającą udzielenia odpowiedzi w sprawie, była kwestia prawidłowości zakwalifikowania przez organy wniosku wszczynającego postępowanie, jako złożonego przez osobę nie posiadającą przymiotu strony w postępowanu o aktualizację danych ewidencyjnych a w związku z tym umorzenie postępowania na podstawie przepisu art. 105 § 1 kpa. Stosownie do art. 28 kpa, stroną jest każdy, czyjego czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie, albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Legitymowanie się przez konkretny podmiot interesem prawnym w postępowaniu administracyjnym oznacza istnienie przepisu powszechnie obowiązującego prawa, na podstawie którego to przepisu podmiot ów może żądać od organu administracji czynności z zamiarem zaspokojenia jakiejś potrzeby, lub zaniechania czy też ograniczenia czynności organu sprzecznych z potrzebami danej osoby (por. wyrok NSA z dnia 22. 02. 1984 r., I SA 1748/83 niepubl.). Interes prawny to interes indywidualny, konkretny i sprawdzalny obiektywnie, a jego istnienie znajduje potwierdzenie w okolicznościch faktycznych, będacych przesłankami zastosowania przepsu prawa materialnego. Jego podstawą mogą być tylko przepisy materialnego prawa administrtacyjnego a to z tego względu, że decyzja administracyjna jest władczą konkretyzacją prawa administracyjnego (tak NSA w wyroku z dnia 17.04.2007 r. I OSK 755/06, Lex nr 337023). Uznanie zatem, że po stronie danego podmiotu można mowić o istnieniu interesu prawnego, wymaga ustalenia związku o charakterze materialnoprawnym między normą prawną a sytuacją tego podmiotu, w znaczeniu wpływu aktu stosowania tej normy na sytuację prawną podmiotu w zakresie prawa materialnego (wyrok WSA Warszawie z 29.03. 2006r. VI SA/Wa 2401/05, Lex nr 223329), przy czym interes prawny, o którym mowa w art. 28 kpa może wynikac nie tylko z przepisów prawa materialnego administracyjnego, lecz także z prawa cywilnego (wyrok NSA z 19.01. 1982 r. SA/Kr 517/81, ONSA 1/1982, poz. 11). Jednolity jest pogląd w literaturze przedmiotu i orzecznictwie sądów administracyjnych, zgodnie z którym nie jest stroną w postępowaniu administracyjnym podmiot, który posiada wyłącznie interes faktyczny w rozstrzygnięciu danej sprawy, czyli interes nie poparty przepisami prawa mogącymi stanowić podstawę żądania podjęcia przez organ czynności w konkretnej sprawie. Treść zaskarżonego rozstrzygnięcia wymaga - w związku z powyższymi uwagami - przypomnienia, że żądanie skarżącego wszczynające postępowanie dotyczyło kwestii regulowanych przepisami ustawy z dnia 17 maja 1989 r. – Prawo geodezyjne i kartograficzne (tj. Dz.U. z 2005 r. Nr 240, poz. 2027) zwanej dalej ustawą, oraz rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz.U. z 2001 r., nr 38, poz. 454) zwanego dalej rozporządzeniem. Przypomnieć zatem należy, że zgodnie z art. 2 ust. 8 ustawy ewidencja gruntów i budynków to jednolity dla kraju, systematycznie aktualizowany zbiór informacji o gruntach, budynkach i lokalach, ich właścicielach oraz o innych osobach fizycznych lub prawnych władających tymi gruntami, budynkami i lokalami. Organem prowadzącym ewidencję gruntów i budynków oraz gleboznawczą klasyfikację gruntów jest starosta (art. 22 ust. 1). Przepis art. 20 ust. 1 ustawy określa rodzaje informacji o gruntach, budynkach i lokalach, oraz ich właścicielach, które obejmuje ewidencja. Są to (ust. 1 ), tj. dane przedmiotowe (ust.1), oraz dane podmiotowe (ust. 2). Dane przedmiotowe obejmują kompletne , tj. opisowe i graficzne informacje o gruntach, budynkach i lokalach, bez względu na osobę właściciela, natomiast dane podmiotowe obejmują informacje o osobach fizycznych i prawnych oraz jednostkach organizacyjnych, w których władaniu znajdują się grunty, budynki i lokale lub ich części. Dane zawarte w ewidencji są podstawą planowania gospodarczego, planowania przestrzennego, wymiaru podatków i świadczeń, oznaczania nieruchomości w księgach wieczystych, statystyki publicznej, gospodarki nieruchomościami oraz ewidencji gospodarstw rolnych – art. 21 ust. 1 ustawy. Sposób zakładania ewidencji gruntów i budynków, sposób prowadzenia ewidencji oraz szczegółowe zasady wymiany danych ewidencyjnych regulują przepisy rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków. Z przepisu § 44 pkt. 2 rozporządzenia wynika, że do zadań starosty związanych z prowadzeniem ewidencji należy między innymi utrzymywanie operatu ewidencyjnego w stanie aktualności, tj. zgodności z dostępnymi dla organu dokumentami i materiałami źródłowymi. Zgodnie z § 45 ust.1 rozporządzenia, aktualizacja operatu ewidencyjnego następuje przez wprowadzanie udokumentowanych zmian do bazy danych ewidencyjnych. Ani przepisy ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne, ani przepisy rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków nie zawierają definicji strony postępowania prowadzonego w celu dokonania zmian danych ewidencyjnych. Określając zatem krąg podmiotów mogących być stronami postępowania w sprawach dotyczących zmiany tych danych, należy odwołać się do pojęcia strony wynikającego z art. 28 kpa, co prowadzi do wniosku, że stroną takiego postępowania będzie podmiot, który jest w stanie wykazać istnienie po swojej stronie interesu prawnego w żądaniu ujawnienia zmian danych ewidencyjnych. Z rejestrowego charakteru postępowania o ujawnienie zmian danych ewidencyjnych w powiązaniu z rodzajem danych objętych ewidencją (dane podmiotowe i dane przedmiotowe) wynika, że stronami uprawnionymi do złożenia wniosku o wpis w operacie ewidencji, oraz do udziału w postępowaniu mającym na celu zmianę danych ewidencyjnych będą podmioty, którym przysługuje ochrona prawna w zakresie wykonywania swojego prawa w stosunku do ujawnionej w katastrze i wskazanej we wniosku nieruchomości ( por. D. Felcenloben: Kataster nieruchomości rejestrem publicznym, wyd. Gall Katowice, 2009, str. 154 i nast.). Będą to więc : właściciele i współwłaściciele nieruchomości, użytkownicy wieczyści, posiadacze samoistni jeżeli na ich korzyść przemawia domniemanie z art. 341 k.c. o zgodności posiadania ze stanem prawnym, osoby, którym przysługują prawa rzeczowe ograniczone związane bezpośrednio z uprawnieniem do korzystania z cudzej nieruchomości, wspólnoty gruntowe, jednostki organizacyjne sprawujące zarząd lub trwały zarząd nieruchomościami, państwowe osoby prawne, którym Skarb Państwa powierzył w stosunku do jego nieruchomości wykonywanie prawa własności lub innych praw rzeczowych, organy administracji publicznej, które gospodarują nieruchomościami wchodzącymi w skład zasobu nieruchomości Skarbu Państwa oraz gminnych, powiatowych i wojewódzkich zasobów nieruchomości, osoby i jednostki organizacyjne, które władają gruntami na podstawie umów dzierżawy, zgłoszonych do ewidencji stosownie do przepisów ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników i ich rodzin, osoby, które wspólnie zgłosiły umowę dzierżawy do katastru celem jej ujawnienia (§ 10 ust. 1 pkt. 2 i ust. 2, § 11, § 47 ust. 2 rozporządzenia). Z materiału dowodowego zgromadzonego przez organy w toku postępowania nie wynika, aby skarżący F. J. był właścicielem, współwłaścicielem, bądź władającym czy współwładającym zmodernizowaną działką ewidencyjną nr 40432, czy też którymkolwiek z podmiotów wymienionych wyżej a mogących być stronami postępowania w sprawach o zmianę danych ewidencyjnych. Ze znajdującego się w aktach administracyjnych wypisu z rejestru gruntów dla jednostki rejestrowej [...] wynika, że działka nr 40432 pozostaje we władaniu W. K., E. K. i J. Ś. zd. O. (k. 12 akt adm.). Przymiot strony postępowania o zmianę danych ewidencyjnych działki nr 40432 nie wynika również dla skarżącego z tej okoliczności, iż jest on właścicielem nieruchomości sąsiedniej. Jak orzekł Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 15. 04. 2008 r., I OSK 666/07 (Lex nr 505243): "Stroną postępowania dotyczącego zmiany danych ewidencyjnych jest tylko właściciel lub inne podmioty władające konkretną działką ewidencyjną. Przymiot strony nie przysługuje natomiast właścicielowi lub współwłaścicielom sąsiedniej nieruchomości". Pogląd przeciwny prowadziłby do konieczności ustalania przez organy prowadzące ewidencję gruntów i budynków podmiotów prawa własności działki nr 40432 i zakresu tego prawa, do czego organy prowadzące ewidencję nie są powołane. Nie jest to również celem postępowania o zmianę danych ewidencyjnych. Przedmiotem tego postępowania jest aktualizacja danych ewidencyjnych, ma ono charakter rejestrowy a rejestr, który odzwierciedla aktualny stan prawny nieruchomości, ma charakter deklaratoryjny a nie konstytutywny. Prawidłowo więc organy uznały, że skarżący nie może wywodzić swojego prawa do żądania wprowadzenia zmian w zapisach ewidencji co do działki 40432, skoro nabywając w 2000 r. nieruchomości stanowiące m. in. zmodernizowane działki ewidencyjne nr 40401 i 40409, opisane w sposób wynikający ze zmodernizowanego operatu KERG [...] przyjętego do zasobu WODGK, obowiązującego na mocy Obwieszczenia Wojewody z dnia 25. 10. 1995 r. (który to operat zastąpił dotychczasową ewidencję gruntów), nie nabył prawa własności do działki 40432, ani do jej części. Art. 105 § 1 kpa stanowi : Gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe w całości albo w części, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania odpowiednio w całości albo w części. Skoro więc: skarżący nie posiada przymiotu strony w postępowaniu o aktualizację danych ewidencyjnych zmodernizowanej działki ewid. nr 40432, postępowanie w takiej sprawie zostało wszczęte, okoliczność braku legitymacji skarżącego wyszła na jaw w toku postępowania administracyjnego, to postępowanie jako bezprzedmiotowe należało umorzyć na podstawie art. 105 § 1 kpa, co organ zgodnie z tym przepisem zasadnie uczynił. Wobec zarzutu skargi dotyczącego starań o aktualizację zapisów ewidencji dotyczących działki 40432 przez poprzedniego jej właściciela A. S. i działań skarżącego jako jego następcy i pełnomocnika, stwierdzić należy, że również A. S. nie mógłby uzyskać przymiotu strony postępowania zakończonego zaskarżoną decyzją, ponieważ nie legitymuje się żadnym prawem do działki 40432, ani nie jest jej władającym. Skarżącemu natomiast nie przysługują żadne uprawnienia pochodne w postaci legitymacji do występowania o zmianę danych ewidencyjnych działki 40432, w związku z tym, ze działania takie podejmował ew. w przeszłości A. S. i że był on właścicielem niezmodernizowanych działek ewidencyjnych nr 32654/2 i 32661/1. Należy raz jeszcze podkreślić, że decyzje o wprowadzeniu zmian w operacie ewidencji gruntów i budynków dotyczą tylko interesu prawnego osób wykazanych w ewidencji, jako posiadające określony tytuł prawny, zaś rodzaje praw i uprawnień od nich pochodnych, które podlegają ujawnieniu w zapisach ewidencji jako dane podmiotowe, stanowią ściśle określony katalog, wynikający z przepisów prawa. Okoliczność powyższa determinuje więc krąg podmiotów posiadających interes prawny w postępowaniu o zmianę danych ewidencyjnych. Art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi stanowi, ze w razie nieuwzględnienia skargi sąd skargę oddala. Wobec braku podstaw do uwzględnienia zarzutów skargi a także wobec tego, iż sąd nie stwierdził innych wad zaskarżonego rozstrzygnięcia, które należałoby brać pod uwagę z urzędu, na podstawie tego przepisu orzeczono jak w sentencji. O wynagrodzeniu wyznaczonego radcy prawnego rozstrzygnięto na podstawie art. 250 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło