III SA/Kr 322/22
WyrokWSA w Krakowie2022-07-05
Skład orzekający: Hanna Knysiak-Sudyka, Renata Czeluśniak, Maria Zawadzka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osobie pobierającej rentę rolniczą z KRUS przysługuje świadczenie pielęgnacyjne, jeśli wysokość renty jest niższa od świadczenia pielęgnacyjnego, a osoba ta nie może zawiesić prawa do renty w całości?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy administracji dopuściły się naruszenia przepisów prawa materialnego i postępowania, uchylając zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji. Wskazano, że wyłączenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego dla osób pobierających rentę, której wysokość jest niższa od świadczenia pielęgnacyjnego, jest niezgodne z zasadą równości wobec prawa i sprawiedliwości społecznej. Osoba taka powinna mieć możliwość wyboru świadczenia, co wiąże się z koniecznością zawieszenia prawa do renty.Stan faktyczny
Skarżąca A. K. wnioskowała o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego na córkę B. K., jednak organ I instancji odmówił, powołując się na art. 17 ust. 5 pkt 1a ustawy o świadczeniach rodzinnych, zgodnie z którym świadczenie nie przysługuje osobie pobierającej rentę. Skarżąca pobiera rentę rolniczą z KRUS, która jest niższa od świadczenia pielęgnacyjnego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję organu I instancji, wskazując na brak możliwości wypłaty świadczenia w wysokości różnicy oraz brak możliwości zawieszenia renty z KRUS. Skarżąca wniosła skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów Konstytucji RP i k.p.a.Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 31 grudnia 2021 r. oraz poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy T z dnia 8 listopada 2021 r.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Hanna Knysiak-Sudyka Sędziowie WSA Renata Czeluśniak (spr.) WSA Maria Zawadzka po rozpoznaniu w dniu 5 lipca 2022 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 31 grudnia 2021 r. nr [...] w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji.
Wójt Gminy T decyzją z dnia 8 listopada 2021 r. nr [...] odmówił przyznania skarżącej A. K. prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej wnioskowanego na córkę B. K.
W uzasadnieniu wskazano, że zgodnie z art. 17 ust. 5 pkt 1a ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych, świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, gdyż osoba sprawująca opiekę ma ustalone prawo do emerytury, renty, renty rodzinnej z tytułu śmierci małżonka przyznanej w przypadku zbiegu prawa do renty rodzinnej i innego świadczenia emerytalno-rentowego, renty socjalnej, zasiłku stałego, nauczycielskiego świadczenia kompensacyjnego, zasiłku przedemerytalnego, świadczenia przedemerytalnego lub rodzicielskiego świadczenia uzupełniającego, o którym mowa w ustawie z dnia 31 stycznia 2019 r. o rodzicielskim świadczeniu uzupełniającym.
W odwołaniu skarżąca podniosła, że opiekuje się swoją niepełnosprawną od urodzenia córką B. Sama pobiera rentę rolniczą z KRUS w wysokości 1068,88 zł. Renta jest znacznie niższa od świadczenia pielęgnacyjnego, wobec czego wnosi o przyznanie świadczenia w wysokości różnicy pomiędzy kwotą świadczenia pielęgnacyjnego a otrzymywaną rentą.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z 31 grudnia 2021 r. nr [...] utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.
Kolegium wyjaśniło, że w niniejszej sprawie wniosek złożyła skarżąca, sprawująca opiekę nad swoją niepełnosprawną córką B. K., która zgodnie z orzeczeniem z dnia 17 czerwca 2015 r. została zaliczona do znacznego stopnia niepełnosprawności. Niepełnosprawność datuje się od urodzenia.
W ocenie SKO, w okolicznościach sprawy, zasadnym jest odmowa przyznania wnioskowanego świadczenia, z uwagi na fakt, iż skarżąca pobiera rentę, a ponadto wobec tego, że nie istnieje możliwość wypłaty świadczenia pielęgnacyjnego w wysokości różnicy pomiędzy kwotą renty a kwotą świadczenia pielęgnacyjnego, czego jak wynika z odwołania domaga się strona. Kolegium podniosło bowiem, że przepisy ustawy o świadczeniach rodzinnych, nie przewidują możliwości wypłaty świadczenia pielęgnacyjnego, w wysokości różnicy pomiędzy otrzymywanym świadczeniem (w tym przypadku rentą), a świadczeniem pielęgnacyjnym. Wypłata świadczenia pielęgnacyjnego w wysokości odpowiadającej różnicy pomiędzy ustawową wysokością tego świadczenia i wysokością emerytury (netto), pozostawałaby w sprzeczności z treścią art. 17 ust. 3 u.ś.r., który wysokość świadczenia pielęgnacyjnego określa jednoznacznie kwotowo i nie pozwala na samodzielne określanie jego wysokości przez organ administracji w oparciu o jakiekolwiek przesłanki. Sytuacja ta jest analogiczna, w przypadku pobierania renty.
W ocenie Kolegium, prokonstytucyjna wykładnia art. 17 ust. 5 pkt 1a) ustawy, przy uwzględnieniu dyrektyw wykładni funkcjonalnej, celowościowej i systemowej może jedynie prowadzić do wniosku, iż osoba opiekująca się osobą niepełnosprawną mającą ustalone prawo do emerytury (renty) może dokonać wyboru pomiędzy prawem do emerytury (renty) a prawem do świadczenia pielęgnacyjnego, a wybór świadczenia pielęgnacyjnego jest równoznaczny z koniecznością zawieszenia prawa do renty (emerytury). Organ podkreślił jednak mając na uwadze treść art. 24 oraz 28 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników, że skarżąca nie może zawiesić prawa do renty w całości bowiem w świetle art. 28 możliwość taka nie istnieje, natomiast w przypadku art. 28 ust 3, musiałaby prowadzić gospodarstwo rolne, co z kolei wykluczałoby możliwość pobierania świadczenia pielęgnacyjnego.
W skardze do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Krakowie skarżąca zarzuciła naruszenie:
- art. 17 ust. 1 pkt 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych w związku z art. 32 Konstytucji RP poprzez ich błędną wykładnię i niezastosowanie, co doprowadziło do nieprzyznania świadczenia pielęgnacyjnego przynajmniej w części stanowiącej różnicę między kwotą świadczenia pielęgnacyjnego a rentą, mimo istnienia wszystkich przesłanek do przyznania świadczenia;
- art. 7, art. 77 k.p.a., poprzez nieustalenie prawidłowego stanu faktycznego, tj. brak ustalenia różnicy wysokości świadczeń, tj. renty w stosunku do świadczenia pielęgnacyjnego, a w konsekwencji brak rozważenia, czy różnica wysokości świadczeń, tj. renty w stosunku do świadczenia pielęgnacyjnego, uzasadnia przyznanie
tego świadczenia chociażby w części stanowiącej tę różnicę oraz naruszenie tego
przepisu poprzez brak uwzględnienia przy orzekaniu interesu społecznego i słusznego
interesu strony, który wyraża się w szczególności pominięciem celu w jakim
ustawodawca przewidział istnienie świadczenia pielęgnacyjnego;
- art. 2 Konstytucji RP poprzez jego niezastosowanie, a w konsekwencji zastosowanie
wykładni art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a ustawy o świadczeniach rodzinnych w sposób powodujący, że tak rozumiany przepis jest niezgodny z Konstytucją,
gdyż narusza zasady sprawiedliwości społecznej, bowiem pozbawia rzeczywistego (a nie formalnego) beneficjenta świadczenia pielęgnacyjnego - osobę niepełnosprawną i to z uwagi na okoliczności niezależne od niej;
- art. 67 i art. 69 Konstytucji RP poprzez jego niezastosowanie, a w konsekwencji
zastosowanie wykładni przepisu art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a ustawy o świadczeniach
rodzinnych w sposób powodujący, że tak rozumiany przepis
jest niezgodny z Konstytucją, co skutkuje pozbawieniem osoby niepełnosprawnej
zabezpieczenia społecznego i pomocy w zabezpieczeniu egzystencji z uwagi na okoliczności niezależne od tej osoby.
Mając na uwadze powyższe skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz decyzji organu I instancji.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
Podstawowa zasada polskiego sądownictwa administracyjnego została określona w art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2021 r., poz. 137), zgodnie z którym sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. przez kontrolę legalności działalności administracji publicznej. Zasada, że sądy administracyjne dokonują kontroli działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie, została również wyartykułowana w art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2022 r., poz. 329) dalej p.p.s.a. Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W świetle ww. art. 134 § 1 p.p.s.a., Sąd nie ma obowiązku, do badania tych zarzutów i wniosków, które nie mają znaczenia dla oceny legalności zaskarżonego aktu (tak NSA w wyroku z dnia 11 października 2005 r., sygn. akt: FSK 2326/04). Niezwiązanie zarzutami i wnioskami skargi oznacza, że sąd administracyjny bada w pełnym zakresie zgodność z prawem zaskarżonego aktu, czynności, czy bezczynności organu administracji publicznej. Orzekanie - w myśl art. 135 p.p.s.a. - następuje w granicach sprawy będącej przedmiotem kontrolowanego postępowania, w której został wydany zaskarżony akt lub czynność i odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa.
Wady skutkujące koniecznością uchylenia aktu, stwierdzenia jego nieważności bądź wydania z naruszeniem prawa, przewidziane są w art. 145 § 1 p.p.s.a. Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Sąd, uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie, uchyla ten akt w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W przypadku nieuwzględnienia skargi sąd ją oddala - art. 151 p.p.s.a.
Dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji w granicach kompetencji przysługujących sądowi administracyjnemu, na podstawie wyżej wymienionych ustaw, Sąd uznał, że skarga jest zasadna.
Przedmiotem oceny Sądu jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 31 grudnia 2021 r. utrzymująca w mocy decyzję Wójta Gminy T z dnia 8 listopada 2021 r. odmawiającą przyznania skarżącej prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej wnioskowanego na niepełnosprawna od urodzenia córkę.
Materialnoprawną podstawę wydania zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2020 r. poz. 111) – dalej u.ś.r.
Zgodnie z art. 17 ust. 1 i 5 pkt 1 lit. a u.ś.r. świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje: 1) matce albo ojcu, 2) opiekunowi faktycznemu dziecka, 3) osobie będącej rodziną zastępczą spokrewnioną w rozumieniu ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej, 4) innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności - jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji. Świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli: 1) osoba sprawująca opiekę: a) ma ustalone prawo do emerytury, renty, renty rodzinnej z tytułu śmierci małżonka przyznanej w przypadku zbiegu prawa do renty rodzinnej i innego świadczenia emerytalno-rentowego, renty socjalnej, zasiłku stałego, nauczycielskiego świadczenia kompensacyjnego, zasiłku przedemerytalnego, świadczenia przedemerytalnego lub rodzicielskiego świadczenia uzupełniającego, o którym mowa w ustawie z dnia 31 stycznia 2019 r. o rodzicielskim świadczeniu uzupełniającym.
W okolicznościach przedmiotowej sprawy, Kolegium utrzymało w mocy decyzję organu I instancji ze względu na pobieranie przez skarżącą renty, z uwagi na brak możliwości wypłaty świadczenia pielęgnacyjnego w wysokości różnicy pomiędzy kwotą renty a kwotą świadczenia pielęgnacyjnego oraz ze względu na brak-zdaniem organu- możliwości zawieszenia renty z KRUS.
Odnosząc się do powyższego stanowiska organu, wyjaśnić należy w pierwszej kolejności, że art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a u.ś.r stanowi, że świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli: osoba sprawująca opiekę ma ustalone prawo do renty. Jednakże wskazany przepis został wprowadzany do systemu prawa w czasie gdy świadczenia pielęgnacyjne były stosunkowo niskiej wysokości. Po zmianach wysokości tych świadczeń począwszy od 2014 r. (obecnie kwota świadczenia wynosi 2 119 zł zgodnie z obwieszczeniem Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 27 października 2021 r. wysokości świadczenia pielęgnacyjnego w roku 2022 - M.P z 2021 r., poz. 1021) opiekunowie niepełnosprawnych podnosili, że ww. art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a jest niezgodny z art. 71 ust. 1 zdanie drugie w związku z art. 32 ust. 1 Konstytucji RP. Powołane przepisy stanowią, że rodziny znajdujące się w trudnej sytuacji materialnej i społecznej, zwłaszcza wielodzietne i niepełne, mają prawo do szczególnej pomocy ze strony władz publicznych (ww. art. 71 ust 1 zdanie drugie) i wszyscy są wobec prawa równi. Wszyscy mają prawo do równego traktowania przez władze publiczne (ww. art. 32 ust.1).
Istotne jest również, że wyrokiem z 26 czerwca 2019 r., SK 2/17 Trybunał Konstytucyjny orzekł, że ww. art. 17 ust. 5 lit. a ustawy w zakresie, w jakim stanowi, że świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli osoba sprawująca opiekę ma ustalone prawo do renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy, jest niezgodny z art. 71 ust. 1 zdanie drugie w związku z art. 32 ust. 1 Konstytucji RP. W uzasadnieniu wyroku Trybunał stwierdził, że różnicowanie sytuacji prawnej osób rezygnujących z pracy w celu sprawowania opieki nad niepełnosprawnymi w oparciu o przyjęte przez ustawodawcę kryterium posiadania przez takie osoby ustalonego prawa do renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy jest niedopuszczalne. Prowadzi ono bowiem do wyłączenia opiekunów-rencistów z kręgu podmiotów uprawnionych do świadczeń pielęgnacyjnych, pomimo że sytuacja faktyczna takich osób sprawujących opiekę nad niepełnosprawnymi (gdy nie podejmują oni zatrudnienia, które mogli podjąć przy jednoczesnym pobieraniu świadczenia rentowego) jest tożsama z sytuacją osób zdolnych do pracy, lecz rezygnujących z niej w celu opieki nad niepełnosprawnym dzieckiem. Jednocześnie Trybunał dostrzegł, że realna wysokość renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy może być zdecydowanie niższa niż wysokość świadczenia pielęgnacyjnego. W systemie świadczeń rodzinnych brak jest z kolei rozwiązana pośredniego, które pozwoliłoby tę sytuację rozwiązać dzięki np. obniżeniu wysokości przyznanego świadczenia proporcjonalnie do wysokości pobieranej renty. Sprzeczna z zasadą równości jest jedynie sytuacja, gdy samo przyznanie prawa do takiej renty skutkuje odebraniem świadczenia.
Sądy administracyjne dostrzegły już w 2018 roku konieczność weryfikacji jasnych wydawałoby się rezultatów wykładni językowej art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a u.ś.r. w oparciu o reguły prokonstytucyjnej wykładni systemowej, celowościowej i funkcjonalnej (por. np. wyroki: WSA w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 30 listopada 2018 r., sygn. akt II SA/Go 1045/18 i WSA w Krakowie z dnia 11 kwietnia 2019 r. III SA/Kr 137/19 oraz NSA: z 28 czerwca 2019 r., I OSK 757/19; z 14 lipca 2021 r., I OSK 702/21; z 27 sierpnia 2021 r., I OSK 431/21).
Wynika to ze zmiany relacji między wysokością świadczenia pielęgnacyjnego a wysokością świadczeń, których pobieranie wyłącza prawo do świadczenia pielęgnacyjnego. Kiedy ustawodawca uchwalając w 2003 r. ustawę o świadczeniach rodzinnych wyłączył możliwość przyznania świadczenia pielęgnacyjnego opiekunom, którzy mają prawo do określonych świadczeń, określił wysokość świadczenia pielęgnacyjnego na 420 zł miesięcznie i była to kwota niższa niż ówczesna wysokość najniższej emerytury i innych świadczeń wyłączających prawo do świadczenia pielęgnacyjnego. Taka relacja utrzymywała się aż do 1 maja 2014 r., kiedy to świadczenie pielęgnacyjne wzrosło do 800 zł i stało się nieznacznie wyższe od najniższej emerytury, a następnie było waloryzowane i obecnie jest już niemal dwukrotnie wyższe od najniższej emerytury. Niewątpliwie zatem intencją ustawodawcy wprowadzającego to wyłączenie było, aby uprawniony opiekun nie pobierał świadczenia pielęgnacyjnego w sytuacji, gdy otrzymuje świadczenie wyższe. Jednak odczytanie przepisu art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a ustawy w obecnych realiach jako pozbawiającego w całości świadczenia pielęgnacyjnego także opiekuna otrzymującego świadczenie znacznie niższe, wymagałoby jednoznacznego potwierdzenia przez dyrektywy wykładni systemowej oraz funkcjonalnej i celowościowej. W rezultacie, zdaniem Sądu, narusza zasadę równości taka wykładnia art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a ustawy, która pozbawia w całości prawa do świadczenia pielęgnacyjnego osoby mające ustalone prawo do emerytury (renty) w wysokości niższej niż to świadczenie, choć w istocie przesłanki ubiegania się o każde z tych świadczeń są analogiczne.
Celem świadczenia pielęgnacyjnego jest rekompensowanie braku dochodów z pracy zarobkowej z powodu sprawowania opieki nad niepełnosprawnym członkiem rodziny. Pozbawienie prawa do całości świadczenia pielęgnacyjnego osób pobierających emeryturę (rentę) w niższej wysokości niż to świadczenie powoduje, że cel ten nie jest w stosunku do tej grupy opiekunów realizowany, mimo że sprawując opiekę po uzyskaniu prawa do emerytury (renty) opiekun nie może podjąć pracy zarobkowej (również tak jak ma to miejsce w przypadku świadczenia pielęgnacyjnego).
W ocenie orzekającego Sądu brak jest przesłanek, uzasadniających zróżnicowanie sytuacji opiekunów osób niepełnosprawnych polegających na wyłączeniu w całości prawa do świadczenia pielęgnacyjnego tych opiekunów, którzy mają ustalone prawo do jednego ze świadczeń wymienionych w art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a ustawy, w sytuacji gdy to świadczenie jest niższe niż świadczenie pielęgnacyjne. Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 8 stycznia 2020 r. sygn. I OSK 2392/19, "proces wykładni art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a u.ś.r. musi prowadzić do takiego zdekodowania jego treści, który nie jest sprzeczny nie tylko z zasadą równości wobec prawa (art. 32 ust.1 Konstytucji), ale także z zasadami sprawiedliwości społecznej (art. 2 Konstytucji), czy udzielania szczególnej pomocy rodzinom znajdującym się w trudnej sytuacji materialnej i społecznej (art. 71 ust. 1 zdanie drugie Konstytucji) i osobom niepełnosprawnym (art. 69 Konstytucji). Egzegeza tego przepisu musi być bowiem zgodna z innymi normami systemu prawa. Ustalenie jego znaczenia musi także uwzględniać jego cel i rolę społeczną, którą winien on pełnić. Wyłączenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego dla osób mających ustalone do renty w chwili wejścia w życie u.ś.r. było uzasadnione, gdyż ówczesna wysokość tego świadczenia była niższa od najniższej renty. Tym samym osoba pobierająca nie ponosiła straty finansowej pobierając rentę. Odwrócenie – jak w analizowanym przypadku - relacji ekonomicznych świadczenia pielęgnacyjnego i renty musi wiązać się z realizacją celu tego przepisu i nie może stawiać osoby pobierającej rentę w sytuacji ekonomicznie gorszej niż byłaby wówczas, gdyby nie posiadała ustalonego prawa do emerytury".
Sąd zwraca uwagę, podobnie jak to zrobił Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w wyroku z 7 lipca 2021 r., III SA/Kr 51/21, czy też w wyroku z dnia 11 marca 2022 r., sygn. akt III SA/Kr 1553/21 - że z uwagi na przedstawione powyżej zasady konstytucyjne uznać należy, że osoba, która spełnia warunki do przyznania wyższego świadczenia pielęgnacyjnego i chce je otrzymać, a pobiera emeryturę, winna móc dokonać wyboru jednego z tych świadczeń przez rezygnację z pobierania świadczenia niższego, tj. w niniejszej sprawie renty. Nie można pominąć przy tym, że również Kolegium w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wskazało, że prokonstytucyjna wykładnia art. 17 ust. 5 pkt 1a ustawy, przy uwzględnieniu dyrektyw wykładni funkcjonalnej, celowościowej i systemowej może jedynie prowadzić do wniosku, iż osoba opiekująca się osobą niepełnosprawną mającą ustalone prawo do emerytury (renty) może dokonać wyboru pomiędzy prawem do emerytury (renty) a prawem do świadczenia pielęgnacyjnego, a wybór świadczenia pielęgnacyjnego jest równoznaczny z koniecznością zawieszenia prawa do renty (emerytury).
SKO błędnie uznało natomiast, że mając na uwadze przepisy ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników (Dz.U. z 2021 r., poz. 266) nie można prawa do pobierania renty z KRUS zawiesić, a zatem nie jest możliwym zastosowanie per analogiam wyżej przedstawionego stanowiska.
W okolicznościach przedmiotowej sprawy, skarżąca może bowiem swój wybór zrealizować poprzez złożenie do organu rentowego wniosku o zawieszenie prawa do renty rolniczej na podstawie art. 34 powołanej ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników, zgodnie z którym prawo to ulega zawieszeniu na zasadach określonych w przepisach emerytalnych, a zatem w art. 103 ust. 3 ustawy z 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. 2020 poz. 53). Zgodnie z tym przepisem, prawo do emerytury, renty z tytułu niezdolności do pracy lub renty rodzinnej, do której uprawniona jest jedna osoba, może ulec zawieszeniu również na wniosek emeryta lub rencisty.
W konsekwencji powyższego, organ winien więc pouczyć skarżącą o konieczności złożenia wniosku o zawieszenie prawa do renty na podstawie art. 103 ust. 3 ustawy o emeryturach i rentach z jednoczesnym zapewnieniem, że przyznaniu świadczenia pielęgnacyjnego nie stoi na przeszkodzie żadna inna okoliczność i że zostanie ono przyznane z momentem przedłożenia decyzji o wstrzymaniu wypłaty renty rolniczej. Organ w tym względzie musi w pierwszej kolejności ustalić zatem, że skarżąca poza tylko wykazaniem okoliczności związanej z prawem do renty spełnia wszystkie przesłanki do przyznania jej świadczenia z art. 17 u.ś.r. W przypadku uznania, że przesłanek tych nie spełnia z innych przyczyn niż wskazane w art. 17 ust. 5 u.ś.r., wezwanie nie powinno być do niej kierowane.
Zdaniem Sądu, organy obu instancji, dopuściły się zatem w powyższym zakresie naruszenia przepisów prawa materialnego i postępowania, to jest art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a. z uwagi na brak kompleksowego przeprowadzenia postępowania dowodowego.
W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1a i c p.p.s.a. oraz art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobiegniem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U.2021.2095), orzekł jak w sentencji wyroku.
Ponownie rozpoznając sprawę organy administracji uwzględnią zaprezentowaną powyżej ocenę prawną zgodnie z art. 153 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło