III SA/Kr 325/18
WyrokWSA w Krakowie2018-06-19
Skład orzekający: Maria Zawadzka, Bożenna Blitek, Barbara Pasternak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy polskie organy administracyjne są uprawnione do zatrzymania prawa jazdy wydanego przez inny kraj członkowski UE obywatelowi polskiemu, który przekroczył 24 punkty karne, mimo że posiada on stałe miejsce zamieszkania w tym innym kraju?Ratio decidendi
Polskie organy administracyjne są uprawnione do zatrzymania prawa jazdy wydanego przez inny kraj członkowski UE obywatelowi polskiemu, który przekroczył 24 punkty karne. Dyrektywa 2006/126/WE, w myśl zasady terytorialności prawa karnego i przepisów dotyczących policji, pozwala państwom członkowskim stosować własne przepisy krajowe w zakresie ograniczania uprawnień do kierowania pojazdami wobec posiadaczy praw jazdy wydanych przez inne państwa członkowskie, jeśli są oni obywatelami polskimi. Prawo jazdy wydane przez inny kraj członkowski UE, jeśli kierowca jest obywatelem polskim i przekroczył limit punktów, podlega polskim przepisom.Stan faktyczny
Starosta wydał decyzję o zatrzymaniu prawa jazdy kategorii B, C, B+E, C+E J. Z. z powodu przekroczenia limitu 24 punktów karnych. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało tę decyzję w mocy. J. Z. zarzucił organom brak kompetencji do zatrzymania prawa jazdy wydanego przez Słowację, gdzie mieszka, oraz naruszenie Dyrektywy 2006/126/WE. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę, uznając polskie organy za właściwe do podjęcia takiej decyzji.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę J. Z. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Zawadzka Sędziowie WSA Bożenna Blitek (spr.) WSA Barbara Pasternak Protokolant sekretarz sądowy Honorata Kuźmicka-Wełna po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 czerwca 2018 r. przy udziale Prokuratora Prokuratury Rejonowej M. O. sprawy ze skargi J. Z. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 14 lutego 2018 r. nr [...] w przedmiocie zatrzymania prawa jazdy skargę oddala
Decyzją z dnia [...] 2017 r. nr [...] Starosta zatrzymał J. Z. prawo jazdy kategorii B, C, B+E, C+E. W uzasadnieniu organ I instancji wskazał, że z wniosku Komendanta Wojewódzkiego Policji z dnia 16 maja 2017 r., który wpłynął do Starostwa Powiatowego, wynika, że w okresie od dnia 25 kwietnia 2016 r. do dnia 17 stycznia 2017 r. J. Z. wielokrotnie naruszył przepisy ruchu drogowego otrzymując łącznie 28 punktów karnych. Organ I instancji podał, że zgodnie z art. 7 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 20 marca 2015 r. o zmianie ustawy Kodeks karny oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2015 r. poz. 541 z późn. zm.), starosta wydaje decyzję administracyjną o zatrzymaniu prawa jazdy w przypadku przekroczenia liczby 24 punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego, otrzymanych na podstawie art. 130 ust. 1 ustawy Prawo o ruchu drogowym.
W odwołaniu od powyższej decyzji Starosty J. Z. wniósł o umorzenie postępowania. Decyzji organu I instancji odwołujący się zarzucił naruszenie:
1. art. 6 k.p.a. poprzez wydanie decyzji z naruszeniem prawa w sytuacji, gdy zgodnie z przepisami Dyrektywy 2006/126/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 20 grudnia 2006 r. w sprawie praw jazdy jedynie państwo stałego miejsca zamieszkania posiadacza prawa jazdy jest uprawnione do podjęcia środków je ograniczających lub unieważniających, wobec czego Starosta nie posiadał uprawnień do wydania zaskarżonej decyzji;
2. art. 105 § 1 k.p.a. w zw. z art 19 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie i niewydanie postanowienia o umorzeniu postępowania w sytuacji, gdy w niniejszej sprawie prowadzenie przedmiotowego postępowania jest bezzasadne, co w konsekwencji doprowadziło do wydania przez Starostę skarżonej decyzji, mimo iż organ ten nie posiada kompetencji do kierowania odwołującego na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji do prowadzenia pojazdów oraz badania psychologiczne, bowiem uprawnienia te posiada jedynie organ, który wydał dokument prawa jazdy, to jest organ administracji słowackiej [...];
3. art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a. i art. 80 k.p.a. przez błędne ustalenie co do miejsca zamieszkania odwołującego J. Z., a w konsekwencji uznanie, iż zostały ustalone okoliczności faktyczne uzasadniające skierowanie go na badania psychologiczne oraz kontrolne sprawdzenie kwalifikacji kierowcy, zaś przede wszystkim zatrzymanie mu prawa jazdy.
Decyzją z dnia 14 lutego 2018 r. nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r. poz. 1257), art. 7 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 20 marca 2015 r. o zmianie ustawy - Kodeks karny oraz zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2015 r. poz. 541), Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję Starosty z dnia [...] 2017 r. nr [...]. Kolegium wskazało, że starosta, jako organ l instancji jest uprawniony i zobligowany zarazem w pierwszej kolejności do wydania - na podstawie art. 7 ust. 1 pkt 5 ustawy o zmianie ustawy Kodeks karny oraz zmianie niektórych innych ustaw - decyzji w sprawie zatrzymania prawa jazdy, w razie przekroczenia przez kierowcę limitu 24 punktów za naruszenia przepisów prawa ruchu drogowego. A zatem w prowadzonym postępowaniu organ w istocie związany jest liczbą punktów wpisaną do ewidencji kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego. Natomiast starosta nie może prowadzić postępowania co do prawidłowości przypisania punktów karnych, bowiem te kwestie nie są rozstrzygane w postępowaniu dotyczącym kierowania na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji do kierowania pojazdem. W prowadzonym postępowaniu starosta ustala jedynie, czy wniosek komendanta wojewódzkiego Policji dotyczy kierowcy, który przekroczył 24 punkty, co ma wynikać z prowadzonej przez Policję ewidencji kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego. Ustaleń w zakresie przekroczenia przez kierującego liczby 24 punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego organ dokonuje na podstawie dokumentu urzędowego jakim jest sformalizowana informacja nadesłana przez Komendanta Wojewódzkiego Policji (wniosek o sprawdzenie kwalifikacji). Sama natomiast prawidłowość prowadzenia tej ewidencji pod kątem wyliczenia liczby punktów może być badana, ale w innym, odrębnym postępowaniu, a więc nie prowadzonym w tej sprawie. Za bezsporne Kolegium uznało, że J. Z. przekroczył w okresie krótszym od jednego roku, bo od dnia 25 kwietnia 2016 r. do dnia 17 stycznia 2017 r., limit 24 punktów za naruszenie przepisów ruchu rogowego, uzyskując łącznie 28 punktów. Okoliczność ta wynika wprost z dokumentu urzędowego, tj. wniosku o sprawdzenie kwalifikacji z dnia 16 maja 2017 r. wystawionego przez Komendanta Wojewódzkiego Policji. Zdaniem Kolegium, zaistniały zatem przesłanki do wydania decyzji o zatrzymaniu odwołującemu się prawa jazdy. Organ II instancji stwierdził, że ani z treści art. 7 ust. 1 pkt 5 ustawy o zmianie ustawy - Kodeks karny oraz zmianie niektórych innych ustaw ani z przepisów ustawy Prawo o ruchu drogowym nie wynika aby zakresem przedmiotowym swego zastosowania ustawa ta miała obejmować wyłącznie uprawnienia do kierowania pojazdem uzyskane na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. SKO podało, że zgodnie z art. 2 pkt 21 ustawy - kierowca oznacza "osobę uprawnioną do kierowania pojazdem silnikowym lub motorowerem". Stosownie natomiast do treści art. 4 ust. 1 pkt 2 lit. c ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz. U. z 2017 r. poz. 978) - dokumentem stwierdzającym posiadanie uprawnienia do kierowania motorowerem, pojazdem silnikowym lub zespołem pojazdów składającym się z pojazdu silnikowego i przyczepy lub naczepy jest wydane za granicą krajowe prawo jazdy wydane w innym państwie członkowskim Unii Europejskiej, Konfederacji Szwajcarskiej lub państwie członkowskim Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) - stronie umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym. Z tego też powodu posiadanie przez odwołującego prawa jazdy wydanego przez Republikę Słowacką nie ma, zdaniem Kolegium, wpływu na zastosowanie wobec niego art. 7 ust. 1 pkt 5 ustawy o zmianie ustawy - Kodeks karny oraz zmianie niektórych innych ustaw. Organ II instancji stwierdził również, że wbrew zarzutom odwołania nie doszło również do naruszenia Dyrektywy 2006/126/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 20 grudnia 2006 r. w sprawie praw jazdy. Kolegium powołało się na treść wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 listopada 2016 r. sygn. akt l OSK 856/16 i l OSK 857/16, w którym stwierdzono, że: "W myśl art. 11 ust. 2 dyrektywy 2006/126/WE z dnia 20 grudnia 2006 r. w sprawie praw jazdy (Dz.U.UE.L.2006.403.18), przy zachowaniu zasady terytorialności prawa karnego i przepisów prawnych dotyczących policji, państwa członkowskie miejsca zamieszkania posiadacza prawa jazdy wydanego przez inne państwo członkowskie mogą stosować wobec niego własne przepisy krajowe w zakresie ograniczania, zawieszania, cofania lub unieważniania uprawnień do kierowania pojazdami i ewentualnie dokonać w tym celu wymiany jego prawa jazdy". Ponadto Kolegium zauważyło, że zgodnie z art. 4 ust. 1 i 3 ustawy o kierujących pojazdami, dokumentem stwierdzającym posiadanie uprawnienia do kierowania pojazdem silnikowym jest, między innymi, krajowe prawo jazdy wydane w innym państwie członkowskim Unii Europejskiej, chyba że na terytorium któregokolwiek z tych państw to prawo jazdy zostało zatrzymane lub czasowo albo na stałe cofnięto posiadane uprawnienie do kierowania pojazdem. Kolegium stwierdziło, że w przepisie art. 7 ust. 1 pkt 5 ustawy o zmianie ustawy - Kodeks karny oraz zmianie niektórych innych ustaw wskazano także drugi warunek skierowania, tj. przekroczenie 24 punktów otrzymanych na podstawie art. 130 ust. 1 Prawa o ruchu drogowym. Wydane na podstawie art. 130 ust. 4 rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 25 kwietnia 2012 r. w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego (Dz. U. z 2012 r. poz. 488), wyłącza z procedury wpisywania do ewidencji tylko kierowców niebędących obywatelami polskimi (§ 2 ust. 2). W opinii Kolegium, art. 7 ust. 1 pkt 5 ustawy o zmianie ustawy - Kodeks karny oraz zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2015 r. poz. 541) znajduje więc zastosowanie także wobec kierowców posługujących się dokumentem prawa jazdy wydanym w innym państwie członkowskim Unii Europejskiej, jeśli kierowcy ci są obywatelami polskimi. Organ II instancji uznał zatem, że skoro odwołujący się jest obywatelem polskim, przekroczył 24 punkty otrzymane na podstawie art. 130 ust. 1, a dokumentem stwierdzającym posiadanie przezeń uprawnień do kierowania pojazdem silnikowym jest krajowe prawo jazdy wydane w Republice Słowackiej, to podlega on regulacji z art. 7 ust. 1 pkt 5 ustawy o zmianie ustawy - Kodeks karny oraz zmianie niektórych innych ustaw. Poza tym aktualne miejsce zamieszkania kierowcy nie jest okolicznością istotną z punktu widzenia prawa materialnego normującego skierowanie na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji, na badanie psychologiczne. Kolegium stwierdziło, że nie ma podstaw do zakwestionowania uprawnień ani przesłanek do wydania przez polskie organy administracji decyzji w przedmiocie zatrzymania J. Z. prawa jazdy. Odwołujący jest bowiem obywatelem polskim, przekroczył 24 punkty otrzymane na podstawie art. 130 ust. 1, a dokumentem stwierdzającym posiadanie przezeń uprawnień do kierowania pojazdem silnikowym jest krajowe prawo jazdy kat. B, C, B+E, C+E, które w dniu 19 maja 2017 r. zostało wymienione w Republice Słowackiej. W ocenie Kolegium, podjęte rozstrzygnięcie nie narusza przepisów ustawy o zmianie ustawy - Kodeks karny oraz zmianie niektórych innych ustaw, ustawy Prawo o ruchu drogowym, ani też przepisów implementowanej do polskiego porządku prawnego dyrektywy w sprawie praw jazdy, a zatem zarzuty sformułowane w odwołaniu uznać należy za nieuzasadnione.
Z powyższą decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego nie zgodził się J. Z. i pismem z dnia 13 marca 2018 r. wniósł na nią skargę, domagając się jej uchylenia wraz z decyzją organu I instancji. Zaskarżonej decyzji skarżący zarzucił naruszenie:
1. przepisów prawa materialnego, tj. art. 7 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 20 marca 2015 r. o zmianie ustawy - Kodeks karny oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2015 r. poz. 541 z późn. zm.), poprzez jego zastosowanie i wydanie decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy w sytuacji, gdy dokument prawa jazdy nie został wydany przez organ wydający decyzję, tj. Starostę, a właściwy organ administracyjny Republiki Słowackiej, co prowadzi do wniosku, że polski organ administracyjny przekroczył swoje kompetencje;
2. przepisów postępowania mających wpływ na treść rozstrzygnięcia, tj.:
a. art. 7 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego, poprzez przekroczenie zasad prawdy obiektywnej, pogłębiania zaufania, a także art. 77 § 1 k.p.a., poprzez brak wyczerpującego rozpatrzenia zebranego w sprawie materiału dowodowego i pominięcie faktu, iż skarżący ma miejsce zamieszkania w miejscowości M na Słowacji, co zgodnie z art. 11 ust. 2 oraz 12 Dyrektywy 2006/126/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 20 grudnia 2006 r. w sprawie praw jazdy, skutkuje bezskutecznym skierowaniem go na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji do kierowania pojazdami, a tym samym uniemożliwia zatrzymanie dokumentu prawa jazdy wydanego przez słowacki organ administracyjny;
b. oparcie rozstrzygnięcia jedynie na podstawie informacji, których organy nie poddały żadnej weryfikacji (nic takiego nie wynika z uzasadnień obu decyzji), a decyzja Kolegium sprowadza się do ogólnych rozważań i nie odnosi się bezpośrednio do sytuacji skarżącego;
c. art. 107 § 1 i § 3 k.p.a., poprzez brak uzasadnienia faktycznego i prawnego, w szczególności poprzez ograniczenie się wyłącznie do opisania stanu prawnego bez odniesienia się do konkretnych zdarzeń powodujących naliczenie punktów za wykroczenia drogowe;
d. art. 105 § 1 k.p.a., poprzez jego niezastosowanie, albowiem z uwagi na miejsce zamieszkania skarżącego na Słowacji zgodnie z art. 11 ust. 2 oraz 12 Dyrektywy nr 2006/126/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 20 grudnia 2006 r. w sprawie praw jazdy decyzja o zatrzymaniu prawa jazdy jest bezskuteczna, gdyż jej skutki nie mogą w niniejszym stanie faktycznym sprawy polegać na obowiązku zatrzymania dokumentu prawa jazdy.
Uzasadniając podniesione zarzuty skarżący w pierwszej kolejności podniósł, że obie wydane w sprawie decyzje nie zawierają prawidłowo sporządzonego uzasadnienia. Brak jest bowiem wyjaśnień zmierzających do ustalenia faktów, stanowiących podstawę merytorycznego rozstrzygnięcia. W szczególności nie ma odniesienia do konkretnych naruszeń przepisów ruchu drogowego z uwzględnieniem punktów karnych przypisanych za każde z nich. Zdaniem skarżącego, stwierdzenie, że starosta jest związany wnioskiem organu Policji sporządzonym na podstawie wpisów ostatecznych jest niewystarczające. Sama decyzja musi bowiem dawać stronie możliwość zweryfikowania, czy ustalenia organu przyjęte na podstawie wniosku Policji są zgodne z jej oceną rzeczywistości. Skarżący stwierdził również, że organy I i II instancji całkowicie pominęły fakt, że mieszka on stale za granicą w miejscowości M na Słowacji i legitymuje się prawem jazdy wydanym przez tamtejszy organ administracyjny. Wskazał, że rozwiązanie przewidziane w art. 7 ust. 1 pkt 5 ustawy o zmianie ustawy - Kodeks karny oraz niektórych innych ustaw jest elementem nadzoru administracyjnego nad osobami uprawnionymi do kierowania pojazdami, a więc wchodzi ono w sferę podporządkowania jednostek władzy państwowej. W ocenie skarżącego podstawowym uchybieniem, którego dopuścił się organ I instancji i powielił organ odwoławczy w decyzji z dnia 14 lutego 2018 r. jest naruszenie Dyrektywy 2006/126/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 20 grudnia 2006 r. w sprawie praw jazdy, zgodnie z którą jedynie państwo stałego miejsca zamieszkania posiadacza prawa jazdy jest uprawnione do podjęcia środków je ograniczających lub unieważniających. Tymczasem w przedmiotowym stanie faktycznym, skarżącemu zostało zatrzymane na terytorium państwa polskiego prawo jazdy wydane przez właściwy organ na Słowacji, gdzie skarżący jest zameldowany i zamieszkuje wraz z rodziną. W takiej sytuacji skarżący uważa, że w postępowaniu zarówno przed organem I jak i II instancji błędnie nie zastosowano przepisu art. 105 § 1 k.p.a., gdyż Starosta nie posiada kompetencji do podejmowania wobec skarżącego działań prowadzących w konsekwencji do zatrzymania prawa jazdy, skierowania na badania psychologiczne i sprawdzenie kwalifikacji do prowadzenia pojazdów. W ramach swoich uprawnień organy obu instancji powinny zatem ocenić, czy posiadana przez niego kompetencja oparta na art. 7 ust. 1 pkt 5 ustawy o zmianie ustawy - Kodeks karny oraz zmianie niektórych innych ustaw, rozciąga się również na skarżącego, który na stałe zamieszkuje na terytorium Słowacji. Zdaniem skarżącego, biorąc pod uwagę wiążącą regulację art. 11 pkt 2 dyrektywy w sprawie praw jazdy polski organ administracji nie posiada w niniejszym przypadku takiego uprawnienia. Dyrektywa (art. 11 ust. 2) pozostawia bowiem krajom członkowskim swobodę regulacji karnych i administracyjno-karnych, w stosunku do posiadaczy prawa jazdy wyłącznie zamieszkujących na terytorium państwa członkowskiego, które to prawo stanowi. Tymczasem w niniejszej sprawie do czynienia mamy z zagranicznym prawem jazdy, wydanym przez Republikę Słowacką, na której terytorium posiadacz- J. Z. posiada swoje miejsce zamieszkania i centrum spraw życiowych. Nie sposób zatem jednoznacznie stwierdzić, czy organ dokonał prawidłowej subsumpcji przepisu dyrektywy do stanu faktycznego. W opinii skarżącego, wielojęzyczność i specyfika tekstu aktu prawa unijnego, przede wszystkim jej błędne tłumaczenie, nie mogą negatywnie rzutować na sytuację prawną jednostki. Wykładnia rozszerzająca dyrektywy na rzecz osób niezamieszkujących na terenie Polski, prowadziłaby bowiem do sytuacji, że polski organ administracyjny byłby uprawniony do kierowania na badania psychologiczne, kontrolne sprawdzenie uprawnień czy w końcu zatrzymywałby dokument prawa jazdy wydany przez organ zagraniczny, również obywateli innych państw, którzy nie zamieszkują na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Ponadto skarżący uważa, że stanowisko organu jest sprzeczne z podstawową zasadą prawa Unii Europejskiej - zasadą pierwszeństwa prawa wspólnotowego przed prawem krajowym oraz obowiązku zapewnienia skuteczności prawa europejskiego przez kraje członkowskie. Organy państwowe mają obowiązek stosowania wyżej wymienionych dyrektyw, nawet jeżeli nie zostały prawidłowo implementowane, pod warunkiem, że są one wystarczająco precyzyjne i bezwarunkowe, a termin ich wdrożenia minął, co ma miejsce w niniejszej sprawie.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze podtrzymało swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie i wniosło o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
Wojewódzki Sąd Administracyjny, zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 z późn. zm., zwanej dalej p.p.s.a.), sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej i stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2017 r. poz. 2188 z późn. zm.), kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Jednocześnie w oparciu o art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami oraz powołaną podstawą prawną.
W ocenie Sądu, skarga J. Z. nie zasługuje na uwzględnienie.
Na wstępie należy zauważyć, że - jak wynika z treści wniosku Komendanta Wojewódzkiego Policji z dnia 16 maja 2017 r. - skarżący J. Z. ur. [...] 1962 r. w R, w okresie od 25 kwietnia 2016 r. do 17 stycznia 2017 r. wielokrotnie naruszył przepisy ruchu drogowego, za co otrzymał łączną sumę 28 punktów. W okresie tym skarżący naruszając przepisy ruchu drogowego posługiwał się polskim prawem jazdy kat. B+BE+C+CE wydanym dnia 23 czerwca 2007 r. przez Starostę z wpisanym miejscem zamieszkania S, gm. S (k. 1-2 akt adm.). Z akt administracyjnych wynika także, że to polskie prawo jazdy zostało wymienione przez skarżącego na prawo jazdy słowackie [...] w dniu 19 maja 2017 r.
Podstawę prawną zaskarżonej decyzji stanowił przepis art. 7 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 20 marca 2015 r. o zmianie ustawy – Kodeks karny oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2015 r. poz. 541 z późn. zm.), który stanowi, że starosta wydaje decyzję administracyjną o zatrzymaniu prawa jazdy lub pozwolenia na kierowanie tramwajem w przypadku przekroczenia liczby 24 punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego otrzymanych na podstawie art. 130 ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym.
Starosta, jako organ I instancji, jest więc uprawniony i zobligowany zarazem do wydania decyzji w sprawie zatrzymania prawa jazdy, w razie przekroczenia przez kierowcę limitu 24 punktów karnych za naruszenia przepisów ruchu drogowego. Starosta przed wydaniem decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy ustala stan faktyczny, jakim jest istnienie przekroczenia przez kierującego liczby 24 punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego. Ustaleń tych organ dokonuje na podstawie dokumentu urzędowego jakim jest sformalizowana informacja nadesłana przez Komendanta Wojewódzkiego Policji (wniosek o kontrolne sprawdzenie kwalifikacji). Decyzja wydawana na podstawie art. 7 ust. 1 pkt 5 ustawy z 20 marca 2015 r. o zmianie ustawy - Kodeks karny oraz niektórych innych ustaw ma więc charakter decyzji związanej: jeżeli uprawniony organ stwierdzi określony stan rzeczy obowiązany jest wydać przewidziane prawem rozstrzygnięcie. Przekroczenie w ciągu roku przez kierującego limitu 24 punktów z powodu naruszenia przepisów ruchu drogowego powoduje więc, że zostaje mu zatrzymane prawo jazdy.
Jak wynika z treści wniosku Komendanta Wojewódzkiego Policji z dnia 16 maja 2017 r. skarżący w okresie od 25 kwietnia 2016 r. do 17 stycznia 2017 r. wielokrotnie naruszył przepisy ruchu drogowego za co otrzymał łączną sumę 28 punktów.
Nie ma przy tym racji skarżący zarzucając w skardze, że w swoich decyzjach organy administracyjne obu instancji nie odniosły się do konkretnych naruszeń przepisów ruchu drogowego z uwzględnieniem punktów karnych przypisanych za każde z nich. Ani bowiem starosta, ani samorządowe kolegium odwoławcze, prowadząc postępowanie w sprawie dotyczącej zatrzymania prawa jazdy, nie mają kompetencji do badania, czy organy kontroli ruchu drogowego dokonały właściwej kwalifikacji zachowań kierowcy (w tym zakresie właściwy jest sąd powszechny), ani też, czy stwierdzonym naruszeniom przepisów ruchu drogowego przypisano właściwą liczbę punktów. To ostatnie uprawnienie przysługuje bowiem komendantowi wojewódzkiemu Policji, którego działanie może być poddane jedynie kontroli sądu administracyjnego w drodze wniesienia skargi na czynności tego organu. Taki pogląd wyraził Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 9 sierpnia 2013 r. sygn. akt I OSK 855/12 stwierdzając, że jeżeli jedynie komendant wojewódzki Policji jest organem, który dokonuje wpisów do ewidencji, a więc w drodze czynności materialno-technicznych ujawnia w ewidencji punkty karne przyznane poszczególnym kierowcom i dokonuje ich wykreśleń, a zainteresowany kierowca może zaskarżyć do sądu administracyjnego powyższe czynności, to kwestia prawidłowości takich wpisów, a co za tym idzie, ilości punktów karnych przyznanych danemu kierowcy, może być jedynie rozważana w sprawie ze skargi na taką czynność. Inny organ administracyjny, w toku prowadzonego przez siebie postępowania, takich kompetencji nie posiada i jest związany treścią danych zawartych w ewidencji. Stanowisko to Sąd rozpatrujący niniejszą sprawę w całości podziela.
Skoro zatem liczba punktów nałożonych na skarżącego w okresie krótszym niż rok przekroczyła liczbę 24, jak ma to miejsce w sprawie niniejszej, to powyższa okoliczność obligowała organ do wydania zaskarżonej decyzji.
Zdaniem Sądu, nie ma racji skarżący twierdząc, że polskie organy administracyjne nie były uprawnione do zatrzymania mu prawa jazdy skoro legitymuje się on miejscem zamieszkania na terytorium Słowacji oraz dysponuje prawem jazdy wydanym przez słowacki organ. Zgodnie z treścią art. 11 ust. 2 dyrektywy 2006/126/WE z dnia 20 grudnia 2006 r. w sprawie praw jazdy (Dz.U.UE.L.2006.403.18), przy zachowaniu zasady terytorialności prawa karnego i przepisów prawnych dotyczących policji, państwa członkowskie miejsca zamieszkania posiadacza prawa jazdy wydanego przez inne państwo członkowskie mogą stosować wobec niego własne przepisy krajowe w zakresie ograniczania, zawieszania, cofania lub unieważniania uprawnień do kierowania pojazdami i ewentualnie dokonać w tym celu wymiany jego prawa jazdy. Podkreślić należy, że skierowanie na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji nie jest środkiem stricte prawnokarnym, lecz przynależy do sfery administracyjno-karnej związanej z bezpieczeństwem publicznym (drogowym), poddanym nadzorowi policji lub innych organów, którym przepisy szczególne przyznają konkretne kompetencje przysługujące policji. To bowiem organy policji dokonują kontroli i ewidencji tych wykroczeń i takie też rozumienie zasady terytorialności mieści się w zakresie dyspozycji powołanego przepisu art. 11 ust. 2 dyrektywy 2006/126/WE z dnia 20 grudnia 2006 r. Oznacza to, że wskazana dyrektywa, wprowadzając w art. 11 ust. 2 wyjątek na rzecz terytorialności, pozostawia krajom członkowskim swobodę w doborze regulacji karnych i administracyjno-karnych (por. wyrok NSA z dnia 28 czerwca 2016 r., sygn. akt I OSK 2342/14).
Należy dodać, że - zdaniem Sądu - twierdzenia skarżącego o ewentualnym błędnym tłumaczeniu tekstu dyrektywy są jedynie luźną dywagacją, nie mająca żadnego oparcia w konkretnym przykładzie mogącym na takie błędy wskazywać.
Zauważyć należy, że zgodnie z art. 4 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz. U. z 2017 r. poz. 978 z późn. zm.), dokumentem stwierdzającym posiadanie uprawnienia do kierowania pojazdem silnikowym jest, między innymi, krajowe prawo jazdy wydane w innym państwie członkowskim Unii Europejskiej, chyba że na terytorium któregokolwiek z tych państw to prawo jazdy zostało zatrzymane lub czasowo albo na stałe cofnięto posiadane uprawnienie do kierowania pojazdem. W przepisie art. 7 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 20 marca 2015 r. o zmianie ustawy – Kodeks karny oraz niektórych innych ustaw jest wprawdzie tylko mowa o prawie jazdy, jednak zdaniem Sądu pojęciem tym należy również objąć krajowe prawo jazdy wydane w innym państwie członkowskim Unii Europejskiej, o którym mowa w art. 4 ust. 1 i 3 ustawy o kierujących pojazdami. W konsekwencji przyjąć trzeba, że art. 7 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 20 marca 2015 r. o zmianie ustawy – Kodeks karny oraz niektórych innych ustaw znajduje zastosowanie także wobec kierowców posługujących się dokumentem prawa jazdy wydanym w innym państwie członkowskim Unii Europejskiej, jeśli kierowcy ci są obywatelami polskimi.
W związku z powyższym Sąd uznał, że miejsce zamieszkania skarżącego nie było okolicznością istotną z punktu widzenia prawa materialnego normującego zatrzymanie prawa jazdy. Skoro bowiem skarżący jest obywatelem polskim, przekroczył 24 punkty otrzymane na podstawie art. 130 ust. 1, a dokumentem stwierdzającym posiadanie przezeń uprawnień do kierowania pojazdem silnikowym jest krajowe prawo jazdy wydane w Republice Słowackiej, to podlega on regulacji z art. 7 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 20 marca 2015 r. o zmianie ustawy – Kodeks karny oraz niektórych innych ustaw. Nie należy też tracić z pola widzenia tego, że władze słowackie nie wydały skarżącemu nowych uprawnień stwierdzonych słowackim prawem jazdy, ale jedynie potwierdziły wymienionym na słowackie prawo jazdy wcześniejsze uprawnienia skarżącego nabyte i ujawnione w prawie jazdy wydanym przez Starostę.
Sąd nie dopatrzył się również jakichkolwiek naruszeń przepisów prawa procesowego. Należy bowiem wskazać, że orzekające w sprawie organy dysponowały materiałem dowodowym wystarczającym do podjęcia rozstrzygnięcia. Ponadto, wydane w sprawie decyzje - w obu instancjach - zawierają wszelkie określone prawem elementy.
Mając powyższe na względzie Sąd uznał, że organy administracyjne nie naruszyły przepisów prawa materialnego, które miałoby wpływ na wynik sprawy. Nie naruszyły też przepisów postępowania, które mogłoby mieć istotny wpływ na wynik sprawy. A zatem Sąd - nie znajdując podstaw do uchylenia zaskarżonej decyzji - na podstawie powołanych wyżej przepisów oraz art. 151 p.p.s.a. orzekł - jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło