III SA/Kr 326/18
WyrokWSA w Krakowie2018-06-19
Skład orzekający: Maria Zawadzka, Bożenna Blitek, Barbara Pasternak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy polskie organy administracji są uprawnione do skierowania obywatela polskiego, posiadającego prawo jazdy wydane przez inne państwo członkowskie UE, na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji kierowcy w przypadku przekroczenia 24 punktów karnych?Ratio decidendi
Polskie organy administracji są uprawnione do skierowania obywatela polskiego na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji kierowcy, jeśli przekroczył on 24 punkty karne, nawet jeśli posiada prawo jazdy wydane przez inne państwo członkowskie UE. Prawo o ruchu drogowym, w szczególności art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b, znajduje zastosowanie w takich przypadkach, zgodnie z zasadą terytorialności przewidzianą w Dyrektywie 2006/126/WE, która pozwala państwom członkowskim na stosowanie własnych przepisów krajowych w zakresie ograniczania uprawnień do kierowania pojazdami.Stan faktyczny
Starosta skierował J. Z. na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji kierowcy z powodu przekroczenia 28 punktów karnych. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało tę decyzję w mocy. J. Z. wniósł skargę, argumentując, że jako obywatel Słowacji i posiadacz słowackiego prawa jazdy, polskie organy nie są właściwe do wydania takiej decyzji, powołując się na Dyrektywę 2006/126/WE. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Zawadzka Sędziowie WSA Bożenna Blitek (spr.) WSA Barbara Pasternak Protokolant sekretarz sądowy Honorata Kuźmicka-Wełna po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 czerwca 2018 r. przy udziale Prokuratora Prokuratury Rejonowej M. O. sprawy ze skargi J. Z. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 14 lutego 2018 r. nr [...] w przedmiocie skierowania na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji kierowcy skargę oddala
Decyzją z dnia [...] 2017 r. nr [...] Starosta skierował J. Z. na egzamin kontrolny sprawdzający kwalifikacje kierowcy w zakresie kategorii: B, B+E, C, C+E prawa jazdy. W uzasadnieniu organ I instancji podał, że decyzja została wydana w związku z wnioskiem Komendanta Wojewódzkiego Policji z dnia 16 maja 2017 r., na podstawie art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy Prawo o ruchu drogowym oraz art. 99 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 49 ust. 1 pkt 2 ustawy o kierujących pojazdami, z uwagi na przekroczenie przez J. Z. 24 punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego.
W odwołaniu od powyższej decyzji Starosty J. Z. wniósł o umorzenie postępowania. Decyzji organu I instancji odwołujący się zarzucił naruszenie:
1. art. 6 k.p.a. poprzez wydanie decyzji z naruszeniem prawa w sytuacji, gdy zgodnie z przepisami Dyrektywy 2006/126/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 20 grudnia 2006 r. w sprawie praw jazdy jedynie państwo stałego miejsca zamieszkania posiadacza prawa jazdy jest uprawnione do podjęcia środków je ograniczających lub unieważniających, wobec czego Starosta nie posiadał uprawnień do wydania zaskarżonej decyzji;
2. art. 105 § 1 k.p.a. w zw. z art 19 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie i niewydanie postanowienia o umorzeniu postępowania w sytuacji, gdy w niniejszej sprawie prowadzenie przedmiotowego postępowania jest bezzasadne, co w konsekwencji doprowadziło do wydania przez Starostę skarżonej decyzji, mimo iż organ ten nie posiada kompetencji do kierowania odwołującego na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji do prowadzenia pojazdów oraz badania psychologiczne, bowiem uprawnienia te posiada jedynie organ, który wydał dokument prawa jazdy, to jest organ administracji słowackiej [...];
3. art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a. i art. 80 k.p.a. przez błędne ustalenie co do miejsca zamieszkania odwołującego J. Z., a w konsekwencji uznanie, iż zostały ustalone okoliczności faktyczne uzasadniające skierowanie go na badania psychologiczne oraz kontrolne sprawdzenie kwalifikacji kierowcy, zaś przede wszystkim zatrzymanie mu prawa jazdy.
Decyzją z dnia 14 lutego 2018 r. nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r. poz. 1257), art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2017 r. poz. 1260 ze zm.) w zw. z art. 12 ust. 2 ustawy z dnia 26 czerwca 2014 r. o zmianie ustawy o kierujących pojazdami (Dz. U. z 2014 r. poz. 970 z późn. zm.), art. 99 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 49 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz. U. z 2017 r. poz. 978 z późn. zm.), § 7 ust. 1 pkt 2 rozporządzania Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 25 kwietnia 2012 r. w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego (Dz. U. z 2012 r. poz. 488), Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję Starosty z dnia [...] 2017 r. nr [...]. Kolegium wskazało, że podstawę prawną zaskarżonego rozstrzygnięcia stanowi art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy Prawo o ruchu drogowym, który stanowi, że kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji podlega osoba posiadająca uprawnienia do kierowania pojazdem, skierowana decyzją starosty na wniosek komendanta wojewódzkiego Policji, w razie przekroczenia 24 punktów otrzymanych na podstawie art. 130 ust. 1 tej ustawy. Starosta, jako organ l instancji jest więc uprawniony i zobligowany zarazem w pierwszej kolejności do wydania - na podstawie art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy Prawo o ruchu drogowym - decyzji w sprawie skierowania na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji, w razie przekroczenia przez kierowcę limitu 24 punktów za naruszenia przepisów prawa ruchu drogowego. A zatem w prowadzonym postępowaniu organ w istocie związany jest liczbą punktów wpisaną do ewidencji kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego. Natomiast starosta nie może prowadzić postępowania co do prawidłowości przypisania punktów karnych, bowiem te kwestie nie są rozstrzygane w postępowaniu dotyczącym kierowania na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji do kierowania pojazdem. W prowadzonym postępowaniu starosta ustala jedynie, czy wniosek komendanta wojewódzkiego Policji dotyczy kierowcy, który przekroczył 24 punkty, co ma wynikać z prowadzonej przez Policję ewidencji kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego. Ustaleń w zakresie przekroczenia przez kierującego liczby 24 punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego organ dokonuje na podstawie dokumentu urzędowego jakim jest sformalizowana informacja nadesłana przez Komendanta Wojewódzkiego Policji (wniosek o sprawdzenie kwalifikacji). Sama natomiast prawidłowość prowadzenia tej ewidencji pod kątem wyliczenia liczby punktów może być badana, ale w innym, odrębnym postępowaniu, a więc nie prowadzonym w tej sprawie. Za bezsporne Kolegium uznało, że J. Z. przekroczył w okresie krótszym od jednego roku, bo od dnia 25 kwietnia 2016 r. do dnia 17 stycznia 2017 r., limit 24 punktów za naruszenie przepisów ruchu rogowego, uzyskując łącznie 28 punktów. Okoliczność ta wynika wprost z dokumentu urzędowego, tj. wniosku o sprawdzenie kwalifikacji z dnia 16 maja 2017 r. wystawionego przez Komendanta Wojewódzkiego Policji. Zdaniem Kolegium, zaistniały zatem przesłanki do wydania decyzji o skierowaniu odwołującego się na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji kierowcy w formie egzaminu. Organ II instancji stwierdził, że ani z treści art. 114 ust. 1 ustawy Prawo o ruchu drogowym ani też z innych przepisów tej ustawy nie wynika aby zakresem przedmiotowym swego zastosowania ustawa ta miała obejmować wyłącznie uprawnienia do kierowania pojazdem uzyskane na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. SKO wyjaśniło, że zgodnie z art. 2 pkt 21 ustawy - kierowca oznacza "osobę uprawnioną do kierowania pojazdem silnikowym lub motorowerem". Stosownie natomiast do treści art. 4 ust. 1 pkt 2 lit. c ustawy o kierujących pojazdami - dokumentem stwierdzającym posiadanie uprawnienia do kierowania motorowerem, pojazdem silnikowym lub zespołem pojazdów składającym się z pojazdu silnikowego i przyczepy lub naczepy jest wydane za granicą krajowe prawo jazdy wydane w innym państwie członkowskim Unii Europejskiej, Konfederacji Szwajcarskiej lub państwie członkowskim Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) - stronie umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym. Z tego też powodu posiadanie przez odwołującego prawa jazdy wydanego przez Republikę Słowacką nie ma, zdaniem Kolegium, wpływu na zastosowanie wobec niego art. 114 ust. 1 Prawo o ruchu drogowym. Organ II instancji stwierdził również, że wbrew zarzutom odwołania nie doszło również do naruszenia Dyrektywy 2006/126/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 20 grudnia 2006 r. w sprawie praw jazdy. Kolegium powołało się na treść wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 listopada 2016 r. sygn. akt l OSK 856/16 i l OSK 857/16, w którym stwierdzono, że: "W myśl art. 11 ust. 2 dyrektywy 2006/126/WE z dnia 20 grudnia 2006 r. w sprawie praw jazdy (Dz.U.UE.L.2006.403.18), przy zachowaniu zasady terytorialności prawa karnego i przepisów prawnych dotyczących policji, państwa członkowskie miejsca zamieszkania posiadacza prawa jazdy wydanego przez inne państwo członkowskie mogą stosować wobec niego własne przepisy krajowe w zakresie ograniczania, zawieszania, cofania lub unieważniania uprawnień do kierowania pojazdami i ewentualnie dokonać w tym celu wymiany jego prawa jazdy". W ww. wyroku NSA wskazał również, że skierowanie na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji przewiduje art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b Prawa o ruchu drogowym. W przepisie tym jest mowa o uprawnieniach do kierowania pojazdem. Z przepisu tego nie wynika, by zakresem swym miał on obejmować jedynie uprawnienia do kierowania pojazdem uzyskane na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Zgodnie bowiem z art. 4 ust. 1 i 3 ustawy o kierujących pojazdami, dokumentem stwierdzającym posiadanie uprawnienia do kierowania pojazdem silnikowym jest, między innymi, krajowe prawo jazdy wydane w innym państwie członkowskim Unii Europejskiej, chyba że na terytorium któregokolwiek z tych państw to prawo jazdy zostało zatrzymane lub czasowo albo na stałe cofnięto posiadane uprawnienie do kierowania pojazdem. Kolegium uznało zatem, że nie ma podstaw do zakwestionowania uprawnień ani przesłanek do wydania przez polskie organy administracji decyzji w przedmiocie skierowania J. Z. na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji. Podjęte rozstrzygnięcia nie narusza przy tym przepisów ustawy Prawo o ruchu drogowym, ani też przepisów implementowanej do polskiego porządku prawnego dyrektywy w sprawie praw jazdy, a zarzuty sformułowane w odwołaniu są niczym nieuzasadnione.
Z powyższą decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego nie zgodził się J. Z. i pismem z dnia 13 marca 2018 r. wniósł na nią skargę, domagając się jej uchylenia wraz z decyzją organu I instancji. Zaskarżonej decyzji skarżący zarzucił naruszenie:
1. przepisów postępowania mających wpływ na treść rozstrzygnięcia:, tj.
a. art. 7 i art. 77 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego, poprzez przekroczenie zasad prawdy obiektywnej, pogłębiania zaufania poprzez nie wyczerpujące rozpatrzenie zebranego w sprawie materiału dowodowego i pominięcie okoliczności, że skarżący legitymuje się miejscem zamieszkania na terytorium Słowacji, co zgodnie z art. 11 ust. 2 oraz 12 Dyrektywy 2006/126/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 20 grudnia 2006 r. w sprawie praw jazdy, skutkuje bezskutecznym skierowaniem skarżącego na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji do kierowania pojazdami;
b. art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 107 k.p.a. poprzez nie wyczerpujące rozpatrzenie materiału dowodowego w zakresie miejsca zamieszkania skarżącego poza terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w kontekście postanowień art. 11 ust. 2 oraz 12 Dyrektywy 2006/126/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 20 grudnia 2006 r. w sprawie praw jazdy, czego skutkiem było uznanie, że powyższe przepisy mogą mieć zastosowanie w niniejszej sprawie, czego dalszym skutkiem było skierowanie skarżącego na sprawdzenie kwalifikacji do kierowania pojazdami;
c. art. 105 § 1 k.p.a., poprzez jego niezastosowanie, albowiem z uwagi na miejsce zamieszkania skarżącego w miejscowości M na Słowacji zgodnie z art. 11 ust. 2 oraz 12 Dyrektywy 2006/126/WE w sprawie praw jazdy, decyzja o skierowaniu na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji jest bezskuteczna, gdyż jej skutki nie mogą w niniejszym stanie faktycznym sprawy polegać na obowiązku zatrzymania dokumentu prawa jazdy oraz cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdami przez właściwy organ;
2. przepisów prawa materialnego, tj.:
a. art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy - Prawo o ruchu drogowym, poprzez jego zastosowanie, podczas gdy implementowana niniejszą ustawą Dyrektywa 2006/126/WE wyłącza możliwość zastosowania niniejszego przepisu, ze względu na skutek jakim jest obowiązek zatrzymania dokumentu prawa jazdy oraz cofnięcie uprawnień do kierowania pojazdami przez właściwy organ, co na gruncie prawa ustanowionego ww. dyrektywą i w stanie faktycznym sprawy ustalonym przez Starostę jest niemożliwe;
b. art. 99 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami, poprzez jego niewłaściwe zastosowanie w sytuacji gdy implementowana niniejszą ustawą Dyrektywa 2006/126/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 20 grudnia 2006 r. ze względu na brak miejsca zamieszkania skarżącego w Polsce, wyłącza możliwość zastosowania tego przepisu;
c. art. 11 ust. 2 oraz art. 12 dyrektywy 2006/126/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 20 grudnia 2006 r. w sprawie praw jazdy, poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i w konsekwencji wydanie decyzji o skierowaniu na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji kierowcy w formie egzaminu przez nieuprawniony organ administracyjny.
Uzasadniając podniesione zarzuty skarżący podniósł, że skierowanie na egzamin sprawdzający kwalifikacje, na podstawie art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy Prawo o ruchu drogowym, następuje w formie decyzji właściwego ze względu na miejsce zamieszkania starosty, której wydanie jest poprzedzone przeprowadzonym postępowaniem administracyjnym. W przedmiotowym stanie faktycznym Starosta nie był więc właściwym - ze względu na miejsce zamieszkania skarżącego - organem administracyjnym uprawnionym do wydania decyzji o skierowaniu na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji kierowcy w formie egzaminu. Skarżący wskazał, że w przypadku wniosku komendanta wojewódzkiego Policji starosta ustala, czy rzeczywiście doszło do przekroczenia 24 punktów przez osobę posiadającą uprawnienie do kierowania pojazdem. Tymczasem z uzasadnienia orzeczeń zarówno organu I, jak i II instancji, nie wynika aby Starosta podjął w toku postępowania administracyjnego czynności zmierzające do ustalenia czy rzeczywiście w ustalonym stanie faktycznym doszło do przekroczenia punktów karnych obligujących ten organ do wydania decyzji administracyjnej o określonej treści. Za niedopuszczalne skarżący uznał jakiekolwiek dowolne lub pozbawione podstaw prawnych działanie organu administracji publicznej wkraczające w sferę uprawnień jednostki, zmierzające do ograniczenia lub unicestwienia niewadliwie nabytego przez jednostkę uprawnienia do kierowania pojazdami mechanicznymi. Wskazał, że do takich instytucji zezwalających organom administracji publicznej na wkroczenie w sferę nabytych przez jednostkę uprawnień do kierowania pojazdami mechanicznymi należy przepis art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b Prawa o ruchu drogowym i powiązany z nim przepis art. 140 ust. 1 pkt 4 lit. a tejże ustawy. Skarżący stwierdził, że ewidencję, o której mowa w art. 130 ust. 1 Prawa o ruchu drogowym, prowadzi komendant wojewódzki Policji właściwy ze względu na miejsce zamieszkania ewidencjonowanych. Natomiast w odniesieniu do kierowców będących obywatelami polskimi, niemających miejsca stałego zamieszkania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, oraz kierowców, niebędących obywatelami polskimi i nieposiadających karty pobytu w związku z otrzymaniem zezwolenia na czas określony ewidencję prowadzi Komendant Główny Policji. Zdaniem skarżącego, spełnienie wymogu miejsca zamieszkania w rozumieniu art. 12 dyrektywy 2006/126 w sprawie praw jazdy stanowi podstawowy element systemu ustanowionego przez tę dyrektywę, którego fundament stanowi zasada wzajemnego uznawania praw jazdy. Jedynie państwo członkowskie wydające prawo jazdy jest właściwe do sprawdzenia spełnienia wymogu miejsca zamieszkania. Zasada ta ma również zastosowanie w odniesieniu do państwa członkowskiego, w którym posiadacz prawa jazdy ubiega się o przedłużenie okresu jego ważności. Skarżący stwierdził, że zgodnie z wytycznymi powołanej wyżej Dyrektywy, to organ właściwy ze względu na miejsce zamieszkania jest organem uprawnionym do wydawania dokumentów potwierdzających uprawnienia do kierowania pojazdami, jak również do zatrzymania dokumentu potwierdzającego uprawnienia oraz cofania uprawnień do kierowani pojazdami. W świetle art. 12 Dyrektywy 2006/126/WE miejscem zamieszkania jest miejsce, w którym osoba fizyczna mieszka zwykle, to znaczy przez co najmniej 185 dni w każdym roku kalendarzowym, ze względu na swoje więzi osobiste i zawodowe. Zdaniem skarżącego, na podstawie analizy materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie nie można stwierdzić, że jego miejscem zamieszkania jest adres zamieszkania wskazany przez organ I instancji w decyzji [...] z dnia [...] 2017 r. Biorąc zatem pod uwagę wiążącą regulację art. 11 pkt 2 Dyrektywy 2006/126/WE oraz wskazywane przez niego miejsce zamieszkania strony na terytorium Słowacji, polski organ administracji nie miał w niniejszym przypadku uprawnienia do zatrzymania słowackiego prawa jazdy i cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami, a tym samym również skierowanie skarżącego na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji kierowcy również jest wyłączone.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze podtrzymało swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie i wniosło o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
Wojewódzki Sąd Administracyjny, zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 z późn. zm., zwanej dalej p.p.s.a.), sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej i stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2017 r. poz. 2188 z późn. zm.), kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Jednocześnie w oparciu o art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami oraz powołaną podstawą prawną.
W ocenie Sądu, skarga J. Z. nie zasługuje na uwzględnienie.
Na wstępie należy zauważyć, że - jak wynika z treści wniosku Komendanta Wojewódzkiego Policji z dnia 16 maja 2017 r. - skarżący J. Z. ur. [...] 1962 r. w R, w okresie od 25 kwietnia 2016 r. do 17 stycznia 2017 r. wielokrotnie naruszył przepisy ruchu drogowego, za co otrzymał łączną sumę 28 punktów. W okresie tym skarżący naruszając przepisy ruchu drogowego posługiwał się polskim prawem jazdy kat. B+BE+C+CE wydanym dnia 23 czerwca 2007 r. przez Starostę z wpisanym miejscem zamieszkania S, gm. S (k. 1-2 akt adm.). Z akt administracyjnych wynika także, że to polskie prawo jazdy zostało wymienione przez skarżącego na prawo jazdy słowackie [...] w dniu 19 maja 2017 r.
Podstawę prawną zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2017 r. poz. 1260 z późn. zm., zwanej dalej P.r.d.) oraz art. 49 ust. 1 pkt 2 i art. 99 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz. U. z 2017 r. poz. 978 z późn. zm.). Art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b P.r.d. stanowi, że:
"Art. 114.1. Kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji podlega:
1) osoba posiadająca uprawnienie do kierowania pojazdem, skierowana decyzją starosty:
b) na wniosek komendanta wojewódzkiego Policji, w razie przekroczenia 24 punktów otrzymanych na podstawie art. 130 ust. 1;"
Z kolei zgodnie z treścią art. 49 ust. 1 pkt 2 i art. 99 ust. 1 pkt 1 ustawy o kierujących pojazdami:
"Art. 49.1. Sprawdzeniu kwalifikacji w formie egzaminu państwowego podlega:
2) osoba posiadająca prawo jazdy lub pozwolenie na kierowanie tramwajem w razie uzasadnionych zastrzeżeń co do jej kwalifikacji;"
"Art. 99.1. Starosta wydaje decyzję administracyjną o skierowaniu kierowcy lub osoby posiadającej pozwolenie na kierowanie tramwajem na:
1) kontrolne sprawdzenie kwalifikacji w formie egzaminu państwowego, jeżeli istnieją uzasadnione zastrzeżenia co do ich kwalifikacji;"
Stosownie do treści art. 130 ust. 1 P.r.d. Policja prowadzi ewidencję kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego. Określonemu naruszeniu przypisuje się odpowiednią liczbę punktów w skali od 0 do 10 i wpisuje się do tej ewidencji. Zgodnie zaś z treścią art. 130 ust. 2 P.r.d., punkty za naruszenie przepisów ruchu drogowego wpisane do ewidencji usuwa się po upływie 1 roku od dnia naruszenia, chyba że przed upływem tego okresu kierowca dopuścił się naruszeń, za które na podstawie prawomocnych rozstrzygnięć przypisana liczba punktów przekroczyłaby 24 punkty lub w przypadku kierowców, o których mowa w art. 140 ust. 1 pkt 3 - 20 punktów.
Z treści art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b P.r.d. wynika zatem, że organ orzekający o skierowaniu na egzamin kontrolny sprawdzający kwalifikacje kierowcy nie ma kompetencji do badania, czy organy kontroli ruchu drogowego dokonały właściwej kwalifikacji zachowań kierowcy (w tym zakresie właściwy jest sąd powszechny), ani też, czy stwierdzonym naruszeniom przepisów ruchu drogowego przypisano właściwą liczbę punktów. To ostatnie uprawnienie przysługuje bowiem komendantowi wojewódzkiemu Policji, którego działanie może być poddane jedynie kontroli sądu administracyjnego w drodze wniesienia skargi na czynności tego organu. Taki pogląd wyraził Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 9 sierpnia 2013 r. sygn. akt I OSK 855/12), który Sąd orzekający w niniejszej sprawie podziela.
Kompetencja starosty w niniejszej sprawie sprowadzała się zatem jedynie do sprawdzenia, w oparciu o wniosek Komendanta Wojewódzkiego Policji czy wpisy wskazane we wniosku są wpisami ostatecznymi i czy liczba punktów przekracza 24. Jak wynika z treści wniosku Komendanta Wojewódzkiego Policji z dnia 16 maja 2017 r., skarżący w okresie od 25 kwietnia 2016 r. do 17 stycznia 2017 r. wielokrotnie naruszył przepisy ruchu drogowego za co otrzymał łączną sumę 28 punktów. W toku prowadzonego postępowania administracyjnego skarżący nie kwestionował prawidłowości wpisów zawartych we wniosku Komendanta Wojewódzkiego Policji. W konsekwencji wymieniony organ administracji po otrzymaniu wskazanego wniosku komendanta wojewódzkiego Policji zobligowany był zastosować wobec skarżącego instytucję przewidzianą w art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy Prawo o ruchu drogowym, to jest skierować go na kontrolne sprawdzenie jego kwalifikacji do prowadzenia pojazdami.
Odnośnie treści przytoczonych przez organy przepisów art. 49 ust. 1 pkt 2 i art. 99 ust. 1 pkt 1 ustawy o kierujących pojazdami należy wyjaśnić, że przepisy te przewidują skierowanie kierowcy na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji w formie egzaminu państwowego, jeżeli istnieją uzasadnione zastrzeżenia co do jego kwalifikacji. Podstawę wniosku o sprawdzenie kwalifikacji kierującego na podstawie tych przepisów może stanowić zarówno jedno zdarzenie mające postać przestępstwa lub wykroczenia drogowego, jak również wielokrotne naruszenie przez kierującego przepisów ruchu drogowego. Zdaniem Sądu, wielokrotne naruszenie przez skarżącego przepisów ruchu drogowego potwierdzone przypisaniem ponad 24 punktów w ciągu roku oznacza, że mamy do czynienia z ustawowo zdefiniowanym przypadkiem uzasadnionych zastrzeżeń co do kwalifikacji kierującego. W takiej sytuacji nie ma jednak potrzeby odwoływania się do art. 49 ust. 1 ustawy o kierujących pojazdami i prowadzenia postępowania mającego na celu ustalenie, czy zgłoszone zastrzeżenia co do kwalifikacji kierującego są istotne z punktu widzenia bezpieczeństwa ruchu drogowego. W takim bowiem przypadku o konieczności kontrolnego sprawdzenia kwalifikacji przesądza bowiem już art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy Prawo o ruchu drogowym. Powołanie wymienionych wyżej przepisów ustawy o kierujących pojazdami w treści decyzji organów obu instancji nie miało jednak wpływu na treść rozstrzygnięcie niniejszej sprawy i nie mogło stanowić podstawy do ich uchylenia.
Zdaniem Sądu, nie ma racji skarżący twierdząc, że polskie organy administracyjne nie były uprawnione do skierowania go na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji skoro legitymuje się on miejscem zamieszkania na terytorium Słowacji oraz dysponuje prawem jazdy wydanym przez słowacki organ. Zgodnie z treścią art. 11 ust. 2 dyrektywy 2006/126/WE z dnia 20 grudnia 2006 r. w sprawie praw jazdy (przekształcenie) (Dz.U.UE.L.2006.403.18), przy zachowaniu zasady terytorialności prawa karnego i przepisów prawnych dotyczących policji, państwa członkowskie miejsca zamieszkania posiadacza prawa jazdy wydanego przez inne państwo członkowskie mogą stosować wobec niego własne przepisy krajowe w zakresie ograniczania, zawieszania, cofania lub unieważniania uprawnień do kierowania pojazdami i ewentualnie dokonać w tym celu wymiany jego prawa jazdy. Podkreślić należy, że skierowanie na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji nie jest środkiem stricte prawnokarnym, lecz przynależy do sfery administracyjno-karnej związanej z bezpieczeństwem publicznym (drogowym), poddanym nadzorowi policji lub innych organów, którym przepisy szczególne przyznają konkretne kompetencje przysługujące policji. To bowiem organy policji dokonują kontroli i ewidencji tych wykroczeń i takie też rozumienie zasady terytorialności mieści się w zakresie dyspozycji powołanego przepisu art. 11 ust. 2 dyrektywy 2006/126/WE z dnia 20 grudnia 2006 r. Oznacza to, że wskazana dyrektywa, wprowadzając w art. 11 ust. 2 wyjątek na rzecz terytorialności, pozostawia krajom członkowskim swobodę w doborze regulacji karnych i administracyjno-karnych (por. wyrok NSA z dnia 28 czerwca 2016 r., sygn. akt I OSK 2342/14).
Należy dodać, że - zdaniem Sądu - twierdzenia skarżącego o ewentualnym błędnym tłumaczeniu tekstu dyrektywy są jedynie luźną dywagacją, nie mająca żadnego oparcia w konkretnym przykładzie mogącym na takie błędy wskazywać.
Poza tym w treści art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b Prawa o ruchu drogowym mowa jest o uprawnieniach do kierowania pojazdem. Natomiast z przepisu tego nie wynika, aby zakresem swym miał on obejmować jedynie uprawnienia do kierowania pojazdem uzyskane na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Zauważyć bowiem należy, że zgodnie z art. 4 ust. 1 i 3 ustawy o kierujących pojazdami, dokumentem stwierdzającym posiadanie uprawnienia do kierowania pojazdem silnikowym jest, między innymi, krajowe prawo jazdy wydane w innym państwie członkowskim Unii Europejskiej, chyba że na terytorium któregokolwiek z tych państw to prawo jazdy zostało zatrzymane lub czasowo albo na stałe cofnięto posiadane uprawnienie do kierowania pojazdem. W przepisie art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b P.r.d. wskazano także drugi warunek skierowania, tj. przekroczenie 24 punktów otrzymanych na podstawie art. 130 ust. 1 tej ustawy. W konsekwencji przyjąć trzeba, że art. 114 ust. 1 pkt 1 lit b P.r.d. znajduje zastosowanie także wobec kierowców posługujących się dokumentem prawa jazdy wydanym w innym państwie członkowskim Unii Europejskiej, jeśli kierowcy ci są obywatelami polskimi.
W związku z powyższym Sąd uznał, że miejsce zamieszkania skarżącego nie było okolicznością istotną z punktu widzenia prawa materialnego normującego skierowanie go na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji. Skoro bowiem skarżący jest obywatelem polskim, przekroczył 24 punkty otrzymane na podstawie art. 130 ust. 1, a dokumentem stwierdzającym posiadanie przezeń uprawnień do kierowania pojazdem silnikowym jest krajowe prawo jazdy wydane w Republice Słowackiej, to podlega on regulacji z art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy Prawo o ruchu drogowym. Nie należy też tracić z pola widzenia tego, że władze słowackie nie wydały skarżącemu nowych uprawnień stwierdzonych słowackim prawem jazdy, ale jedynie potwierdziły wymienionym na słowackie prawo jazdy wcześniejsze uprawnienia skarżącego nabyte i ujawnione w prawie jazdy wydanym przez Starostę.
Sąd nie dopatrzył się również jakichkolwiek naruszeń przepisów prawa procesowego. Należy bowiem wskazać, że orzekające w sprawie organy dysponowały materiałem dowodowym wystarczającym do podjęcia rozstrzygnięcia. Ponadto, wydane w sprawie decyzje - w obu instancjach - zawierają wszelkie określone prawem elementy.
Mając powyższe na względzie Sąd uznał, że organy administracyjne nie naruszyły przepisów prawa materialnego, które miałoby wpływ na wynik sprawy. Nie naruszyły też przepisów postępowania, które mogłoby mieć istotny wpływ na wynik sprawy. A zatem Sąd - nie znajdując podstaw do uchylenia zaskarżonej decyzji - na podstawie powołanych wyżej przepisów oraz art. 151 p.p.s.a. orzekł - jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło