III SA/Kr 329/25
WyrokWSA w Krakowie2025-09-10
Skład orzekający: Katarzyna Marasek-Zybura, Janusz Kasprzycki, Marta Kisielowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Samorządowe Kolegium Odwoławcze prawidłowo utrzymało w mocy decyzję odmawiającą przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, mimo że organ pierwszej instancji błędnie powołał się na przepis, którego niekonstytucyjność została stwierdzona, a nadto organy nie ustaliły w sposób wyczerpujący stanu zdrowia osoby wymagającej opieki i zakresu niezbędnej opieki?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, uznając, że organy nie wykonały w pełni wskazań sądu z poprzedniego postępowania. Nie ustaliły aktualnego stanu zdrowia matki skarżącego, nie odniosły się do przedłożonej dokumentacji medycznej, a wywiad środowiskowy nie zawierał wystarczających obserwacji pracownika socjalnego. Ponadto, organy nie udzieliły skarżącemu niezbędnych pouczeń dotyczących przesłanek przyznania świadczenia.Stan faktyczny
Skarżący J. S. ubiegał się o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu opieki nad matką S. S. Decyzją Burmistrza Rabki-Zdroju odmówiono przyznania świadczenia, powołując się na art. 17 ust. 1b ustawy o świadczeniach rodzinnych. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Nowym Sączu utrzymało tę decyzję w mocy. Skarżący zarzucił organom naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego, w tym błędną wykładnię przepisów dotyczących świadczenia pielęgnacyjnego oraz niewyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności sprawy. Sąd administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji.Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Marasek-Zybura Sędziowie Sędzia WSA Janusz Kasprzycki Asesor WSA Marta Kisielowska (spr.) Protokolant Specjalista Renata Nowak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 września 2025 r. sprawy ze skargi J. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Nowym Sączu z dnia 6 grudnia 2024 r., nr SKO-NP-4115-227/24 w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji.
Zaskarżoną decyzją z 6 grudnia 2024 r., znak SKO-NP-4115-227/24 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Nowym Sączu orzekło o utrzymaniu w mocy decyzji Burmistrza Rabki - Zdroju odmawiającej przyznania J. S. (dalej: "skarżący") prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad matką S. S. Podstawę prawną decyzji stanowił art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t. j. Dz. U. z 2024 r., poz. 572, dalej: "k.p.a.") oraz art. 17 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (t. j. Dz. U. z 2023 r., poz. 390, dalej: "u.ś.r.").
Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym.
Wnioskiem z 20 lipca 2023 r. skarżący wystąpił do Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w Rabce - Zdroju o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu opieki nad niepełnosprawną matką.
Decyzją z 8 sierpnia 2023 r. Burmistrz Rabki - Zdroju odmówił przyznania skarżącemu prawa do świadczenia pielęgnacyjnego. W uzasadnieniu powołał się na treść art. 17 ust. 1b u.ś.r.
Decyzją z 27 października 2023 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Nowym Sączu utrzymało w mocy decyzję Burmistrza Rabki - Zdroju.
Wyrokiem z 12 marca 2024 r. (sygn. akt III SA/Kr 2/24) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji. Wskazał, że przy ponownym rozpoznaniu sprawy konieczne jest zbadanie stanu zdrowia matki skarżącego, zakresu czynności opiekuńczych, a także sytuacji rodzeństwa skarżącego i możliwości partycypowania w opiece nad niepełnosprawną matką.
Z przeprowadzonego 29 sierpnia 2023 r. wywiadu środowiskowego wynika, że skarżący mieszka z matką i prowadzi z nią wspólne gospodarstwo. Skarżący nie pracuje od sierpnia 2022 r. z uwagi na konieczność opieki nad matką, w tym celu wrócił zza granicy. Matka skarżącego ma 83 lata, cierpi na zanik mięśni, nasilone zaburzenia równowagi, ma problemy w poruszaniu się – porusza się tyko na wózku inwalidzkim, z chodzikiem z asystą syna. Ponadto cierpi na żylaki kończyn dolnych, przewlekłe zapalenie błony śluzowej żołądka, niedosłuch znacznego stopnia, torbiel lewej nerki, wole przewlekłe tarczycy. Skarżący pomaga matce we wstawaniu, korzystaniu z toalety, higienie. Zmienia pościel, przygotowuje i podaje posiłki, podaje leki, codzienne sprząta, pierze i prasuje, ścieli łóżka. Skarżący mobilizuje matkę do ruchu, pomaga w kąpieli. W wywiadzie wskazano, że skarżący jako jedyny opiekun zajmuje się matką, zapewnia jej stałą pomoc.
Skarżący oświadczył, że sprawuje całodobową opiekę nad matką we wszystkich czynnościach niezbędnych do codziennego funkcjonowania – wstawanie z łóżka, ubieranie, przygotowanie i podanie posiłków, pomoc przy poruszaniu się po domu, wykup lekarstw, organizowanie wizyt u specjalistów, nie może zostawić matki samej nawet na chwilę.
W piśmie z 28 lipca 2024 r. skarżący wskazał, że matka cierpi na szereg chorób, w tym: skrajnie zaawansowaną chorobę zwyrodnieniową biodra prawego, chorobę zwyrodnieniową stawów kolanowych, zespół bólowy kręgosłupa kończyn dolnych na tle zmian zwyrodnieniowych, skrzywienie kręgosłupa, uogólnioną miażdżycę tętnic, zawroty głowy, żylaki kończyn dolnych, nadciśnienie tętnicze, małą niedomykalność mitralną, przewlekłe zapalenie błony śluzowej żołądka, nawracające zapalenie dróg żółciowych, torbiel nerki lewej, wole grudkowe tarczy, niezapadalną przepuklinę w bliźnie po operacji kamicy nerkowej. Obecnie matka ma całkowitą dysfunkcję ruchu, porusza się wyłącznie na wózku inwalidzkim. Skarżący wskazał, że opieka nad matką ma charakter całodobowy, pomaga matce a właściwie wyręcza ją, we wszystkich czynnościach. Pomaga przy wstawaniu z łóżka, ubieraniu, przygotowuje i podaje posiłki, pomaga przy poruszaniu się po domu, wykupuje lekarstwa organizuje wizyty u specjalistów, stara się aby matka wychodziła na świeże powietrze, angażuje ją w prace utrzymujące zdolność manualną rąk (obieranie ziemniaków). Nie może zostawić mamy ani na chwilę samej. Rodzeństwo pomaga finansowo oraz od czasu do czasu organizacyjnie. Nie jest w stanie na stałe przejąć opieki nad matką, ani sfinansować opiekunki. Do pisma skarżący dołączył historię wizyt w Niepublicznym Specjalistycznym Zakładzie Opieki Zdrowotnej Ziemiański sp. j. w Rabce - Zdrój od 23.10.2009 r. do 11.09.2020 r., historię zdrowia i choroby w części dotyczącej porad ambulatoryjnych lub wizyt domowych [...] "H." sp. z o.o., konsultacji ortopedycznej z 23 marca 2023 r., wynik badania rezonansu magnetycznego, RTG klatki piersiowej, badania USG, echo serca z 12.10.2016 r., kartę informacyjną Zespołu Opieki Zdrowotnej w Suchej Beskidzkiej z 25 lutego 2016 r., wynik badania MRI z 19 lutego 2016 r., kartę leczenia z Zespołu Opieki Zdrowotnej w Suchej Beskidzkiej z 15 października 2015 r., wynik rezonansu magnetycznego z USG tarczycy z 3.12.2009 r. , wynik badania USG Doppler tętnic szyjnych i kręgowych z 3 listopada 2008 r., kartę wypisową z 22.11.1999 r., kartę z Zespołu Opieki Zdrowotnej w Makowie Podhalańskim z 21 lipca 1993 r.
Z oświadczenia siostry skarżącego wynika, że z powodu pogarszającej się sprawności ruchowej matka od kilku lat wymaga całodobowej opieki, aktualnie nie jest w stanie przemieszczać się samodzielnie po domu, porusza się wyłącznie na wózku inwalidzkim, wymaga pomocy w toalecie, przygotowaniu posiłków, robieniu zakupów, załatwianiu spraw urzędowych. Z tego powodu skarżący zrezygnował z pracy, zamieszkał z matką i zajął się opieką nad niepełnosprawną. Siostra skarżącego nie jest w stanie zajmować się matką z uwagi na miejsce zamieszkania, aktywność zawodową oraz pomoc innym członkom rodziny. Rodzeństwo partycypuje w kosztach utrzymania domu, ale nie ma możliwości zapewnienia stałej opieki matce.
Brat skarżącego – A. S. - oświadczył, że jest jedynym żywicielem rodziny, mieszka z żoną i córką w K. Wskazał, ze udziela doraźnego wsparcia matce w zakresie kosztów remontu domu, zajmowania się działką koło domu. Wskazał prace, które zostały przez niego współfinasowane: wymiana pieca na gazowy, drobne naprawy łazienki, opieka nad ogrodem, utrzymanie drzewostanów, drobne naprawy malarskie. Oświadczył, że nie jest w stanie wspierać matki w czynnościach pielęgnacyjnych.
Decyzją z 7 października 2024 r. Burmistrz Rabki Zdroju odmówił skarżącemu przyznania świadczenia pielęgnacyjnego z uwagi na treść art. 17 ust. 1 b u.ś.r. Organ wskazał, że niepełnosprawność matki skarżącego powstała w wieku 81 lat. Zwrócił uwagę na istnienie rodzeństwa zobowiązanego do alimentacji matki i konieczność uczestniczenia wszystkich osób zobowiązanych do alimentacji w opiece lub pokrywaniu kosztów opieki.
W odwołaniu od decyzji skarżący wniósł o jej uchylenie oraz przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu opieki nad matką. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie:
- art. 17 ust. 1 pkt 4 w zw. z art. 17 ust. 1a u.ś.r. poprzez błędną wykładnię polegającą na pominięciu prawnie uzasadnionych celów ustawy, nieuprawnione, nieudokumentowane i sprzecznie z orzeczeniem o niepełnosprawności przyjęcie, że faktyczne sprawowanie opieki przez skarżącego nie jest wystarczające do uzyskania świadczenia pielęgnacyjnego, nieuprawnione przyjęcie, że przepisy u.ś.r. pozwalają organowi na ustalenie sposobu i formy realizacji obowiązku alimentacyjnego przez osoby zobowiązane, w sytuacji gdy jest to zastrzeżone go kompetencji sądu powszechnego;
- art. 77 § 1 i art. 7 w zw. z art. 80 k.p.a. poprzez niewyjaśnienie wszystkich okoliczności sprawy, w tym w szczególności zakresu opieki skarżącego nad matką, ocenę stanu zdrowia niepełnosprawnej bez odniesienia się do dokumentacji medycznej;
- art. 11 i art. 107 § 3 k.p.a. z uwagi na brak adekwatnego uzasadnienia decyzji przejawiający się w niewyczerpującym i nieprzekonującym wyjaśnieniu motywów wydanego rozstrzygnięcia.
Decyzją z 6 grudnia 2024 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Nowym Sączu utrzymało w mocy decyzję Burmistrza Rabki - Zdroju. SKO przywołało wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z 12 marca 2024 r. (sygn. akt III SA/Kr 2/24). Zaznaczyło, że z uwagi na datę wniosku – lipiec 2023 r. sprawa podlega rozpoznaniu w oparciu o przepisy u.ś.r. obowiązujące do 31 grudnia 2023 r. Organ II instancji nie podzielił stanowiska organu I instancji, że podstawą odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego może być art. 17 ust. 1b u.ś.r.
W ocenie Kolegium w sprawie nie zostały jednak spełnione przesłanki przyznania świadczenia pielęgnacyjnego skarżącemu. Zdaniem organu stan zdrowia matki skarżącego oraz zakres opieki, jakiej wymaga, nie jest tego rodzaju, aby wykluczał podjęcie przez skarżącego zatrudnienia, choćby w częściowym wymiarze czasu pracy. Organ podniósł, że czynności wykonywane przez skarżącego i ustalone w czasie wywiadu wynikają wprost z ciążącego na skarżącym obowiązku alimentacyjnego, a ich wykonywanie nie zajmuje skarżącemu całego dnia, w rezultacie skarżący ma możliwość podjęcia zatrudnienia. W ocenie Kolegium czynności wykonywane przez skarżącego mają charakter codziennych czynności związanych z prowadzeniem gospodarstwa domowego, a zatem nie mogą stanowić podstawy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego. SKO zwróciło uwagę, że skarżący posiada rodzeństwo, które również zobowiązane jest do alimentacji matki. W konsekwencji, zdaniem organu nie zostały w sprawie spełnione przesłanki przyznania świadczenia pielęgnacyjnego.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skarżący zarzucił naruszenie:
- naruszenie prawa materialnego mającego wpływ na wynik sprawy:
- art. 17 ust. 1 pkt 4 w zw. z art. 17 ust. 1 a u.ś.r. poprzez błędną wykładnię polegającą na: pominięciu prawnie uzasadnionych celów wskazanej ustawy, nieuprawnionym, nieudokumentowanym, sprzecznym z orzeczeniem o stopniu niepełnosprawności, przeprowadzonym wywiadem środowiskowym i wnioskami organu I instancji twierdzeniu, że stan zdrowia matki skarżącego i zakres opieki nad nią, umożliwia pogodzenie opieki z podjęciem zatrudnienia;
- naruszenie przepisów postępowania mających wpływ na wynik sprawy:
-art. 81a § 1 k.p.a. poprzez rozstrzygnięcie wyrażanych wątpliwości na niekorzyść strony;
- art. 77 § 1 i art. 7 w zw. z art. 80 k.p.a. poprzez pominięcie lub niewłaściwą interpretację wniosków płynących z orzeczenia właściwej komisji lekarskiej oraz wyników wywiadu środowiskowego;
- art. 11 i art. 107 § 3 k.p.a. z uwagi na brak adekwatnego uzasadnienia decyzji przejawiający się w niewyczerpującym i nieprzekonującym wyjaśnieniu motywów wydanego rozstrzygnięcia;
- art.139 k.p.a. poprzez podjęcie decyzji utrzymującej w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji pomimo zakwestionowania jedynej przesłanki na podstawie której została podjęta, argumentując to przesłankami, które organ I instancji zweryfikował jako korzystne dla strony;
- odnośnie decyzji organu I instancji - naruszenie prawa materialnego mającego wpływ na wynik sprawy:
- art. 17 ust. 1 pkt 4 w zw. z art. 17 ust. 1 a u.ś.r. poprzez błędną wykładnię polegającą na: pominięciu prawnie uzasadnionych celów wskazanej ustawy, odmówienie skarżącemu prawa do świadczenia pielęgnacyjnego na podstawie tej części przepisu art. 17 ust.1b u.ś.r., której niekonstytucyjność stwierdził Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 21 października 2014 r. sygn. akt K 38/13;
- naruszenie przepisów postępowania mających wpływ na wynik sprawy:
- art. 6 k.p.a. poprzez odmówienie skarżącemu prawa do świadczenia pielęgnacyjnego na podstawie tej części przepisu art. 17 ust. 1b u.ś.r., której niekonstytucyjność stwierdził Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 21 października 2014 r. sygn. akt K 38/13.
W oparciu o podniesione zarzuty skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji, poprzedzającej ją decyzji organu I instancji oraz przyznanie skarżącemu prawa do świadczenia pielęgnacyjnego.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Nowym Sączu wniosło o jej oddalenie i podtrzymało stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył co następuje:
Skarga zasługiwała na uwzględnienie.
Zasadnie przyjęto w zaskarżonej decyzji, że ocena zaistnienia przesłanek przyznania skarżącemu świadczenia pielęgnacyjnego powinna zostać dokonana na podstawie art. 17 u.ś.r. w brzmieniu obowiązującym do 31 grudnia 2023 r. z uwagi na treść art. 63 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 2023 r. o świadczeniu wspierającym (Dz. U. z 2023 r., poz. 1429) i okoliczność złożenia przez skarżącego wniosku o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego 20 lipca 2023 r. (przed 31 grudnia 2023 r.).
Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowił zatem art. 17 ust. 1 pkt 4 u.ś.r., zgodnie z którym świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności - jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji.
Ustawodawca wymaga, aby brak podejmowania zatrudnienia lub rezygnacja z zatrudnienia przez osoby wymienione w art. 17 ust. 1 i ust. 1 a u.ś.r., pozostawały w bezpośrednim związku przyczynowo - skutkowym z koniecznością sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną. Aby spełnione były przesłanki określone w art. 17 ust. 1 u.ś.r., opieka taka musi w sposób oczywisty stanowić przeszkodę do wykonywania pracy zawodowej. Zatem związek między rezygnacją z zatrudnienia (albo jego niepodejmowaniem), a sprawowaną opieką musi być bezpośredni i ścisły (por. wyrok NSA z 12 lutego 2020 r., sygn. akt I OSK 516/19). W każdej sprawie właściwy organ musi dokonać oceny, czy w okolicznościach konkretnej sprawy istotnie osoba sprawująca opiekę nie ma możliwości podjęcia zatrudnienia lub zmuszona jest zrezygnować z zatrudnienia (por. wyrok NSA z 13 maja 2015 r., sygn. akt I OSK 2820/13).
Wyrokiem z dnia 12 marca 2024 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Nowym Sączu oraz poprzedzającą ją decyzję Burmistrza Rabki – Zdroju. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy Sąd zalecił organowi uzupełnienie postępowania dowodowego, także poprzez wezwanie skarżącego do przedstawienia dokumentów odnoszących się do stanu zdrowia jego matki, jak również czynności opiekuńczych, które przy matce wykonuje, pogłębienie wywiadu środowiskowego, ze wskazaniem własnych obserwacji pracownika socjalnego. WSA w Krakowie wskazał również, że niezbędnymi dowodami w sprawie są wszelkie zaświadczenia lekarskie, karty informacyjne ze szpitali, które pozwolą skonfrontować i ustalić spełnienie przez skarżącego przesłanek przyznania świadczenia, a przede wszystkim ustalenie stanu zdrowia matki skarżącego. Sąd wskazał, że organ powinien również zobowiązać skarżącego do przedstawienia zakresu czynności opiekuńczych wykonywanych wobec swojej matki.
W uzasadnieniu wyroku Sąd podkreślił również istotę obowiązków informacyjnych organów oraz niezbędnych pouczeń, których należy udzielić skarżącemu. WSA w Krakowie wskazał na konieczność udzielenia skarżącemu informacji, jakie przesłanki powinien wykazać, jakie dowody dostarczyć.
Zgodnie z art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.), ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. Zaznaczyć należy, że przepis art. 153 p.p.s.a. ma charakter bezwzględnie obowiązujący. Wskazania co do dalszego postępowania stanowią z reguły konsekwencję oceny prawnej. Dotyczą one sposobu działania w toku ponownego rozpoznania sprawy i mają na celu uniknięcie błędów już popełnionych oraz wskazanie kierunku, w którym powinno zmierzać przyszłe postępowanie dla uniknięcia wadliwości w postaci na przykład braków w materiale dowodowym lub innych uchybień procesowych (wyrok NSA z 27 maja 2025 r., I OSK 981/24).
W ocenie Sądu w toku postępowania prowadzonego przez organ I i II instancji, nie wykonano w pełni wskazań zawartych w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie. Organy nie ustaliły aktualnego stanu zdrowia matki skarżącego, nie odniosły się do przedłożonej przez skarżącego dokumentacji medycznej, w aktach brak jest oceny samodzielności matki skarżącego według skali Barhel, a w wywiadzie środowiskowym – wbrew zaleceniom Sądu – nie znalazły się wyraźne obserwacje, czy spostrzeżenia osoby przeprowadzającej wywiad, dotyczące zakresu samodzielności matki skarżącego, opieki i pomocy jakiej wymaga. Treść sporządzonego wywiadu środowiskowego nie pozwala na odróżnienie, które informacje stanowią obserwacje pracownika socjalnego, a które stanowią oświadczenia przekazane przez skarżącego.
Dodatkowo, wskazać należy, że w aktach znajduje się wezwanie o przedłożenie dokumentacji medycznej skarżącego (k. 26) oraz zawiadomienie (k. 82), w którym wskazano, że wobec skarżącego zostanie wydana decyzja niezgodna z żądaniem strony, mimo że spełnione są przesłanki przyznania skarżącemu świadczenia, a zakres opieki skarżącego nad matką wyklucza podjęcie zatrudnienia, jednakże organ nie może rozpatrzeć sprawy z pominięciem niekonstytucyjnego przepisu.
Na żadnym etapie postępowania skarżący nie został poinformowany, zgodnie z art. 79a § 1 k.p.a., o przesłankach, które nie zostały przez skarżącego wykazane.
Przesłanką przyznania świadczenia pielęgnacyjnego jest podejmowanie opieki nad osobą niepełnosprawną, której zakres wyklucza podjęcie jakiegokolwiek zatrudnienia, choćby w częściowym wymiarze czasu pracy (por. art. 3 pkt 22 u.ś.r.). Zakres opieki jest determinowany stanem zdrowia osoby niepełnosprawnej. W niniejszej sprawie organy I i II instancji nie ustaliły istotnych dla sprawy okoliczności faktycznych – dotyczących stanu zdrowia matki skarżącego – w tym przede wszystkim zakresu opieki jakiej wymaga matka skarżącego, zakresu samodzielności matki skarżącego, aktualnego stanu zdrowia. Nie poddały bowiem analizie dokumentacji medycznej matki skarżącego, nie odniosły się do podnoszonych przez skarżącego okoliczności sprawowania całodobowej opieki nad matką, a także znacznego pogorszenia się stanu zdrowia matki skarżącego.
W ocenie Sądu w zaskarżonej decyzji nie ustalono kluczowych dla sprawy okoliczności faktycznych, a ocena braku istnienia związku przyczynowo -skutkowego pomiędzy rezygnacją z zatrudnienia przez skarżącego a opieką nad matką nie została dokonana z uwzględnieniem całokształtu okoliczności sprawy, ani z uwzględnieniem zebranego w sprawie materiału dowodowego, a zatem z naruszeniem art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a.
Odnosząc się do zarzutów podniesionych przez skarżącego, że odmowa przyznania skarżącemu świadczenia pielęgnacyjnego pozostaje w sprzeczności z treścią orzeczenia o znacznym niepełnosprawności matki skarżącego, należy wskazać, że samo posiadanie przez matkę skarżącego takiego orzeczenia nie jest wystarczającą przesłanką przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, konieczne jest ponadto ustalenie, że zakres opieki, jakiej wymaga matka skarżącego jest tego rodzaju, że skarżący nie może podjąć jakiegokolwiek zatrudnienia.
Zauważyć także należy, że w aktualnym stanie prawnym niedopuszczalna jest odmowa przyznania świadczenia z powołaniem się na wiek, w którym powstała niepełnosprawność osoby wymagającej opieki. Jest to bowiem konsekwencją wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 21 października 2014 r., K 38/13, a zatem rację ma Kolegium, że w tym zakresie decyzja organu I instancji jest wadliwa.
Ponownie rozpoznając sprawę organ wykona wskazania zawarte w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie (sygn. akt III SA/Kr 2/24), dokona kluczowych ustaleń w zakresie stanu zdrowia matki skarżącego, zakresu samodzielności matki skarżącego, czynności opiekuńczych jakich wymaga, przeprowadzi wywiad środowiskowy, w którym zostaną zawarte obserwacje pracownika socjalnego, udzieli skarżącemu niezbędnych pouczeń, oceni czy skarżący spełnia przesłanki przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, a podjęte rozstrzygnięcie uzasadnią zgodnie z art. 107 § 3 k.p.a.
Mając na względzie powyższe, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło