III SA/Kr 333/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tadeusz Wołek Sędziowie NSA Krystyna Kutzner WSA Janusz Kasprzycki spr. Protokolant Urszula Ogrodzińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 października 2009 r. sprawy ze skargi B. K. na postanowienie Wojewody z dnia 10 lutego 2009 r. nr : [...] w przedmiocie odmowy zawieszenia postępowania stwierdza nieważność zaskarżonego postanowienia W piśmie z dnia 27 listopada 2008 r. B. K. wniósł o zawieszenie postępowania administracyjnego w przedmiocie jego wymeldowania z miejsca stałego pobytu do czasu rozstrzygnięcia postępowania, jakie toczy się przed Sądem Rejonowym, Wydział I Cywilny o podział majątku wspólnego po rozwiązaniu jego małżeństwa z T. K. Postanowieniem z dnia [...] 2008 r., znak: [...], wydanym na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (jednolity tekst Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm., zwanej dalej w skrócie – k.p.a.), organ I instancji - Prezydent Miasta - odmówił zawieszenia postępowania w przedmiocie wymeldowania B. K. z miejsca pobytu stałego wskazując w jego uzasadnieniu, że nie znalazł podstaw do zawieszenia, gdyż rozstrzygnięcie sprawy toczącej się sądem cywilnym nie stanowi zagadnienia prejudycjalnego dla niniejszego postępowania administracyjnego. Zaskarżonym postanowieniem z dnia 10 lutego 2009 r., znak: [...], wydanym na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., Wojewoda, jak wskazał, po rozpatrzeniu zażalenia złożonego przez B. K. na postanowienie Prezydenta Miasta z [...] 2008 r., znak: [...], utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji. W uzasadnieniu tak podjętego rozstrzygnięcia organ odwoławczy przytoczył treść art. 97 § 1 k.p.a. stanowiącego, że organ administracji publicznej zawiesza postępowanie: 1) w razie śmierci strony lub jednej ze stron, jeżeli wezwanie spadkobierców zmarłej strony do udziału w postępowaniu nie jest możliwe i nie zachodzą okoliczności, o których mowa w art. 30 § 5, a postępowanie nie podlega umorzeniu jako bezprzedmiotowe (art. 105 k.p.a.), 2) w razie śmierci przedstawiciela ustawowego strony, 3) w razie utraty przez stronę lub przez jej ustawowego przedstawiciela zdolności do czynności prawnych, 4) gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. Wojewoda wskazał następnie, że podziela zajęte przez organ I instancji stanowisko, bowiem sprawa która zawisła przed Sądem Rejonowym, Wydział I Cywilny o podział wspólnego majątku po rozwiązaniu małżeństwa z T. K. nie ma żadnego związku ze sprawą o wymeldowanie B. K. z pobytu stałego z lokalu przy ul. A w K. Organ odwoławczy podniósł, że w trakcie tego postępowania sądowego nie będzie badana przesłanka dotycząca opuszczenia przedmiotowego lokalu przez B. K., lecz sprawa dotycząca podziału wspólnego majątku byłych małżonków. Przepis art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (jednolity tekst Dz. U. z 2006 r. Nr 139, poz. 993 z późn. zm., zwanej dalej w skrócie ustawą o ewidencji ludności i dowodach osobistych) stanowi, że organ gminy wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad trzy miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. Wymieniony przepis art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych zobowiązuje właściwy organ do orzeczenia o wymeldowaniu w każdym przypadku spełnienia przesłanek przewidzianych tym przepisem, nie zezwalając na uwzględnienie w tej sprawie żadnych innych okoliczności. Wojewoda wskazał, że powody zawieszenia postępowania, na które powoływał się B. K. - jak słusznie uznał organ l instancji - nie stanowią zagadnienia wstępnego w rozumieniu powołanego wyżej przepisu art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. Przy jego zastosowaniu nie można stosować wykładni rozszerzającej. Zawieszenie postępowania jest instytucją tamującą bieg postępowania i opóźniającą merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy, może mieć zastosowanie tylko w przypadkach określonych przez ustawodawcę. Z wyżej opisanych powodów, organ odwoławczy nie uwzględnił więc zażalenia B. K. i orzekł jak w sentencji postanowienia. W skardze do sądu administracyjnego B. K. podniósł, że Wojewoda przyjmując, iż tocząca się sprawa o wymeldowanie nie ma żadnego związku z rozstrzygnięciem sądu w sprawie o podział majątku wspólnego naruszył jego prawa. Uważa, że takie rozumowanie jest sprzeczne z prawem, a związek toczącej się sprawy z postępowaniem o podział majątku wspólnego jest oczywisty. Skoro możliwe jest rozstrzygnięcie sądu, że prawo do zamieszkania w miejscu stałego pobytu należy do B. K., to pozbawienie go meldunku w tym lokalu jest stwierdzeniem faktów niekorzystnych dla strony i tym samym sprzecznym z prawem. Twierdzi zatem, że organ powinien zawiesić postępowanie do czasu prawomocnego rozstrzygnięcia sprawy przez sąd cywilny. W odpowiedzi na tę skargę Wojewoda podtrzymał swoje stanowisko, wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., zwanej dalej w skrócie p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, stosując środki określone w ustawie. Kontrola sądu polega na zbadaniu, zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Sąd nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, zgodnie z dyspozycją art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd administracyjny nie rozstrzyga więc merytorycznie lecz ocenia zgodność decyzji z przepisami prawa obowiązującymi w dacie zaskarżonego aktu. Skarga zasługuje na uwzględnienie jednakże nie z racji w niej przedstawionych, a z przyczyn dostrzeżonych przez Sąd z urzędu, skutkujących stwierdzeniem nieważności zaskarżonego postanowienia. Zgodnie z art. 128 k.p.a. , który stosuje się do zażaleń w myśl art. 144 k.p.a., zażalenie nie wymaga szczegółowego uzasadnienia. Wystarczy, jeżeli z niego wynika, że strona jest niezadowolona z wydanego postanowienia. Bezsprzecznie zatem zarówno w odwołaniu jak i w zażaleniu strona może kwestionować nie tylko naruszenie prawa przez organ I instancji lecz także wyłącznie celowość aktu administracyjnego. Ze środków zaskarżenia powinien jednak wynikać związek z aktem administracyjnym organu I instancji. Niezadowolenie strony winno być więc skierowane przeciwko któremuś z elementów tego aktu (por. m. in. wyrok WSA w Warszawie z 6 maja 2005 r., I SA/Wa 225/04; LEX Ne 168086). Z powyższego wynika, że niezadowolenie z wydanego aktu administracyjnego (decyzji lub postanowienia) jest tym zasadniczym elementem przesądzającym o zakwalifikowaniu czynności procesowej strony do czynności – wniesienia środka zaskarżenia (odwołania, zażalenia), a co za tym idzie warunkującym uruchomienie postępowania odwoławczego. Tylko bowiem środek zaskarżenia spełniający określone wymagania co do treści, formy, terminu i trybu jego wniesienia wywołuje skutek uruchomienia postępowania odwoławczego (por. wyrok NSA w Warszawie z 11 września 2001 r., I SA 637/00, LEX nr 54521). Jakiekolwiek więc wątpliwości co do treści powinny być przez organ administracji publicznej usunięte poprzez wezwanie wnoszącego dane pismo w celu określenia żądania zawartego w podaniu (art. 64 k.p.a.). Organy są związane żądaniem strony (zasada skargowości) i nie mogą we własnym zakresie domniemywać woli strony, która dane pismo wniosła. W rozpatrywanej sprawie w aktach administracyjnych znajduje się postanowienie Wojewody z [...] 2009 r., znak: [...], z którego wynika, że przekazano Prezydentowi Miasta zażalenie B. K., jakie wpłynęło do Wojewody na postanowienie Prezydenta Miasta z [...] 2008 r., znak: [...] do załatwienia według właściwości. W aktach tych brak jednakże wskazanego w w/w postanowieniu zażalenia, które jako załącznik zostało przekazane wraz ze wspomnianym postanowieniem z [...] 2009 r. znak: [...], Prezydentowi Miasta. Zalegają w nich natomiast dwa pisma B. K.: jedno opatrzone datą 16 grudnia 2008 r., stanowiące odpowiedź na wezwanie organu do uiszczenia opłaty skarbowej za wydanie uwierzytelnionych kserokopii z akt sprawy oraz o wykazanie powodów wydania tych kserokopii i drugie, opatrzone datą 2 stycznia 2009 r., w którego treści B. K. po zapoznaniu się z aktami sprawy kwestionuje podstawę prawną wszczęcia postępowania o wymeldowanie z lokalu przy ul. A wnosząc o oddalenie wniosku (o wymeldowanie) lub wyznaczenie terminu rozprawy administracyjnej, podczas której będzie mógł wykazać bezprawność postępowania. Żadne z tych pism zażaleniem na postanowienie Prezydenta Miasta [...] 2008 r., znak: [...], nie jest, gdyż poza kwestią zachowania terminu B. K. nie kwestionuje w nich istoty odmowy zawieszenia postępowania o jego wymeldowanie. Wobec tego orzekanie przez Wojewodę w sytuacji, gdy akta sprawy wskazują, że postępowanie odwoławcze nie uległo wszczęciu, stanowi rażące naruszenie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 64 § 2 k.p.a. w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak sentencji wyroku.