III SA/Kr 334/22

WyrokWSA w Krakowie2022-07-11

Skład orzekający: Renata Czeluśniak, Tadeusz Kiełkowski, Jakub Makuch

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba, która sprawuje opiekę nad niepełnosprawnym rodzicem, ale niepełnosprawność ta powstała po ukończeniu przez nią 25. roku życia, może otrzymać świadczenie pielęgnacyjne, jeśli zakres opieki nie wyklucza możliwości podjęcia zatrudnienia?
Ratio decidendi
Świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeśli niepełnosprawność osoby wymagającej opieki powstała po ukończeniu przez nią 25. roku życia, chyba że zostanie wykazane, iż zakres sprawowanej opieki uniemożliwia podjęcie zatrudnienia lub jego kontynuowanie. W sytuacji, gdy zakres opieki jest ograniczony i możliwy do pogodzenia z pracą zarobkową, a osoba sprawująca opiekę w przeszłości podejmowała zatrudnienie, nie spełnia ona przesłanki rezygnacji z pracy w celu sprawowania opieki.
Stan faktyczny
Skarżący P.W. ubiegał się o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego na swoją matkę C.W., która posiadała orzeczenie o znacznym stopniu niepełnosprawności. Organ pierwszej instancji odmówił przyznania świadczenia, wskazując na fakt, że niepełnosprawność matki powstała po ukończeniu przez nią 25. roku życia. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji, uznając, że choć kryterium wieku powstania niepełnosprawności jest niekonstytucyjne, to skarżący nie wykazał, aby zakres sprawowanej przez niego opieki uniemożliwiał mu podjęcie zatrudnienia. Skarżący wniósł skargę do WSA, zarzucając błędną wykładnię przepisów.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Renata Czeluśniak Sędziowie : SWSA Tadeusz Kiełkowski (spr.) SWSA Jakub Makuch po rozpoznaniu w dniu 11 lipca 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi P. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 22 grudnia 2021 r. znak [...] w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego oddala skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Nowym Sączu decyzją z dnia 22 grudnia 2021 r., znak SKO-NP-4115-601/21, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2021 r., poz. 735), art. 17 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (t.j. Dz. U. z 2020 r., poz. 111 ze zm.) oraz art. 2, art. 17 ust. 2 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 570), po rozpatrzeniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 22 grudnia 2021 r. odwołania P. W. od decyzji z dnia 2 września 2021 r., znak: [...], Nr [...], wydanej z upoważnienia Burmistrza Miasta G przez Inspektora Biura Wsparcia Rodzin Urzędu Miasta w G, o odmowie przyznania świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej wnioskowanego na C. W. – utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji. Powyższa decyzja, która jest przedmiotem skargi, zapadła w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych. Decyzją z dnia 2 września 2021 r., znak [...], Nr [...], Inspektor Biura Wsparcia Rodzin Urzędu Miasta w G, działający z upoważnienia Burmistrza Miasta G, orzekł o odmowie przyznania P. W. świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej wnioskowanego na C. W. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia organ pierwszej instancji wskazał, iż w dniu 2 sierpnia 2021 r. P. W. złożył wniosek o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego na matkę. P. W. złożył oświadczenie, iż nie zrezygnuje z należnego świadczenia (zasiłku dla opiekuna) do momentu uzyskania potwierdzenia, że spełnia pozostałe przesłanki do otrzymania świadczenia pielęgnacyjnego. Decyzją z dnia 20 czerwca 2014 r., znak: [...], nr [...], zmienioną decyzją z dnia 2 listopada 2018 r. w związku z opieką nad osobą: C. W., która legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności przyznano w/w zasiłek dla opiekuna bezterminowo począwszy od 1 lipca 2013 r. Ponadto ustalono, iż C. W., ur. [...] 1939 r., tj. osoba wymagająca opieki, legitymuje się orzeczeniem o stopniu niepełnosprawności Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w G znak: [...] z dnia 27 lipca 2009 r. zaliczającym ją do znacznego stopnia niepełnosprawności. Orzeczony stopień ma charakter trwały i orzeczenie wydano na stałe. Ustalony stopień datuje się od 6 lipca 2009 r., a niepełnosprawność od 1993 r. C. W. jest wdową. Z kolei P. W. jest osobą, na której ciąży obowiązek alimentacyjny zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. – Kodeks rodzinny i opiekuńczy, tj. synem. P. W. nie podejmuje zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością sprawowania stałej opieki nad niepełnosprawną matką C. W., nie posiada statusu rolnika, małżonka rolnika lub domownika. Jak wynika z wywiadu środowiskowego oraz wniosków pracownika socjalnego P. W. faktycznie sprawuje opiekę nad swoją mamą; pracownik nie zgłasza jakichkolwiek zastrzeżeń co do sprawowanej opieki. Organ pierwszej instancji wskazał, że wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 21 października 2014 r., sygn. akt K 38/13, ma stanowić podstawę działań legislacyjnych zmierzających do jego realizacji. Wobec faktu, że do chwili obecnej wyrok ten nie został zrealizowany poprzez zmianę przepisów, organ zobowiązany jest do stosowania ustawy o świadczeniach rodzinnych w dotychczasowym brzmieniu. W tym stanie rzeczy nie została spełniona przesłanka zawarta w art. 17 ust. 1b ustawy o świadczeniach rodzinnych warunkująca otrzymanie wnioskowanego świadczenia, bowiem niepełnosprawność osoby wymagającej opieki nie powstała nie później niż do ukończeniu 18 roku życia lub w tracie nauki w szkole lub w szkole wyższej, jednak nie później niż do ukończenia 25. roku życia. Organ pierwszej instancji zaznaczył też, że w okolicznościach przedmiotowej sprawy mają miejsce przesłanki wykluczające przyznanie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego wynikające z art. 17 ust. 5 pkt 1 lit.b ustawy o świadczeniach rodzinnych. Orzeczono zatem o odmowie przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego. Działając na skutek odwołania P. W., Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Nowym Sączu wydało opisaną na wstępie decyzję z dnia 22 grudnia 2021 r., którą utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia organ odwoławczy zreferował przebieg postępowania, przytoczył art. 17 ustawy o świadczeniach rodzinnych – i wskazał, że w obecnej sytuacji prawnej nie jest dopuszczalne oparcie decyzji odmawiającej przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego na podstawie tej części przepisu art. 17 ust. 1b ustawy o świadczeniach rodzinnych, której niekonstytucyjność stwierdził Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 21 października 2014 r. sygn. akt K 38/13. Okoliczność, iż niepełnosprawność osoby wymagającej opieki, tj. C. W., powstała w wieku późniejszym niż wymaga tego art. 17 ust. 1b ustawy, jak to ma miejsce w przedmiotowej sprawie, nie może stanowić samoistnej przesłanki do uznania, iż osobie sprawującej opiekę nie przysługuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego. Dalej organ odwoławczy podkreślił, że ustaleniu podlega jednak także i to, czy spełnione zostały pozostałe przesłanki do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego i nie występują przesłanki negatywne, które uniemożliwiałyby jego przyznanie. Rozpoznając sprawę organ I instancji przeprowadził postępowanie dowodowe, w szczególności zaś wywiad środowiskowy oraz odebrał prawem przewidziane oświadczenia od osoby ubiegającej się o wnioskowane świadczenie, z których m. in. wynika, iż odwołujący się brał czynny udział w prowadzonym postępowaniu. Z załączonego zaś do akt sprawy wywiadu środowiskowego dotyczącego opieki sprawowanej przez odwołującego się nad niepełnosprawną matką wynika, iż C. W. (l. 81) jest wdową i prowadzi samodzielnie gospodarstwo domowe. Legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności; zmaga się m. in. z niewydolnością kręgowo-podstawną, nadciśnieniem tętniczym, niewydolnością tarczycy, hyperlipidemią mieszaną. Z uwagi na podeszły wiek, problemy ze zdrowiem wymaga ona pomocy, opieki drugiej osoby. Opiekę taką świadczy na jej rzecz syn P. W. Z uwagi na to, że syn mieszka niedaleko matki, często ją odwiedza. W razie potrzeby jest dla niej zawsze dostępny. Codziennie poświęca on mamie ok. 8 godzin. W przypadku nagłego pogorszenia stanu zdrowia C. W. jest przy niej całodobowo. P. W. wykonuje na rzecz mamy wszystkie czynności niezbędne w jej codziennym funkcjonowaniu. Robi jej zakupy, zakupuje lekarstwa, załatwia różne sprawy urzędowe, towarzyszy przy wizytach lekarskich, w okresie zimowym odgarnia śnieg, przygotowuje kąpiel, obcina paznokcie. Jak ustalono C. W. jest w stanie sama zadbać o swoją higienę osobistą. C. W. wyraża zadowolenie ze sprawowanej przez syna opieki. Organ odwoławczy wyjaśnił dalej, że istotą świadczenia pielęgnacyjnego jest zapewnienie dochodu i ubezpieczenia społecznego osobie, która sama nie może sobie tego zapewnić (zaprzestając wykonywania pracy lub jej nie podejmując), gdyż musi sprawować opiekę nad osobą niepełnosprawną w takim stopniu, który uniemożliwia jej zadbanie o własne potrzeby. Fakt, że ustawodawca w powołanym art. 17 ust. 1 ustawy nie poprzestał na uwarunkowaniu prawa do świadczenia pielęgnacyjnego wyłącznie od tego, czy osoba wymagająca opieki legitymuje się znacznym stopniem niepełnosprawności, ale również od konieczności rezygnacji lub niepodejmowania zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przez opiekuna w celu sprawowania opieki, jest zrozumiały z tego względu, iż sytuacja zdrowotna osób legitymujących się znacznym stopniem niepełnosprawności jest różna. W grupie tej są osoby, które z uwagi na stan zdrowia wymagają stałej, czy też natychmiastowej pomocy opiekuna, który musi wykonywać pilne, niecierpiące zwłoki czynności, a są też osoby, które nie potrzebują stałej opieki, ale będąc niezdolne do całodobowej samodzielnej egzystencji są w stanie samodzielnie funkcjonować kilka godzin dziennie umożliwiając opiekunom zarobkowanie. W przypadku tych osób czynności związane z opieką mogą być wykonywane po zakończeniu pracy przez opiekuna. Z normy art. 17 ust. 1 ustawy wynika, że podstawową przesłanką, jaką musi spełnić osoba ubiegająca się o świadczenie pielęgnacyjne jest rezygnacja z pracy zarobkowej, spowodowana koniecznością sprawowania permanentnej opieki nad osobą bliską o określonym stopniu niepełnosprawności. Na równi z rezygnacją z zatrudnienia należy traktować niepodejmowanie pracy. Świadczenie pielęgnacyjne nie jest bowiem przyznawane za samą opiekę nad niepełnosprawnym członkiem rodziny, gdyż wynika ona z prawnego i moralnego obowiązku, lecz za faktyczny brak możliwości podjęcia zatrudnienia z powodu konieczności sprawowania tej opieki lub za rezygnację z zatrudnienia w celu jej sprawowania. Nie może być ono traktowane jako zastępcze źródło dochodu. Przepis art. 17 ust. 1 należy zatem stosować wyłącznie do takich stanów faktycznych, w których zakres opieki wyklucza możliwość podjęcia jakiejkolwiek pracy zarobkowej, chociażby w niepełnym wymiarze czasu pracy. Organ odwoławczy ocenił, że wykazany przez odwołującego zakres opieki, nie ma charakteru tego rodzaju, ażeby zmuszał go do definitywnej rezygnacji z podejmowania aktywności zawodowej, choćby w niepełnym wymiarze czasu pracy. Z załączonej do akt sprawy decyzji organu I instancji z dnia 28 listopada 2019 r. znak: [...], w sprawie nienależnie pobranego zasiłku dla opiekuna wynika, iż P. W. w okresie od 9 listopada 2018 r. do 31 stycznia 2019 r. pozostawał w zatrudnieniu. Zatem odwołujący był w stanie pogodzić sprawowanie opieki nad niepełnosprawną matką z jednoczesnym podjęciem zatrudnienia. Nie bez znaczenia jest – jak wynika z oświadczenia C. W. złożonego pod rygorem odpowiedzialności karnej – iż sprawowanie opieki nad mamą zajmuje synowi ok. 8 godzin dziennie. Poza tym robienie zakupów, zakup lekarstw, załatwianie spraw urzędowych, towarzyszenie przy wizytach lekarskich, przygotowanie kąpieli, obcinanie paznokci nie są czynnościami, które wymagają takiego zaangażowania i nakładu czasu, który wykluczałaby możliwość podjęcia przez P. W. zatrudnienia choćby w niepełnym wymiarze czasu pracy. Czynności takie jak: robienie zakupów, zakup lekarstw, załatwianie spraw urzędowych, towarzyszenie przy wizytach lekarskich, przygotowanie kąpieli, obcinanie paznokci, czyli szeroko rozumiane prowadzenie gospodarstwa domowego są czynnościami, które nie mogą być uznane za czynności wymagające całodobowej dyspozycyjności odwołującego. Opisane wyżej czynności to typowe czynności dnia codziennego, które są wykonywane przez osoby, które na co dzień pracują zawodowo i wykonują je przed rozpoczęciem pracy i po jej zakończeniu. Zdaniem organu odwoławczego, wykazany zakres oraz rozmiar czasowy opieki sprawowanej przez odwołującego nad niepełnosprawną matką, będącą osobą kontaktową, jest do pogodzenia z jednoczesnym podjęciem zatrudnienia choćby w niepełnym wymiarze czasu pracy. Organ odwoławczy dodał, że skoro P. W. nie jest uprawniony do świadczenia pielęgnacyjnego, to w przedmiotowej sprawie nie dochodzi do zbiegu uprawnień do świadczeń opiekuńczych przewidzianych w ustawie, a tym samym w sprawie nie ma zastosowania art. 27 ust. 5 ustawy. Pismem z dnia 3 lutego 2022 r. P. W. złożył skargę na powyższą decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Nowym Sączu. Skarżący zarzucił zaskarżonej decyzji naruszenia prawa materialnego poprzez błędną wykładnię art. 17 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzimych poprzez przyjęcie, że niepodejmowanie pracy zarobkowej przez skarżącą w celu sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną, nie wypełnia przesłanki niepodejmowania lub rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowani opieki nad osobą legitymizującą się orzeczeniem o niepełnosprawności ze wskazaniami: konieczność stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osobie w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji. Skarżący wniósł o uchylenie decyzji obu instancji i orzeczenie co do istoty sprawy poprzez przyznanie P. W. prawa do świadczenia pielęgnacyjnego ewentualnie przekazanie sprawy organowi I instancji do ponownego rozpoznania. Skarżący wniósł także o zasądzenie kosztów postępowania. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Nowym Sączu wniosło o oddalenie skargi, podtrzymując swoje stanowisko zaprezentowane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje. Stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2021 r. poz. 137) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2022 r. poz. 329, dalej "p.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, stosując środki określone w ustawie. Kontrola sądu polega na zbadaniu, czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu nie doszło do rażącego naruszenia prawa dającego podstawę do stwierdzenia jego nieważności, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, naruszenia prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy oraz naruszenia przepisów postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi ani powołaną podstawą prawną, zgodnie z dyspozycją art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd nie rozstrzyga sprawy administracyjnej merytorycznie, lecz ocenia zgodność aktu z prawem. Kontrolując zaskarżoną decyzję zgodnie ze wskazanymi wyżej kryteriami, należało uznać, że odpowiada ona prawu i nie ma podstaw do pozbawienia jej mocy wiążącej. Skarga okazała się niezasadna. Zgodnie z art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. oświadczeniach rodzinnych (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 615 ze zm., dalej "ustawa") świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje: 1) matce albo ojcu, 2) opiekunowi faktycznemu dziecka, 3) osobie będącej rodziną zastępczą spokrewnioną w rozumieniu ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej, 4) innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. – Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności – jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji. Wedle art. 17 ust. 1a ustawy osobom, o których mowa w ust. 1 pkt 4, innym niż spokrewnione w pierwszym stopniu z osobą wymagającą opieki, przysługuje świadczenie pielęgnacyjne, w przypadku gdy spełnione są łącznie następujące warunki: 1) rodzice osoby wymagającej opieki nie żyją, zostali pozbawieni praw rodzicielskich, są małoletni lub legitymują się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności; 2) nie ma innych osób spokrewnionych w pierwszym stopniu, są małoletnie lub legitymują się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności; 3) nie ma osób, o których mowa w ust. 1 pkt 2 i 3, lub legitymują się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. W myśl art. 17 ust. 1b świadczenie pielęgnacyjne przysługuje, jeżeli niepełnosprawność osoby wymagającej opieki powstała: 1) nie później niż do ukończenia 18. roku życia lub 2) w trakcie nauki w szkole lub w szkole wyższej, jednak nie później niż do ukończenia 25. roku życia. Z kolei art. 17 ust. 5 ustawy stanowi, że świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli: 1) osoba sprawująca opiekę: a) ma ustalone prawo do emerytury, renty, renty rodzinnej z tytułu śmierci małżonka przyznanej w przypadku zbiegu prawa do renty rodzinnej i innego świadczenia emerytalno-rentowego, renty socjalnej, zasiłku stałego, nauczycielskiego świadczenia kompensacyjnego, zasiłku przedemerytalnego, świadczenia przedemerytalnego lub rodzicielskiego świadczenia uzupełniającego, o którym mowa w ustawie z dnia 31 stycznia 2019 r. o rodzicielskim świadczeniu uzupełniającym, b) ma ustalone prawo do specjalnego zasiłku opiekuńczego, świadczenia pielęgnacyjnego lub zasiłku dla opiekuna, o którym mowa w ustawie z dnia 4 kwietnia 2014 r. o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów; 2) osoba wymagająca opieki: a) pozostaje w związku małżeńskim, chyba że współmałżonek legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, b) została umieszczona w rodzinie zastępczej, z wyjątkiem rodziny zastępczej spokrewnionej, rodzinnym domu dziecka albo, w związku z koniecznością kształcenia, rewalidacji lub rehabilitacji, w placówce zapewniającej całodobową opiekę, w tym w specjalnym ośrodku szkolno-wychowawczym, z wyjątkiem podmiotu wykonującego działalność leczniczą, i korzysta w niej z całodobowej opieki przez więcej niż 5 dni w tygodniu; 3) na osobę wymagającą opieki inna osoba ma ustalone prawo do wcześniejszej emerytury; (...) 5) na osobę wymagającą opieki jest ustalone prawo do dodatku do zasiłku rodzinnego, o którym mowa w art. 10, prawo do specjalnego zasiłku opiekuńczego, prawo do świadczenia pielęgnacyjnego lub prawo do zasiłku dla opiekuna, o którym mowa w ustawie z dnia 4 kwietnia 2014 r. o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów; 6) na osobę wymagającą opieki inna osoba jest uprawniona za granicą do świadczenia na pokrycie wydatków związanych z opieką, chyba że przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego lub dwustronne umowy o zabezpieczeniu społecznym stanowią inaczej. W niniejszej sprawie organ I instancji wskazał, jako zasadniczą przeszkodę do przyznania skarżącemu świadczenia pielęgnacyjnego, powstanie niepełnosprawności u osoby, nad którą jest sprawowana opieka, po 25 roku życia (art. 17 ust. 1b ustawy). Tę przeszkodę trafnie zweryfikował organ odwoławczy, wskazując na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 21 października 2014 r. (K 38/13, Dz. U. z 2014 r. poz. 1443). Organ odwoławczy prawidłowo wywiódł, że kryterium momentu powstania niepełnosprawności, jako uniemożliwiające uzyskanie świadczenia pielęgnacyjnego, utraciło przymiot konstytucyjności. Nie jest zatem dopuszczalne oparcie odmowy przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego na tej części przepisu art. 17 ust. 1b, która została uznana za niezgodną z art. 32 ust. 1 Konstytucji RP. Sąd podziela jednak stanowisko organu odwoławczego także co do tego, że nie została spełniona przesłanka niepodejmowania lub rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki, jak również co do tego, że zakres czynności podejmowanych przez skarżącego nie ma znamion opieki w rozumieniu art. 17 ust. 1 ustawy, uniemożliwiającej zatrudnienie. Spełnienie przesłanki niepodejmowania lub rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki powinno być oceniane przy uwzględnieniu ogółu okoliczności sprawy. "Związek między rezygnacją z zatrudnienia (albo jego niepodejmowaniem) a sprawowaną opieką musi być bezpośredni i ścisły. Ocena spełnienia przesłanek z art. 17 ust. 1 u.ś.r. powinna być aktualna, to jest odnosząca się do czasu, w którym wnioskodawca wystąpił o przyznanie świadczenia" (wyrok WSA w Szczecinie z dnia 28 października 2021 r., II SA/Sz 560/21, CBOSA). Okoliczności sprawy niniejszej pozwalają uznać konkluzję organu odwoławczego za zasadną. W szczególności organ odwoławczy trafnie podkreślił, że C. W. nie jest osobą leżącą, potrafi sama zadbać o swoją higienę osobistą i w związku z tym nie wymaga całodobowej, permanentnej opieki i nadzoru ze strony opiekuna. Sąd podzielił również stanowisko organu odwoławczego co do tego, że czynności wykonywane przez skarżącego, takie jak: robienie zakupów, załatwianie spraw urzędowych, zakup lekarstw, towarzyszenie przy wizytach lekarskich, obcinanie paznokci, przygotowanie kąpieli, szeroko rozumiane prowadzenie gospodarstwa domowego – nie stanowią jeszcze o sprawowaniu opieki, o której mowa w art. 17 ust. 1 ustawy; są to w istocie typowe czynności dnia codziennego, które można pogodzić z pracą. Skarżący nie mieszka z matką, a jedynie często ją odwiedza. Na czynności związane z pomocą matce poświęca ok. 8 godzin dzienne (tylko w razie nagłego pogorszenia stanu zdrowia bywa przy matce całodobowo). Nie ulega wątpliwości, że pomoc świadczoną w takim zakresie czasowym można łączyć z pracą. Świadczenie takiej pomocy nie wymaga rezygnacji z zatrudnienia ani nie jest przeszkodą w jego podjęciu. Jak trafnie zauważył organ odwoławczy, skarżący w okresie od 9 listopada 2018 r. do 31 stycznia 2019 r. pozostawał w zatrudnieniu i był w stanie pogodzić to zatrudnienie z opieką nad matką. W ocenie Sądu, organ prawidłowo ustalił stan faktyczny, prawidłowo zinterpretował odnośne przepisy i dokonał prawidłowej subsumcji stanu faktycznego po hipotezę normy prawnej, konstatując konieczność wydania decyzji o odmowie przyznania świadczenia pielęgnacyjnego. Zaskarżona decyzja odpowiada prawu, a w szczególności nie narusza przepisów prawa materialnego powołanych w skardze. Art. 17 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych został przez organ prawidłowo zinterpretowany i prawidłowo zastosowany. Mając powyższe na względzie, na podstawie art. 151 p.p.s.a., Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło