III SA/Kr 336/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bożenna Blitek Sędziowie WSA Halina Jakubiec WSA Janusz Bociąga (spr.) Protokolant Ewelina Knapczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 listopada 2013 r. sprawy ze skargi E. D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 11 lutego 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego skargę oddala E. D. wniosła skargę do WSA w Krakowie na decyzje Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 11 lutego 2013 roku Nr [...], które po rozpoznaniu jej odwołania utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy z dnia [...] 2012 r., Nr [...], którą orzeczono o odmowie przyznania E. D. prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad niepełnosprawną M. S. Samorządowe Kolegium Odwoławcze ustaliło następujący stan faktyczny i prawny sprawy. E. D. nie jest spokrewniona z M. S. Nie jest krewną w linii prostej, ani jej rodzeństwem, zatem nie spełnia przesłanek podmiotowych przyznania wnioskowanego świadczenia określonych w art. 17 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych. E. D. nie jest osobą, na której ciąży obowiązek alimentacyjny względem M. S. Ustalono także, że E. D. pobiera świadczenie pielęgnacyjne na syna P. D. Z kolei M. S. pobiera zasiłek pielęgnacyjny w wysokości 153,00 zł miesięcznie, przyznany na stałe. W pierwszej kolejności Kolegium zbadało czy E. D. przysługuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego za okres od daty złożenia wniosku do dnia 31 grudnia 2012 r. Zgodnie z treścią art. 17 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych (w brzmieniu obowiązującym przed dniem 01 stycznia 2013 r. jak i po tej dacie), świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje matce, ojcu, innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz. U. Nr 9, poz. 59, ze zm.) ciąży obowiązek alimentacyjny (z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności), a także opiekunowi faktycznemu dziecka, jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji, albo osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło, że na gruncie poprzednio obowiązujących jak i znowelizowanych przepisów (obowiązujących od dnia 01 stycznia 2013 r.) E. D. nie spełnia ustawowych przesłanek do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego. Na powyższą decyzję skargę złożyła E. D. podnosząc zarzuty analogiczne jak w odwołaniu od decyzji organu I instancji wskazując na swoją trudna sytuację materialną i rodzinną. W odpowiedzi na skargę Kolegium podtrzymało swoje stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zaskarżona decyzja jak i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji odpowiadają prawu. Zgodnie z przepisem art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 2012, poz. 270 z późn. zm. – zwana dalej p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w tej ustawie. Zarazem w myśl art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zgodnie natomiast z art. 3 § 3 p.p.s.a. sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę i stosują środki określone w tych przepisach. Podstawą przyznania zasiłku pielęgnacyjnego jest art. 17 ustawy o świadczeniach rodzinnych z dnia 28 listopada 2003r. (Dz. U. z 2006r. Nr 139 poz. 992 z póz. zm) . Zgodnie z art. 17 ust. 1 - 1 b: 1. Świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje: matce albo ojcu, opiekunowi faktycznemu dziecka, osobie będącej rodziną zastępczą spokrewnioną w rozumieniu ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej, 4) innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. – Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności - jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji. 1 a. Osobom, o których mowa w ust. 1 pkt 4, innym niż spokrewnione w pierwszym stopniu z osobą wymagającą opieki, przysługuje świadczenie pielęgnacyjne, w przypadku, gdy spełnione są łącznie następujące warunki: rodzice osoby wymagającej opieki nie żyją, zostali pozbawieni praw rodzicielskich, są małoletni lub legitymują się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności; nie ma innych osób spokrewnionych w pierwszym stopniu, są małoletnie lub legitymują się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności; 3) nie ma osób, o których mowa w ust. 1 pkt 2 i 3, lub legitymują się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. 1b. Świadczenie pielęgnacyjne przysługuje, jeżeli niepełnosprawność osoby wymagającej opieki powstała: nie później niż do ukończenia 18. roku życia lub w trakcie nauki w szkole lub w szkole wyższej, jednak nie później niż do ukończenia 25 roku życia. Natomiast z art. 17 ust. 5 cyt. ustawy w brzmieniu obowiązującym od dnia 1 stycznia 2013 r. wynika, iż świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli: 1) osoba sprawująca opiekę: ma ustalone prawo do emerytury, renty, renty rodzinnej z tytułu śmierci małżonka przyznanej w przypadku zbiegu prawa do renty rodzinnej i innego świadczenia emerytalno-rentowego, renty socjalnej, zasiłku stałego, nauczycielskiego świadczenia kompensacyjnego, zasiłku przedemerytalnego lub świadczenia przedemerytalnego, ma ustalone prawo do specjalnego zasiłku opiekuńczego lub świadczenia pielęgnacyjnego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze zinterpretowało powyższe przepisy ustawy. Zasadnie stwierdziło, iż w przedmiotowej sprawie niespełnione zostały przesłanki do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego za okres od daty złożenia wniosku do dnia 31 grudnia 2012 r., natomiast w związku ze zmianą stanu prawnego po tej dacie nie zostały spełnione przesłanki do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego w dalszym okresie. Organ odwoławczy prawidłowo wskazał w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, iż skarżąca E. D. nie jest spokrewniona z M. S. Nie jest więc krewną w linii prostej ani jej rodzeństwem, a więc nie spełnia przesłanek podmiotowych przyznania wnioskowanego świadczenia określonych w art. 17 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych. Nie jest osobą na której ciąży obowiązek alimentacyjny względem M. S. Organ odwoławczy prawidłowo zweryfikował zaskarżoną decyzję organu I instancji zarówno pod kątem przepisów obowiązujących w zakresie świadczenia pielęgnacyjnego do dnia 31 grudnia 2012 r. jak i nowych przepisów wprowadzonych do ustawy o świadczeniach rodzinnych od dnia 1 stycznia 2013 r. i w tym zakresie również ustalił, iż brak jest ustawowych przesłanek przyznania świadczenia pielęgnacyjnego. W ocenie Sądu organy obu instancji dokonały prawidłowych ustaleń faktycznych, ustaliły dokładnie sytuację prawną i życiową skarżącej i prowadziły postępowanie w zgodzie z przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego. Skarżąca nie spełniła ustawowych przesłanek do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, jej trudna sytuacja życiowa nie ma znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uznał, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa i na podstawie art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oddalił skargę.