III SA/Kr 341/25

WyrokWSA w Krakowie2025-06-11

Skład orzekający: Ewa Michna, Bogusław Wolas, Maria Zawadzka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarżącej przysługuje świadczenie pielęgnacyjne na zasadach obowiązujących do 31 grudnia 2023 r., pomimo złożenia wniosku po tej dacie, w sytuacji gdy jej córka posiadała orzeczenie o znacznym stopniu niepełnosprawności, a skarżąca podejmowała okresowo zatrudnienie?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że skarżącej przysługuje świadczenie pielęgnacyjne na zasadach obowiązujących do 31 grudnia 2023 r. Pomimo złożenia wniosku po tej dacie, kluczowe są przepisy intertemporalne (art. 63 u.ś.w. i art. 24 ust. 2a u.ś.r.), które pozwalają na przyznanie świadczenia na starych zasadach, jeśli spełnione są materialne przesłanki. Sąd uznał, że stan zdrowia córki skarżącej, jej niepełnosprawność w stopniu znacznym oraz konieczność stałej opieki, a także okresowe zatrudnienie skarżącej wynikające z sytuacji materialnej i hospitalizacji córki, uzasadniają przyznanie świadczenia.
Stan faktyczny
Skarżąca złożyła wniosek o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego na opiekę nad niepełnosprawną córką na zasadach obowiązujących do 31 grudnia 2023 r. Organy odmówiły przyznania świadczenia, uznając brak związku przyczynowo-skutkowego między rezygnacją z zatrudnienia a opieką, oraz że córka nie wymaga całodobowej opieki uniemożliwiającej podjęcie pracy przez matkę. Skarżąca odwołała się, wskazując na rażące naruszenie przepisów ustawy o świadczeniach rodzinnych i k.p.a. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, uznając zasadność skargi.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Michna Sędziowie WSA Bogusław Wolas WSA Maria Zawadzka (spr.) Protokolant specjalista Dominika Janik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 czerwca 2025 r. sprawy ze skargi ze skargi E. T. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia 7 stycznia 2025 r. nr SKO.ŚR/4111/718/2024 w przedmiocie odmowy przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie na rzecz skarżącej E. T. w kwocie 497 zł (czterysta dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie decyzją z dnia 7 stycznia 2025 r. nr SKO.ŚR/4111/718/2024 utrzymało w mocy decyzję Burmistrza Miasta B. z dnia 15 listopada 2024 r. znak DŚR.4121-70/24 o odmowie przyznania skarżącej prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad córką. Powyższe decyzje zapadły w następującym stanie faktycznym i prawnym. W dniu 16 października 2024 r. skarżąca wystąpiła z wnioskiem o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego na zasadach obowiązujących do 31 grudnia 2023 r. w związku z koniecznością sprawowania stałej opieki nad niepełnosprawną córką. W wyniku przeprowadzonego postępowania Burmistrz Miasta B. wydał ww. decyzję z dnia 15 listopada 2024 r. Zdaniem organu skarżąca nie spełnia warunków do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, ponieważ w sprawie nie zachodzi związek przyczynowo-skutkowy pomiędzy rezygnacją z zatrudnienia, a koniecznością zapewniania niepełnosprawnej córce opieki. W ocenie organu I instancji czynności podejmowane przez skarżącą w ramach opieki nad córką stanowią zwykłe czynności dnia codziennego i nie uzasadniają całkowitej rezygnacji z zatrudnienia. Organ wskazał, że zakres świadczonej przez skarżącą pomocy nie wyklucza zatrudnienia, chociażby w niepełnym wymiarze czasu pracy. W odwołaniu skarżąca zarzuciła: - rażące naruszenie art. 17 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych poprzez jego nieprawidłową wykładnię, skutkującą uznaniem, iż nie przysługuje jej świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z opieką nad córką, pomimo iż jedynie ona jest w stanie sprawować osobistą opiekę nad chorą, zaś córka wymaga wsparcia i opieki sprawowanej w trybie całodobowym co zostało wykazane przez Sąd Rejonowy dla Krakowa Nowej Huty w Krakowie Wydział IV Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w postępowaniu prowadzonym pod sygn. akt: [...]; - naruszenie art. 7 w zw. z art. 77 § 1 w zw. z art. 80 k.p.a., poprzez brak podjęcia przez organ wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia sprawy i tym samym brak poczynienia należytych ustaleń odnośnie stanu zdrowia niepełnosprawnej córki; W związku z powyższymi zarzutami skarżąca wniosła o uchylenie decyzji oraz przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego na okres od 1 stycznia 2019 r. do 31 grudnia 2023 r., a także o zasądzenie kosztów postępowania, w tym poczwórnych kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Samorządowe Kolegium Odwoławcze, po rozpatrzeniu odwołania, wydało ww. decyzję z dnia 7 stycznia 2025 r. W uzasadnieniu SKO wskazało w pierwszej kolejności, że wniosek o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego na zasadach obowiązujących do dnia 31 grudnia 2023 r. został złożony przez skarżącą w dniu 16 października 2024 r. (data wpływu do organu I instancji), tj. w okresie ustawowych 3 miesięcy od dnia wydania orzeczenia o stopniu niepełnosprawności osoby wymagającej opieki. Jak wynika bowiem z akt, Sąd Rejonowy dla Krakowa- Nowej Huty w Krakowie IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych prawomocnym wyrokiem z dnia 2 sierpnia 2024 r. ustalił, że córka skarżącej jest osobą niepełnosprawną w stopniu znacznym, a orzeczenie wydano na wniosek z dnia 22 listopada 2019 r. Mając zatem na uwadze regulację zawartą w art. 24 ust. 2a u.ś.r. oraz przepisy temporalne art. 63 ust. 1 i ust. 2 u.ś.w., Kolegium wskazało, że ocena przesłanek do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego w niniejszej sprawie powinna zostać dokonana w oparciu o przepisy ustawy o świadczeniach rodzinnych obowiązującej do dnia 31 grudnia 2023 r. i w oparciu o ten stan prawny powinna zostać wydana decyzja merytoryczna. Następnie organ wskazał na przesłanki warunkujące możliwość przyznania świadczenia pielęgnacyjnego wyjaśniając, że córka skarżącej urodziła się w dniu 28 sierpnia 2003 r., zatem ukończyła obecnie 21 lat. Ze znajdujących się w aktach sprawy wydruków z systemu EKSMOON wynika, że legitymowała się ona orzeczeniami o niepełnosprawności już w dzieciństwie - od 2016 r. Z wydanych w 2018 r. oraz 2019 r. okresowych orzeczeń o niepełnosprawności wynika, że jako datę powstania niepełnosprawności ww. organy orzekające wskazywały datę 3 sierpnia 2013 r. Sąd Rejonowy dla Krakowa- Nowej Huty w Krakowie IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w ww. wyroku z dnia 2 sierpnia 2024 r. ustalił, że ww. jest osobą niepełnosprawną w stopniu znacznym, symbol przyczyny niepełnosprawności to 02-P, orzeczenie obowiązuje do lutego 2027 r., początek niepełnosprawności - nie można ustalić, stopień niepełnosprawności istnieje od kwietnia 2019 r. Nadto z wyroku wynika, że córka skarżącej jest zdolna do pracy tylko w warunkach chronionych, wymaga korzystania z systemu środowiskowego wsparcia w samodzielnej egzystencji, wymaga zaopatrzenia w sprzęt ortopedyczny zgodnie z zaleceniem lekarzy specjalistów, wymaga stałej i długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku z niezdolnością do samodzielnej egzystencji, nie spełnia przesłanek określonych w art. 8 ust. 3a pkt 1 ustawy Prawo o ruchu drogowym, nie wymaga zamieszkiwania w osobnym pokoju. Nadto z ustaleń pracownika socjalnego poczynionych w trakcie przeprowadzonego w dniu 31 października 2024 r. wywiadu środowiskowego wynika, że niepełnosprawna posiada również orzeczenie lekarza orzecznika ZUS z dnia 25 września 2023 r. o całkowitej niezdolności do pracy do dnia 30 września 2026 r. (niezdolność do pracy powstała przed 18 rokiem życia). Zdaniem organu, pomimo niekwestionowanej niepełnosprawności ww., analiza akt postępowania prowadzi do wniosku, że w sprawie zachodzą inne przeszkody, skutkujące odmową przyznania skarżącej wnioskowanego świadczenia. Jak podkreśliło Kolegium, nie kwestionuje, że córka skarżącej jest osobą niepełnosprawną w stopniu znacznym, a jej matka - zapewnia chorej córce niezbędne wsparcie w codziennym funkcjonowaniu, jednak zakres czynności, które wykonuje skarżąca w ramach opieki nie może być uznany za czynności wymagające całodobowej jej dyspozycyjności oraz czynności uniemożliwiające jej podjęcie jakiegokolwiek zatrudnienia, chociażby w niepełnym wymiarze czasu pracy. Z przeprowadzonego wywiadu środowiskowego wynika, że skarżąca zamieszkuje i prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z mężem, niepełnosprawną córką i synem. Skarżąca nigdzie nie pracuje, nie jest zarejestrowana jako osoba bezrobotna, jest ubezpieczona przy mężu w ZUS. Ustalono, że jej mąż pobiera z ZUS emeryturę, niepełnosprawna pobiera z ZUS rentę socjalną oraz zasiłek pielęgnacyjny z MOPS. Syn ma 17 lat i uczęszcza do technikum. Córka skarżącej w czerwcu 2024 r. ukończyła szkołę specjalną. Z ustaleń pracownika socjalnego wynika, że córka była zawożona do szkoły i przywożona przez ojca lub busem szkolnym. Skarżąca nie posiada prawa jazdy. Z ustaleń pracownika socjalnego wynika, że niepełnosprawna jest po operacji usunięcia części jelita grubego (polipy na jelitach oraz w przewodzie pokarmowym) oraz po operacji usunięcia tarczycy z powodu raka brodawkowatego. Pozostaje pod kontrolą poradni chirurgii onkologicznej, endokrynologicznej oraz neurologicznej. Na wyznaczone wizyty u lekarzy specjalistów córka jest zawożona przez ojca. Ww. jest osobą sprawną fizycznie, porusza się samodzielnie, samodzielnie utrzymuje higienę osobistą i ubiera się. Czynności samoobsługowe wykonuje ona samodzielnie. Z informacji uzyskanych przez pracownika socjalnego od rodziców wynika, że niepełnosprawna ma słabą orientację w terenie, przy wyjściach z domu wymaga osoby drugiej. W trakcie wywiadu ustalono, że przy wyjściach na spacery córce towarzyszy ktoś z rodziny, a przy wyjazdach do lekarzy - rodzice, głównie ojciec. Ustalono, że wymaga ona pomocy przy gotowaniu posiłków, sprzątaniu, odkurzaniu, praniu, prasowaniu oraz robieniu zakupów (co drugi dzień). Jeśli jest taka potrzeba córka pozostaje sama w domu, nie wymaga czuwania opiekuna w nocy. Córka wymaga diety żywieniowej zaleconej przez lekarza. Według oświadczenia skarżącej poświęca ona na pomoc córce czas w następującym wymiarze: gotowanie, pranie, prasowanie, odkurzanie — 3 godziny dziennie, spacery — od 1-2 godziny dziennie, zakupy co drugi dzień 1-2 godziny. Ponadto, jak wynika z ustaleń, skarżąca ostatnio pracowała kilka lat temu w piekarni, następnie w tej samej piekarni wykonywała prace dorywcze. Ostatni raz była zatrudniona od dnia 23 marca 2020 r. do 31 grudnia 2021 r., a także od dnia 16 grudnia 2021 r. do 26 lutego 2022 r., a więc w okresie w którym ubiega się ona o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego. We wspomnianym okresie opiekę nad córką sprawował mąż, który jest emerytem i nie pracuje zawodowo. Na dzień wystąpienia z wnioskiem o świadczenie pielęgnacyjne skarżąca nie pozostaje w stosunku pracy, nie jest zarejestrowana w PUP, nie posiada prawa do zasiłku dla bezrobotnych, nie posiada świadczeń emerytalno-rentowych, nie wykonuje prac dorywczych. Mając na uwadze powyższe, Kolegium wskazało, że zakres i wymiar czynności opiekuńczych, jakie skarżąca podejmuje w ramach opieki nad córką nie uniemożliwia jej podjęcia zatrudnienia, chociażby w niepełnym wymiarze czasu pracy. Skarżąca wykonuje bowiem zwykłe czynności dnia codziennego związane z prowadzeniem gospodarstwa domowego. Pomoc i opieka sprawowana przez skarżącą nad córką nie ma charakteru opieki całodobowej i stałej, a co za tym idzie opieka ta nie jest na tyle niezbędna i konieczna, aby uniemożliwiała jej podjęcie aktywności zawodowej nawet w niepełnym wymiarze czasu pracy. Powyższe potwierdza również fakt, że w okresie na jaki skarżąca wnioskuje o przyznanie świadczenie pielęgnacyjnego (tj. od listopada 2019 r.), podejmowała ona okresowo aktywność zawodową. Zdaniem SKO, w sprawie brak jest związku przyczynowo-skutkowego pomiędzy niepodejmowaniem zatrudnienia lub rezygnacją z zatrudnienia, a sprawowaniem przez skarżącą opieki nad niepełnosprawną córką. Kolegium podkreśliło, że niepełnosprawna nie wymaga w istocie stałej opieki oraz pełnej dyspozycyjności ze strony matki w codziennym funkcjonowaniu. Pomoc w formie usług opiekuńczych z MOPS oraz Asystenta osobistego osoby z niepełnosprawnością mogłyby aktualnie w pełni zaspokoić potrzeby opiekuńcze ww. Organ wyjaśnił, że okoliczność, iż uprzednio skarżąca uzyskała pozytywną decyzję o przyznaniu prawa do świadczenia pielęgnacyjnego na czas określony od 1 września 2016 r. do 31 sierpnia 2019 r. nie zwalnia organu orzekającego od ustalenia w oparciu o aktualny stan faktyczny, czy skarżąca w dalszym ciągu spełnia przesłanki do przyznania wnioskowanego świadczenia pielęgnacyjnego. Okoliczność ta nie przesądza bowiem automatycznie o tym, że kolejny wniosek o świadczenie pielęgnacyjne zostanie również rozpatrzony pozytywnie. Organ orzekający zobowiązany jest bowiem każdorazowo ustalić i zbadać stan faktyczny danej sprawy oraz dokonać jego oceny w kontekście obowiązujących regulacji prawnych. Odnosząc się następnie do zarzutów odwołania, SKO stwierdziło, że nie zasługują one na uwzględnienie. Końcowo organ wyjaśnił, że w okolicznościach niniejszej sprawy brak jest podstaw do uwzględnienia żądania skarżącej również w oparciu o aktualne brzmienie art. 17 u.ś.r. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skarżąca zarzuciła naruszenie: - art. 17 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych poprzez jego nieprawidłową wykładnię, skutkującą uznaniem iż nie przysługuje jej świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z opieką nad córką, pomimo iż jedynie ona jest w stanie sprawować osobistą opiekę nad chorą zaś córka wymaga wsparcia i opieki sprawowanej w trybie całodobowym co zostało wykazane przez Sąd Rejonowy dla Krakowa Nowej Huty w Krakowie Wydział IV Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w postępowaniu prowadzonym pod sygn. akt [...]; - art. 7 w zw. z art. 77 § 1 w zw. z art. 80 k.p.a. poprzez brak podjęcia przez organ wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia sprawy i tym samym brak poczynienia należytych ustaleń odnośnie stanu zdrowia niepełnosprawnej i zakresu i form sprawowanej nad nią opieki. W związku z powyższym skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości, poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, przyznanie wnioskowanego świadczenia pielęgnacyjnego oraz o zasądzenie kosztów postępowania w tym poczwórnych kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył co następuje: Skarga jest zasadna. Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie, która utrzymała w mocy decyzję organu I instancji o odmowie przyznania skarżącej prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad córką, na okres od 1 listopada 2019 r. do 31 grudnia 2023 r. Kluczową kwestią w przedmiotowej sprawie są przepisy intertemporalne oraz prawidłowe ustalenie normy prawnej, którą należało w niniejszej sprawie zastosować. Zgodnie z art. 63 ust. 1 ustawy o świadczeniu wspierającym (Dz.U. 2023 poz. 1429, dalej u.ś.w.) w sprawach o świadczenie pielęgnacyjne i specjalny zasiłek opiekuńczy, o których mowa w ustawie z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 323 ze zm., dalej u.ś.r. ) w brzmieniu dotychczasowym, do których prawo powstało do dnia 31 grudnia 2023 roku, stosuje się przepisy dotychczasowe. W myśl art. 63 ust. 2 u.ś.w. osoby, którym przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, albo od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy, na zasadach obowiązujących do dnia 31 grudnia 2023 r., przyznane zostało co najmniej do dnia 31 grudnia 2023 r. prawo do świadczenia pielęgnacyjnego albo specjalnego zasiłku opiekuńczego, o których mowa w u.ś.r. w brzmieniu dotychczasowym, zachowują na zasadach obowiązujących do dnia 31 grudnia 2023 r., prawo odpowiednio do świadczenia pielęgnacyjnego albo specjalnego zasiłku opiekuńczego nie dłużej jednak niż do końca okresu, na który prawo zostało przyznane, z uwzględnieniem ust. 3 i 4. Dalej jak stanowi art. 63 ust. 3 u.ś.w. osoby, o których mowa w ust. 2, zachowują prawo odpowiednio do świadczenia pielęgnacyjnego albo specjalnego zasiłku opiekuńczego na zasadach obowiązujących do dnia 31 grudnia 2023 r., również w przypadku, gdy osobie nad którą sprawują opiekę zostało wydane nowe orzeczenie o stopniu niepełnosprawności albo orzeczenie o niepełnosprawności. Warunkiem zachowania prawa odpowiednio do świadczenia pielęgnacyjnego albo specjalnego zasiłku opiekuńczego na zasadach określonych w zdaniu pierwszym jest złożenie wniosku o nowe orzeczenie o stopniu niepełnosprawności albo o niepełnosprawności w terminie 3 miesięcy od dnia następującego po dniu, w którym upłynął termin ważności dotychczasowego orzeczenia o stopniu niepełnosprawności albo orzeczenia o niepełnosprawności, a następnie złożenie wniosku o ustalenie prawa odpowiednio do świadczenia pielęgnacyjnego albo specjalnego zasiłku opiekuńczego w terminie 3 miesięcy, licząc od wydania orzeczenia o stopniu niepełnosprawności albo o niepełnosprawności. W przedmiotowej sprawie skarżąca pobierała świadczenie pielęgnacyjne na córkę P. w okresie od 1 stycznia 2016 r. do dnia 31 sierpnia 2019 r. Kolejny wniosek o przyznanie P. znacznego stopnia niepełnosprawności został złożony w dniu 26 sierpnia 2019 r. Powiatowy Zespół ds. Orzekania o Niepełnosprawności ustalił, że P. jest osobą niepełnosprawna w stopniu umiarkowanym, a Wojewódzki Zespół ds. Orzekania o Niepełnosprawności utrzymał w mocy ww. orzeczenie. Kolejny wniosek o ustalenie stopnia niepełnosprawności córki skarżąca wniosła do Powiatowego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności w dniu 22 listopada 2019 r. – a więc w terminie 3 miesięcy od dnia, w którym upłynął termin ważności dotychczasowego orzeczenia o stopniu niepełnosprawności (art. 63 ust. 3 u.ś.w.) Od niekorzystnego dla córki orzeczenia skarżąca odwołała się najpierw do Wojewódzkiego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności, a następnie do Sądu Rejonowego dla Krakowa Nowej Huty IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych, który wyrokiem z dnia 2 sierpnia 2024 r. sygn. akt [...] zmienił zaskarżoną decyzję w ten sposób, że ustalił, że odwołująca P. T. jest osobą niepełnosprawną w stopniu znacznym do lutego 2027 r. Co prawda początku niepełnosprawności nie da się ustalić, jednak znaczny stopnień niepełnosprawności istnieje od kwietnia 2019 r. W dniu 30 sierpnia 2024 r. Sąd stwierdził prawomocność wyroku, a 16 października 2024 r., skarżąca wniosła do organu I instancji o przyznanie jej świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad córką, zachowując 3-miesięczny termin z art. 24 ust. 2a ustawy o świadczeniach rodzinnych, który stanowi, że jeżeli w okresie trzech miesięcy, licząc od dnia wydania orzeczenia o niepełnosprawności lub orzeczenia o stopniu niepełnosprawności, zostanie złożony wniosek o ustalenie prawa do świadczenia uzależnionego od niepełnosprawności, prawo to ustala się począwszy od miesiąca, w którym złożono wniosek o ustalenie niepełnosprawności lub stopnia niepełnosprawności. Jak słusznie wskazało Kolegium, mając na uwadze powyższy stan faktyczny oraz obowiązujące przepisy prawa, w tym art. 24 ust. 2a ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz przepisy temporalne art. 63 ustawy o świadczeniu wspierającym oceny czy skarżąca spełniła przesłanki do przyznania jej świadczenia pielęgnacyjnego należy dokonać w oparciu o przepisy ustawy o świadczeniach rodzinnych w brzmieniu obowiązującym do dnia 31 grudnia 2023 r. W stanie prawnym obowiązującym od 1 stycznia 2024 r. nie zmieniła się rola w/w regulacji, gdyż brzmienie art. 24 ust. 2 i 2a u.ś.r. nie uległo zmianie w wyniku nowelizacji dokonanej na podstawie u.ś.w. W sytuacji zatem gdy strona ubiega się o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego na starych zasadach, ale organy orzekają już po zmianie stanu prawnego, to ich wykładnia musi uwzględniać przepisy przejściowe, a dokładnie treść art. 63 ust. 1 u.ś.w. regulującego kwestie intertemporalne związane ze stosowaniem przepisu art. 17 u.ś.r. w brzmieniu obowiązującym do 31 grudnia 2023 r. W konsekwencji oznacza to, że świadczenia pielęgnacyjne może być przyznane po dniu 31 grudnia 2023 r. na zasadach obowiązujących do tego dnia i to zarówno od miesiąca złożenia wniosku (art. 24 ust. 2 u.ś.r.) jak i z datą wsteczną od miesiąca złożenia wniosku o wydanie orzeczenia o niepełnosprawności (art. 24 ust. 2a u.ś.r.), ale zarówno w jednym jak i drugim przypadku jest to warunkowane spełnieniem materialnych przesłanek z art. 17 u.ś.r. sprzed nowelizacji, jak i wystąpieniem z wnioskiem o przyznanie świadczenia w terminie do dnia 31 grudnia 2023 r. Zgodnie zatem z art. 17 ust. 1 ww. powołanej ustawy w brzmieniu obowiązującym do 31 grudnia 2023 r. Świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje: 1) matce albo ojcu, 2) opiekunowi faktycznemu dziecka, 3)osobie będącej rodziną zastępczą spokrewnioną w rozumieniu ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej, 4) innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności - jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji. Zgodnie z wyrokiem Sądu Rejonowego dla Krakowa Nowej Huty IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z dnia 2 sierpnia 2024 r. sygn. akt [...] córka skarżącej jest osobą niepełnosprawną w stopniu znacznym do lutego 2027 r. Znaczny stopnień niepełnosprawności (o symbolu 02-P) istnieje od kwietnia 2019 r. P. T. ukończyła szkołę specjalną w czerwcu 2024 r., pobiera rentę socjalną, z uwagi na upośledzenie umysłowe oraz skrajnie niskie zdolności poznawcze, umiejętności techniczne i manualne, nigdy sama nie opuszcza domu, chociaż porusza się samodzielnie, samodzielnie się ubiera i dba o higienę osobistą, jednak wymaga pomocy, w zasadnie przy wszystkich czynnościach takich jak: gotowanie posiłków, sprzątanie, pranie, prasowanie i robienie zakupów. Córka skarżącej, jak twierdzi Jej pełnomocnik cierpi na poważną chorobę genetyczną (zespół rodzinnej polipowatości gruczołkowatej, która charakteryzuje się licznymi polipami gruczołkowatymi jelita grubego, co prowadzi niemal we wszystkich przypadkach do powstania nowotworu jelita grubego. W przypadku większych polipów konieczne jest usuwanie ich operacyjne. Na skutek tej choroby cierpi na nieustanne bóle brzucha i biegunki. W okresie od stycznia 2021 r. do października 2024 r. P. siedmiokrotnie była hospitalizowana. Ma usuniętą część jelita grubego (polipy na jelitach oraz w przewodzie pokarmowym), a także usuniętą tarczycę z powodu raka brodawkowatego. Pozostaje pod stała kontrolą Poradni Chirurgii Onkologicznej, Endokrynologicznej i Neurologicznej w Krakowie, Gliwicach oraz w Dąbrowie Górniczej. Niestety pełnomocnik skarżącej nie dołączył do akt administracyjnych stosownej dokumentacji medycznej, którą przy ponownym rozpoznaniu sprawy powinien uzupełnić. Podkreślić jednak należy, że organ miał obowiązek wezwać skarżącą do dołączenie stosownej dokumentacji lekarskiej. Sąd nie podziela twierdzeń organów, że skarżąca nie spełnia warunków do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, z uwagi na brak związku przyczynowo-skutkowego pomiędzy rezygnacją z zatrudnienia, a koniecznością zapewniania niepełnosprawnej córce opieki. Zdaniem organu, skarżąca zapewnia chorej córce niezbędne wsparcie w codziennym funkcjonowaniu, jednak zakres czynności, które wykonuje skarżąca w ramach opieki nie może być uznany za czynności wymagające całodobowej jej dyspozycyjności uniemożliwiające jej podjęcie jakiegokolwiek zatrudnienia, chociażby w niepełnym wymiarze czasu pracy. Należy podkreślić, że córka skarżącej jest upośledzona umysłowo, niedawno ukończyła szkołę specjalną, a dodatkowo cierpi na bardzo poważną chorobę genetyczną, która doprowadziła u niej do choroby nowotworowej i licznych operacji. W tej sytuacji, fakt, że córka skarżącej sama się ubiera, samodzielnie się porusza i dba o higieną osobistą nie ma większego znaczenia. Na przestrzeni trzech ostatnich lat córka skarżącej była siedmiokrotnie hospitalizowana i jak twierdzi jej pełnomocnik przeszło co najmniej dwie operacje na skutek schorzeń onkologicznym. Wymaga więc przez cały czas opieki matki. Stosownie do art. 17 ust. 1 u.ś.r., skarżąca jest matką osoby wymagającej opieki, a zatem ciąży na niej obowiązek alimentacyjny względem córki. Oczywiście warunkiem przyznania jej świadczenia pielęgnacyjnego jest wykazanie, że skarżąca nie podejmuje lub rezygnuje z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Zdaniem Sądu skarżąca spełniła powyższe przesłanki, gdyż w okresie od 2016-2019 pobierała świadczenie pielęgnacyjne na córkę, a następnie będąc pozbawiona pomocy ze strony Państwa (świadczenia pielęgnacyjnego na dziecko, które jak się później okazało miało nadal z tym okresie znaczny stopień niepełnosprawności) co prawda podejmowała próby zatrudnienia na bardzo krótkie okresy czasu: od dnia 23 marca 2020 r. do 31 grudnia 2021 r., a także od dnia 16 grudnia 2021 r. do 26 lutego 2022 r., jednak zapewne zmusiła ją do tego sytuacja materialna. Poza tym liczne hospitalizacje córki w tym czasie uniemożliwiły skarżącej kontynuowanie stałej pracy. Reasumując, w opisanych okolicznościach faktycznych i prawnych przyznanie skarżącej prawa do świadczenia pielęgnacyjnego jest uzasadnione. Stwierdzone przez Sąd przy wydawaniu zaskarżonej decyzji naruszenie przepisów postępowania (art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a.) mające wpływ na wynik sprawy skutkowało jej uchyleniem na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a. Wskazania co do dalszego postępowania dla organu administracji II instancji dotyczące okresu przyznania skarżącej prawa do świadczenia pielęgnacyjnego (wiążące na mocy art. 153 P.p.s.a.) wynikają wprost z przedstawionych wyżej rozważań.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło