III SA/Kr 342/16

Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie – Grzegorz Karcz po rozpoznaniu w dniu 6 maja 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku S. M. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi S. M. "A" na postanowienie Dyrektora Izby Celnej z dnia 15 stycznia 2016 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zawieszenia postępowania postanawia: oddalić wniosek. Skarżący w złożonym na urzędowym formularzu "PPF" wniosku o przyznanie prawa pomocy domagał się zwolnienia od kosztów sądowych. Objaśniając swoją sytuację rodzinną zakreślił rubrykę 6. Opisując swój majątek uwidocznił mieszkanie o pow. 23 m2. Zadeklarował brak zasobów i przedmiotów wartościowych. Swoje dochody z działalności gospodarczej oszacował na 2000 zł. Uzasadniając swoje starania ograniczył się do wzmianki, że nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego siebie i rodziny. Wymieniając zobowiązania i stałe wydatki podał, że obciążające go alimenty wynoszą 700 zł, czynsz 380 zł, media 100, jedzenie 500 zł, paliwo 200 zł. Wobec tego, że oświadczenia skarżącego zwarte we wniosku wzbudziły wątpliwości, zarządzeniem z dnia 15.04.2016 r. poproszono skarżącego (dokonując doręczenia do rąk jego pełnomocnika adw. A. D.) o dodatkowe oświadczenia mające na celu wyjaśnienie: • z jakich środków opłaca pomoc prawną profesjonalnego pełnomocnika? Jeśli pomoc tę skarżący otrzymuje pro bono przedstawienie pisemnego oświadczenia pełnomocnika wraz z informacją czy okoliczność ta jest znana organom właściwego samorządu zawodowego? Jeśli środki na opłacenie takiej pomocy prawnej otrzymał od osób trzecich przedstawienie na tę okoliczność pisemnych oświadczeń tych osób, • przedstawienie kopii rocznego rozliczenia podatkowego za rok 2014 r. Przedstawienie rocznego rozliczenia podatkowego za rok 2015 r. Jeśli skarżący nie składał jeszcze rocznej deklaracji podatkowej to proszę wyjaśnić jaki przychód, koszty jego uzyskania dochód lub stratę skarżący zamierza wykazać przed organami skarbowymi? Wyjawienie, co skarżący konkretnie wliczał w koszty uzyskania przychodu w roku 2014 i 2015? • przedstawienie kopii rachunków albo pokwitowań z ostatniego miesiąca albo za ostatni okres rozliczeniowy za czynsz, energię elektryczną, gaz, dostawę wody, wywóz nieczystości, telefon, leki, pokwitowanie płaconych alimentów. Jeśli występują problemy z terminowym regulowaniem tych należności przedłożenie kopii stosownych monitów, wezwań o zapłatę, nakazów, wyroków zasądzających etc • przedstawienie kopii dowodu rejestracyjnego pojazdu do którego wydatki na paliwo skarżący zaliczył do stałych wydatków, • czy skarżący posiada jakieś rachunki bankowe? Jeśli tak to okazanie wyciągów obrazujących historię operacji dokonanych na tych rachunkach w okresie ostatnich sześciu miesięcy. Jeśli skarżący nie posiada żadnych rachunków bankowych złożenie na tę okoliczność jednoznacznych pisemnych oświadczeń, Zarządzenie nie zostało wykonane. Skarżący poprzez swojego pełnomocnika udzielił wybiórczych informacji. Nie wyjaśnił z jakich środków opłaca pomoc prawną profesjonalnego pełnomocnika. Nie przestawił kopii rocznego rozliczenia podatkowego za rok 2015 ani nie wyjaśnił jaki przychód, koszty jego uzyskania dochód lub stratę skarżący zamierza wykazać przed organami skarbowymi za 2015 r. Nie wyjawił, co konkretnie wlicza w wykazane za 2014 koszty uzyskania przychodu. Nie wyjaśnił czy posiada jakieś rachunki bankowe. Nie przedstawił kopii dowodu rejestracyjnego pojazdu do którego wydatki na paliwo skarżący zaliczył do stałych wydatków. Mając na uwadze powyższe zważyć należało co następuje: Stosownie do art. 252 w związku z art. 246 §1 pkt. 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zwanej dalej "ppsa", osoba fizyczna może domagać się przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmujące m.in. zwolnienie od kosztów sądowych o ile nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. Oświadczenie strony zgodnie z wolą ustawodawcy ma być "dokładne", a owa "dokładność" stopniowana jest przeświadczeniem sądu, że strona okoliczności te wykazała, czyli przedstawiła je w sposób przekonywujący, bo generalnie ciężar dowodu co do wykazania okoliczności uzasadniających przyznanie prawa pomocy spoczywa na stronie składającej wniosek o przyznanie prawa pomocy (por. postanowienie NSA z 18 czerwca 2004 r. FZ 165/04). W realiach niniejszej sprawy oświadczenie zawarte we wniosku wzbudzało wątpliwości i było niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych strony. Ta jednak nie udzieliła na wezwanie dodatkowych wyjaśnień o które była proszona. To powoduje, że przyznanie stronie w takich warunkach prawa pomocy nie znajduje dla siebie wystarczających podstaw. W ślad za Naczelnym Sądem Administracyjnym powtórzyć trzeba, że ponieważ prawo do sądu nie ma charakteru absolutnego i może być przedmiotem uzasadnionych prawnie ograniczeń (postan. NSA z 15 marca 2006 r. II OZ 258/06), to sprawą zainteresowanego jest wykazanie zasadności złożonego wniosku w świetle ustawowych przesłanek przyznania prawa pomocy (por. postan. NSA z 31 marca 2005 r. I FZ 63/05). Równocześnie skarżący powinien sobie uzmysłowić, że niedostosowanie się do wezwania o którym mowa w art. 255 ppsa należy interpretować na niekorzyść wnioskodawcy (por. postan. NSA z 12 stycznia 2006 r. II OZ 1405/05). Dla profesjonalnego pełnomocnika z usług którego strona korzysta wskazana w powołanym wyżej przepisie art. 246 §1 pkt. 2 ppsa reguła prawa i przedstawione kierunki jej wykładni nie powinny być zaskoczeniem. Wszystkie zaś pytania dotyczyły wyłącznie weryfikacji rzetelności oświadczeń składanych przez stronę i wystarczało udzielić na nie jednoznacznych odpowiedzi w tym również pytanie o źródła finansowania pełnomocnika z wyboru. Pytanie nie wykluczało przy tym ewentualności, że pomoc taka może być świadczona pro bono. Tym bardziej dziwi więc unikanie jednoznacznych odpowiedzi i posiłkowanie się dialektyką erystyczną. Mając to wszystko na uwadze orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 243 §1 oraz art. 252 w związku z art. 246 §1 pkt. 2 i art. 245 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.