III SA/Kr 344/14
WyrokWSA w Krakowie2014-07-03
Skład orzekający: Dorota Dąbek, Maria Zawadzka, Barbara Pasternak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy opuszczenie miejsca pobytu stałego, które nastąpiło w wyniku konfliktu rodzinnego i przemocy psychicznej, a następnie zostało potwierdzone wyrokiem sądu cywilnego ustalającym zasady korzystania z lokalu i oddalającym żądanie eksmisji, może być uznane za dobrowolne i trwałe w rozumieniu przepisów o ewidencji ludności i wymeldowaniu?Ratio decidendi
Opuszczenie miejsca pobytu stałego nie może być uznane za dobrowolne i trwałe, jeśli nastąpiło w wyniku przymusu psychicznego lub fizycznego, a osoba podjęła środki prawne zmierzające do powrotu do lokalu lub obrony swoich praw do jego zamieszkiwania. Wyrok sądu cywilnego ustalający zasady korzystania z lokalu i oddalający żądanie eksmisji, a także wytoczenie powództwa o przywrócenie posiadania, świadczą o braku dobrowolności i trwałości opuszczenia lokalu, co uniemożliwia wymeldowanie.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła wymeldowania B. M. z miejsca pobytu stałego. Wojewoda uchylił decyzję odmawiającą wymeldowania i orzekł o wymeldowaniu, uznając, że skarżąca dobrowolnie opuściła lokal. Skarżąca twierdziła, że opuściła lokal z powodu znęcania się męża i że mąż wymienił zamki, uniemożliwiając jej powrót. Wskazała również na toczące się postępowania cywilne dotyczące jej prawa do zamieszkiwania w lokalu. Sąd administracyjny uznał, że organ odwoławczy przedwcześnie uznał opuszczenie lokalu za dobrowolne i trwałe, nie uwzględniając w pełni materiału dowodowego, w tym ustaleń z postępowania cywilnego.Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję Wojewody i orzeka, że uchylona decyzja nie może być wykonana.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Dąbek Sędziowie WSA Maria Zawadzka (spr.) WSA Barbara Pasternak Protokolant Ewelina Kalita po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 lipca 2014 r. sprawy ze skargi B. M. na decyzję Wojewody z dnia 20 grudnia 2013 r. nr [ ] w przedmiocie wymeldowania I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. orzeka, że uchylona decyzja nie może być wykonana.
Wojewoda decyzją z dnia 20 grudnia 2013 r. Nr [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 21 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2013 r. poz. 267) zwanej dalej k.p.a. w związku z art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (tekst jednolity Dz.U. z 2006 r. Nr 139, poz. 993 z późn. zm.), po rozpatrzeniu odwołania złożonego przez J. M. od decyzji Prezydenta Miasta z dnia [...] 2013 r., znak: [...] orzekającej o odmowie wymeldowania B. M. (dalej: skarżąca) z miejsca pobytu stałego, uchylił zaskarżoną decyzję w całości i orzekł o wymeldowaniu B. M. z pobytu stałego.
Powyższa decyzja zapadło w następującym stanie faktycznym:
Decyzją z dnia [...] 2013 r., znak: [...] Prezydent Miasta orzekł o odmowie wymeldowania B. M. z miejsca pobytu stałego z lokalu przy ul. L w N uznając, iż skarżąca nie opuściła przedmiotowego lokalu w sposób trwały i dobrowolny.
W odwołaniu J. M. zarzucił, że skarżąca od około 2 lat nie partycypuje w kosztach utrzymania przedmiotowego lokalu, a obecnie mieszka u swojego konkubenta w B. Ponieważ skarżąca jest uzależniona od alkoholu ze względu na dobro uczących się dzieci J. M. domagał się jej wymeldowania.
Wojewoda decyzja z dnia 20 grudnia uchylił zaskarżoną decyzję w całości, orzekając o wymeldowaniu skarżącej z pobytu stałego.
Organ odwoławczy w uzasadnieniu decyzji stwierdził, że spełnienie przesłanki opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu stałego następuje wówczas, gdy jest ono dobrowolne i wynika z własnej woli osoby opuszczającej budynek, a nie z bezprawnych działań lub zachowań innych osób.
Organ ten podkreślił, że w orzecznictwie sądów administracyjnych utrwalił się pogląd, że przez opuszczenie miejsca pobytu stałego należy rozumieć dobrowolne wyprowadzenie się z dotychczasowego miejsca pobytu, bez dopełnienia obowiązku meldunkowego. Jeżeli zatem osoba została usunięta z lokalu w drodze przymusu fizycznego lub psychicznego i wystąpiła do sądu lub organów ścigania (Prokuratury lub Policji) o ochronę swoich praw i naruszenie prawa zostało stwierdzone prawomocnym wyrokiem, oznacza to, iż nie nastąpiło dobrowolne opuszczenie miejsca pobytu stałego.
W przedmiotowej sprawie wniosek o wymeldowanie skarżącej z lokalu przy ul. L w N złożył w dniu 18 marca 2013 r., J. M. podnosząc, że skarżąca w listopadzie 2012 r. opuściła przedmiotowy lokal zabierając wszystkie swoje rzeczy, oddała klucze i zamieszkała w domu rodzinnym po swoich zmarłych rodzicach przy ul. D w N.
Podczas rozprawy administracyjnej przeprowadzonej przed organem I instancji w dniu 4 września 2013 r. J. M. podtrzymał wniosek o wymeldowanie skarżącej ze spornego lokalu, oświadczając, że skarżąca mieszka u konkubenta w B, a nie jak twierdzi u koleżanki.
Organ odwoławczy ustalił również, że J. M. miał w 2006 r. sprawę o znęcanie się nad B. M. Skarżąca oskarżyła go o uniemożliwianie jej wyjścia z domu.
Organ ustalił również, że skarżąca cześć swoich rzeczy zabrała w maju 2012 r., a resztę rzeczy zabrała w maju lub czerwcu 2012 r. Wtedy też zostawiła klucze zarówno do mieszkania jak i skrzynki na listy. Od tego czasu była tylko raz w przedmiotowym mieszkaniu, w Wigilię 2012 r.
W trakcie rozprawy skarżąca stwierdziła, że " faktycznie nie zamieszkuję przy ul. L od lipca 2012 r. Były mąż nie wyrzucił mnie z mieszkania, tylko znęcał się nade mną i ja po prostu musiałam wyprowadzić się sama do domu rodzinnego przy ul. D". Stwierdziła również, że zgłosiła sprawę o znęcaniu fizycznym i psychicznym na Policję jednak sprawa została umorzona i obecnie nie toczy się żadna sprawa o znęcanie. Przyznała, że od tego czasu nie chodziła do przedmiotowego mieszkania, nie była też w przedmiotowym lokalu na komunii córki, była jedynie pod kościołem. Dodała, że jej mąż wymienił zamki do drzwi w spornym lokalu dopiero w kwietniu 2013 r.
A. M.(syn skarżącej) wyjaśnił, że mama nie mieszka w lokalu przy ul. L od około 1,5 roku. Od tego czasu mama nigdy nie próbowała wejść do tego lokalu. A. M. (córka skarżącej) potwierdziła wyjaśnienia jakie złożył jej brat A. M.
M. W. (siostra skarżącej) wskazała, że skarżąca nie mieszka w przedmiotowym lokalu. Wyprowadzając się zabrała część swoich rzeczy osobistych, nie była na przyjęciu komunijnym córki i z tego co wie z relacji siostry oddała ona klucze do lokalu byłemu mężowi, J. M.
W dniu 4 września 2013 r. pracownicy organu I instancji dokonali oględzin przedmiotowego lokalu, podczas których skarżąca wyjaśniła, że obecnie w lokalu tym nie ma żadnych swoich rzeczy. Nadto skarżąca oświadczyła, że chciałaby mieszkać w spornym lokalu, jednak na dzień dzisiejszy nie widzi takiej możliwości.
Z notatki służbowej Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej z dnia 17 września 2013 r., znak: [...] wynika, że skarżąca od maja 2012 r. nie mieszka w lokalu przy ul. L w N. Od czasu wyprowadzenia się z lokalu skarżąca od VII-X 2012 r. mieszkała w domu rodzinnym (ul. D w N), w okresie od XI 2012 – IV 2013 w Noclegowni przy ul. Ś w N, a od V 2013 r. do nadal mieszka w B.
Kontrola dyscypliny meldunkowej przeprowadzona przez funkcjonariuszy Policji Komendy Miejskiej potwierdziła fakt niezamieszkiwania skarżącej na ul. L. W trakcie czynności przeprowadzono także wywiad wśród najbliższych sąsiadów, którzy oświadczyli, że skarżąca rzeczywiście nie zamieszkuje przedmiotowym lokalu od dłuższego czasu. Ponadto z posiadanych informacji wynika, że skarżąca przez pewien czas zamieszkiwała w hotelu przy Ośrodku Interwencji Kryzysowej.
Zgodnie z treścią przepisu art. 6 ust. 1 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych pobytem stałym jest zamieszkanie w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego przebywania. Za miejsce stałego pobytu uznaje się miejsce, w którym zainteresowana osoba stale realizuje swoje podstawowe funkcje życiowe, tj. w szczególności mieszka, nocuje, spożywa posiłki, wypoczywa, przechowuje swoje rzeczy niezbędne do codziennego funkcjonowania (odzież, żywność, meble), przyjmuje wizyty członków rodziny lub znajomych, przyjmuje i nadaje korespondencję. O istnieniu przesłanki opuszczenia, czy też nie opuszczenia miejsca stałego pobytu, można mówić wtedy, gdy całokształt zachowań zainteresowanej osoby będzie wskazywał, iż lokal, w którym była zameldowana jest nadal miejscem koncentracji jej interesów życiowych lub przestał być tego rodzaju miejscem.
Zdaniem Wojewody zebrany materiał dowodowy bezspornie potwierdza, że skarżąca nie mieszka w lokalu przy ul. L w N z zamiarem stałego przebywania od maja 2012 r., kiedy to wyprowadziła się do rodzinnego domu przy ul. D w N. Zatem skarżąca dobrowolnie i świadomie opuściła miejsce pobytu stałego, koncentrując swoje sprawy życiowe w innym miejscu. Obecnie skarżąca mieszka w budynku w B, co jednoznacznie świadczy, że jej życie koncentruje się poza miejscem pobytu stałego. Daje to podstawę do wymeldowania w drodze decyzji administracyjnej na podstawie art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Organ podkreślił, że nawet ustalenie w dacie orzekania o wymeldowaniu, że sama przyczyna opuszczenia lokalu nie była dobrowolna, to jednak następne trwałe przeniesienie centrum życiowego, bez podejmowania skutecznych czynności prawnych by odzyskać możliwość zamieszkiwania w opuszczonym lokalu, stwarza sytuację prawną zobowiązującą organ administracji do wymeldowania takiej osoby z dawniej zajmowanego lokalu, skoro obowiązku meldunkowego sama nie dopełniła. O ocenie charakteru pobytu czy też opuszczenia lokalu decyduje nie tyle werbalna treść oświadczenia woli, lecz okoliczności faktyczne wskazujące na zamiar rzeczywisty. Samo jedynie wyrażenie woli dalszego zamieszkiwania w opuszczonym lokalu, bez jednoczesnego zobiektywizowania tej woli i przejawienia jej przez wykorzystanie instytucji prawnych umożliwiających dopuszczenie do współposiadania lokalu, nie jest okolicznością wystarczającą do uznania, że nie doszło do dobrowolnego opuszczenia lokalu. Nieskorzystanie z prawnych środków umożliwiających powrót do lokalu powoduje, że brak jest podstaw prawych do utrzymywania fikcji meldunkowej. Wymóg dobrowolności opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu stałego nie może być przyjmowany bezkrytycznie i automatycznie, ale powinien być oceniany według kryteriów obiektywnych. W sytuacji, gdy osoba faktycznie mieszka i koncentruje swoje sprawy życiowe w innym lokalu, odmowa wymeldowania stałaby się utrzymaniem fikcji, naruszającej sens i wiarygodność ewidencji ludności. Z tych względów Wojewoda orzekł o wymeldowaniu B. M. z miejsca pobytu stałego.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skarżąca podniosła, że jej mąż w kwietniu 2013 r. wymienił zaimki w mieszkaniu, przez co uniemożliwił jej wejście do mieszkania. Stwierdziła również, że złożyła pozew o "ochronę prawa do zamieszkiwania" i jedna rozprawa się już odbyła, a następna będzie w lutym 2014 r. Nadto podniosła, że w wyroku z dnia 10 stycznia 2013 r. sąd cywilny w punkcie 6-tym ustalił zasady korzystania przez nią i jej męża z mieszkania i "oddalił żądanie męża o jej eksmisję". Skarżąca jednak nie dołączyła do skargi żadnych orzeczeń sądowych, ani też nie powołała żadnych sygnatur tych orzeczeń.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie, podtrzymując w całości stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270) dalej jako p.p.s.a., sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej, a stosownie do przepisu art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Jednocześnie w oparciu o art. 134 § 1 tej ustawy sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W ramach tej kognicji sąd bada czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie naruszono przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania.
W wyniku przeprowadzonej kontroli pod względem zgodności z prawem Sąd stwierdził, że przy wydaniu zaskarżonej decyzji doszło do naruszenia przepisów postępowania, które miało wpływ na wynik sprawy, a wobec tego skarga zasługiwała na uwzględnienie.
Materialnoprawną podstawą orzekania w niniejszej sprawie był art. 15 ust. 2 z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (tekst jedn.: Dz. U. z 2006 r. Nr 139, poz. 993 ze zm). Zgodnie z tym przepisem organ gminy wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 3 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. Przesłanka opuszczenia miejsca stałego pobytu w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji i dowodach osobistych jest spełniona, jeżeli opuszczenie to miało charakter trwały i jest dobrowolne.
W orzecznictwie sądów administracyjnych ugruntował się też pogląd, że opuszczenie lokalu, w którym osoba była zameldowana można uznać za dobrowolne i trwałe, jeżeli wynikało ono z nieskrępowanej woli przeniesienia swoich interesów życiowych w inne miejsce, a nie z powodu bezprawnych działań lub zachowań innych osób. Z zebranego materiału dowodowego wynika bezsprzecznie, że B. M. opuściła sporny lokal, wątpliwości jednakże budzi charakter tego opuszczenia. Podkreślić bowiem należy, że opuszczeniem jest nie tylko fizyczne nieprzebywanie, ale i zamiar opuszczenia danego lokalu, z jednoczesnym zerwaniem wszelkich związków z lokalem dotychczasowym i założeniem w nowym miejscu ośrodka swoich osobistych i majątkowych interesów. Przez termin "zamiar" w przypadku opuszczenia miejsca pobytu należy pojmować nie tylko wolę wewnętrzną, ale wolę dającą się określić na podstawie obiektywnych, możliwych do stwierdzenia okoliczności. Dla jego oceny istotne znaczenie mieć będzie, czy okoliczności istniejące w sprawie potwierdzają wolę wewnętrzną zainteresowanego, czy pozostają z nią w sprzeczności. Wyjaśniania wymagały zatem okoliczności z tym związane, a więc ustalenie czy skarżąca została zmuszona do opuszczenia przedmiotowego lokalu przez swojego męża, poprzez oddziaływanie psychiczne – jak sama twierdzi przez "znęcanie się nad nią psychiczne i fizyczne" przez byłego męża, w wyniku czego podjęła sama decyzję o opuszczeniu spornego lokalu, odcinając się w ten sposób od konfliktu rodzinnego, a także czy miała ona obiektywną możliwość realizacji swojej woli przebywania w spornym lokalu.
Zdaniem Sądu w przedmiotowej sprawie organ odwoławczy przedwcześnie uznał, że dokonane ustalenia są wystarczające do merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy wymeldowania skarżącej z przedmiotowego lokalu.
W orzecznictwie sądów administracyjnych prezentowany jest jednolity pogląd dotyczący dobrowolności i trwałości "opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu", zgodnie z którym przesłanka opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu stałego w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych jest spełniona, jeżeli opuszczenie to ma charakter trwały i jest dobrowolne. Jeżeli zatem strona została usunięta z lokalu w drodze przymusu fizycznego czy psychicznego bądź uniemożliwiono jej dostęp do lokalu, to nie można uznać tego za opuszczenie dotychczasowego miejsca stałego pobytu (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: sygn. akt V SA 2323/02, publ. LEX nr 159183; sygn. akt V SA 402/03, publ. LEX nr 159179; sygn. akt V SA 1784/99, LEX nr 49415; sygn. akt V SA 2950/00, publ. LEX nr 80643; sygn. akt V SA 3169/00, publ. LEX nr 50123).
Jednocześnie w orzecznictwie administracyjnym wyrażono pogląd, że możliwa do przezwyciężenia w postępowaniu prawnym przyczyna opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu stałego, wynikająca z przeszkód faktycznych stosowanych przez najemcę, (właściciela lub osobę pozostałą w lokalu), nie wyłącza dopuszczalności zastosowania trybu wymeldowania ustanowionego w omawianym przepisie. Dokonując jednak takiej oceny, istotnym jest ustalenie, czy osoba, której postępowanie dotyczy, podejmowała środki prawne zmierzające do przezwyciężenia przeszkód w swobodnym korzystaniu z lokalu i powrotu do mieszkania. W sytuacji zatem, gdy opuszczenie lokalu nastąpiło na skutek przeszkód stawianych przez jego właściciela (współwłaściciela) to o dobrowolnym opuszczeniu lokalu w rozumieniu powołanego przepisu można mówić wówczas, gdy dana osoba nie skorzystała z przysługujących jej środków prawnych, umożliwiających powrót do lokalu, lub gdy podjęte środki okazały się nieskuteczne. (por. wyroki NSA w sprawach o sygn. akt: V SA 1424/99, publ. LEX nr 79243; V SA 108/00, publ. LEX nr 49954; V SA 3078/00, publ. LEX nr 78937). Nie jest dobrowolnym jedynie takie opuszczenie lokalu, do którego strona została zmuszona, jeżeli strona ta podjęła przewidziane prawem środki w celu obrony swych praw do przebywania w tym lokalu, albo jeżeli fakt zmuszenia do opuszczenia lokalu jest oczywisty lub został stwierdzony w postępowaniu karnym lub cywilnym.
W wyroku z dnia 12 lipca 2012 r., w sprawie II OSK 1181/11, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że jeżeli wyrok sądu powszechnego rozstrzygający sprawę przywrócenia naruszonego posiadania został wydany przed rozstrzygnięciem sprawy o wymeldowanie, organ administracji jest zobowiązany wziąć to orzeczenie pod uwagę, oceniając zaistnienie przesłanek z art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Natomiast w sytuacji, gdy sprawa o przywrócenie posiadania nie została zakończona przed wydaniem decyzji w sprawie o wymeldowanie, samo żądanie przez daną osobę udzielenia jej przez sąd cywilny ochrony posesoryjnej danego lokalu może mieć wpływ na ocenę przez organ meldunkowy przesłanki dobrowolności opuszczenia przez nią tego lokalu. Wytoczenie powództwa posesoryjnego (art. 344 § 1 k.c.) może bowiem wskazywać na fakt, że dana osoba, korzystając z tego środka prawnego, stara się powrócić do lokalu, z którego wbrew swojej woli została usunięta. W orzecznictwie sądów administracyjnych wskazuje się, że nieskorzystanie we właściwym czasie z tego środka prawnego świadczyć może - w zależności od okoliczności konkretnej sprawy - o dobrowolnej zmianie miejsca pobytu przez daną osobę (wyrok NSA z dnia 12 kwietnia 2001 r., V SA 3078/00, Lex nr 78937, wyrok NSA z dnia 26 października 2006 r., II OSK 1244/05, niepubl.). Wytoczenie przez osobę wnioskowaną do wymeldowania powództwa o przywrócenie posiadania ma istotne znaczenie w postępowaniu meldunkowym, ale nie jako zagadnienie wstępne w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., lecz jako element stanu faktycznego, który organ administracji ma obowiązek wziąć pod uwagę oceniając zaistnienie przesłanek z art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Pogląd ten skład orzekający w niniejszej sprawie w pełni podziela.
Z analizy zebranego w sprawie materiału dowodowego jednoznacznie wynika, że skarżąca B. M. wniosła do Sądu Rejonowego pozew o "ochronę prawa do zamieszkiwania". Z akt sprawy nie wynika, aby sprawa ta została zakończona wyrokiem, jednak fakt wytoczenia takiego powództwa. jednoznacznie w świetle powyżej powołanego orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego świadczy o tym, że skarżąca nie opuściła dobrowolnie swojego miejsca zamieszkania.
Dodatkowo wskazać należy, że wyrokiem z dnia 10 stycznia 2013 r. sygn.. akt [...] Sąd Okręgowy Wydział I Cywilny rozwiązał przez rozwód małżeństwo J. M. i B. M., jednak oddalił żądanie eksmisji skarżącej z miejsca zamieszkania oraz ustalił zasady korzystania ze wspólnego mieszkania skarżącej i jej byłego męża w ten sposób, że oboje mają prawo korzystać z całego mieszkania, z tym, że J. M. ma prawo wyłącznego korzystania z łóżka znajdującego się w dużym pokoju, a skarżąca ma prawo nocować w tym pokoju, ale na innym łóżku. Wystąpienie w tej sytuacji przez skarżącą z pozwem o przywrócenie do posiadania przedmiotowego mieszkania jednoznacznie wskazuje na chęć powrotu skarżącej do lokalu, w którym, zgodnie z powołanym powyżej wyrokiem ma prawo mieszkać. W ocenie Sądu, w takich okolicznościach sprawy trudno zgodzić się ze stanowiskiem Wojewody, że wyprowadzenie się skarżącej ze spornego lokalu mieszkalnego miało charakter dobrowolny i trwały.
W ocenie Sądu, biorąc pod uwagę całokształt okoliczności sprawy, wyprowadzeniu się skarżącej z przedmiotowego lokalu nie towarzyszył zamiar przeniesienia centrum życiowego poza miejsce dotychczasowego zameldowania. Nieprzebywanie skarżącej we wskazanym lokalu mieszkalnym jest z całą pewnością efektem poważnego konfliktu rodzinnego. Skarżąca konsekwentnie podnosiła, że opuściła lokal w obawie o swoje bezpieczeństwo. Podejmowane przez skarżącą środki prawne (wystąpienie z powództwem o przywrócenie posiadania przedmiotowego lokalu) potwierdzają wolę wewnętrzną zamieszkiwania w spornym mieszkaniu oraz świadczą o tym, że pobyt poza miejsce zameldowania traktuje jako stan tymczasowy. Całokształt zachowań skarżącej nie wskazuje na to, aby zrezygnowała z lokalu, w którym była na stałe zameldowana.
Zatem dokonane przez organ odwoławczy ustalenia faktyczne w zakresie dotyczącym zarówno dobrowolności jak i trwałości opuszczenia przez skarżącą miejsca stałego zameldowania są dowolne, nie uwzględniające całości materiału dowodowego, w szczególności ustaleń dokonanych w sprawie o rozwód, przez co organ dopuścił się naruszenia art. 7 i art. 77 1 i art. 80 k.p.a.
Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ odwoławczy, mając na uwadze powyższe uwagi i wskazania Sądu, powinien ponownie poczynić ustalenia faktyczne na podstawie całości zgromadzonego materiału dowodowego, zebranego i rozpatrzonego w sposób wyczerpujący. Organ przed wydaniem decyzji w sprawie winien bowiem uwzględnić dowody zgromadzone w toczącej się przed Sądem Okręgowym sprawy o rozwód, jak również ustalić czy sprawa o przywrócenie posiadania została zakończona. Pozwoli to wyjaśnić w dostateczny sposób, czy opuszczenie lokalu ma charakter dobrowolny i trwały. Dopiero na tle prawidłowo poczynionych ustaleń faktycznych, będzie można prawidłowo zastosować przepisy prawa materialnego w zakresie wymeldowania danej osoby z pobytu stałego.
Z tych też względów biorąc za podstawę art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło