III SA/Kr 350/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Pasternak Sędziowie NSA Krystyna Kutzner (spr.) WSA Dorota Dąbek Protokolant Monika Wójcik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 grudnia 2011 r. sprawy ze skargi E. D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 31 stycznia 2011 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania skargę oddala Wójt Gminy, działając na podstawie: - art.104 i art.105 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. kodeks postępowania administracyjnego, dalej k.p.a. (Dz. U. z 2000 r. Nr 98. poz. 1071 ze zm.): - art.17 ust. 1 pkt.2, ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2006 r. Nr 139, poz. 992 ze. zm.) - - po rozpoznaniu wniosku skarżącej E. D. o ustalenie prawa do świadczenia opiekuńczego w związku z opieką nad M. S., decyzją z dnia [...] 2010 r. znak [...] umorzył postępowanie w sprawie ustalenia prawa do świadczenia pielęgnacyjnego dla skarżącej jako bezprzedmiotowe. W uzasadnieniu organ pierwszej instancji podniósł, że E. D. złożyła ponowny wniosek o ustalenie prawa do świadczenia opiekuńczego w związku z opieką nad M. S.; z treści przedmiotowego wniosku wynikało, że dotyczy świadczenia pielęgnacyjnego. Organ podniósł, że skarżąca pobiera świadczenie pielęgnacyjne przyznane w celu sprawowania opieki nad synem P. D. legitymującym się orzeczeniem o niepełnosprawności . Z kolei M. S. posiada orzeczenie o niepełnosprawności i pobiera zasiłek pielęgnacyjny w wysokości 153,00 zł miesięcznie na stałe oraz zasiłek rodzinny wraz z dodatkami do zasiłku rodzinnego na syna D. S.; mieszka u skarżącej ze swoim synem D. S. i jest dla skarżącej osobą z nią nie spokrewnioną. Organ podniósł , że w dniu [...] 2009 r. w takim samym stanie faktycznym i prawnym wydał decyzję nr [...] w sprawie odmowy przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego dla skarżącej w związku z opieką nad niepełnosprawną M. S. W wyniku odwołania skarżącej od powyższej decyzji Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją nr [...] z dnia [...] 2009 r. utrzymało w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie organu I instancji , natomiast Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z dnia 18 marca 2010 r. sygn. akt III SA/Kr 1226/09 oddalił skargę E. D. na ww. decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] 2009 r. Nr [...], a postanowieniem z dnia 18 maja 2010 r. sygn. akt III SA/Kr 1226/09 Sąd odrzucił skargę kasacyjną skarżącej. Organ podkreślił, iż decyzja GOPS z dnia [...] 2009 r., znak [...] w przedmiocie odmowy przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad M. S. jest ostateczna i prawomocna. Organ wyjaśnił, że dopóki orzeczenie rozstrzygające w sposób ostateczny daną sprawę funkcjonuje w obrocie prawnym, kolejne postępowanie dotyczące tej samej materii jest w oczywisty sposób bezprzedmiotowe. W związku z tym, że na dzień złożenia ponownego wniosku o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego przez skarżącą, stan faktyczny, ani prawny nie uległ zmianie organ umorzył postępowanie na podstawie art. 105 k.p.a. Odwołanie od powyższej decyzji wniosła skarżąca, która podniosła, iż M. S. wymaga opieki i jest w bardzo trudnej sytuacji osobistej i materialnej. Skarżąca podkreśliła, że chodziło jej o świadczenie opiekuńcze na M. S., a nie o świadczenie pielęgnacyjne. Samorządowe Kolegium Odwoławcze działając na podstawie: - art. 2, art. 17 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych - art. 105, art. 138 § 1 pkt k.p.a. - decyzją z dnia 31 stycznia 2011 r. [...] utrzymało w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie. W uzasadnieniu organ odwoławczy podniósł, że celem instytucji świadczenia pielęgnacyjnego jest udzielenie materialnego wsparcia osobom, które rezygnują z aktywności zawodowej, by opiekować się osobą niepełnosprawną, zatem funkcją i celem świadczenia pielęgnacyjnego jest zastąpienie dochodu, wynikającego ze świadczenia pracy, której nie może podjąć osoba pielęgnująca. Zarówno osoba sprawująca opiekę nad niepełnosprawnym dzieckiem, jak też osoba opiekująca się innym członkiem rodziny, wobec którego obciążona jest obowiązkiem alimentacyjnym, wypełniają zobowiązanie o charakterze prawnorodzinnym, którego źródłem są przepisy kodeksu rodzinnego i opiekuńczego. Obydwie te kategorie osób rezygnują, w związku z realizacją tego obowiązku z podjęcia lub kontynuowania zatrudnienia. Organ podkreślił, iż nie jest możliwe, aby skarżąca otrzymała świadczenie opiekuńcze, jakim jest świadczenie pielęgnacyjne w związku z tym, że pomaga M. S., gdyż po pierwsze nie jest w żaden sposób spokrewniona z M. S., a po drugie w świetle prawa M. S. nie jest już dzieckiem, gdyż ma własną rodzinę. Dodatkowo E. D. nie zrezygnowała z zatrudnienia w związku z opieką nad M. S., tylko w związku z opieką nad swoim synem P. D. Nie jest zatem spełniona żadna przesłanka do przyznania świadczenia opiekuńczego o jakie wniosła skarżąca. Organ wyjaśnił, że sprawa ta, tj. przyznania świadczenia opiekuńczego była już rozstrzygnięta we wszystkich instancjach (zarówno administracyjnych jak i sądowych) i cieszy się powagą rzeczy osądzonej. Gdyby organ jeszcze raz orzekł w tej samej sprawie, to było by to podstawą do stwierdzenia nieważności takiego rozstrzygnięcia. Organ odwoławczy stwierdził, że postępowanie w przedmiocie rozstrzygania wniosku o to samo świadczenie, przy tym samym stanie prawnym i tych samych stronach postępowania było bezprzedmiotowe i dlatego organ I instancji słusznie postąpił, że je umorzył. Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę na powyższą decyzję złożyła skarżąca, ponownie podkreślając, iż chodzi jej o przyznanie świadczenia opiekuńczego. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o oddalenie skargi, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje. Stosownie do art.1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz.1269 ) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że przedmiotem kontroli Sądu jest zgodność z prawem zaskarżonej decyzji. Usunięcie z obrotu prawnego decyzji może nastąpić tylko wtedy, gdy postępowanie sądowe dostarczy podstaw do uznania, że przy wydawaniu zaskarżonej decyzji organy administracji publicznej naruszyły prawo w zakresie wskazanym w art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2002 r. Nr 153, poz.1270). Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji pod kątem jej zgodności z prawem, Sąd badał, czy organ administracyjny ustalił stan faktyczny zgodnie z obowiązującymi przepisami, a następnie, czy do tak ustalonego stanu faktycznego zastosował właściwe przepisy oraz, czy przepisy te prawidłowo zinterpretował. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. W niniejszej sprawie podstawę materialnoprawną decyzji stanowią przepisy ww. ustawy z dnia 28 listopada 2003 roku o świadczeniach rodzinnych , zwanej dalej ustawą. Zgodnie z artykułem 2 ust. 2 ustawy, świadczeniami rodzinnymi są świadczenia opiekuńcze: zasiłek pielęgnacyjny i świadczenie pielęgnacyjne. Okolicznością bezsporną w sprawie jest to, że Wójt Gminy w dniu [...] 2009 r. wydał decyzje nr [...] w sprawie odmowy przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego dla skarżącej w związku z opieką nad niepełnosprawną M. S. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją nr [...] z dnia [...] 2009 utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję, a następnie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z dnia 18 marca 2010 r. sygn. akt III SA/Kr 1226/09 oddalił skargę E. D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego Nr [...], a postanowieniem z dnia 18 maja 2010 r. sygn. akt III SA/Kr 1226/09 odrzucił skargę kasacyjną skarżącej. Bezspornym również w sprawie jest fakt, że stan faktyczny i prawny w sprawie nie uległ zmianie. Skarżąca nie jest spokrewniona z M. S., nie ciąży na niej obowiązek alimentacyjny względem M. S., nie jest osobą wymienioną w art. 17 ust. 1 ustawy. Kwestą sporną jest to, że skarżąca twierdzi, iż wnioskuje o przyznanie jej świadczenia opiekuńczego, a nie pielęgnacyjnego czyli jej zdaniem innego świadczenia niż to, którego przyznania odmówił jej organ (organ odmówił, skarżącej przyznania świadczenia pielęgnacyjnego). Skarżąca wnosząc o przyznanie jej świadczenia opiekuńczego wniosła o przyznanie jej zasiłku pielęgnacyjnego lub świadczenia pielęgnacyjnego. W związku z tym, że M. S. otrzymuje zasiłek pielęgnacyjny na stałe, rozstrzygnięcie wniosku słusznie zostało ograniczone do kwestii świadczenia pielęgnacyjnego, którego to możliwość przyznania wykluczona została ostateczną i prawomocną decyzją z dnia 17 lipca 2009 r. Na marginesie należy wyjaśnić, iż zasiłek pielęgnacyjny przyznawany jest osobie niezdolnej do samodzielnej egzystencji, natomiast świadczenie pielęgnacyjne przysługuje podmiotom określonym w art.17 ust.1 ustawy tj. osobom sprawującym opiekę nad osobą niepełnosprawną. Ponadto skarżąca jest matką niepełnosprawnego syna P. D., posiadającego orzeczenie o niepełnosprawności, na którego pobiera świadczenie pielęgnacyjne. M. S. również posiada orzeczenie o niepełnosprawności i pobiera zasiłek pielęgnacyjny w wysokości 153,00 zł miesięcznie na stałe oraz zasiłek rodzinny wraz z dodatkami do zasiłku rodzinnego na swojego syna D. S. Reasumując należy stwierdzić, że organy administracji prawidłowo ustaliły stan faktyczny, dokonały prawidłowej oceny prawnej obowiązujących przepisów i nie przekroczyły granic uznania administracyjnego. W tej sytuacji skarga nie mogła zostać uwzględniona. Stosownie do treści art. 105 § 1 k.p.a. gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe w całości albo w części, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania odpowiednio w całości albo w części. Powyższy przepis ma zastosowanie w tych sytuacjach, gdy w świetle prawa materialnego i ustalonego stanu faktycznego brak jest sprawy administracyjnej mogącej być przedmiotem postępowania. W niniejszej sprawie postępowanie należało umorzyć z uwagi na powagę rzeczy osądzonej. Zachodzi ona wówczas, gdy występuje tożsamość spraw, a w tym przypadku z uwagi na brak zmiany okoliczności sprawy, tj. stanu faktycznego i prawnego, od czasu wydania prawomocnej i ostatecznej decyzji z dnia 17 lipca 2009 r., tożsamość taka zachodzi. W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł, jak w sentencji wyroku.