III SA/Kr 351/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący NSA Krystyna Kutzner Sędziowie WSA Bożenna Blitek WSA Maria Zawadzka (spr.) Protokolant starszy referent Renata Nowak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 października 2015 r. sprawy ze skarg "A" S.A. z siedzibą w K. na akty Zarządu Infrastruktury Komunalnej i Transportu z dnia 24 sierpnia 2012 r. nr [ ] w przedmiocie zatwierdzenia projektu stałej organizacji ruchu na skrzyżowaniu B.-Z. w K. z dnia 24 sierpnia 2012 r. nr [ ] w przedmiocie zatwierdzenia projektu ruchowego sygnalizacji świetlnej na skrzyżowaniu B. – Z. w K. postanawia: I. odrzucić skargi, II. zwrócić stronie skarżącej z Kasy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego kwotę 600 ( słownie: sześćset) złotych tytułem zwrotu uiszczonego wpisu sądowego. Aktami z dnia 24 sierpnia 2012 r. znak: [...] oraz [...] Dyrektor Zarządu Infrastruktury Komunalnej Transportu, zatwierdził: • stałą organizacje ruchu na skrzyżowaniu B – Z w K oraz na ul/. Z w K, • część ruchową projektu sygnalizacji świetlnej na skrzyżowaniu B – Z w K. Pismem z dnia 27 stycznia 2015 r., A S.A. (dalej strona skarżąca) wezwał organ o usunięcie naruszenia prawa. Pismem z dnia 18 marca 2015 r., Dyrektor Zarządu Infrastruktury Komunalnej i Transportu odmówił spełnienia postulatów zawartych w wezwaniu do usunięcia naruszenia prawa. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie A S.A. domagał się stwierdzenie nieważności zaskarżonych aktów, zarzucając im naruszenie prawa materialnego, a to: - § 8 ust. 5 i 6 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie szczegółowych warunków zarządzania ruchem na drogach oraz wykonywania nadzoru nad tym zarządzaniem z dnia 23 września 2003 r. (Dz.U. Nr 177, poz. 1729), poprzez ich niezastosowanie, co skutkowało bezprawnym zatwierdzeniem organizacji ruchu na skrzyżowaniu B - Z oraz na ulicy Z w K, w sytuacji gdy projektowana organizacja ruchu zagraża bezpieczeństwu ruchu drogowego. Dodatkowo projektowana organizacja ruchu jest nieefektywna, niezgodna z założeniami polityki transportowej i potrzebami społeczności lokalnej, co winno skutkować jej odrzuceniem, gdyż zagraża ona bezpieczeństwu ruchu drogowego. Zdaniem strony skarżącej posiada ona interes prawny w zaskarżeniu przedmiotowych aktów, ponieważ akty te godzą wprost w interes prawny Spółki, która jest operatorem położonego nieopodal układu drogowego objętego sporną organizacją ruchu hotelu C (ul. R), gdzie również mieści się jej siedziba. Pracownicy Spółki kierujący pojazdami należącymi do Spółki poruszają się w ramach przedmiotowego układu drogowego i w związku z wadliwą organizacją ruchu na skrzyżowaniu B – Z oraz na ulicy Z w K stoją podobnie jak inni użytkownicy w korkach. Trudności z dojazdem odbijają się także na przychodach generowanych przez hotel C, gdyż wielu gości zniechęca się do korzystania z jego usług w związku z problemami z dojazdem. Nadto pracownicy hotelu spóźniają się do pracy na skutek problemów komunikacyjnych w tej okolicy oraz częstych niebezpiecznych sytuacji drogowych czy wprost kolizji w tym rejonie. Nadto skarżąca Spółka podkreśliła, że obowiązująca w chwili obecnej organizacja ruchu na ul. Z przewiduje ruch wahadłowy naprzemienny kierowany sygnalizacją świetlną. Zastosowanie takiego rozwiązania zakłada konieczność objęcia sygnalizacją świetlną wszystkich grup uczestników. Tymczasem sygnalizacja nie obejmuje wszystkich uczestników ruchu, z uwagi na istnienie w tym rejonie kilku wjazdów prowadzących do dużych budynków wielorodzinnego oraz trzech domów jednorodzinnych, generującym stały, stosunkowo duży ruch kierowców. Kierowcy Ci nie mają świadomości zagrożenia związanego z włączaniem się do ruchu na tym odcinku wynikającego ze specyfiki obowiązującej organizacji ruchu, gdyż nie mają oni wiedzy, w którym kierunku otwarty jest przejazd w chwili włączania się ich do ruchu. Zatem każdorazowe włączenie się do ruchu z tych wjazdów stwarza realne niebezpieczeństwo w ruchu drogowym, co zagraża bezpieczeństwu, a zatem wykluczało możliwość zatwierdzenia projektu organizacji ruchu. Zagrożenie bezpieczeństwa wynika również z nieprawidłowej organizacji ruchu na skrzyżowaniu ul. Z z u. W - D, które objęte jest sygnalizacją świetlną, jednak w wypadku wykonywania skrętu w lewo z ul. W – D w ul. Z, w trakcie wyświetlanego przez sygnalizację świetlną światła zielonego, a więc uprawniającego do wjazdu na skrzyżowanie, mimo poruszania się z normatywną prędkością przewidzianą przez przepisy ruchu drogowego, uczestnik ruchu nie jest w stanie przejechać całego odcinka objętego ruchem wahadłowym zanim nie zostanie otwarty wjazd dla pojazdów poruszających się w kierunku przeciwnym, wobec czego dochodzi na tym odcinku do sytuacji kolizyjnych, mimo przestrzegania przez kierowców obowiązującej w tym rejonie organizacji ruchu i sygnałów świetlnych. Dlatego zdaniem strony skarżącej organizacja ruchu w tym obrębie jest również nieefektywna, niezgodna z założeniami polityki transportowej oraz potrzebami społeczności lokalnej. Na skutek wprowadzenia naprzemiennego ruchu dwukierunkowego oraz sygnalizacji świetlnej, zintensyfikowano nasilenie ruchu w tym rejonie, generując dodatkowy ruch tranzytowy oraz powodując powstanie w tym rejonie znacznych "korków", zwłaszcza w godzinach rannych i popołudniowych. Zatrzymanie ruchu ma miejsce również na skrzyżowaniu z ul. B, gdzie przejazd pod wiaduktem również wypełnia korek i mimo zmiany świateł kierowcy chcący wjechać na skrzyżowanie formalnie nie mogą tego uczynić ze względu na brak miejsca, jednak wjeżdżają i doprowadzają do zablokowania ruchu. Jadący od strony ul. B chcąc skręcić w ul. Z, nie mają możliwości kontynuowania ruchu, gdyż droga jest zapełniona. Taka sama sytuacja występuje w przypadku kierujących jadących od strony ul. N, którzy zamierzają wjechać w ul. Z, a to z uwagi na fakt zakorkowania części ulicy przed wiaduktem. Zatem obowiązująca organizacja ruchu generuje powstawanie korków, co jest sprzeczne z założeniami polityki transportowej, rażąco nieefektywna, niezgodna z założeniami polityki transportowej i potrzebami społeczności lokalnej. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Zarządu Infrastruktury Komunalnej i Transportu wniósł o jej oddalenie. Organ przede wszystkim zarzucił, że jego zdaniem skarżąca Spółka nie wykazała interesu prawnego do zaskarżenia przedmiotowych aktów i dlatego pełnomocnik organu wniósł ( na rozprawie w dniu 29 października 2015 r.) o odrzucenie skarg. Odnosząc się do zarzutu naruszenia prawa materialnego tj. § 8 ust. 5 i 6 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 23 września 2003 r., Organ wskazał, że podczas rozpatrywania projektu organizacji ruchu brał pod uwagę, stosownie do postanowień § 8 Rozporządzenia, wyłącznie takie okoliczności jak: bezpieczeństwo ruchu drogowego (ust. 5 pkt. 1), zgodność projektu z przepisami dotyczącymi warunków umieszczenia na drogach sygnałów drogowych oraz urządzeń bezpieczeństwa ruchu drogowego (ust. 5 pkt. 2), zgodność projektowanej organizacji ruchu z założeniami polityki transportowej lub potrzebami mieszkańców (ust. 6 pkt. 1), efektowność projektowanej organizacji ruchu (ust. 6 pkt. 2). Odnosząc się do zarzutu, że organizacja ruchu w obrębie skrzyżowania B – Z oraz na ul. Z w K zagraża bezpieczeństwu ruchu drogowego w tym rejonie, organ wskazał, że w latach 2011-2014 Policja zarejestrowała we wskazanym rejonie następujące zdarzenia drogowe: 1. 2011 rok - 2 kolizje (pierwsza kolizja samochód wpadł w dziurę w drodze, druga kolizja z pojazdem uprzywilejowaniem przy skrzyżowaniu z ul. B), 2. 2012 rok - 2 kolizje i 1 wypadek (pierwsza kolizja rowerzysta zjeżdżał z nasypu kolejowego na ulicę i zderzył się z pojazdem, druga kolizja najechanie na tył pojazdu przy wycofywaniu jeszcze przed odcinkiem objętym ruchem wahadłowym, a w wypadku rowerzysta wywrócił się bez udziału innego pojazdu i doznał obrażeń ciała), 3. 2013 rok - 1 kolizja i 1 wypadek (kolizja - cofanie jeszcze przed sygnalizatorem, wypadek - najechanie na pieszego po wpadnięciu w poślizg przy opadach deszczu), 4. 2014 rok - 2 kolizje (otarcia pojazdów na odcinku pomiędzy ul. B a wiaduktem kolejowym i na wysokości W - D). W konkluzji organ wskazał, że podnoszony w skardze zarzut jakoby organizacja ruchu na ul. Z stwarzała bezpośrednie niebezpieczeństwo dla uczestników ruchu jest chybiony. Nie znajduje on poparcia w policyjnych statystykach. Ilość kolizji występujących na wskazanym odcinku jest praktycznie znikoma w skali roku, i nie jest większa niż na innych ulicach K. Organ podkreślił również, że organizacja ruchu w obrębie ulicy Z w K była opiniowana przez właściwego Komendanta Policji na etapie uzgadniania oraz była przedmiotem analizy w ramach wizji w terenie zwołanej na prośbę mieszkańców i Rady Dzielnicy [...] przy udziale przedstawicieli Policji. Podnoszone przez Skarżącą w skardze argumenty były przedmiotem analizy Zespołu ds. Bezpieczeństwa i Organizacji Ruchu, w którym uczestniczyli przedstawiciele ZIKiT, Policji, Miejskiego Ośrodka Ruchu Drogowego czy Straży Miejskiej. Na posiedzeniach Zespołu nigdy nie stwierdzono konieczności przywrócenia uprzednio obowiązującej organizacji ruchu. Pozostawienie dwukierunkowej ulicy Z jest głównie efektem wniosków społeczności lokalnej. Nadto projekt organizacji ruchu na ul. Z obejmuje swym zakresem również skrzyżowanie z ul. B oraz zlokalizowaną tam sygnalizacją świetlną gdzie również wprowadzono szereg rozwiązań poprawiających bezpieczeństwo ruchu drogowego jak i efektywności sterowania ruchem. Organ również za niezasadny uznał zarzut nieefektywności organizacji ruchu i zwiększenia ruchu tranzytowego. Przywrócenie jednego kierunku spowodowałoby z jednej strony eliminacje tranzytu w jednym kierunku i jednocześnie upłynnienie ruchu w odwrotnym kierunku czyli doszłoby do niekontrolowanego wprowadzenia ruchu tranzytowego w drugą stronę. Dzięki sygnalizacji świetlnej ruch tranzytowy może być kontrolowany. Ponadto pozostawienie dwukierunkowego ruchu na ul. Z jest związane z zaspokajaniem potrzeb społeczności lokalnej. Zatem nie można mówić o nieefektywności wdrożonej organizacji ruchu. Wojewódzki Sad Administracyjny w Krakowie zważył co następuje: Zgodnie z uchwałą Naczelnego Sądu Administracyjnego z 26 czerwca 2014 r., sygn. I OPS 14/13, zatwierdzenie organizacji ruchu jest aktem podlegającym kognicji sądów administracyjnych, o jakim mowa w art. 3 § 2 pkt 6 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270), zwanej dalej w skrócie "P.p.s.a.". Warunkiem wniesienia skargi do sądu administracyjnego na akt organu jednostki samorządu z zakresu administracji jest wykazanie przesłanki z art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz.U.2013.594) związanej z naruszeniem interesu prawnego. W doktrynie i orzecznictwie przez pojęcie "posiada interes prawny" należy rozumieć interes oparty na prawie lub chroniony przez prawo, oparty na konkretnym przepisie prawa materialnego. Interes musi być osobisty, własny, indywidualny a także konkretny, dający się obiektywnie stwierdzić i aktualny. Powinien istnieć związek między interesem prawnym a postępowaniem administracyjnym, bowiem postępowanie "dotyczy" interesu prawnego danego podmiotu. Postępowanie dotyczy interesu prawnego danego podmiotu w tym sensie, że w wyniku takiego postępowania zostaje podjęta decyzja rozstrzygająca o jego prawach i obowiązkach. W orzecznictwie podkreśla się także fakt, iż stwierdzenie interesu prawnego sprowadza się do ustalenia związku o charakterze materialnoprawnym między konkretną normą prawa administracyjnego materialnego, a sytuacją prawną konkretnego podmiotu prawa, polegającą na tym, że akt stosowania tej normy może mieć wpływ na sytuację prawną tego podmiotu w zakresie jego pozycji materialnoprawnej. Jeżeli natomiast akt stosowania danej normy prawnej nie wywiera wpływu na sferę sytuacji danego podmiotu, to nie można mówić o interesie prawnym strony, a co za tym idzie - o statusie strony w postępowaniu, w którym dochodzi do konkretyzacji danej normy prawnej. Podkreślenia wymaga dodatkowo fakt, że w przypadku skargi składnej w trybie art. 101 ustawy o samorządzie gminnym strona musi wykazać nie tylko fakt posiadania interesu prawnego ale naruszenie jej interesu prawnego lub uprawnienia. Skarżąca upatruje naruszenia swojego interesu prawnego przede wszystkim w tym, że jej pracownicy, z uwagi na problemy komunikacyjne stoją w "korkach", na skutek czego spóźniają się do pracy, a wielu gości hotelu, z uwagi na problemy z dojazdem do niego zniechęca się do korzystania z usług z hotelu, co negatywnie wpływa na przychody hotelu. W ocenie Sądu skarżąca Spółka nie wykazała, że przedmiotowe akty naruszają jej interes prawny. W szczególności skarżąca Spółka nie wykazała by doszło do naruszenia prawem chronionego jej interesu lub uprawnienia, jak również nie wykazała istnienia bezpośredniego związku pomiędzy zaskarżonymi aktami a własną indywidualną i prawnie gwarantowaną sytuacją. Ani w skardze, ani na rozprawie pełnomocnik Spółki nie wykazał, że zaskarżone akty naruszają konkretny przepis prawa materialnego, który wpływa negatywnie na sytuację prawną Spółki. Z całą pewnością, skarżąca Spółka posiada interes faktyczny, gdyż szczegółowo opisana w skardze organizacja ruchu na skrzyżowaniu B – Z w K oraz na ul. Z w K z pewnością utrudnia zarówno pracownikom Spółki, jak i gościom hotelowym dojazd do hotelu. Wskazać jednak należy, że naruszenie interesu faktycznego strony postępowania nie jest jednoznaczne z naruszeniem jej interesu prawnego, a w konsekwencji nie legitymowało Spółki do wniesienia skarg w przedmiotowych sprawach. Wobec powyższego orzeczono jak w sentencji, na podstawie art. 58 § 1 pkt 5a ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami.