III SA/Kr 352/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Janusz Kasprzycki Sędziowie WSA Bożenna Blitek (spr.) WSA Janusz Bociąga Protokolant Monika Wójcik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 listopada 2013 r. sprawy ze skargi N. S. na decyzję Wojewody z dnia 12 lutego 2013 r. nr [...] w przedmiocie wymeldowania skargę oddala Decyzją z dnia [...] 2012 r. Wójt Gminy, po przeprowadzeniu postępowania wszczętego na wniosek S. S., orzekł o wymeldowaniu N. S. z miejsca pobytu stałego w miejscowości G nr [...], gm. G. Na uzasadnienie decyzji organ I instancji podał, że N. S. nie mieszka w budynku nr [...] w G i opuścił go bez dopełnienia obowiązku meldunkowego. W wyniku postępowania dowodowego organ I instancji ustalił, że pod wyżej wymienionym adresem prowadzona jest przez Komisariat Policji procedura Niebieskiej Karty. Nadto zostało wydane postanowienie Prokuratora Rejonowego nakazujące N. S. opuszczenie budynku nr [...] w G na okres 3 miesięcy, do dnia 14 listopada 2012 r. Organ podał, że N. S. podporządkował się postanowieniu, opuścił miejsce stałego pobytu i od tej chwili nie kontaktuje się z żoną ani nie rozmawiał z nią na temat ewentualnego powrotu i ponownego zamieszkania pod tym adresem po upływie terminu określonego w postanowieniu Prokuratora Rejonowego. N. S. przyznał, że opuszczając miejsce stałego pobytu zabrał swoje rzeczy osobiste, nie dysponuje kluczami, które oddał żonie w obecności świadków i obecnie mieszka w domu rodzinnym w R, nie mniej deklaruje chęć ponownego zamieszkania w budynku nr [...] w G. Wnioskodawczyni potwierdziła te informacje podając, że nie widzi możliwości, aby N. S. zamieszkał ponownie, albowiem obawia się o bezpieczeństwo swoje i dzieci, z którymi N. S. kontaktuje się. Mając na względzie powyższe organ uznał, że zostały spełnione przesłanki z art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych - trwałego i dobrowolnego wyprowadzenia się N. S. z budynku nr [...] w G, co powoduje uzasadnienie orzeczenia o wymeldowaniu i zaznaczył, że ponowne zameldowanie pod tym adresem może nastąpić, o ile nastąpi ponowne zamieszkanie N. S. w G pod nr [...]. W odwołaniu od powyższej decyzji wnioskodawca zarzucił, że nie wyprowadził się dobrowolnie, a jedynie dlatego, że w stosunku do niego zostało wydane postanowienie Prokuratora Rejonowego nakazujące mu opuszczenie budynku nr [...] w G na okres 3 miesięcy, do dnia 14 listopada 2012 r., przy czym zaznaczył, że "właścicielka nieruchomości wniosła kolejną prośbę do Prokuratury Rejonowej o przedłużenie środka zapobiegawczego na kolejne 3 miesiące". Odwołujący się zaznaczył, że zamierza powrócić pod adres stałego pobytu, gdyż łączą go zobowiązania majątkowe, posiada jeszcze pod tym adresem rzeczy osobiste i nie ma gdzie mieszkać. Po rozpatrzeniu odwołania N. S. Wojewoda decyzją z dnia 12 lutego 2013 r. Nr [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Jako podstawę prawną organ wskazał art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.) w związku z art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. z 2006 r. Nr 139, poz. 993 z późn. zm.). Na uzasadnienie decyzji organ odwoławczy podał, że zaszły nowe okoliczności, które wskazują, że przez najbliższe kilka lat odwołujący się nie będzie mieszkał pod adresem stałego zameldowania, albowiem wyrokiem Sądu Rejonowego do sygn. akt [...] z dnia 16 stycznia 2013 r. orzeczono zakaz kontaktowania się N. S. z żona S. S. na okres 3 lat, a nadto we wrześniu 2012 r. uczestniczka S. S. wystąpiła do sądu z pozwem rozwodowym. Organ odwoławczy podkreślił, że ustawa o ewidencji ludności i dowodach osobistych w art. 10 ust. 2 stanowi, że zameldowanie służy wyłącznie celom ewidencyjnym i ma na celu potwierdzenie faktu pobytu danej osoby pod tym adresem. Z powyższą decyzją Wojewody nie zgodził się N. S., który w skardze nie zakwestionował ustaleń stanu faktycznego dokonanego przez organy, a jedynie podniósł, że wymeldowanie go z pobytu stałego spowoduje utrudnienia w jego codziennym funkcjonowaniu (odbiór przesyłek pocztowych, korzystanie z banków, rejestracja w przychodni, zawarcie umowy o pracę, zawarcie umowy wynajmu lokalu) i może spowodować dla niego znaczną szkodę jak i trudne do usunięcia skutki. Zaznaczył, że pomimo obowiązku zameldowania się na pobyt stały nie będzie mógł tego uczynić, gdyż nie posiada żadnej nieruchomości, w której mógłby się zameldować na pobyt stały. W odpowiedzi na skargę Wojewoda podtrzymał swoje stanowisko w sprawie i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Wojewódzki Sąd Administracyjny zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 z późn. zm.) – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (p.p.s.a.) sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej i stosownie do przepisu art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Jednocześnie w oparciu o art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami oraz powołaną podstawą prawną. W ramach tej kognicji Sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu administracyjnego nie naruszono przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania. Skarga N. S. jest całkowicie nieuzasadniona. Podstawę prawną wydania zaskarżonych decyzji stanowi art. 15 ust. 1 i ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. z 2006 r. Nr 139, poz. 993 z późn. zm.), który stanowi: "Art. 15. 1. Osoba, która opuszcza miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 3 miesiące, jest obowiązana wymeldować się w organie gminy, właściwym ze względu na dotychczasowe miejsce jej pobytu, najpóźniej w dniu opuszczenia tego miejsca. 2. Organ gminy wydaje na wniosek właściciela lub innego podmiotu dysponującego tytułem prawnym do lokalu lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 3 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się." Z treści przytoczonego wyżej przepisu wynika, że jeśli osoba opuściła miejsce pobytu stałego na ponad 3 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się z lokalu, w którym była zameldowana, to organ meldunkowy jest zobowiązany w drodze decyzji dokonać wymeldowania - na wniosek osoby uprawnionej do lokalu lub z urzędu. Sąd nadto zauważa, że w pojęciu "opuszczenia" mieści się wyprowadzenie osoby z lokalu w sposób dobrowolny i trwały, przy czym o dobrowolności można mówić z reguły wówczas, gdy wyprowadzenie się z lokalu było wynikiem woli osoby wyprowadzającej się, a o trwałości można mówić wówczas, gdy z okoliczności wynika, że niemożliwy jest powrót do lokalu osoby wyprowadzającej się. Stan faktyczny w niniejszej sprawie jest bezsporny. W szczególności bezspornym jest to, że w stosunku do skarżącego organy Policji prowadziły tzw. procedurę Niebieskiej Karty, a także to, że N. S. wyprowadził się z powodu postanowienia Prokuratora Rejonowego nakazującego mu opuszczenie budynku nr [...] w G na okres 3 miesięcy, do dnia 14 listopada 2012 r. Nie kwestionowana jest także okoliczność, że wyrokiem Sądu Rejonowego do sygn. akt [...] z dnia 16 stycznia 2013 r. orzeczono zakaz na okres 3 lat kontaktowania się N. S. z żoną S. S. zamieszkałą pod adresem G nr [...], a także to, że żona skarżącego wystąpiła do sądu z pozwem rozwodowym. Kwestia sporną miedzy stronami, ujawnioną w zasadzie na etapie odwołania, jest to, czy można uznać wyprowadzenie się skarżącego z miejsca stałego zamieszkania za wyprowadzenie się w sposób dobrowolny, skoro nastąpiło ono w wyniku działania organów Prokuratury i zostało poniekąd "utrwalone" wyrokiem Sądu. Na tak postawione pytanie Sąd orzekający odpowiada twierdząco, albowiem wskazuje na to ustalony stan faktyczny sprawy. Zdaniem Sądu, okoliczności takie jak wydanie przez prokuratora postanowienia nakazującego skarżącemu opuszczenie miejsca stałego zamieszkania, a następnie orzeczenie w wyroku sądowym zakazu kontaktowania się przez skarżącego z rodziną zamieszkałą w dalszym ciągu w miejscu stałego zameldowania skarżącego powodują stwierdzenie Sądu, że wyprowadzenie się skarżącego z miejsca stałego zamieszkania było wynikiem zawinionych zachowań samego skarżącego. W tej sytuacji bowiem wydanie przez prokuratora postanowienia nakazującego opuszczenie przez skarżącego miejsca stałego zamieszkania należy traktować na równi z dobrowolnym wyprowadzeniem się skarżącego, albowiem w takim wypadku faktyczna "dobrowolność" zostaje zastąpiona władczymi działaniami organów państwa, które to działania najczęściej nie są zgodne z wolą osoby, która ma miejsce stałego zamieszkania opuścić. Mając powyższe na względzie Sąd uznał, że w ustalonym stanie faktycznym sprawy należy stwierdzić, że wyprowadzenie się skarżącego z budynku nr [...] w miejscowości G wyczerpuje przesłankę "opuszczenia" oznaczającą "dobrowolne" i trwałe wyprowadzenie się skarżącego z dotychczasowego stałego miejsca zamieszkania, o której to przesłance jest mowa w przytoczonym wyżej art. 15 ust. 1 i ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Sąd podkreśla, że zajęte w tym zakresie stanowisko jest zgodne z orzecznictwem sądownictwa administracyjnego, a zwłaszcza ze stanowiskiem Naczelnego Sądu Administracyjnego zawartym w wyrokach z dnia 18 września 2009 r., sygn. akt II OSK 1396/08 (opubl. LEX nr 597249): "Przymusowe opuszczenie lokalu przez osobę w nim zameldowaną nie może stanowić przesłanki wymeldowania jedynie wówczas, gdy było wynikiem bezprawnych działań innych osób, a nie wtedy, gdy osoba jest zmuszona opuścić lokal wskutek zawinionych przez nią zachowań"; z dnia 13 października 2011 r., sygn. akt II OSK 1391/10 (opubl. LEX nr 1216746): "Opuszczenie lokalu musi być oczywiste i co do zasady dobrowolne. Na równi jednak z dobrowolnym opuszczeniem lokalu muszą być traktowane wszystkie te przypadki, kiedy osoba podlegająca wymeldowaniu nie może zgodnie z prawem lub na skutek okoliczności faktycznych dalej zamieszkiwać w miejscu, w którym była zameldowana i swoje centrum życiowe skoncentrowała w innym miejscu", czy z dnia 5 stycznia 2010 r., sygn. akt II OSK 24/09 (opubl. 597507): "Zarówno dobrowolne, jak i w drodze egzekucji, czyli wykonania wyroku eksmisyjnego, opuszczenie lokalu mieszkalnego, uzasadnia wydanie decyzji o wymeldowaniu, o ile spełniony będzie dalszy wymóg z art. 15 ust. 2 ustawy z 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Zdarzenie to jest równoznaczne z opuszczeniem lokalu w rozumieniu tego przepisu. Brak woli nakazanego prawomocnym i wykonalnym wyrokiem opuszczenia lokalu przez dłużnika, mimo prawnego obowiązku, zostaje zastąpiony czynnościami właściwych organów." Mając powyższe na względzie – Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że organy administracji obu instancji wydały decyzje zgodne z prawem, a zatem skargi nie uwzględnił i na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł - jak w sentencji.