III SA/Kr 353/17

PostanowienieWSA w Krakowie2017-04-24

Skład orzekający: Kazimierz Bandarzewski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy uchwała rady gminy stwierdzająca nieważność własnej, wcześniejszej uchwały, podjęta w trybie autokontroli na skutek skargi do sądu administracyjnego, czyni postępowanie sądowe bezprzedmiotowym i uzasadnia jego umorzenie?
Ratio decidendi
Postępowanie sądowe podlega umorzeniu na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 P.p.s.a., gdy stało się bezprzedmiotowe z powodu uwzględnienia skargi w całości przez organ, którego działanie zaskarżono, do dnia rozpoczęcia rozprawy. Uchwała rady gminy stwierdzająca nieważność własnej, wcześniejszej uchwały, podjęta w trybie autokontroli na skutek skargi do sądu administracyjnego, stanowi wykonanie tego obowiązku i eliminuje przedmiot zaskarżenia z obrotu prawnego ze skutkiem ex tunc, co czyni postępowanie sądowe bezprzedmiotowym.
Stan faktyczny
Prokurator Okręgowy zaskarżył uchwałę Rady Gminy w Łukowicy w części dotyczącej zaliczenia drogi do kategorii dróg gminnych, zarzucając naruszenie przepisów ustawy o drogach publicznych oraz Konstytucji RP, ponieważ droga ta stanowiła własność osoby fizycznej, a nie gminy. Gmina Łukowica wniosła o umorzenie postępowania, wskazując, że Rada Gminy podjęła nową uchwałę stwierdzającą nieważność zaskarżonej uchwały w całości w zakresie objętym skargą.
Rozstrzygnięcie
Umorzono postępowanie sądowe.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Kazimierz Bandarzewski po rozpoznaniu w dniu 24 kwietnia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Prokuratora Okręgowego w Nowym Sączu na uchwałę Rady Gminy w Łukowicy z dnia 8 lipca 2010 r. nr XXXIV/192/10 w przedmiocie zaliczenia dróg do kategorii dróg gminnych postanawia: umorzyć postępowanie sądowe. Prokurator Okręgowy zaskarżył § 1 pkt 40 uchwały Rady Gminy Łukowica z dnia 8 lipca 2010 r. nr XXXIV/192/10 w przedmiocie zaliczenia dróg do kategorii dróg gminnych oraz załącznik nr 40 zawierający graficzny przebieg drogi publicznej w miejscowości Przyszowa, obręb Przyszowa o nazwie "Na Plac" i długości 780 metrów obejmująca miedzy innymi działkę nr [...]. W skardze zarzucono istotne naruszenie prawa materialnego, a to art. 2a ust. 2 w związku z art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2013 r. poz. 260, z późn. zm.) poprzez zaliczenie do kategorii dróg publicznych drogi stanowiącej własność osoby fizycznej. Zarzucono także istotne naruszenie art. 7, art. 87 ust. 2 i art. 94 Konstytucji RP oraz art. 40 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym poprzez przekroczenie granic upoważnienia ustawowego i zaliczenie drogi nie stanowiącej własności gminy do kategorii dróg gminnych. Prokurator wniósł o unieważnienie w tym zakresie ww. uchwały. W uzasadnieniu skargi wskazano, ze zaskarżona uchwała stanowi akt prawa miejscowego, a konieczną przesłanką do zaliczenia do kategorii gminnych dróg publicznych jest posiadanie przez gminę prawa własności nieruchomości zaliczanych do takiej kategorii dróg. Z drogi publicznej może korzystać każdy. Nie można zaliczyć do takiej kategorii nieruchomości, która nie stanowi własności danej gminy. Nieruchomość oznaczona jako działka nr [...] stanowiła zarówno w dacie podjęcia zaskarżonej uchwały, jak i w dacie wnoszenia skargi, własność M. i J. H. i ta okoliczność wynika także z wpisu w księdze wieczystej (nr [...]). Osoby te także są wpisane jako właściciele działki nr [...] w ewidencji gruntów. Gmina Łukowica nie podjęła żadnych działań celem uzyskania prawa własności odnośnie działki nr [...]. Tak podjęta uchwała stanowi naruszenie zasady legalności i wykracza poza granice upoważnienia ustawowego. W odpowiedzi na skargę Gmina Łukowica wniosła umorzenie postępowania skargowego z powodu jego bezprzedmiotowości. Strona przeciwna nie zaprzeczyła podjęciu zaskarżonej uchwały, jednak w całości zaakceptowała zarzuty zawarte w skardze. Powołując się na art. 54 § 3 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi i możliwość skorzystania z uprawnień autokontroli podniesiono w odpowiedzi na skargę, że Rada Gminy Łukowica podjęła w dniu 27 marca 2017 r. uchwałę nr XXI/126/17 o stwierdzeniu nieważności uchwały Rady Gminy Łukowica z dnia 8 lipca 2010 r. nr XXXIV/192/10 w przedmiocie zaliczenia dróg do kategorii dróg gminnych w części obejmującej § 1 pkt 40 uchwały wraz z załącznikiem nr 40 ustalającej przebieg drogi gminnej na działce nr [...] w miejscowości Przyszowa. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 54 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718, z późn. zm.), dalej w skrócie "P.p.s.a." organ, którego działanie zaskarżono, może w zakresie swojej właściwości uwzględnić skargę w całości do dnia rozpoczęcia rozprawy. W sprawie nie została jeszcze wyznaczona rozprawa, a zatem uwzględnienie skargi nastąpiło w terminie wynikającym z art. 54 § 3 P.p.s.a. Zgodnie z art. 161 § 1 pkt 3 P.p.s.a., sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania, gdy postępowanie z innych przyczyn niż określone w art. 161 § 1 pkt 1 i 2 P.p.s.a. stało się bezprzedmiotowe. Przyczyną taką jest uwzględnienie przez organ, którego działanie zaskarżono, skargi w całości do dnia rozpoczęcia rozprawy. W tej sprawie do chwili rozstrzygnięcia skargi, Rada Gminy Łukowica podjęła uchwałę o unieważnieniu zaskarżonej uchwały obejmującej w całości zakres zaskarżenia w tej sprawie. Sąd w tej sprawie przychyla się do stanowiska, jakie zajął Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 11 października 2016 r. sygn. akt II OSK 2402/15, opub. w LEX nr 2169079 zgodnie z którym rada gminy, działając na podstawie art. 54 § 3 P.p.s.a. w związku z art. 147 § 1 P.p.s.a. może uwzględnić skargę do sądu administracyjnego na własną uchwałę będącą aktem prawa miejscowego i stwierdzić jej nieważność. Podjęta w tym trybie uchwała stanowi odrębny akt prawa miejscowego i podlega ogłoszeniu i kontroli sądu na zasadach ogólnych. Także Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 18 listopada 2014 r. sygn. akt II OSK 2377/14, opub. w LEX nr 1657777 stwierdził, że rada gminy, działając na podstawie art. 54 § 3 P.p.s.a. w związku z art. 147 § 1 P.p.s.a., może uwzględnić skargę do sądu administracyjnego na własną uchwałę będącą aktem prawa miejscowego i stwierdzić jej nieważność. Pogląd przeciwny prowadziłby do wyłączenia możliwości zastosowania art. 54 § 3 P.p.s.a. w przypadkach, gdy przedmiotem skargi jest uchwała rady gminy (analogicznie również rady powiatu, sejmiku województwa) będąca aktem prawa miejscowego, czy też inne uchwały lub akty, których mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6 P.p.s.a. Tak szerokiego wyłączenia zastosowania art. 54 § 3 P.p.s.a. nie można wyprowadzać w drodze wykładni, lecz wymagałoby to wyraźnej regulacji ustawowej. Należy stwierdzić, że w przypadku skorzystania przez organ, którego uchwałę zaskarżono do sądu administracyjnego, z uprawnień autokontrolnych, Sąd nie dokonuje oceny merytorycznej uchwały podjętej w trybie autokontroli, ale zobowiązany jest stwierdzić, czy działając na podstawie art. 54 § 3 P.p.s.a. właściwy organ uwzględnił skargę w całości do dnia rozpoczęcia rozprawy. Taka uchwała podlega bowiem odrębnego zaskarżeniu i w tej sprawie Sąd nie ma kompetencji do oceny legalności uchwały podjętej w trybie autokontroli. Mając powyższe na uwadze należy stwierdzić, że w tej sprawie postępowanie sądowe w niniejszej sprawie stało się więc bezprzedmiotowe, gdyż w wyniku uwzględnienia skargi w całości przez Radę Gminy Łukowiec zaskarżona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego uchwała została w zakresie zaskarżenia wyeliminowana z obrotu prawnego ze skutkiem ex tunc, a w związku z tym przestał istnieć przedmiot zaskarżenia. Z uwagi na powyższe postępowanie sądowe należało umorzyć.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło