III SA/Kr 358/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Kremer Sędziowie WSA Halina Jakubiec WSA Janusz Kasprzycki (spr.) Protokolant Renata Nowak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 listopada 2010 r. sprawy ze skargi B. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 25 lutego 2010 r. nr [...] w przedmiocie zwrotu przez dłużnika alimentacyjnego należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego I. skargę oddala, II. przyznaje od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na rzecz adwokata M. W. - Kancelaria Adwokacka [...] tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu kwotę 240 zł,- (dwieście czterdzieści złotych) podwyższoną o podatek od towarów i usług przewidziany dla tego rodzaju czynności. Zaskarżoną decyzją z dnia 25 lutego 2010 r., znak: [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze, działając na podstawie art. 2 pkt. 3, art. 12 pkt. 10, art. 25, art. 27, art. 28 ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (Dz. U. Nr 1, poz. 7 z późn. zm., zwanej dalej ustawą o pomocy osobom uprawnionym do alimentów) oraz art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity, Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm., zwanej dalej w skrócie – k.p.a.) utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. Organ I instancji – Prezydent Miasta - decyzją z dnia [...] 2009 r. nr [...] ustalił wysokość zobowiązania B. G. jako dłużnika alimentacyjnego z tytułu wypłaconych na podstawie decyzji Prezydenta Miasta z dnia [...] 2008 r., nr [...], świadczeń z funduszu alimentacyjnego na rzecz uprawnionych: A. G., na okres od 1 października 2008 r. do 30 września 2009 r., M. G., na okres od 1 października 2008 r. do 30 września 2009 r., U. G., na okres od 1 października 2008 r. do 30 września 2009 r., na kwotę 6220,85 zł wraz z ustawowymi odsetkami liczonymi do dnia spłaty. W uzasadnieniu tej decyzji organ I instancji wskazał przepisy, na których się oparł wydając przedmiotowe rozstrzygniecie tj. art. 27 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów. Odwołanie od tej decyzji złożył B. G., wnosząc o umorzenie zaległości alimentacyjnych. Podniósł, że nie uchyla się od płacenia alimentów, ale nie jest w stanie regulować ich w całości. Podał, że w okresie od 10 października 2001 r. do 26 maja 2006 r. przebywał w zakładzie karnym. Obecnie cierpi na wiele schorzeń, a jego sytuacja życiowa jest bardzo trudna. Jedynym źródłem dochodu jest zasiłek stały i okresowy, który w ubiegłym roku wynosił 507 zł. Ze względu na stan zdrowie nie jest w stanie pracować. Skarżący podniósł, że egzystuje na granicy ubóstwa i nie jest w stanie spłacać zadłużenia. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, działające jako organ odwoławczy Samorządowe Kolegium Odwoławcze wskazało, że zobowiązano B. G. do zwrotu należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego łącznie z ustawowymi odsetkami liczonymi do dnia spłaty, w terminie do dnia 20 grudnia 2009 r. Dalej wskazano, że Sąd Okręgowy, Wydział Cywilny - Rodzinny, wyrokiem z dnia 10 marca 2005 r., sygn. akt [...], zasądził od B. G. na rzecz A. G., U. G. i M. G. kwotę po 200 zł, miesięcznie, tytułem alimentów. Łącznie 600 zł miesięcznie. Z pisma Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym, z dnia 29 lipca 2008 r., wynika, ze w 2007 r. nie wyegzekwował od dłużnika B. G., na rzecz wierzycielki D. J. – G., żadnej kwoty. Wobec powyższego w dniu [...] 2008 r. Prezydent Miasta wydał skierowaną do D. J. – G., decyzję nr [...], w sprawie ustalenia prawa do świadczenia z funduszu alimentacyjnego. Na mocy tej decyzji przyznał świadczenie z funduszu alimentacyjnego na osoby uprawnione: A. G., na okres od 1 października 2008 r. do 30 września 2009 r. w kwocie 200 zł miesięcznie, M. G., na okres od 1 października 2008 r. do 30 września 2009 r. w kwocie 200 zł miesięcznie, U. G., na okres od 1 października 2008 r. do 30 września 2009 r. w kwocie 200 zł miesięcznie. Kwota zobowiązań B. G. wobec Skarbu Państwa z tytułu wypłaconych w/w osobom uprawnionym do świadczeń z funduszu alimentacyjnego, na podstawie ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, wynosi 6681,36 zł. Natomiast kwota zobowiązań B. G. wobec Skarbu Państwa z tytułu wypłaconych osobom uprawnionym zaliczek alimentacyjnych, na podstawie ustawy z dnia 22 kwietnia 2005 r., o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej, wynosi 13 860 zł. Dalej organ wskazał na regulację art. 27 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów stwierdzając równocześnie, że na B. G. ciąży ustawowy obowiązek spłaty zaległości. Decyzja organu I instancji jest, zatem prawidłowa i należało utrzymać ją w mocy. Organ wskazał ponadto na treść art. 30 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, który daje możliwość umorzenia przez należności dłużnika, bowiem w odwołaniu skarżący wniósł o umorzenie w całości zaległości alimentacyjnych. Wobec treści przepisu art. 30 w/w ustawy organ odwoławczy wskazał, że organ I instancji winien rozpatrzyć wniosek B. G., zawarty w odwołaniu i po przeprowadzeniu stosownego postępowania, wydać w sprawie decyzję administracyjną. Skargę na powyższą decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego złożył B. G., zarzucając organowi błąd w ustaleniach faktycznych i błędną interpretację ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów oraz przepisów k.p.a. Skarżący podniósł, że w decyzji jest informacja dotycząca J. S. zobowiązanego do zwrotu należności z tytuły wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego. Skarżący nie zna tej osoby i nie może ona mieć nic wspólnego ze sprawą. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło jej oddalenie podtrzymując argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje. Stosownie do treści art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., zwanej dalej w skrócie p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, stosując środki określone w ustawie. Kontrola sądu polega na zbadaniu, czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu nie doszło do rażącego naruszenia prawa dającego podstawę do stwierdzenia nieważności, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, naruszenia prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy oraz naruszenia przepisów postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, zgodnie z dyspozycją art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd administracyjny nie rozstrzyga, więc merytorycznie, lecz ocenia zgodność decyzji z przepisami prawa. Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. Materialnoprawną podstawą wydania decyzji w niniejszej sprawie był art. 27 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów. W świetle ust. 1 tego przepisu, w brzmieniu obowiązującym w dacie wydawania zaskarżonej decyzji, "Dłużnik alimentacyjny jest zobowiązany do zwrotu organowi właściwemu wierzyciela należności w wysokości świadczeń wypłaconych z funduszu alimentacyjnego osobie uprawnionej, łącznie z ustawowymi odsetkami." Zgodnie z ust. 2 natomiast: "Organ właściwy wierzyciela wydaje, po zakończeniu okresu świadczeniowego lub po uchyleniu decyzji w sprawie przyznania świadczeń z funduszu alimentacyjnego, decyzję administracyjną w sprawie zwrotu przez dłużnika alimentacyjnego należności z tytułu otrzymanych przez osobę uprawnioną świadczeń z funduszu alimentacyjnego." Analiza powyższych przepisów pozwala na stwierdzenie, że dłużnik alimentacyjny ma obowiązek zwrotu świadczeń wypłaconych z funduszu alimentacyjnego, łącznie z odsetkami (art. 27 ust. 1 ustawy), zaś organ ma obowiązek wydania stosownej decyzji o zwrocie świadczeń w sytuacji, gdy zakończy się okres wypłaty alimentów z funduszu alimentacyjnego lub zostanie uchylona decyzja przyznająca świadczenia z funduszu alimentacyjnego (art. 27 ust. 2 w/w ustawy). Decyzja wydawana w sprawie obciążenia dłużnika alimentacyjnego obowiązkiem zwrotu kwot świadczeń wypłaconych z funduszu alimentacyjnego nie jest, więc decyzją uznaniową. Organ w tego rodzaju postępowaniu zobowiązany jest ustalić czy została wydana decyzja ostateczna o przyznaniu świadczenia z funduszu alimentacyjnego i czy zostały wypłacone świadczenia, a w razie pozytywnych ustaleń w tym zakresie, zobowiązany jest wydać decyzję nakazującą zwrot przez dłużnika alimentacyjnego wypłaconych na rzecz osób uprawnionych świadczeń (por. wyrok WSA w Poznaniu z 23 czerwca 2010 r., sygn. akt II SA/Po 199/10, LEX nr 585370). Skoro w niniejszej sprawie organy obu instancji ustaliły bez wątpliwości fakt wydania ostatecznej decyzji o przyznaniu świadczeń z funduszu alimentacyjnego (decyzja Prezydenta Miasta z [...] 2008 r. nr [...]) oraz fakt wypłaty świadczeń z funduszu alimentacyjnego, to prawidłowe jest stanowisko organów, że zaszły przesłanki do wydania wobec skarżącego decyzji z art. 27 ust. 2 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów. Rację ma też Samorządowe Kolegium Odwoławcze, działające jako organ odwoławczy, że organ I instancji winien, w świetle treści art. 30 ust. 2 ustawy, rozpatrzyć wniosek skarżącego o umorzenie w całości zaległości alimentacyjnych. Podnieść, bowiem należy, że na etapie wydawania decyzji z art. 27 ust. 2 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów organ nie może badać zarówno sytuacji majątkowej zobowiązanego, jak i oceniać potencjalnej możliwości wykonania decyzji (por. wyrok WSA w Poznaniu z 23 czerwca 2010 r., sygn. akt II SA/Po 199/10, LEX nr 585370). Kwestia, zatem umorzenia należności dłużnika z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego, łącznie z odsetkami w całości lub w części, odroczenia terminu płatności albo rozłożenia na raty przy uwzględnieniu sytuacji dochodowej i rodzinnej, jak stanowi wskazany art. 30 ust. 2 ustawy, jest rozstrzygana w odrębnym od przedmiotowego postępowaniu, które kończy decyzja z art. 30 ust. 3 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów. Organy dokonały wobec tego prawidłowych ustaleń okoliczności istotnych dla treści rozstrzygnięcia jak prawidłowej wykładni przepisów ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów. Zarzut skarżącego, że w uzasadnieniu decyzji organu odwoławczego znalazła się "informacja dot. J. S." nie mógł również spowodować uznania kontrolowanej decyzji za obarczonej taką wadą, która by powodowała konieczność jej uchylenia. Istotnie, słusznie zauważył skarżący, że w początkowym fragmencie uzasadnienia decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego znalazła się taka informacja, lecz błędy tej natury, to błędy pisarskie, podlegające sprostowaniu, które nie dotyczą błędnego ustalenia stanu faktycznego, czy też zastosowania określonej normy prawnej. W aktach administracyjnych znajduje się postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] 2010 r., nr [...], którym na podstawie art. 113 k.p.a. sprostowano z urzędu oczywistą omyłkę pisarską w decyzji z dnia 25 lutego 2010 r. w ten sposób, że na stronie pierwszej, w wierszu piętnastym od góry nie powinno być nazwiska "W. S.", natomiast na drugiej stronie w wierszu trzecim od góry zamiast nazwiska" J. S.", winno być: "B. G.". Z procesowego punktu widzenia wskazane postanowienie o sprostowaniu błędów i omyłek w decyzji ma ten skutek, że po jego wydaniu decyzja musi być wykonywana stosownie do treści zgodnej ze sprostowaniem, a w przypadku jej zaskarżenia powinna być również wraz z nim oceniana (por. wyrok NSA z 26 marca 1993 r., I SA 1429/92, publik. w ONSA 1994, Nr 1, poz. 39). Tak też postąpił Sąd w tym przypadku stwierdzając, że zarówno decyzja organu I instancji jak i decyzja organu odwoławczego są zgodne z przepisami prawa, gdyż nie naruszają ani przepisów postępowania administracyjnego w stopniu, który mógłby mieć istotny wpływ na wynik sprawy ani też przepisów prawa materialnego w stopniu, który miał wpływ na wynik sprawy. W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł, jak w punkcie I sentencji wyroku. O kosztach, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie orzekł na podstawie art. 200 w zw. z art. 250 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.) w związku z § 18 ust. 1 pkt 1 lit. "c" rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. z 2002 r. Nr 163, poz. 1348 ze zm.), jak w punkcie II sentencji wyroku.