III SA/Kr 385/11

PostanowienieWSA w Krakowie2012-04-18

Skład orzekający: Piotr Lechowski, Elżbieta Kremer, Halina Jakubiec

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie jest właściwy do rozpoznania skargi na czynność Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w przedmiocie odmowy przyznania pomocy finansowej ze środków Unii Europejskiej w ramach działania "Modernizacja gospodarstw rolnych", jeśli Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa jest podmiotem wdrażającym, a pomoc przyznawana jest na podstawie umowy cywilnoprawnej?
Ratio decidendi
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie stwierdził swoją niewłaściwość do rozpoznania skargi. Uznał, że w przypadku działania "Modernizacja gospodarstw rolnych", gdzie pomoc przyznawana jest na podstawie umowy cywilnoprawnej, a Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa jest podmiotem wdrażającym z siedzibą w Warszawie, właściwym do rozpoznania skargi jest Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie. Sąd podkreślił, że dyrektorzy oddziałów regionalnych Agencji działają jako pełnomocnicy Prezesa Agencji, a nie jako organy administracji publicznej w tym kontekście, a przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego dotyczące właściwości miejscowej organów nie mają zastosowania.
Stan faktyczny
Skarżący J. K. wniósł skargę na czynność Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia 6 lutego 2009 r. odmawiającą przyznania pomocy finansowej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie odrzucił poprzednią skargę, wskazując na powagę rzeczy osądzonej i niewłaściwość sądu. Naczelny Sąd Administracyjny uchylił to postanowienie, wskazując na brak prawomocnego wyroku i potrzebę wyjaśnienia tożsamości sprawy. Sąd pierwszej instancji rozpoznał ponownie sprawę, rozstrzygając kwestię właściwości sądu.
Rozstrzygnięcie
Stwierdzono niewłaściwość Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie i przekazano sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Piotr Lechowski Sędziowie WSA Elżbieta Kremer (spr.) WSA Halina Jakubiec Protokolant Renata Nowak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 kwietnia 2012 r. sprawy ze skargi J. K. na czynność Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia 6 lutego 2009 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania pomocy finansowej ze środków z budżetu Unii Europejskiej postanawia: stwierdzić swą niewłaściwość i przekazać sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie Skarżący J. K. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę na czynność Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia 6 lutego 2009r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania pomocy finansowej ze środków budżetu Unii Europejskiej, w ramach działania "Modernizacja gospodarstw rolnych ". Postanowieniem z dnia 12 maja 2010r. sygn. akt I SA/Kr 325/10 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie odrzucił skargę, między innymi wskazując, że w sprawie zachodzi powaga rzeczy osądzonej. Sąd wskazał na postanowienie Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Warszawie z dnia 16 kwietnia 2010r. sygn. akt V SA/Wa 1572/09 o odrzuceniu skargi J. K., przyjmując, że postanowienie to dotyczyło tej samej sprawy ( tj.pisma z dnia 6 lutego 2009r. nr [...]), a także na postanowienie WSA w Krakowie z dnia 29 marca 2010r. sygn. akt I SA/Kr 1346/09, którym odrzucono skargę J. K. z powodu nie uiszczenia wpisu. Nadto w WSA w Krakowie w uzasadnieniu postanowienia z dnia 12 maja 2010r. sygn. akt I SA/Kr 325/10 wskazał, że właściwym do rozpoznania skargi byłby Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, ale z uwagi, że skarga nie została opłacona niemożliwym było przekazanie sprawy do właściwego Sądu. Naczelny Sąd Administracyjny, po rozpoznaniu skargi kasacyjnej, postanowieniem z dnia 22 grudnia 2010r. sygn. akt II GSK 1442/10 uchylił zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu postanowienia Naczelny Sąd Administracyjny wskazał między innymi, że dla zaistnienia skutku prawomocnego osądzenia sprawy konieczne jest istnienie prawomocnego wyroku, takiej roli nie pełni postanowienie o odrzuceniu skargi, a nadto Sąd pierwszej instancji nie wyjaśnił w dostatecznym stopniu, czy przedmiot objęty wydanymi wcześniej postanowieniami dotyczył tej samej spawy w znaczeniu materialno-prawnym. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, rozpoznając ponownie sprawę zważył co następuję: Zgodnie z art. 171 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, wyrok prawomocny ma powagę rzeczy osądzonej tylko co do tego, co w związku ze skargą stanowiło przedmiot rozstrzygnięcia. Tym samy nie można mówić p powadze rzeczy osądzonej jeżeli orzeczenie sądu ma formę postanowienia, a nie wyroku. Nadto w powołanych postanowieniach przedmiot sprawy nie jest tożsamy z przedmiotem w niniejszej sprawie. Mianowicie postanowienie WSA w Warszawie z dnia 16 kwietnia 2010 sygn.akt V SA/Wa 1572/09 dotyczy skargi J. K. wniesionej na pismo z dnia 25 sierpnia 2009r. nr [...] informujące skarżącego o negatywnym wyniku rozpatrzenia jego wezwania do usunięcia naruszenia prawa z dnia 16 lutego 2009r., wniesionym w związku z pismem z dnia 6 lutego 2009r. odmawiającym skarżącemu przyznania pomocy w ramach działania "Modernizacja gospodarstw rolnych". Mając na uwadze, że skarga do sądu administracyjnego nie przysługuje na odpowiedź na wezwanie do naruszenia prawa, skarga została odrzucona, tym samym przedmiotem tego postępowania nie był akt z dnia 6 lutego 2009r. Z kolei w drugim powołanym postanowieniu WSA w Krakowie z dnia 29 marca 2010r. sygn. akt I SA/Kr 1346/09 , którym odrzucono skargę J. K., albowiem nie został uiszczony wpis, przedmiotem postępowania była skarga zawarta w piśmie skarżącego z dnia 18 lutego 2009r. Natomiast przedmiotem niniejszego postępowania jest czynność Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia 6 lutego 2009r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania pomocy finansowej ze środków budżetu Unii Europejskiej, w ramach działania "Modernizacja gospodarstw rolnych ". W takich okolicznościach podstawową kwestią wymagającą rozstrzygnięcia jest ustalenie który Wojewódzki Sąd Administracyjny jest właściwy do rozpatrzenia skargi. Jak wynika z przepisów art.5 ust.1 pkt 4 w zw. z art. 6 ust.1 pkt 3 ustawy z dnia 7 marca 2007r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich ( Dz.U. Nr 64, poz.427 ze zm.) zadania instytucji zarządzającej w zakresie działania "modernizacja gospodarstw rolnych " wykonuje Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa. Z kolei przepis art.22ust.1 ustawy wprowadza zasadę, że pomoc między innymi w ramach działania "modernizacja gospodarstw" przyznawana jest na podstawie umowy zawieranej pod rygorem nieważności, w formie pisemnej. Z kolei z art.22 ust.3 ustawy wynika, że w przypadku gdy nie są spełnione warunki przyznania pomocy podmiot wdrażający informuje wnioskodawcę, w formie pisemnej, o odmowie jej przyznania z podaniem przyczyn odmowy. Istotna z punktu widzenia niniejszej sprawy jest regulacja zawarta w art.22 ust.2 ustawy, według którego do postępowań w sprawach przyznania pomocy na podstawie umowy , prowadzonych przez podmioty wdrażające nie stosuje się przepisów k.p.a. z wyjątkiem przepisów dotyczących właściwości miejscowej organów, wyłączenia pracowników organu, doręczeń i wezwań, udostępniania akt, a także skarg i wniosków. Wskazania wymaga, że zgodnie z art.7 ust.1 ustawy, to właśnie Agencja jest podmiotem wdrażającym w rozumieniu art.22. W przypadku działań o których mowa w art.5 ust.1 pkt 2-5 ( w tym modernizacja gospodarstw rolnych art.5 ust.1 pkt 4), 7, 9-18 oraz 22 instytucją zarządzającą w zakresie wdrażania działań objętych programem jest Agencja. Dalej z przepisów ustawy wynika, ze pomoc w drodze umowy cywilnoprawnej przyznawana dla określonych działań realizowana jest nie tylko przez Agencję Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, ale tymi podmiotami wdrażającymi mogą być inne jednostki np. samorząd województwa. Mając powyższe na uwadze należy stwierdzić, że użyte w przepisie art.22 ust.2 ustawy sformułowanie iż " do postępowań w sprawach przyznania pomocy na podstawie umowy, prowadzonych przez podmioty wdrażające nie stosuje się przepisów kpa, z wyjątkiem właściwości miejscowej organów ..." ma zastosowanie tylko w odniesieniu do tych podmiotów, którym poza Agencją ustawa nadaje przymiot " podmiotu wdrażającego", ich właściwość może być ustalana na podstawie przepisów k.p.a.. ( tak m.in. w postanowieniu NSA z dnia 16 grudnia 2008r., sygn. akt GZ 321/08 ).W przypadku działania "modernizacja gospodarstw rolnych" instytucją wdrażającą jest Agencja, a pomoc realizowana jest na podstawie umowy cywilnoprawnej. W takim przypadku stroną zawieranej umowy z wnioskodawcą jest Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, mająca status państwowej osoby prawnej, reprezentowana przez organ osoby prawnej jakim jest Prezes Agencji. Prezes Agencji , działając jako organ osoby prawnej, może wykonywać określone czynności faktyczne i prawne osobiście bądź może udzielić określonym podmiotom pełnomocnictwa do dokonywania określonych czynności. Takie pełnomocnictwo może być udzielone np. dyrektorom oddziałów regionalnych, lub innym pracownikom Agencji. W takich przypadkach dyrektor oddziału regionalnego Agencji działa jako pełnomocnik Prezesa Agencji, a nie jako organ administracji. Jak wynika z przepisów ustawy z dnia 7 marca 2007r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich ..., dyrektorzy oddziałów regionalnych, kierownicy biur powiatowych działają jako organy administracji publicznej tylko wówczas, gdy ustawa przyznaje im takie kompetencje w tym kompetencje do wydawania decyzji administracyjnych, z takim rozwiązaniem mamy czynienia w przypadku działań wymienionych w art. 20 ustawy. Konkludując stwierdzić należy, w niniejszej sprawie, w której przedmiotem było działanie – modernizacja gospodarstw rolnych - nie ma podstaw do ustalania właściwości miejscowej organu na podstawie przepisów kpa. Podmiotem wdrażającym, stroną zawieranej umowy jest Agencja jako osoba prawna, z siedzibą w Warszawie, której organem jest Prezes, niezależnie czy określone czynności wykonywane są przez Prezesa osobiście, czy wykonywane są przez pełnomocnika. Mając powyższe na uwadze, należy stwierdzić, że przedmiotowej sprawie sądem właściwym do rozpoznania skargi jest Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie. Zgodnie z art. 59 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( tj. Dz.U z 2012, poz.270) jeżeli do rozpoznania sprawy właściwy jest inny sąd administracyjny, sąd, który stwierdzi swą niewłaściwość, przekaże sprawę właściwemu sądowi administracyjnemu. Mając powyższe na uwadze, postanowiono jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło