III SA/Kr 388/10

WyrokWSA w Krakowie2011-05-10

Skład orzekający: Dorota Dąbek, Barbara Pasternak, Janusz Kasprzycki

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja o zmianie w ewidencji gruntów i budynków, polegająca na wydzieleniu działki ewidencyjnej, może zostać wydana bez precyzyjnego określenia w rozstrzygnięciu stanu prawnego wszystkich nieruchomości wchodzących w skład tej działki oraz czy niedoręczenie decyzji wszystkim stronom postępowania stanowi podstawę do jej uchylenia?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji zostały wydane z naruszeniem przepisów postępowania, które miały istotny wpływ na wynik sprawy. Kluczowe wady to: nieprecyzyjne sformułowanie rozstrzygnięcia, które nie odzwierciedlało stanu faktycznego i prawnego nieruchomości, a także niedoręczenie decyzji ostatecznej wszystkim stronom postępowania. W związku z tym, sąd uchylił obie decyzje.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji o zmianie w ewidencji gruntów i budynków, polegającej na wydzieleniu z działki ewidencyjnej nr 430/2 nowych działek. Skarżący zarzucił niezgodność decyzji z rzeczywistym stanem prawnym, wadliwość dokumentów własnościowych oraz naruszenie zasad postępowania. Organy administracji utrzymywały w mocy decyzję, wskazując na zgodność z dokumentacją geodezyjno-prawną i przepisami.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, orzeczono, że uchylone decyzje nie mogą być wykonane, zasądzono zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Dąbek Sędziowie WSA Barbara Pasternak (spr.) WSA Janusz Kasprzycki Protokolant Ewelina Kalita po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 maja 2011 r. sprawy ze skargi A. B. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia 15 marca 2010 r. nr [...] w przedmiocie zmiany w ewidencji gruntów I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, II. orzeka, że uchylone decyzje nie mogą być wykonane, III. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego na rzecz skarżącego A. B. kwotę 200,00 zł (słownie: dwieście złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania. Prezydent Miasta decyzją z dnia [...] 2009r. znak: [...], wydaną na podstawie art. 7d pkt 1, art. 20 ust. 1, art. 21 ust. 1 i art. 22 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 17 maja 1989r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2005r. Nr 240, poz. 2027), § 2 ust. 2 pkt 2, § 9 ust. 1 i 2 pkt 2, § 36 pkt 5, § 45 ust. 1, § 46 ust. 1 i § 47 ust. 3 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. Nr 38, poz. 454) i art. 104 kpa, orzekł z urzędu o ujawnieniu w operacie ewidencji gruntów i budynków dla obrębu nr 8 jedn. ewid. A zmiany polegającej na wydzieleniu z działki ewidencyjnej nr 430/2 o pow. 0.1960 ha nieruchomości objętej księgą wieczystą nr [...], w wyniku czego powstały nowe działki ewidencyjne : nr 430/3 o pow. 0.0738 ha objęta księgą wieczystą nr [...], nr 430/4 o pow. 0.0244 ha objęta księgą wieczystą Spis l B oraz nr 430/5 o pow. 0.0978 ha objęta księgą wieczystą nr [...], [...], zgodnie z mapą uzupełniającą wraz z wykazem zmian, sporządzoną w dniu 25 czerwca 2009r. nr ks. rob. [...] przez geodetę uprawnionego E. E., przyjętą do ewidencji państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego w dniu 2 listopada 2009r. nr [...]. W uzasadnieniu organ l instancji podał, że Kierownik Oddziału w Wydziale Geodezji Urzędu Miasta pismem z dnia 10 listopada 2009r. wystąpił o ujawnienie z urzędu w operacie ewidencji gruntów i budynków dla obrębu 8 jedn. ewid. A zmiany polegającej na wydzieleniu z działki ewidencyjnej nr 430/2 nieruchomości objętej księgą wieczystą nr [...]. Zawiadomiono wszystkie strony, lecz w ustalonym czasie żadna z nich nie złożyła zastrzeżeń. Następnie na podstawie danych prawno - geodezyjnych ustalono, iż faktycznie w działce ewidencyjnej nr 430/2 o pow. 0.1960 ha położonej w obr. 8 jedn. ewid. A (ulica C) połączone są różne własności, w tym: 1) objęta księgą wieczystą nr [...], składające się z l.kat. 26/31 o pow. 0.0238 ha i l.kat. 25/2 o pow. 0.0500 ha b.gm.kat. B, stanowiące własność A. B. s. L. i M., A. M. B., E. H. G., L. M. G., E. Ł. C., R. J. G., R. H. K., K. A. K., I. M. C., A. T. S., W. K. M., G. P. M., J. K. D.; 2) objęta księgą wieczystą Spis l B, składające się z l.kat. 597/1 o pow. 0.0244 ha b.gm.kat. B, stanowiące własność Skarbu Państwa w całości; 3) objęta księgą wieczystą nr [...] i nr [...] stanowiące własność osób fizycznych i Gminy. Prezydent wskazał, że podstawę dokonania zmian w operacie ewidencji gruntów i budynków stanowiły materiały prawno - geodezyjne: mapa ewidencji gruntów dla obr. 8 jedn. ewid. A, dane numeryczne, mapa katastralna b.gm.kat. B, wykazy zmian gruntowych (równoważniki) oraz przedłożone dokumenty własności w postaci wypisów z ksiąg wieczystych oraz postanowień sądu. Ustalono, że obecnie parcelom katastralnym l.kat. 26/31 i 25/2 b.gm.kat. B odpowiada działka ewidencyjna nr 430/3 obr. 8 jedn. ewid. A, a parceli katastralnej l.kat. 597/1 b.gm.kat. B odpowiada działka ewidencyjna nr 430/4 obr. 8 jedn. ewid. A. W działce nr 430/5 obr. 8 j. ewid. A nadal połączone są różne własności i dlatego działka ta podlegać będzie dalszej regulacji. Organ l instancji uznał, że w opisanym stanie działek rozstrzygnięcie zawarte w decyzji pozwoli na częściowe doprowadzenie zapisów w ewidencji do zgodności z przepisami rozporządzenia, zwłaszcza w zakresie prawnej definicji działki. Odwołanie od powyższej decyzji złożył A. B., wnosząc o jej uchylenie, oraz wnioskując o dopuszczenie do udziału w sprawie prokuratora stosownie do art. 183 § 2 kpa. Odwołujący się dołączył kopię wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Ośrodek Zamiejscowy w Krakowie z 17 stycznia 1989r. sygn. akt. SA/Kr 1197/88 w przedmiocie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości oznaczonej jako działka ewidencyjna nr 210/1 o powierzchni 2,8967 ha wraz z zabudowaniami określonej jako D. W uzasadnieniu odwołania podniesiono, że zaskarżona decyzja niezgodna jest z rzeczywistym stanem prawnym sprawy, narusza art. 7, 8, i 9 kpa, zasadę prawdy obiektywnej i zasadę zaufania obywatela do organów państwa. Zdaniem odwołującego się nie było prawdziwe zawarte w uzasadnieniu decyzji, stwierdzenie, że "w ustalonym czasie żadna ze stron nie złożyła zastrzeżeń". Odwołujący się podniósł, że dwukrotnie był w Wydziale Geodezji, próbował opowiedzieć makabryczne przejścia z UB, lecz nikt nie chciał go wysłuchać i nie spisał notatki służbowej w tej sprawie. Ponadto zarzucił, że wyodrębniona własność Skarbu Państwa, osób fizycznych i Gminy nie odpowiadają prawdzie, gdyż Gmina nie nabyła skutecznie praw właścicielskich do nieruchomości, a to dlatego, iż orzeczenie o wywłaszczeniu jest z mocy samego prawa nieważne, gdyż skierowane zostało wówczas do S. Z. - właściciela w 45 % przedmiotowych nieruchomości, a zmarłego 5 lipca 1949r. Również akt notarialny nabycia w 55 % własności dokonany w trybie art. 6 ustawy wywłaszczeniowej z 12 marca 1958r. o zasadach i trybie wywłaszczenia nieruchomości został zdaniem odwołującego się sfałszowany przez Skarb Państwa i PBN i jest nieważny. Wojewódzki Inspektor Geodezyjnego i Kartograficznego decyzją z dnia 15 marca 2010r. znak: [...], wydaną podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa oraz art. 7b ust. 2 pkt 2 ustawy z 17 maja 1989r. Prawo geodezyjne i kartograficzne, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Organ odwoławczy przedstawił ustalenia dokonane w sprawie, wskazując, że: - dokumentacja geodezyjne - prawna wykonana przez geodetę uprawnionego jednoznacznie określa przebieg granic dla nowopowstałych działek nr 430/3. 430/4, 430/5. powstałych w wyniku odtworzenia przebiegu granic parcel katastralnych w oparciu o materiały źródłowe (mapa katastralna b. gm. kat. B, plan sytuacyjny podziału gruntów realności LWH 579 B wykonany przez mierniczego przysięgłego inż. M. F. z 25 sierpnia 1932r. Lks.zam. [...]); - wykaz synchronizacyjny opracowany dla nieruchomości (parcela l.kat 26/31 o pow. 0,0238 i parcela l.kat. 25/2 o pow.0,0500 ha odpowiadają działce ewidencyjnej nr 430/3 o pow. 0,0738 ha obr. 8 A objętych księgą wieczystą nr [...], stanowiących własność A. B. s. L. i M. w 30/100 częściach, J. G. s. J. i K. i L. G. c. R. i S. na zasadach wspólności małżeńskiej w 25/100 częściach, S. Z. w 45/100 częściach oraz dla nieruchomości parcela l.kat. 597/1 o pow. 0,0244 ha odpowiada działce 430/4 o pow. 0,0244 ha obr. 8 A objętej Spisem l B); - działka 430/5 obr. 8 A w dalszym ciągu ma nieuregulowany stan prawny, gdyż zawarte są w niej nieruchomości objęte księgą wieczystą nr [...] (własność A. B. w 30/100 częściach, J. G. i L. G. na zasadach wspólności małżeńskiej w 25/100 częściach, S. Z. w 45/100 ) i [...] (własność Gminy); - spadek po J. G. nabyła w całości żona L. G. (postanowienie Sądu Powiatowego, Wydział II Nieprocesowy z 18 listopada 1971 r. sygn. akt [...]); - spadek po L. G. nabyły dzieci: córka K. B. w 1/2 części i syn J. G. w 1/2 części (postanowienie Sądu Rejonowego, Wydział l Cywilny z 25 lipca 1975r. sygn. akt [...]); - spadek po J. M. G. nabyli: żona E. H. G. w 1/4 części, córka L. M. G. w 1/4 części, córka E. Ł. C. w 1/4 części i syn R. J. G. w 1/4 części (postanowienie Sądu Rejonowego Wydział l Cywilny z 9 grudnia 2004r. sygn. akt [...]); - spadek po S. Z. nabyli: brat A. Z. w 1/4 części, siostra H. E. z d. Z.. w % części, siostrzenica Z. S. z d. L. w 1/4 części, bratanica K. M. M. z d. Z. w 1/4 części (postanowienie Sądu Rejonowego, Wydział l Cywilny z 21 sierpnia 1987r. sygn. akt [...]); - spadek po A. Z. nabyli: żona A. Z. z d. K. w 2/8 częściach, córka M. B. Z. w 3/8 częściach, córka A. J. K. z d. Z. w 3/8 częściach; - spadek po A. Z. z d. K. nabyli: córka M. B. Z. w 1/2 części i córka A. J. K. z d. Z. w 1/2 części; - spadek po M. B. Z. c. A. i A. nabyła w całości siostra A. J. K. z d. Z.; - spadek po A. J. K. z d. Z. nabyli: syn R. H. K. w 1/2 części i syn K. A. K. w 1/2 części; - spadek po H. E. z d. Z. nabyli: M. B. Z. w 1/6 części, A. J. K. z d. Z. w 1/6 części, K.a M. z d. Z. w 2/6 częściach, I. M. C. z d. S. w 1/6 części, A. T. S. w 1/6 części; - spadek po Z. S. z d. L. nabyli : córka I. M. C. z d. S. w 1/2 części i syn A. T. S. w 1/2 części (postanowienie Sądu Rejonowego, Wydział l Cywilny z 18 września 1987r. sygn. akt [...]); - spadek po K. M. M. c. K. i J. nabyli: syn W. K. M. w 1/4 części, córka L. M. M. w 1/4 części, córka G. P. M. z d. M. w 1/4 części, córka J. K. D. z d. M. w 1/4 części (postanowienie Sądu Rejonowego, Wydział l Cywilny z 16 października 2002r. sygn. akt [...]); - spadek po A. T. S. na podstawie testamentu notarialnego z dnia 3 lutego 1995r. nabyła w całości żona I. A. S. (postanowienie Sądu Rejonowego, Wydział l Cywilny z dnia 6 lipca 2000r); - spadek po I. A. S. na podstawie ustawy nabyła w całości córka J. M. S. – J. (postanowienie Sądu Rejonowego, Wydział l Cywilny z 13 grudnia 2000r. sygn. akt [...]). Zdaniem organu odwoławczego, zarzut A. B., że zaskarżona decyzja była niezgodna z rzeczywistym stanem prawnym nie znajdował potwierdzenia w zgromadzonych materiałach dowodowych. Organ wskazał, że podjęte z urzędu postępowanie ewidencyjne dotyczyło wprowadzenia zmian przedmiotowych w operacie ewidencji gruntów i budynków dla obrębu 8, jednostka ewidencyjna A w zakresie działki o nieuregulowanym stanie prawnym (stanowiącej drogę), oznaczonej numerem 430/2 (ul. C), natomiast nie obejmowało działek ewidencyjnych działki 210/1 obr. 8 A określanych jako D, co do których A. B. kwestionował stan prawny ujawniony w księdze wieczystej [...] na rzecz Gminy. Organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z operatem pomiarowym z 2 listopada 2009r. wyodrębniono nieruchomości o jednorodnym stanie prawnym ujawnionym w księgach wieczystych, tj. działkę ewidencyjną 430/3 oraz działkę nr 430/4, natomiast działka 430/5 o nieuregulowanym stanie prawnym będzie podlegać dalszej regulacji. WINGiK wyjaśnił, że dopiero dla wyodrębnionych działek 430/3 i 430/4 o jednorodnym stanie prawnym organ prowadzący ewidencję gruntów i budynków, na podstawie udokumentowanego zgłoszenia zmiany wprowadzi zmianę podmiotową do rejestru gruntów w odpowiednich jednostkach rejestrowych. W ocenie organu odwoławczego podniesiony przez A. B. zarzut, że organ l instancji nie spisał notatki służbowej ani też nie próbował wysłuchać skarżącego, nie wpłynął na treść orzeczenia. WINGiK uznał, że wniosek A. B. o dopuszczenie do udziału w sprawie prokuratora był bezzasadny, jednakże przesłał swoją decyzję do Prokuratora. Organ odwoławczy podkreślił, że Prezydent był związany pismem z dnia 10 listopada 2009r. o wprowadzeniu zmiany przedmiotowej i wydał zasad na decyzję. Skargę na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego wniósł A. B. W uzasadnieniu skargi powtórzono zarzuty zawarte w odwołaniu od decyzji organu l instancji, szczegółowo opisując nieprawidłowości związane z wywłaszczeniem oraz zmianami prawnymi przedmiotowych nieruchomości, które w ocenie skarżącego wskazują na wadliwość decyzji WINGiK. W odpowiedzi na skargę WINGiK wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Skarżący w kolejnym piśmie procesowym, wniósł o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji na podstawie art. 145 § 2 ppsa, zarzucając, że odpowiedź na skargę pomija i nie odpowiada na zgłoszone przez skarżącego zarzuty, podaje i przywołuje fakty i twierdzenia niezgodne z prawdą, co narusza art. 7 kpa, a także zawiera wewnętrznie sprzeczne stwierdzenia fałszujące rzeczywistość i bez żadnego uzasadnienia stwierdza autorytarnie zgodność z prawem zaskarżonej decyzji. Skarżący zarzucił organowi odwoławczemu, że nie zachował tożsamości przedmiotowej sprawy, ponieważ zespół pałacowe - parkowy znany jako D obejmuje działki oznaczone nr 206/7, 208/3 i 208/2 obręb 8 A i nieruchomość ta ujawniona jest w księgach wieczystych prowadzonych przez Sąd Rejonowy pod nr [...], a ponadto nieruchomość pałacowe - parkowa D położona jest przy ul. E. Natomiast działka nr 430/5 Obręb 8 A objęta księgą wieczystą nr [...] i [...] położona jest przy ul C, a więc są to całkiem inne nieruchomości. Skarżący zarzucił organom administracji przewlekłość postępowania oraz naruszanie podstawowych zasad postępowania administracyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje : Stosownie do treści art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sadów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) dalej w skrócie p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, stosując środki określone w ustawie. Kontrola sądu polega na zbadaniu, czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa dającego podstawę do stwierdzenia nieważności, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, naruszenia przepisów prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, oraz naruszenia przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W sprawowaniu kontroli Sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną - zgodnie z dyspozycją art. 134 § 1 p.p.s.a. Skargę należało uznać za zasadną, aczkolwiek z innych przyczyn, niż wynikające z podnoszonych w niej zarzutów. Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji sąd stwierdził, że wydana ona została z naruszeniem przepisów prawa procesowego, skutkującym wyeliminowaniem jej z obrotu prawnego na podstawie przepisu art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c) i lit. b) p.p.s.a., natomiast poprzedzająca ją decyzja wymagała uchylenia na podstawie art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c) p.p.s.a. Na wstępie przypomnienia wymaga, że składniki decyzji administracyjnej, stanowiące zarazem o jej prawidłowości określone zostały w przepisie art. 107 § 1 kpa. W literaturze przedmiotu podnosi się, że niektóre z owych składników są bardziej istotne od pozostałych i ich brak powodować będzie pozbawienie pisemnego aktu charakteru decyzji administracyjnej, (por. G.Łaszczyca, Cz. Martysz, A. Matan: Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz, tom II. komentarz do art. 107 kpa, Cz. Martysz, LEX, 2010, wyd. III, J. Borkowski [w:] B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz, Wyd. C.H. Beck Warszawa 2008 r. 9 wydanie, kom. do art. 107 ustawy). Jak stwierdził NSA w wyroku z dnia 20. 07. 1981 r. SA 1163/81 (OSPiKA nr 9-10/1982, póz. 169), w przypadku naruszeń formy prawnej, jako minimum elementów traktuje się cztery składniki: określenie autora, adresata, rozstrzygnięcie i podpis osoby reprezentującej organ. Jednym więc z elementów, bez których decyzja nie może istnieć jest rozstrzygnięcie jako element związany z przedmiotem postępowania, zwane "rdzeniem decyzji administracyjnej". Stanowi ono o ustaleniu prawa, usunięciu sporu co do niego, czy też jego tworzeniu na rzecz określonych podmiotów. Jak stwierdził Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 17 marca 2006 r. II OSK 646/05 (teza nr 2), LEX nr 19831) : "Osnowa decyzji jest jednym z najistotniejszych elementów decyzji administracyjnej. Osnowa decyzji jest bowiem jej kwintesencją, wyraża bowiem rezultat stosowania normy prawa materialnego do konkretnego wypadku, w kontekście konkretnych okoliczności faktycznych i materiału dowodowego. Ma zatem zawsze charakter rozstrzygnięcia przesądzającego o istocie sprawy, o udzielonym stronie uprawnieniu względnie nałożeniu obowiązku". W wyroku z dnia 22 stycznia 2009 r. II OSK 1923/07 Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził (teza nr 1, LEX nr 478303): "Rozstrzygniecie, zwane także osnową lub sentencją decyzji, powinno być sformułowane jasno i precyzyjnie, aby było zrozumiałe dla stron bez uzasadnienia, które nie zawsze musi być składnikiem decyzji. Decyzja organu administracji nakładająca na stronę postępowania administracyjnego obowiązek określonego zachowania powinna ten obowiązek wyrażać precyzyjnie, bez niedomówień i możliwości różnej interpretacji". W stanie faktycznym i prawnym kontrolowanej sprawy przytoczyć należy także wyrok WSA w Warszawie z dnia 2 grudnia 2005 r. , l SA/Wa 264/05 (LEX nr 189831), w którym Sąd stwierdził :"W przypadku zaistnienia sprzeczności pomiędzy osnową decyzji a uzasadnieniem, pierwszeństwo należy dać osnowie". Na szczególne podkreślenie w niniejszej sprawie zasługuje fragment przytoczonej wyżej tezy wyroku NSA II OSK 646/05, z którego wynika konieczność zgodności treści rozstrzygnięcia z konkretnymi okolicznościami faktycznymi sprawy i materiałem dowodowym. Postępowanie zakończone zaskarżoną decyzją toczyło się na podstawie przepisów ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (t.j. Dz.U. z 2005r. Nr 240, poz. 2027) zwanej dalej Pgik, oraz rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz.U. z 2001 r. Nr 38, po. 454) zwanego dalej rozporządzeniem i miało na celu aktualizację operatu ewidencji gruntów i budynków, poprzez wprowadzenie zmiany przedmiotowej dotyczącej działki ewidencyjnej nr 420/2, jedn. ewid. A, obr. 8. Zgodnie z treścią § 9 rozporządzenia : "Działkę ewidencyjną stanowi ciągły obszar gruntu, położony w granicach jednego obrębu, jednorodny pod względem prawnym, wydzielony z otoczenia za pomocą linii granicznych". Jednorodność pod względem prawnym oznacza, że obszar gruntu stanowiący działkę ewidencyjną stanowi przedmiot własności tej samej osoby, lub współwłasności tych samych osób. Jedną działkę ewidencyjną mogą stanowić zatem wyłącznie działki jednorodne fizycznie, tzn. stanowiące ciągły obszar gruntu, oraz jednorodne prawnie. Jak wynika ze zgromadzonych przez organ l instancji dowodów - w skład działki ewidencyjnej Nr 420/2, jedn. ewid. A, obr. 8 wchodzą nieruchomości objęte: 1. księgą wieczystą Nr [...] obejmującą parcele l.kat 25/2, l.kat. 26/15 i l.kat. 26/16, stanowiące współwłasność osób fizycznych, 2. księgą wieczystą [...] obejmującą parcele l.kat 24/2 i l.kat. 599/4, stanowiące współwłasność osób fizycznych - tych samych i o identycznych udziałach jak w [...], 3. księgą wieczystą Spis l B obejmującą parcelę l.kat. 597, jak wynika z wpisu w dziale B: Dobro Publiczne, 4. księgą wieczystą [...] obejmującą działki ewid. nr 206/1, 210/1, 208/1 obr.1 stanowiące własność Gminy. W świetle powyższego stwierdzić należy, że działka ewidencyjna nr 420/2 nie spełnia kryterium działki ewidencyjnej z powodu braku przymiotu jednorodności prawnej. Postępowanie mające na celu doprowadzenie do zgodności z treścią § 9 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków było więc uzasadnione stanem prawnym działki 430/2. Było ono także zgodne z podstawową funkcją katastru nieruchomości, którą stanowi systematyczne rejestrowanie danych przedmiotowych i podmiotowych dotyczących wyodrębnionych działek gruntowych i wynikający z tej funkcji obowiązek utrzymywania w stanie aktualności jednolitego dla kraju, uporządkowanego zbioru informacji o gruntach budynkach i lokalach, ich właścicielach i innych osobach fizycznych i prawnych władających tymi gruntami, budynkami i lokalami w sposób umożliwiający ich udostępnianie, co wynika z przepisów art. 2 ust. 8, art. 20 Pgik, art. 22 ust. 2, art. 23 Pgik, oraz § 44 ust. 2 rozporządzenia. Zgodnie z treścią § 46 ust. 1 rozporządzenia, dane zawarte w ewidencji podlegają aktualizacji z urzędu lub na wniosek osób, organów i jednostek organizacyjnych, o których mowa w § 10 i 11. Ust. 2 pkt. 2 tego przepisu stanowi, że z urzędu wprowadza się zmiany wynikające z opracowań geodezyjnych i kartograficznych, przyjętych do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, zawierających wykazy zmian danych ewidencyjnych. W przypadku gdy aktualizacja operatu ewidencyjnego wymaga wyjaśnień zainteresowanych lub uzyskania dodatkowych dowodów, starosta przeprowadza w sprawie tej aktualizacji postępowanie administracyjne lub stosuje art. 22 ust. 3 ustawy - co wynika z § 47 ust. 3 rozporządzenia. Powyższe przepisy rozporządzenia stanowiły (m.in.) podstawę prawną kontrolowanego w niniejszej sprawie aktu. W sprawie sporządzone zostało opracowanie geodezyjno-kartograficzne - mapa uzupełniająca wraz z wykazem zmian, sporządzona 25 czerwca 2009 roku Nr ks. rob. [...], przez geodetę uprawnionego mgr inż. E. E., przyjęta do ewidencji państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego w dniu 2 listopada 2009 r. za Nr [...]. Aktualizacja operatu wymagała uzyskania dodatkowych dowodów, które zostały przez organy zebrane w sposób zgodny z zasadami wynikającymi z art. 7 i 77 kpa. W szczególności konieczne było ustalenie - stosownie do wskazanych przepisów kpa i wynikających z tego aktu reguł dowodowych, aktualnych współwłaścicieli działki ewid. 420/2 celem prawidłowego ustalenia kręgu stron postępowania. Również stosownie do obowiązującej organ prowadzący ewidencję zasady aktualności ustalenie to było niezbędne celem uwidocznienia danych aktualnych w zakresie dotyczącym podmiotowych danych ewidencyjnych. Obowiązek stosowania przepisów kodeksu postępowania administracyjnego w przypadku stwierdzenia przez organ konieczności uzyskania dodatkowych dowodów, lub wyjaśnień zainteresowanych wynika bezpośrednio z § 47 ust. 3 rozporządzenia. Stwierdzić należy, że w powyższym zakresie postępowanie przeprowadzone zostało w sposób nie naruszający przepisów ustawy Pgik, rozporządzenia, oraz kodeksu postępowania administracyjnego. Podkreślenia wymaga jednak, że skoro w sprawie zachodził obowiązek stosowania kpa, to organy miały również przestrzegać przedstawionych zasad wynikających z treści art. 107 § 1 kpa, dotyczących konieczności wydania rozstrzygnięcia zgodnego z konkretnymi okolicznościami faktycznymi sprawy i materiałem dowodowym. Skoro bowiem to właśnie rozstrzygniecie jest elementem obrazującym rezultat zastosowania normy prawa materialnego i przesądza o istocie sprawy, a w razie sprzeczności z treścią uzasadnienia podjętego przez organ aktu to ono ma decydujące znaczenie dla ustalenia skutków stosowania prawa, zasady dotyczące formułowania rozstrzygnięcia, wynikające z ugruntowanego w tym zakresie orzecznictwa, winny być bezwzględnie przestrzegane. Analiza rozstrzygnięcia wydanego przez organ pierwszej instancji i utrzymanego w mocy przez Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego prowadzi do uznania, że zostało ono wydane z naruszeniem art. 107 § 1 kpa. Rozstrzygnięcie jest niezgodne ze stanem faktycznym sprawy, jak również nie wyraża rezultatu zastosowania normy prawa materialnego, tj. § 9 ust. 1 i 2 pkt. 2 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków do tego stanu faktycznego. Jest sformułowane nieprecyzyjnie. Po pierwsze żaden z dowodów, na których oparł się organ orzekając o wprowadzeniu zmian w operacie ewidencji gruntów i budynków nie wskazuje, aby w skład działki ewidencyjnej nr 420/2 wchodziła nieruchomość objęta księgą wieczystą Nr [...]. Okoliczność ta nie wynika ani z treści opracowania geodezyjno-kartograficznego [...], przyjętego do ewidencji państwowego zasobu geodezyjne i kartograficznego, ani z dokumentów stanowiących podstawę ustaleń stanu prawnego działki 430/2, tj. z poświadczeń z odpowiednich ksiąg wieczystych obejmujących poszczególne nieruchomości wchodzące w skład przedmiotowej działki. Po drugie, sformułowanie rozstrzygnięcia w sprawie mającej za podstawę prawną przepis § 9 rozporządzenia powinno zawierać taki opis stanu prawnego działki, który obrazuje, iż stan ten jest sprzeczny z definicją zawartą w tym przepisie. Z opisu tego powinien jasno wynikać brak jednorodności prawnej obszaru stanowiącego działkę ewidencyjną. Tylko bowiem w takim przypadku dopuszczalne i konieczne jest doprowadzenie do zgodności z definicją działki ewidencyjnej wynikającą z § 9, w drodze wprowadzenia zmiany w ewidencji polegającej na wyodrębnieniu z działki niejednorodnej obszarów gruntu jednorodnych pod względem prawnym. Zatem prawidłowe rozstrzygnięcie w kontrolowanej sprawie powinno zawierać nie tylko numer działki ewidencyjnej - tj. 430/2, ale także wskazywać numery ksiąg wieczystych obejmujących nieruchomości wchodzące w skład tej działki. Z takiego dopiero sformułowania rozstrzygnięcia adresat decyzji odczytać może zasadność zastosowania przepisu § 9 rozporządzenia, tj. konieczność wydzielenia obszarów jednorodnych pod względem prawnym. Opisu takiego brak w kontrolowanym rozstrzygnięciu, co powoduje, iż nie wynika z niego, że działka 430/2 jest niejednorodna pod względem prawnym, nadto jak już wyżej wskazano rozstrzygnięcie wskazuje na nieruchomość nie będącą w ogóle przedmiotem postępowania, tj. objętą księgą wieczystą [...]. Powyższe naruszenie przepisu art. 107 § 1 kpa jest naruszeniem mającym istotny wpływ na wynik postępowania, ponieważ dotyczy tak istotnego elementu, jak opis działki objętej zmianą przedmiotową, zawarty w rozstrzygnięciu decyzji. Wady tej nie dostrzegł organ drugiej instancji, utrzymując w mocy zaskarżoną decyzję, co stanowi o naruszeniu przepisu art. 107 § 1 kpa mającym wpływ na wynik sprawy także przez ten organ. Podkreślenia wymaga przy tym, że zmiana taka nie może wynikać tylko z treści operatu przyjętego do ewidencji państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, bowiem operat taki - w niniejszej sprawie "Dokumentacja geodezyjno-prawna Rozdzielenie ciał hipotecznych dla dz. 430/2" nie jest decyzją administracyjną i nie stanowił w tej sprawie rozstrzygnięcia, a jedynie podstawę jego wydania. Powyższa wada nie jest jedyną, która świadczy o wadliwości zaskarżonej decyzji skutkującej wyeliminowaniem jej z obrotu prawnego. Jak wynika bowiem z przedstawionych akt administracyjnych, decyzja ostateczna kończąca postępowanie administracyjne, nie została doręczona uczestnikom postępowania : K. A. K. oraz R. H. K., na skutek wadliwego działania organu polegającego na błędnym skierowaniu przesyłek ją zawierających. Niewątpliwie niedoręczenie stronie ostatecznej decyzji kończącej postępowanie w sprawie jest przypadkiem stanowiącym pozbawienie strony udziału w postępowaniu (tak B. Adamiak [w:] B. Adamiak, J. Borkowski Kodeks postępowania administracyjnego Komentarz, 9. wydanie, Wyd. C.H. Beck Warszawa 2008 komentarz do art. 145 ustawy, wyrok WSA w Gdańsku z dnia 17 kwietnia 2008 r. II SA/Gd 129/08 (LEX nr 5518776). Sąd rozpoznający sprawę podziela pogląd wyrażony przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 2 września 2009 r., l OSK 1220/08 (LEX nr 594967) wraz z przytoczoną tam argumentacją. Zgodnie z tym poglądem (popartym innymi wyrokami NSA i SN, oraz poglądami w literaturze przedmiotu - por. uzasadnienie tegoż wyroku) :"Dla konieczności zastosowania art. 145 § 1 pkt. 1 lit, b p.p.s.a. nie ma znaczenia, czy strona, która nie brała czynnego udziału w postępowaniu administracyjnym złożyła wniosek o jego wznowienie, ani też okoliczność, czy strona pozbawiona możliwości czynnego udziału w postępowaniu administracyjnym zaskarżyła decyzje kończąca to postępowanie do sadu administracyjnego. W każdym bowiem przypadku sad powinien uwzględnić wystąpienie przesłanki stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania – także tej, o której mowa w art. 145 § 1 pkt 4 kpa. Wynika to wprost z art. 145 § 1 pkt. 1 lit, b p.p.s.a." Nie mogły natomiast odnieść pożądanego przez skarżącego rezultatu zarzuty zawarte w skardze, rozwinięte w piśmie procesowym z dnia 25. 05. 2010r. Przedmiotem postępowania zakończonego zaskarżoną decyzją nie była ocena zgodności z prawem decyzji wywłaszczeniowej dotyczącej nieruchomości wchodzącej w skład zabytkowego zespołu D i późniejszych rozstrzygnięć ingerujących w jej treść i przedmiot ( wyrok NSA z 22. 10. 2009 r. l OSK 55/09, k. 114-126 akt adm), ani też późniejszej decyzji komunalizacyjnej. Zgodnie z art. 2 pkt. 8 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne, ewidencja gruntów i budynków jest jednolitym dla kraju, systematycznie aktualizowanym zbiorem informacji o gruntach, budynkach i lokalach, ich właścicielach oraz innych osobach fizycznych lub prawnych władających tymi gruntami, budynkami lub lokalami. Obejmuje ona informacje przedmiotowe i podmiotowe dotyczące gruntów, budynków i lokali (art. 20, art. 22, art. 24 ustawy). Organy ewidencyjne, prowadząc ewidencję gruntów rejestrują stany prawne w oparciu o dokumenty określone w przepisach rozporządzenia i nie rozstrzygają samodzielnie w kwestii uprawnień objętych tymi dokumentami. Jak stwierdził NSA w wyroku z dnia 4 stycznia 2011 r. l OSK 389/10 (LEX nr 7452217, teza nr 1) : "Ewidencja gruntów jest tylko zbiorem informacji, a rejestr ewidencji gruntów jest wyłącznie odzwierciedleniem danych wynikających z przedłożonych organowi dokumentów i stad też ma on charakter deklaratoryjny, a nie konstytutywny". Teza powyższa jest kontynuacją bogatego, jednolitego w kwestii roli i charakteru prawnego zapisów ewidencji gruntów i budynków orzecznictwa NSA i wojewódzkich sądów administracyjnych, zbędne jest zatem przytaczanie w tym miejscu dalszych rozstrzygnięć sądowych dla poparcia poglądu w niej zaprezentowanego. Zatem zarzut skargi, iż zapadła decyzja Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego stanowi dalsze "odkładanie w nieskończoność" uregulowania stanu prawnego przedmiotowej nieruchomości jest bezprzedmiotowy, skoro organy ewidencyjne nie dokonują regulacji stanów prawnych, a jedynie ich rejestracji. Ponownie rozpatrując sprawę, organy będą miały na względzie obowiązek wynikający z art. 107 § 1 kpa- tj. prawidłowego i wynikającego ze stanu faktycznego sprawy, oraz z regulacji zawartej w § 9 rozporządzenia, sformułowania rozstrzygnięcia w sposób nie budzący wątpliwości, w szczególności w zakresie opisu działki 430/3 wynikającego ze zgromadzonych w sprawie dowodów, a także respektowania praw przysługujących wszystkim stronom, poprzez zapewnienie im udziału we wszystkich czynnościach postępowania administracyjnego. Skoro jak wykazano wyżej, zaskarżona decyzja i decyzja organu pierwszej instancji zostały wydane z naruszeniem przepisów postępowania (art. 107 § 1 kpa) nie tylko mogącym, lecz mającym wpływ na wynik sprawy, oraz z naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, to na podstawie przepisu art. 145 § 1 pkt. 1 lit. b i lit. c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi należało orzec jak w pkt. l sentencji. Wobec uwzględnienia skargi, na podstawie art. 152 p.p.s.a. określono, że uchylone decyzje nie mogą być wykonane. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 ustawy.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło