III SA/Kr 390/04
WyrokWSA w Krakowie2006-09-06
Skład orzekający: Bożenna Blitek, Krystyna Kutzner, Tadeusz Wołek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy odmowa wszczęcia postępowania w sprawie o wykroczenie drogowe z powodu stwierdzenia w opinii sądowo-psychiatrycznej zniesionej zdolności rozpoznania znaczenia czynu i pokierowania postępowaniem, a także stwierdzenie objawów choroby psychicznej w opinii sądowo-psychiatrycznej wydanej w innej sprawie, stanowią wystarczające podstawy do skierowania kierowcy na badania lekarskie w celu stwierdzenia przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem?Ratio decidendi
Sąd uznał, że zarówno stwierdzenie w opinii sądowo-psychiatrycznej objawów choroby psychicznej, jak i odmowa wszczęcia postępowania w sprawie o wykroczenie drogowe z powodu zniesionej zdolności rozpoznania znaczenia czynu i pokierowania postępowaniem, stanowią przypadki nasuwające zastrzeżenia co do stanu zdrowia kierującego pojazdem. W związku z tym, skierowanie na badania lekarskie jest uzasadnione. Sąd podkreślił, że w przypadku odmowy wszczęcia postępowania z powodu zaburzeń psychicznych, kierującego należy uznać za stwarzającego poważne zagrożenie w ruchu drogowym.Stan faktyczny
Starosta C. wszczął postępowanie administracyjne w celu ustalenia, czy Z.T. spełnia warunki do kierowania pojazdem, po otrzymaniu informacji o jego stanie zdrowia psychicznego i opinii sądowo-psychiatrycznej wskazującej na chorobę psychiczną i potrzebę leczenia w zamkniętym zakładzie. Starosta wydał decyzję o skierowaniu Z.T. na badania lekarskie. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. utrzymało tę decyzję w mocy. Z.T. złożył skargę do WSA w Krakowie, kwestionując uprawnienia biegłego oraz podstawy do skierowania na badania, wskazując m.in. na brak podstaw do uznania go za osobę chorą psychicznie i na oddalenie wniosku o ubezwłasnowolnienie.Rozstrzygnięcie
Sąd oddalił skargę Z.T. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Bożenna Blitek (spr.) Sędziowie: NSA Krystyna Kutzner WSA Tadeusz Wołek Protokolant: Monika Pilch po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 września 2006 r. sprawy ze skargi Z.T. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia 6 lutego 2004 r. nr [...] w przedmiocie skierowania na badania lekarskie I. skargę oddala, II. przyznaje od Skarbu Państwa - Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie - na rzecz adwokata K.M. - Kancelaria Adwokacka ul. B. [...] K. - kwotę [...],- zł (słownie: [...] złotych) tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu podwyższoną o stawkę podatku od towarów i usług przewidzianą dla tego rodzaju czynności w przepisach o podatku od towarów i usług, obowiązującą w dniu orzekania o tych opłatach.
Komisariat Policji w A. został powiadomiony przez B.T. i innych, że według opinii biegłego sądowego Z.T. zamieszkały w J. powinien być leczony w zamkniętym zakładzie psychiatrycznym i prowadzenie przez niego samochodu stwarza realne zagrożenie dla zdrowia i życia mieszkańców tej posesji. Do wniosku dołączono kserokopię opinii sądowo – psychiatrycznej wydaną do sygn. akt [...] Sądu Okręgowego w K. przez biegłego sądowego z zakres psychiatrii H.W., z której wynika m.in., że u Z.T. stwierdzono objawy choroby psychicznej w rozumieniu psychozy, że w obecnym stanie zdrowia psychicznego nie jest on w stanie kierować swoim postępowaniem, że wymaga on leczenia psychiatrycznego zamkniętego. Komisariat Policji w A. przekazał w/w pismo do Starostwa Powiatowego w C. celem podjęcia stosownych działań. Do Starosty C. zostało także skierowane pismo przez B.T. i K.T. wskazujące na istnienie poważnego niebezpieczeństwa dla użytkowników dróg w sytuacji prowadzenia przez Z.T. samochodu.
Starosta C. w dniu 25.08.2003r. wszczął postępowanie administracyjne z urzędu zmierzające do ustalenia, czy Z.T. spełnia warunki określone w art. 87 ust. 1 ustawy z dnia 20.06.1997r. - Prawo o ruchu drogowym (Dz.U. Nr 98, poz. 608 z późn. zm.). W wyniku przeprowadzonego postępowania organ ten Decyzją z dnia [...] 2003 r. orzekł o skierowaniu na badania lekarskie Z.T. posiadającego prawo jazdy kat. AB nr [...] seria i nr druku [...] wydane przez Starostwo Powiatowe w C. Wydział Komunikacji dnia [...] 07.2002r. polecając wykonanie tych badań w Małopolskim Ośrodku Medycyny Pracy w K. w ciągu 30 dni od dnia doręczenia tej decyzji. Jako podstawę faktyczną wskazano treść w/w opinii sądowo – psychiatrycznej, a jako podstawę prawną art. 122 ust. 1 pkt 4 ustawy – prawo o ruchu drogowym, § 3 ust. 1 pkt 3 Rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 19.10.1999r. (Dz.U. Nr 88, poz. 994) i art. 104 kpa.
Z.T. pismem z dnia 18.12.2003r. odwołał się od tej decyzji organu I instancji do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K.
W ślad za aktami przesłanymi do organu II instancji – Starosta C. pismem z dnia 03.02.2004r. przesłał pismo Komendy Powiatowej Policji w C. z dnia 23.01.2004r. wraz z kolejnym wnioskiem o skierowanie Z.T. na badanie lekarskie i odpisem Postanowienia Sądu Rejonowego w C. z dnia [...] 11.2003r., sygn. akt [...], z którego wynika, że Sąd postanowił odmówić wszczęcia postępowania w sprawie przeciwko Z.T. obwinionemu o to, że w dniu [...] września 2003r. o godz. 14:30 na ul. S. w C., prowadząc samochód osobowy marki M. o numerze rejestracyjnym [...], nie zastosował się do znaku drogowego B-36 "zakaz zatrzymywania", tj. o wykroczenie z art. 92 § 1 kw, albowiem "jak wynika z opinii sądowo – psychiatrycznej obwiniony w czasie popełnienia czynu miał zniesioną zdolność rozpoznania znaczenia czynu i pokierowania swym postępowaniem w rozumieniu art. 17 § 1 kw", a "w myśl art. 17 § 1 kw nie popełnia wykroczenia, kto z powodu choroby psychicznej, upośledzenia umysłowego lub innego zakłócenia czynności psychicznych nie mógł rozpoznać w czasie czynu jego znaczenia lub pokierować swoim postępowaniem."
Decyzją z dnia 06.02.2004r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. po rozpatrzeniu odwołania Z.T. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji. Podano, że pisma informujące o stanie zdrowia psychicznego Z.T. wraz z opinią sądowo – psychiatryczną stanowią inną informację wskazującą na występowanie przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem i są przypadkiem nasuwającym zastrzeżenia co do stanu zdrowia kierującego pojazdem, o jakich mowa w przytoczonych przez organ I instancji przepisach.
Na decyzję organu II instancji złożył skargę Z.T., który kwestionował uprawnienia do wydania opinii (w sprawie cywilnej) przez biegłego sądowego H.W., albowiem z artykułów prasowych wynikało, że tenże lekarz wydawał opinie za łapówki. W uzupełnieniu skargi podano, że w myśl art. 122 ust. 1 pkt 4 w związku z § 3 Rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 19.10.1999r. ustawodawca upoważnił organ do orzekania w trybie tzw. uznania administracyjnego, , że organ administracji zawsze jest zobowiązany "mieć na względzie słuszny interes obywatela (z art. 7 kpa)", a skarżący wykazał, że brak jest podstaw do kierowania go na badania lekarskie. Zarzucono też, ze organ administracji przekroczył granice swobodnej oceny dowodów i jako podstawę przyjął, że "skarżący był osobą chorą psychicznie", co stanowi wyłącznie pomówienie, albowiem w sprawie o ubezwłasnowolnienie, w której wydano opinię sądowo – psychiatryczną zapadło orzeczenie oddalające wniosek o ubezwłasnowolnienie. W konsekwencji wniesiono o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. wniosło o jej oddalenie i powtórzyło swoje stanowisko jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Podkreślono też, że zastrzeżenia co do stanu zdrowia kierującego pojazdem winny być jedynie uzasadnione, a brak jest na tym etapie wymogu udowodnienia tego złego stanu zdrowia, w tym również złego stanu zdrowia psychicznego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Wojewódzki Sąd Administracyjny zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. (Dz.U. nr 153, poz.1270) – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (p.p.s.a.) sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej i bada legalność zaskarżonego aktu administracyjnego stosownie do przepisu art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1269) nie będąc w sprawowaniu tej kontroli związany granicami skargi – zarzutami, wnioskami oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.). W ramach tej kognicji Sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu administracyjnego nie naruszono przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania.
Zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skarga nie jest uzasadniona.
Podstawę prawną wydanej w dniu 6 lutego 2004r. decyzji stanowią art. 87 ust. 1 i art. 122 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 20.06.1997r. - Prawo o ruchu drogowym (Dz.U. Nr 98, poz. 608 z późn. zm.) w brzmieniu:
"Art. 87. 1. Kierującym może być osoba, która osiągnęła wymagany wiek i jest sprawna pod względem fizycznym i psychicznym oraz spełnia jeden z warunków określonych w pkt 1-3:..."
Art. 122. 1. Badaniu lekarskiemu przeprowadzonemu w celu stwierdzenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem podlega: (...) 4) kierujący pojazdem skierowany decyzją starosty w przypadkach nasuwających zastrzeżenia co do stanu zdrowia;"
Zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, zarówno stwierdzenie w opinii sądowo – psychiatrycznej sporządzonej w sprawie cywilnej o wykazywaniu przez kierującego objawów choroby psychicznej, jak i odmowa wszczęcia postępowania przeciwko kierującemu pojazdem o czyn stanowiący wykroczenie drogowe z powodu stwierdzenia w opinii sądowo – psychiatrycznej wydanej w tej sprawie, że kierujący pojazdem w czasie popełnienia wykroczenia drogowego miał zniesioną zdolność rozpoznania znaczenia czynu i pokierowania swym postępowaniem w rozumieniu art. 17 § 1 kodeksu wykroczeń, stanowią przypadki nasuwające zastrzeżenia co do stanu zdrowia kierującego pojazdem, o jakich mowa w art. 122 ust. 1 pkt 4 cyt. wyżej ustawy i wymagają przeprowadzenia badań lekarskich, o jakich mowa w art.122 ust. 1 tej ustawy.
Nie sposób też nie zauważyć, że – zdaniem Sądu – w przypadku odmowy wszczęcia postępowania przeciwko kierującemu pojazdem w warunkach art. 17 § 1 kw (tj. ustalenia, że w chwili popełnienia wykroczenia drogowego miał on zniesioną zdolność rozpoznania znaczenia czynu i pokierowania swym postępowaniem) należy uznać takiego kierującego za stwarzającego poważne zagrożenie w ruchu drogowym.
Mając powyższe na względzie – Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że skarga nie zawiera żadnego zarzutu mogącego być uwzględnionym i stwierdził, że organy obu instancji wydając zaskarżone decyzje nie naruszyły prawa – a przeto skargi nie uwzględnił i na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł - jak w pkt I sentencji, a stosownie do art. 250 p.p.s.a. – jak w pkt II wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło