III SA/Kr 394/16
WyrokWSA w Krakowie2016-06-08
Skład orzekający: Janusz Kasprzycki, Halina Jakubiec, Barbara Pasternak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej jest właściwy do rozpoznania wniosku o odszkodowanie za niewykonywanie decyzji administracyjnej, czy też sprawa ta należy do właściwości sądów powszechnych?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej nie jest właściwy do rozpoznania wniosku o odszkodowanie za niewykonywanie decyzji administracyjnej, gdyż tego typu sprawy mają charakter cywilnoprawny i należą do wyłącznej właściwości sądów powszechnych. W takiej sytuacji organ administracji ma prawo zwrócić podanie na podstawie art. 66 § 3 k.p.a.Stan faktyczny
C. K. złożyła podanie o przyznanie kompensaty pieniężnej za niewykonywanie decyzji administracyjnej dotyczącej specjalistycznych usług opiekuńczych dla jej syna. Organ I instancji zwrócił podanie, uznając, że sprawa ma charakter cywilny. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy postanowienie organu I instancji, wskazując na właściwość sądów powszechnych. Skarżąca wniosła skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów k.p.a. i ustawy o pomocy społecznej.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Janusz Kasprzycki Sędziowie: WSA Halina Jakubiec WSA Barbara Pasternak (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 8 czerwca 2016 r. sprawy ze skargi C. K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 15 stycznia 2016 r. znak: [...] w przedmiocie zwrotu podania , skargę oddala
Zaskarżonym postanowieniem z dnia 15 stycznia 2016 r. nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze działając na podstawie art. 138 § 1, w związku z art. 144 i art. 66 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego /tekst jedn. Dz.U. z 2013r., poz. 267; z późn. zm./ utrzymało w mocy postanowienie Kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej, działającego z upoważnienia Wójta Gminy z dnia [...] 2015 r. nr [...] o zwrocie C. K. podania z dnia 16 listopada 2015 r.
Powyższe postanowienie zostało wydane w następującym stanie prawnym i faktycznym:
w dniu 16 listopada 2015r. do Ośrodka Pomocy Społecznej wpłynęło podanie C. K. w sprawie żądania przyznania kompensaty za niewykonywanie decyzji administracyjnej z dnia 31 sierpnia 2015 r. nr [...] w okresie od 5 października 2015 r. do 29 października 2015 r. Powyższe pismo następnie uzupełniono pismem z dnia 03 grudnia 2015r. Z ich treści wynikało, że strona domaga się rekompensaty pieniężnej w wysokości odpowiedniej do utraty 50 godzin specjalistycznych usług opiekuńczych dla jej niepełnosprawnego syna M., spowodowanej przerwą świadczenia tych usług w okresie od 05 października 2015 r. do 29 października 2015 r. Wysokość tej rekompensaty określiła na kwotę 3000,00 zł.
Po analizie tegoż podania organ I instancji, uznał, że treść pisma nie może być podstawą wszczęcia postępowania i wydał postanowienie z dnia [...] 2015 r. Organ powołując się w nim na treść art. 66 § 3 k.p.a., postanowił zwrócić wnioskodawczyni przedmiotowe podanie.
Z powyższym postanowieniem nie zgodziła się C. K., która w ustawowym terminie złożyła zażalenie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego , wskazując, że sprawa nie jest tak zawiła, aby musiała kierować ją na drogę sądową.
Po rozpatrzeniu zażalenia Samorządowe Kolegium Odwoławcze uznało, że postanowienie organu I instancji jest prawidłowe i utrzymało je w mocy. W uzasadnieniu postanowienia SKO podzieliło argumentację organu I instancji. Wskazało, że sprawa o wypłatę odszkodowania za krzywdę (sformułowanie organu) powstałą w wyniku zaniechania nie podlega właściwości rzeczowej organów administracji publicznej, gdyż ma charakter sprawy cywilnej, a do rozpoznawania spraw cywilnych powołane są sądy powszechne. Organ podkreślił, że instytucja odpowiedzialności odszkodowawczej jest jedną z najważniejszych prerogatyw prawa cywilnego.
Na powyższe postanowienie skarżąca wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, w której zarzuciła naruszenie:
- art. 227 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie i niewykonanie zadania wynikającego z wydanej decyzji z dnia 31 sierpnia 2015 roku o nr [...],
- art. 66 § 3 k.p.a. poprzez jego zastosowanie w sprawie i nierozpoznanie sprawy o odszkodowanie i zadośćuczynienie za niewykonanie obowiązków wynikających z decyzji,
- art. 6, art. 7, art. 8, art. 9 k.p.a. polegające na niewykonaniu decyzji z dnia 31 sierpnia 2015, na podstawie której syn miał przyznane specjalistyczne usługi opiekuńcze, a wyniku niewykonania tej decyzji został pozbawiony specjalistycznej opieki,
- art. 7 w zw. z art. 77 kpa poprzez niedokładne i niewyczerpujące wyjaśnienie stanu faktycznego, jak też nie zebranie i nierozpatrzenie całego materiału dowodowego przy uwzględnianiu interesu społecznego i słusznego interesu obywateli, m.in. poprzez brak wyjaśnienia sprawy i nieprzyznanie rekompensaty za zaistniałą sytuację,
- art. 2 ust. 1 oraz art. 3 ustawy o pomocy społecznej oraz nie wzięcie pod uwagę, iż celem pomocy społecznej jest umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężania trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać oraz wsparcie osób i rodziny w wysiłkach zmierzających do zaspokojenia niezbędnych potrzeb.
Wobec tak postawionych zarzutów skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości oraz poprzedzającego je postanowienia organu I instancji.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje.
Na wstępie należy zauważyć, iż zgodnie z treścią art. 119 pkt 3 z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718) - dalej jako p.p.s.a.) sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli: przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. W świetle treści wskazanego przepisu oraz przedmiotu zaskarżenia w niniejszej sprawie należy stwierdzić, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie korzystając z dyspozycji art. 119 pkt 3 p.p.s.a. mógł z urzędu rozpoznać przedmiotową sprawę w trybie uproszczonym.
Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r. poz. 1647) sądy administracyjne powołane są do kontroli zgodności z prawem działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach swej kognicji sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania administracyjnego, nie będąc przy tym związanym granicami skargi, stosownie do treści art. 134 § 1 p.p.s.a. Orzekanie w myśl art. 135 p.p.s.a. - następuje w granicach sprawy będącej przedmiotem kontrolowanego postępowania, w której został wydany zaskarżony akt lub czynność i odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa.
Sąd, uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie, uchyla ten akt w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co wynika z art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.
Kontrolując zaskarżone postanowienie zgodnie z powyższymi kryteriami należało uznać, że skarga C. K. nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zaskarżone postanowienie zostało wydane zgodnie z prawem.
Przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej jest postanowienie Samorządowe Kolegium Odwoławcze z dnia 15 stycznia 2016 r. nr [...] utrzymujące w mocy postanowienie Kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej, działającego z upoważnienia Wójta Gminy z dnia [...] 2015 r. nr [...] o zwrocie C. K. podania z dnia 16 listopada 2015 r.
Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia organ powołał art. 66 § 3 k.p.a. Przepis ten stanowi, że jeżeli podanie wniesiono do organu niewłaściwego, a organu właściwego nie można ustalić na podstawie podania albo, gdy z podania wynika, że właściwym w sprawie jest sąd powszechny, organ do którego podanie wniesiono, zwraca je wnoszącemu. Przepis ten reguluje sytuację, w której organ administracji publicznej jest nie tylko niewłaściwy w sprawie, ale dodatkowo po przeprowadzonej wykładni przepisów prawa i dokładnym zbadaniu treści podania ustali w sposób jednoznaczny, że sprawa objęta tym podaniem należy do właściwości sądu powszechnego lub ustalenie właściwości jakiegokolwiek organu administracji publicznej nie jest możliwe. W rezultacie, aby zastosować art. 66 § 3 k.p.a i zwrócić podanie wnoszącemu organ administracji publicznej zobowiązany jest ustalić i stwierdzić, że sprawa objęta podaniem jest sprawą w rozumieniu art. 1 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. Nr 2014, poz. 101 ze zm., dalej jako k.p.c.), a zatem sprawą ze stosunków z zakresu prawa cywilnego, rodzinnego i opiekuńczego oraz prawa pracy, jak również z zakresu ubezpieczeń społecznych oraz do której przepisy k.p.c. stosuje się z mocy ustaw szczególnych (sprawy cywilne) (por. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w uzasadnieniu wyroku z dnia 6 czerwca 2006 r. sygn. akt II SA/Wa 768/06 publ. LEX nr 235525).
W przedmiotowej sprawie C. K. w podaniu z dnia 16 listopada 2015 r. oraz w piśmie z dnia 3 grudnia 2015 r. domagała się zadośćuczynienia i odszkodowania w wysokości 3.000,00 zł za przerwę w świadczeniu specjalistycznych usług opiekuńczych dla jej niepełnosprawnego syna M. Wskazać należy, że kwestia podniesiona w powołanej wyżej korespondencji ma charakter cywilnoprawny. Zrealizowania swego roszczenia skarżąca może domagać się jedynie w postępowaniu przed sądem powszechnym. Możliwość uzyskania odszkodowania w niniejszej sprawie przewiduje art. 417 k. c., zgodnie z którym za szkodę wyrządzoną przez niezgodne z prawem działanie lub zaniechanie przy wykonywaniu władzy publicznej ponosi odpowiedzialność Skarb Państwa lub jednostka samorządu terytorialnego albo inna osoba prawna wykonująca tę władzę z mocy prawa.
Skoro więc rozstrzygnięcie sprawy w przedmiocie objętym w/w wnioskiem C. K. należy do wyłącznej kognicji sądów powszechnych, to zasadnym stało się zwrócenie skarżącej przedmiotowego podania na zasadzie art. 66 § 3 k.p.a.
Przedstawiając powyższe należy zaznaczyć, że w sprawach, w których właściwy
jest sąd powszechny nie może się toczyć nadzorcze postępowanie administracyjne.
Orzekanie przez organ administracji publicznej w sprawie zastrzeżonej dla właściwości sądów powszechnych stanowiłoby naruszenie art. 2 § 1 ustawy - Kodeks postępowania cywilnego.
Końcowo Sąd pragnie podkreślić, iż – wbrew odmiennemu zapatrywaniu skarżącej – organ ustalił właściwie i w wystarczającym zakresie okoliczności stanu faktycznego w rozpoznawanej sprawie, a następnie dokonał prawidłowej oceny zgromadzonego materiału dowodowego. Bezzasadne są zatem wszystkie sformułowane w skardze zarzuty naruszeń prawa procesowego, jakich rzekomo miał się dopuścić organ w przeprowadzonym postępowaniu.
Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł o oddaleniu skargi - jak w sentencji wyroku, biorąc za podstawę art. 151 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło