III SA/Kr 397/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bożenna Blitek Sędziowie WSA Elżbieta Kremer WSA Janusz Kasprzycki (spr.) Protokolant Monika Wójcik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 listopada 2010 r. sprawy ze skargi A. J., J. J. na postanowienie Wojewody z dnia 5 marca 2010 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zawieszenia postępowania administracyjnego skargę oddala Zaskarżonym postanowieniem z dnia 5 marca 2010 r., znak: [...], Wojewoda działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm., zwanej dalej w skrócie – k.p.a.) w związku z art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. z 2006 r. Nr 139, poz. 993 z późn. zm., zwanej dalej ustawą o ewidencji ludności i dowodach osobistych) utrzymał w mocy postanowienie organu i instancji. Organ I instancji - Prezydent Miasta - postanowieniem z dnia [...] 2010 r., znak: [...], odmówił zawieszenia postępowania administracyjnego w sprawie o wymeldowanie A. i J. J. z pobytu stałego w lokalu nr [...] przy ul. [...] w K. W uzasadnieniu tego postanowienia wskazano, że A. i J. J. wystąpili z wnioskiem o zawieszenie przedmiotowego postępowania w trybie art. 97 § 1 k.p.a. do czasu rozstrzygnięcia przez sąd sprawy o zniesienie współwłasności nieruchomości położonej w K. przy ul. [...]. Organ podniósł, że prowadząc postępowanie w sprawie o wymeldowanie bada się i ocenia, czy zachodzą określone przepisami ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych przesłanki zezwalające na wymeldowanie. Do rozstrzygnięcia tej kwestii nie jest wymagane rozstrzygnięcie żadnego zagadnienia wstępnego, albowiem organ prowadzący postępowanie o wymeldowanie może samodzielnie ustalić okoliczności faktyczne niezbędne do rozstrzygnięcia sprawy. Ponieważ rozstrzygnięcie sądu w sprawie o zniesienie współwłasności nie ma w chwili obecnej znaczenia przy merytorycznym rozstrzygnięciu sprawy o wymeldowanie i nie ma charakteru prejudycjalnego, postanowiono o odmowie zawieszenia postępowania. Zażalenie od powyższego postanowienia złożyli A. i J. J. podnosząc, że wraz z M. L. i Z. L. są współwłaścicielami nieruchomości przy ul. [...], a wniosek o ich wymeldowanie złożył Z. L. Podnieśli, że jeśli w toku postępowania prowadzonego przez Sąd Rejonowy w sprawie o sygn. akt [...] zostanie zniesiona współwłasność nieruchomości przy ul. [...] w K., to Z. L. przestanie mieć jakikolwiek tytuł prawny do lokalu nr [...] przedmiotowej nieruchomości i tym samym utraci interes prawny w sprawie o wymeldowanie A. J. i J. J. z lokalu nr [...]. W takiej sytuacji Prezydent Miasta będzie zobowiązany do umorzenia postępowania w sprawie o wymeldowanie. Mając na uwadze powyższe skarżący wnieśli o zmianę zaskarżonego postanowienia i o zawieszenie postępowania lub o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Rozpatrując złożone zażalenie organ odwoławczy stwierdził, że nie zasługuje ono na uwzględnienie, bowiem zawieszenie postępowania może mieć miejsce jedynie w przypadku spełnienia przesłanek określonych w przepisie art. 97 k.p.a. Sprawa zniesienia współwłasności budynku przy ul. [...] w K. nie ma natomiast wpływu na rozstrzygniecie sprawy o wymeldowanie, albowiem w postępowaniu o zniesienie współwłasności nie będzie badana kwestia dotycząca opuszczenia lokalu przez skarżących, lecz zniesienia współwłasności budynku. Organ zaznaczył, że w sprawach o wymeldowanie bada się jedynie kwestie, czy osoby mieszkają w lokalu, w którym są zameldowane, czy też lokal ten opuściły w sposób trwały i dobrowolny. Skargę na postanowienie Wojewody z dnia 5 marca 2010 r., znak: [...], do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego złożyli A. i J. J. podnosząc, że wniosek o ich wymeldowanie złożył Z. L. będący współwłaścicielem nieruchomości przy ul. [...] w K. W toku postępowania prowadzonego przez Sądem Rejonowym w sprawie o zniesienie współwłasności Z. L. wniósł o przyznanie na swoja własność lokalu nr [...] w przedmiotowej nieruchomości, a wszyscy współwłaścicielem nieruchomości zgodnie wnieśli o przyznanie lokalu mieszkalnego nr [...] na rzecz skarżących. A zatem istnieje wysokie prawdopodobieństwo, graniczące z pewnością, że w wyniku zniesienia współwłasności nieruchomości własność lokalu nr [...] zostanie przyznana skarżącym. W konsekwencji Z. L. przestanie mieć tytuł prawny do lokalu nr [...] przedmiotowej nieruchomości i tym samym utraci interes prawny w sprawie o wymeldowanie skarżących z tego lokalu. W takiej sytuacji Prezydent Miasta będzie zobowiązany do umorzenia postępowania w sprawie o wymeldowanie. Mając na uwadze powyższe skarżący wnieśli o zmianę zaskarżonego postanowienia i o zawieszenie postępowania lub o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje. Stosownie do treści art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., zwanej dalej w skrócie p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, stosując środki określone w ustawie. Kontrola sądu polega na zbadaniu, czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu nie doszło do rażącego naruszenia prawa dającego podstawę do stwierdzenia nieważności, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, naruszenia prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy oraz naruszenia przepisów postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, zgodnie z dyspozycją art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd administracyjny nie rozstrzyga, więc merytorycznie, lecz ocenia zgodność decyzji z przepisami prawa. Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. Zgodnie z art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. organ administracji publicznej zawiesza postępowanie, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. "Zagadnienie wstępne", o jakim mowa w art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. stanowi, zatem materialnoprawną przeszkodę powstającą w toku postępowania administracyjnego (jurysdykcyjnego), której usunięcie warunkuje rozstrzygnięcie sprawy administracyjnej. Jest to zagadnienie odrębne od sprawy, na której tle wystąpiło. Na konstrukcję "zagadnienia wstępnego" składają się, więc cztery istotne elementy. Po pierwsze zagadnienie to wyłania się w toku postępowania administracyjnego; po wtóre, jego rozstrzygnięcie należy do innego organu lub sądu; po trzecie, wymaga ono "uprzedniego" rozstrzygnięcia, tzn. musi poprzedzać rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji; po czwarte, istnieje zależność między uprzednim rozstrzygnięciem zagadnienia wstępnego a rozpatrzeniem sprawy i wydaniem decyzji. "Zagadnienie wstępne, od którego rozstrzygnięcia zależy "rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji" jest, zatem zagadnieniem warunkującym merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy administracyjnej. Zagadnienie to musi dotyczyć w pierwszym rzędzie kwestii materialnoprawnej, która warunkuje możliwość wyznaczenia konsekwencji normy prawnej dla indywidualnej sytuacji i determinuje tym samym treść merytorycznego rozstrzygnięcia."(por. wyrok WSA w Krakowie z 20 kwietnia 2009 r., sygn. akt II SA/Kr 132/09, LEX nr 550496). Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy stwierdzić należy, że rozstrzygnięcie kwestii współwłasności (zniesienia współwłasności) przed sądem powszechnym w żaden sposób nie warunkowało możliwości wyznaczenia konsekwencji normy prawnej dla indywidualnej sytuacji skarżących. "Jedyną przesłanką warunkującą wymeldowanie z pobytu stałego jest, zatem trwałe i dobrowolne opuszczenie dotychczasowego miejsca zamieszkania. Organy ewidencyjne nie są wobec tego uprawnione do badania tytułów prawnych do zamieszkiwania pod danym adresem, czy rozstrzygania sporów o prawo własności itd."(por. wyrok WSA w Poznaniu z 2 lipca 2009 r., sygn. akt III SA/Po 507/08, LEX nr 553362). Wobec powyższego uznać należało za trafne stanowisko organów obu instancji. Organy meldunkowe zarówno w postępowaniu toczącym się na wniosek, jak i z urzędu będą, bowiem zobligowane do ustalenia jedynej i tej samej przesłanki - opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu w sposób dobrowolny i trwały. Przyjmując nawet, że decyzje o umorzeniu postępowania mają skutek materialnoprawny, to ewentualnie wydana decyzja tego rodzaju, jak podnoszą skarżący, nie zamknie drogi do konkretyzacji ich praw i obowiązków, bo te zostaną skonkretyzowane i tak w postępowaniu, jakie powinno się toczyć w tym samym przedmiocie z urzędu. Wyeksponowana, zatem przez pełnomocnika skarżących w skardze kwestia ewentualnej konieczności umorzenia postępowania o wymeldowanie skarżących z wniosku Z. L. wskutek rozstrzygnięcia sprawy o zniesienie współwłasności nie mogła być uznana za mającą wpływ na rozstrzygnięcie sprawy administracyjnej – wymeldowania skarżących z miejsca stałego pobytu. Nie ma, więc tutaj bezpośredniej zależności pomiędzy zagadnieniem współwłasności a rozstrzygnięciem kwestii głównej – wymeldowania skarżących ze spornego lokalu. Ponadto organ meldunkowy nie może kierować się przewidywaniami przyszłymi i niepewnymi, lecz tym, czy w świetle posiadanym materiałów dowodowych i obowiązującego prawa jest możliwe rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji administracyjnej w przedmiocie wymeldowania. Odpowiedź w tym zakresie jest twierdząca, skoro celem wymeldowania jest jedynie potwierdzenie, że dana osoba nie przebywa już w dotychczasowym miejscu pobytu i to niezależnie od kwestii tytułu prawnego do lokalu, czy rozstrzygnięcia sporów o prawo własności. W ocenie Sądu kontrolowane postanowienia odpowiadają, zatem prawu. W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł, jak sentencji wyroku.