III SA/Kr 404/18
WyrokWSA w Krakowie2019-01-08
Skład orzekający: Hanna Knysiak-Sudyka, Renata Czeluśniak, Ewa Michna
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy uchwała rady miasta ustalająca strefę płatnego parkowania i opłaty abonamentowe może ograniczać krąg uprawnionych do abonamentu mieszkańców i mikroprzedsiębiorców wyłącznie do osób posiadających pojazd na podstawie określonych tytułów prawnych (własność, leasing, przewłaszczenie), wykluczając inne tytuły prawne (np. umowa użyczenia, najmu), a także czy definicja mikroprzedsiębiorcy zawarta w uchwale jest zgodna z prawem?Ratio decidendi
Sąd stwierdził nieważność części uchwały dotyczącej ograniczenia tytułów prawnych do pojazdu dla uzyskania abonamentu postojowego mieszkańca i mikroprzedsiębiorcy, uznając to za naruszenie zasady równości wobec prawa. Umożliwienie uzyskania abonamentu wyłącznie na podstawie wskazanych tytułów prawnych, przy jednoczesnym wykluczeniu innych, stanowi nieuzasadnione zróżnicowanie sytuacji prawnej podmiotów korzystających z pojazdów. Sąd uznał również za istotne naruszenie prawa wprowadzenie przez radę miasta własnej definicji mikroprzedsiębiorcy, która różniła się od definicji ustawowej, naruszając zasady techniki prawodawczej.Stan faktyczny
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie rozpoznał skargi na uchwałę Rady Miasta Krakowa dotyczącą strefy płatnego parkowania. Skarżący kwestionowali postanowienia uchwały ograniczające możliwość nabycia abonamentu postojowego dla mieszkańców i mikroprzedsiębiorców do określonych tytułów prawnych do pojazdu (własność, leasing, przewłaszczenie), a także definicję mikroprzedsiębiorcy zawartą w uchwale. Zarzucano naruszenie zasady równości wobec prawa, przekroczenie upoważnienia ustawowego oraz naruszenie zasad techniki prawodawczej.Rozstrzygnięcie
Sąd stwierdził nieważność podpunktu 3.2.1. Załącznika nr 2 do zaskarżonej uchwały, podpunktu 3.2.2. lit. a) Załącznika nr 2 do uchwały w zakresie słów "posiadającej pojazd samochodowy na podstawie jednego z tytułów wymienionych w ppkt 3.2.1.", oraz podpunktu 3.5.1. Załącznika nr 2 do uchwały w zakresie słów "posiadającemu pojazd samochodowy na podstawie jednego z tytułów wymienionych w ppkt 3.2.1.". W pozostałym zakresie skargi A Sp. z o.o. i G. Ś. oddalił.Pełny tekst orzeczenia
|Sygn. akt III SA/Kr 404/18 | [pic] W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 8 stycznia 2019 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: WSA Hanna Knysiak-Sudyka (spr.), Sędziowie: WSA Renata Czeluśniak, WSA Ewa Michna, Protokolant: Tomasz Famulski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 stycznia 2019 r., sprawy ze skarg Z. S., A Sp. z o.o. z siedzibą w K, G. Ś. i Rzecznika Praw Obywatelskich na uchwałę Rady Miasta Krakowa z dnia 22 listopada 2017 r. nr LXXXIX/2177/17 w sprawie ustalenia strefy płatnego parkowania, ustalenia opłat za postój pojazdów samochodowych na drogach publicznych w strefie płatnego parkowania, wprowadzenia opłaty abonamentowej dla niektórych użytkowników dróg oraz sposobu pobierania tych opłat I. stwierdza nieważność podpunktu 3.2.1. Załącznika nr 2 do zaskarżonej uchwały, podpunktu 3.2.2. lit. a Załącznika nr 2 do zaskarżonej uchwały w zakresie słów "posiadającej pojazd samochodowy na podstawie jednego z tytułów wymienionych w ppkt 3.2.1.", podpunktu 3.5.1. Załącznika nr 2 do zaskarżonej uchwały w zakresie słów "posiadającemu pojazd samochodowy na podstawie jednego z tytułów wymienionych w ppkt 3.2.1.", II. w pozostałym zakresie skargi A Sp. z o.o. w K i G. Ś. oddala.
Rada Miasta Krakowa podjęła w dniu 22 listopada 2017 r. uchwałę nr LXXXIX/2177/17 w sprawie ustalenia strefy płatnego parkowania, ustalenia opłat za postój pojazdów samochodowych na drogach publicznych w strefie płatnego parkowania, wprowadzenia opłaty abonamentowej dla niektórych użytkowników dróg oraz sposobu pobierania tych opłat.
Uchwałę podjęto na podstawie art. 18 ust. 2 pkt 8 i art. 40 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz.U. z 2016 r. poz. 446, 1579, 1948, Dz.U. z 2017 r. poz. 730 i 935) w związku z art. 13 ust. 1 pkt 1, art. 13b ust. 3 i 4 i 6 oraz art. 13f ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz.U. z 2016 r. poz. 1440, 1920, 1948, 2255, Dz.U. z 2017 r. poz. 191, 1089).
W § 1 pkt 7 uchwały wskazano, że ilekroć jest w niej mowa o mikroprzedsiębiorcy - rozumie się przez to osobę fizyczną, prawną lub spółkę osobową, która w poprzednim roku podatkowym uzyskała przychody z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej w wysokości do 150000 euro (przy czym przez przychody spółki osobowej rozumie się przychody wszystkich wspólników spółki osobowej), zatrudniającą średniorocznie mniej niż 10 osób. Wyrażoną w euro wielkość przelicza się na złote według średniego kursu ogłaszanego przez Narodowy Bank Polski w ostatnim dniu roku obrotowego wybranego do określenia statusu mikroprzedsiębiorcy.
W § 1 pkt 8 uchwały określono, że przez osoby rozliczające podatek dochodowy od osób fizycznych rozumie się osoby fizyczne rozliczające podatek dochodowy ze wskazaniem jako miejsca zamieszkania obszaru Gminy Miejskiej Kraków. Fakt ten wnioskodawca zobowiązany jest udokumentować poprzez przedłożenie do wglądu w Biurze Strefy Płatnego parkowania:
1) oryginału pierwszej strony PIT za rok poprzedni, poświadczonej przez właściwy Urząd Skarbowy w Krakowie (czyli zawierającą prezentatę, pieczątkę urzędu) lub w przypadku rozliczenia zeznania PIT przez Internet, wydrukowaną pierwszą stronę PIT oraz wydrukowane UPO (Urzędowe Potwierdzenie Odbioru) i wygenerowanym numerem dokumentu, zgodnym z identyfikatorem dokumentu UPO. W terminie do dnia 30 kwietnia wnioskodawca może zastąpić zeznanie podatkowe za rok poprzedni zeznaniem za rok przypadający przed rokiem poprzednim. Na podstawie takiego zeznania podatkowego abonament może być wydany na okres nie dłuższy niż do dnia 30 kwietnia danego roku,
lub
b) oryginału formularza ZAP-3 (zgłoszenie aktualizacyjne osoby fizycznej będącej podatnikiem złożone w roku poprzednim lub bieżącym), poświadczonego przez właściwy Urząd Skarbowy w Krakowie, w którym wskazano obszar Gminy Miejskiej Kraków jako miejsce zamieszkania i składania zeznania podatkowego,
lub
c) zaświadczenia wydanego przez Urząd Skarbowy, potwierdzającego fakt złożenia w roku poprzednim stosownego zeznania podatkowego, w którym wskazano obszar Gminy Miejskiej Kraków jako miejsce zamieszkania i składania zeznania podatkowego.
W Załączniku nr 2 w punkcie 3 uchwały określono stawki opłat abonamentowych:
3.1. Abonament postojowy typu "P":
3.1.1 na jeden dzień roboczy postoju tj. dzień w którym obowiązuje SPP - stawka
opłaty wynosi - 25,00 zł
3.1.2 na 5 kolejnych dni roboczych (tygodniowy) - stawka opłaty wynosi - 125,00 zł
3.1.3 na jeden miesiąc - stawka opłaty wynosi - 250,00 zł
3.2. Abonament postojowy miesięczny "Mieszkańca" i "Instytucja":
3.2.1. Podstawą do nabycia abonamentu postojowego jest spełnienie warunków przewidzianych dla określonego typu abonamentu oraz posiadanie pojazdu samochodowego z tytułu:
a) własności;
b) współwłasności;
c) umowy leasingu;
d) umowy przewłaszczenia na zabezpieczenie, w przypadku umowy kredytu na zakup samochodu,
3.2.2. Abonament postojowy wydawany jest:
a) osobie fizycznej, zameldowanej na obszarze określonym w załączniku Nr 1 do niniejszej uchwały, posiadającej pojazd samochodowy na podstawie jednego z tytułów wymienionych w ppkt 3.2.1. – a w przypadku posiadania pojazdu samochodowego z tytułu własności lub współwłasności, okazującej dowód rejestracyjny pojazdu z widniejącym adresem zamieszkania właściciela/współwłaściciela zgodnie z adresem zameldowania – stanowiący dowód wniesienia opłaty za postój wyłącznie w podstrefie miejsca zameldowania, przy czym stawka opłaty za pojazd samochodowy wynosi 10 zł/miesiąc. Na warunkach, o których mowa w zdaniu poprzednim, osoba fizyczna uprawniona jest do nabycia jednego abonamentu postojowego.
b) instytucji sektora finansów publicznych, organizacji społecznej, wyznaniowej, politycznym związkom i organizacjom zawodowym mającym siedzibę na obszarze określonym w załączniku Nr 1 do niniejszej uchwały posiadającej pojazd samochodowy na podstawie jednego z tytułów wymienionych w ppkt 3.2.1. – stanowiący dowód wniesienia opłaty za postój wyłącznie w podstrefie siedziby, stawka opłaty za pierwszy pojazd wynosi - 100,00 zł/miesiąc. Ustala się progresywne narastanie opłaty za każdy kolejny pojazd o 20% w stosunku do opłaty za poprzedni pojazd,
c) na okres nie dłuższy niż 1 rok, w przypadku zameldowania na okres tymczasowy - na czas nie dłuższy niż okres tymczasowego meldunku,
d) abonament, o którym mowa w ppkt. 3.2.2. lit. a) przestaje być dowodem wniesienia opłaty z chwilą wymeldowania z adresu, jaki został podany przy wniesieniu opłaty, zwrot abonamentu postojowego i opłaty abonamentowej następuje zgodnie z zasadami określonymi w niniejszej uchwale.
W podpunkcie 3.5. określono, że abonament postojowy typu "M" dla mikroprzedsiębiorcy lub właściciela nieruchomości będącego jednocześnie administratorem tej nieruchomości wydawany jest dla:
3.5.1. Mikroprzedsiębiorcy mającego siedzibę lub prowadzącego działalność gospodarczą na obszarze określonym w załączniku nr 1 do niniejszej uchwały, co udokumentuje tytułem prawnym do lokalu - stanowiący dowód wniesienia opłaty za postój wyłącznie w podstrefie odpowiadającej udokumentowanemu tytułowi prawnemu do lokalu, posiadającemu pojazd samochodowy na podstawie jednego z tytułów wymienionych w ppkt 3.2.1.
3.7. Abonament, o którym mowa w ppkt 3.2.2. lit. a) przysługuje jedynie osobom rozliczającym podatek dochodowy od osób fizycznych w Krakowie.
Na powyższą uchwałę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynęły cztery odrębne skargi.
Pierwsza z nich wniesiona została przez Z. S. Skarżący wniósł o stwierdzenie nieważności uchwały w części, w zakresie następujących jej postanowień:
podpunktu 3.2.1. Załącznika nr 2 do uchwały,
podpunktu 3.2.2. lit. a) Załącznika nr 2 do uchwały, w zakresie słów "posiadającej
pojazd samochodowy na podstawie jednego z tytułów wymienionych w ppkt 3.2.1.".
Skarżący zarzucił zaskarżonej uchwale istotne naruszenie prawa w postaci naruszenia:
art. 13b ust. 3, 4 i 6 ustawy o drogach publicznych w zw. z art. 2 oraz art. 94 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej, polegające na przekroczeniu przez organ granicy upoważnienia ustawowego do wprowadzenia opłat abonamentowych dla niektórych użytkowników drogi, poprzez wprowadzenie dla uzyskania abonamentu postojowego miesięcznego "Mieszkańca" wymogu posiadania pojazdu wyłącznie z tytułu własności, współwłasności, umowy leasingu lub umowy przewłaszczenia na zabezpieczenie, podczas gdy takie upoważnienie do takiego ograniczenia nie znajduje oparcia w przytoczonych przepisach,
art. 2 oraz 32 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej poprzez wprowadzenie dla uzyskania abonamentu postojowego miesięcznego "Mieszkańca" wymogu posiadania pojazdu wyłącznie z tytułu własności, współwłasności, co stanowi naruszenie zasady równości wobec prawa oraz sprawiedliwości społecznej, bowiem prowadzi do nieuzasadnionego różnicowania osób, charakteryzujących się tą samą cechą istotną, co narusza zasadę równości wobec prawa oraz zasadę sprawiedliwości społecznej.
Skarżący wskazał, że jego zdaniem ograniczenie możliwości nabycia abonamentu postojowego "Mieszkańca" tylko przez osoby, które posiadają pojazd wyłącznie na podstawie jednego z przyjętych w uchwale tytułów prawnych wykracza poza upoważnienie do ustalenia strefy płatnego parkowania wynikające z art. 13b ustawy o drogach publicznych i nie znajduje podstawy prawnej.
Skarżący podkreślił, że problem tworzenia stref płatnego parkowania w swej istocie dotyczy nie tylko potrzeby zaprowadzenia ładu przestrzennego, a więc bezpieczeństwa i porządku publicznego, ale wiąże się również z koniecznością zapewnienia ochrony wolności i praw tych obywateli, których domy czy mieszkania znajdują się właśnie w centrach miast, gdzie dojazd bądź dojście do miejsca zamieszkania są utrudnione z uwagi na liczbę znajdujących się tam pojazdów. Tworzenie stref płatnego parkowania, na podstawie i w granicach upoważnienia zawartego w ustawie o drogach publicznych jest zatem ograniczeniem podyktowanym ochroną konstytucyjnych wartości, pozostającym w zgodzie z zasadą proporcjonalności. Zdaniem skarżącego z uwagi na powyższe należy przyjąć, że z art. 13b ust. 4 pkt 2 ustawy o drogach publicznych nie wynika upoważnienie do uchwalenia przez organ postanowień, które przewidują ograniczenia podmiotów uprawnionych do wykupienia abonamentu postojowego "Mieszkańca" wyłącznie do osób mających określony tytuł prawny do pojazdu, przy równoczesnym wykluczeniu innych tytułów prawnych, na podstawie których możliwe jest zgodne z prawem faktyczne korzystanie z pojazdu, jak też władanie nim w niemal równoznacznym zakresie, co tytuły przyjęte przez organ jako podstawa do uzyskania abonamentu (np. umowa najmu czy umowa użyczenia). Skarżący podniósł, że przepisy Kodeksu cywilnego nie różnicują posiadania np. na podstawie umowy leasingu czy umowy użyczenia (w obu przypadkach będzie to posiadanie zależne), zatem niezrozumiałe jest przyjmowanie przez organ, że odmienna będzie sytuacja leasingobiorcy, a odmienna biorącego w użyczenie, która uzasadniałaby prawo wyłącznie tego pierwszego do uzyskania abonamentu postojowego.
Skarżący wskazał także, że nieuzasadnione różnicowanie przez organ sytuacji mieszkańców stref płatnego parkowania posiadających pojazdy na różnych podstawach prawnych stanowi także naruszenie zasady równości wobec prawa przewidzianej w art. 32 Konstytucji RP. Zakwestionowane przepisy w sposób nieuzasadniony pozbawiają uprawnień do nabycia abonamentu postojowego tych posiadaczy pojazdów, którzy korzystają z nich na podstawie tytułu innego niż własność, współwłasność, umowa leasingu czy umowa przewłaszczenia na zabezpieczenie, mimo że inny tytuł (np. umowa najmu czy użyczenia) uprawnia do korzystania z pojazdu zgodnie z prawem w identycznym lub niemal identycznym zakresie.
Skarżący zarzucił, że wskutek podjętej uchwały, mimo spełniania pozostałych warunków do uzyskania abonamentu postojowego "Mieszkańca", w szczególności w związku z zamieszkiwaniem na terenie strefy płatnego parkowania, nie może uzyskać abonamentu postojowego, ponieważ nie legitymuje się jednym z przyjętych w uchwale tytułów prawnych do pojazdu - chociaż korzysta z niego zgodnie z prawem na podstawie innej umowy prawa cywilnego, tj. umowy użyczenia. Stawiany jest zatem, bez żadnej uzasadnionej ku temu podstawy, w gorszej sytuacji niż inni mieszkańcy strefy, którzy posiadają jeden z przyjętych w uchwale tytułów prawnych do pojazdu. Takim uzasadnieniem nie może być wynikający z przepisów ustawy o drogach publicznych cel wprowadzenia stref płatnego parkowania, skoro poza zapewnieniem bezpieczeństwa i porządku publicznego (wprowadzenie regulacji dostępu do miejsc parkingowych na terenach deficytowych, ograniczenie ruchu pojazdów w centrach miast) nakazuje on uwzględnić także konieczność zapewnienia ochrony wolności i praw innych osób, w tym w szczególności prawa własności osób, które zamieszkują daną strefę parkowania.
Kolejną skargę wniosła strona skarżąca – A sp. z o.o. z siedzibą w K, zaskarżając uchwałę w zakresie:
§ 1 pkt 7 uchwały,
podpunktu 3.2.1. Załącznika nr 2 do uchwały,
podpunktu 3.5.1. Załącznika nr 2 do Uchwały, w zakresie słów "posiadającej pojazd samochodowy na podstawie jednego z tytułów wymienionych w ppkt 3.2.1.".
Zaskarżonej uchwale strona skarżąca zarzuciła istotne naruszenie prawa w postaci naruszenia:
art. 13b ust. 3, 4 i 6 ustawy o drogach publicznych w zw. z art. 2 oraz art. 94 Konstytucji RP, polegające na przekroczeniu przez organ granicy upoważnienia ustawowego do wprowadzenia opłat abonamentowych dla niektórych użytkowników, poprzez wprowadzenie dla uzyskania abonamentu postojowego typu "M" dla mikroprzedsiębiorcy wymogu posiadania pojazdu wyłącznie z tytułu własności, współwłasności, umowy leasingu lub umowy przewłaszczenia na zabezpieczenie, podczas gdy takie upoważnienie do takiego ograniczenia nie znajduje oparcia w przytoczonych przepisach,
art. 2 oraz 32 Konstytucji RP poprzez wprowadzenie dla uzyskania abonamentu postojowego typu "M" dla mikroprzedsiębiorcy wymogu posiadania pojazdu wyłącznie z tytułu własności, współwłasności, co stanowi naruszenie zasady równości wobec prawa oraz sprawiedliwości społecznej, bowiem prowadzi do nieuzasadnionego różnicowania osób, charakteryzujących się tą samą cechą istotną, co narusza zasadę równości wobec prawa oraz zasadę sprawiedliwości społecznej,
art. 2 Konstytucji RP w zw. z § 146 i 149 Rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 20 czerwca 2002 r. w sprawie "Zasad techniki prawodawczej" (Dz.U. z 2016 r., poz. 283; powoływanego dalej jako "Rozporządzenie") w zw. z art. 104 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (Dz.U. z 2017 r., poz. 2168 ze zm.; powoływanej dalej jako "u.s.d.z.g.") poprzez wprowadzenie w zaskarżonej uchwale definicji "mikroprzedsiębiorcy", mimo że w u.s.d.z.g. istnieje już definicja legalna "mikroprzedsiębiorcy", z którą nie pokrywa się przyjęta w uchwale definicja.
W uzasadnieniu strona skarżąca podniosła tożsame argumenty jak skarżący Z. S., zarzucając ponadto, że cechą istotną, do której należy odnieść zasadę równości w tej sprawie, będzie prowadzenie działalności na terenie strefy płatnego parkowania, jako uzasadniające przyznanie uprawnienia do korzystania ze strefy na warunkach preferencyjnych. Wskutek podjętej uchwały skarżący, mimo spełniania pozostałych warunków do uzyskania abonamentu postojowego typu "M", w szczególności w związku z prowadzeniem działalności i posiadaniem siedziby na terenie strefy płatnego parkowania, nie może uzyskać abonamentu postojowego, ponieważ nie legitymuje się jednym z przyjętych w uchwale tytułów prawnych do pojazdu - chociaż korzysta z niego zgodnie z prawem na podstawie innej umowy prawa cywilnego, tj. umowy użyczenia. Stawiany jest zatem, bez żadnej uzasadnionej ku temu podstawy, w gorszej sytuacji niż inni przedsiębiorcy działający na terenie strefy, którzy posiadają jeden z przyjętych w uchwale tytułów prawnych do pojazdu. W ocenie skarżącego takim uzasadnieniem nie może być wynikający z przepisów ustawy o drogach publicznych cel wprowadzenia stref płatnego parkowania, skoro poza zapewnieniem bezpieczeństwa i porządku publicznego (wprowadzenie regulacji dostępu do miejsc parkingowych na terenach deficytowych, ograniczenie ruchu pojazdów w centrach miast) nakazuje on uwzględnić także konieczność zapewnienia ochrony wolności i praw innych osób, w tym w szczególności prawa własności osób, które zamieszkują daną strefę parkowania lub posiadają w niej siedzibę i prowadzą działalność.
Zdaniem skarżącego za sprzeczne z zasadą techniki prawodawczej (w tym art. 2 Konstytucji RP, z którego wynika zasada demokratycznego państwa prawnego oraz § 146 ust. 1 i 149 Rozporządzenia), należy uznać użycie w zaskarżonej uchwale definicji pojęcia "mikroprzedsiębiorca", które w polskim porządku prawnym ma już ustaloną normatywnie treść - która nie pokrywa się z treścią przyjętą przez uchwałę. Skarżący zarzucił, że z definicji przyjętej w uchwale zostały w sposób nieuzasadniony wykluczone jednostki organizacyjne niebędące osobami prawnymi, a także - jak się wydaje – wspólnicy spółki cywilnej (która nie jest spółką osobową). Zakres podmiotowy i przedmiot obydwu definicji jest zatem odmienny. Jak stanowi § 149 Rozporządzenia, w akcie normatywnym niższym rangą niż ustawa bez upoważnienia ustawowego nie formułuje się definicji ustalających znaczenia określeń ustawowych; w szczególności w akcie wykonawczym nie formułuje się definicji, które ustalałyby znaczenia określeń zawartych w ustawie upoważniającej.
Skarżący wskazał także na niewątpliwie niekorzystny skutek, jaki ma przyjęcie odmiennej definicji "mikroprzedsiębiorcy" w uchwale, polegający na wykluczeniu części przedsiębiorców z możliwości skorzystania z preferencyjnej opłaty abonamentowej, mimo spełnienia przez nich wymogów do uznania za mikroprzedsiębiorcę w rozumieniu przepisów u.s.dz.g., którzy równocześnie wciąż prowadzą działalność gospodarczą na znacznie mniejszą skalę, zatem tym bardziej powinni mieć prawo skorzystania z niższych opłat za parkowanie.
Trzecią skargę na przedmiotową uchwałę wniósł skarżący G. Ś. Skarżący zakwestionował § 1 punkt 7 uchwały, § 1 punkt 8 uchwały, podpunkt 3.2.2. a) załącznika nr 2 do przedmiotowej uchwały oraz podpunkt 3.7 załącznika nr 2 do przedmiotowej uchwały.
Skarżący także zarzucił, że definicja mikroprzedsiębiorcy jest inna, niż powszechnie obowiązująca na mocy przepisów rangi ustawy, z uwagi na wprowadzenie w uchwale niższego rocznego limitu przychodu z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej, to jest na poziomie 150.000 EUR, co stanowi przejaw dyskryminacji. Nadto skarżący zarzucił, że wykazanie spełnienia przesłanki "przychodu" skutkuje nałożeniem obowiązku ujawnienia administratorowi strefy płatnego parkowania danych (objętych ochroną prawa), przy równoczesnym braku po stronie administratora strefy ustawowego obowiązku zachowania tych danych w tajemnicy. Skarżący podniósł także, że wykazanie spełnienia przesłanki "zatrudniającą średniorocznie mniej niż 10 osób" nie jest możliwe do udowodnienia w oparciu o zaświadczenie jakiegokolwiek organu państwowego, a wykazanie tej przesłanki w oparciu o dokumenty będące w posiadaniu przedsiębiorcy skutkuje koniecznością ujawnienia danych osobowych z naruszeniem przepisów ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 roku o ochronie danych osobowych, a ponadto jest to czynność niezwykle uciążliwa (koniczność zgromadzenia w wersji "papierowej" danych o wszystkich osobach zatrudnianych w przeciągu danego roku, ale np. z treści DRA- ZUS wynika tylko liczba ubezpieczonych, a nie wynika liczba zatrudnionych). Skarżący wyraził wątpliwość jak udokumentować fakt niezatrudniania "nikogo". Przesłanka ta winna być wykazana poprzez złożenie przez przedsiębiorcę stosownego oświadczenia. Skarżący zarzucił nadto, że brak jest w uchwale także definicji "zatrudnienia" i definicji "średniorocznie" lub odesłania do definicji ustawowych, co może prowadzić do nieprawidłowej interpretacji zapisów uchwały. Skarżący wskazał, że definicja osoby rozliczającej podatek dochodowy od osób fizycznych:
1. jest połączona z nałożeniem obowiązku rozliczenia tego podatku, ze wskazaniem jako "miejsca zamieszkania" obszaru Gminy Miejskiej Kraków, mimo iż w dalszej części uchwały jako istotną przesłankę wskazuje się "zameldowanie" na obszarze danej strefy płatnego parkowania (załącznik numer 2 punkt 3.2.2.a), co stanowi o zastosowaniu równocześnie dwóch sprzecznych (wykluczających się) w swej istocie kryteriów;
2. jest dokonana z pominięciem ustawowej definicji "miejsca zamieszkania" zawartej w ustawie z dnia 26 lipca 1991 roku o podatku dochodowym od osób fizycznych, która jest jeszcze inna niż dwie wyżej opisane definicje, przy równoczesnym nałożeniu obowiązku rozliczenia podatku PIT obszarze Miasta Krakowa;
3. jest połączona z obowiązkiem udokumentowania tego faktu (rozliczenia się) administratorowi strefy płatnego parkowania poprzez przedłożenie:
oryginału pierwszej strony PIT, który to oryginał jest zawsze w posiadaniu Krajowej Administracji Skarbowej, a tym samym nie jest w posiadaniu podatnika (brak możliwości wypełnienia tego obowiązku);
wydrukowanej pierwszej strony PIT, która to strona zawiera pełne dane (np. PIT-36L, PIT-39) o sumie przychodów, sumie kosztów i sumie zapłaconych zaliczek w roku podatkowym, co skutkuje nałożeniem obowiązku ujawnienia administratorowi strefy płatnego parkowania danych objętych ochroną prawa, przy równoczesnym braku po stronie administratora strefy) ustawowego obowiązku zachowania tych danych w tajemnicy;
pominięcia skutku tego, że obowiązek rozliczenia podatku PIT w Krakowie może powstać (lub ustać) tylko z tego powodu, że podatnik miał miejsce zamieszkania na obszarze Gminy Miejskiej Kraków tylko w dniu 31.12. (w tym jednym dniu) danego roku kalendarzowego/podatkowego, a przez pozostałą część roku miał inne miejsce zamieszkania.
Wymóg zameldowania na obszarze strefy płatnego parkowania (obowiązek realizowany na mocy przepisów prawa administracyjnego a zdefiniowany w
art. 25 ustawy z 24.09.2010 roku o ewidencji ludności) jest w swej istocie sprzeczny z wymogiem posiadania miejsca zamieszkania (zdefiniowanego w art. 25 k.c. jako miejscowość, w której osoba przebywa z zamiarem stałego pobytu) na obszarze Gminy Miejskiej Kraków (wymogiem zapisanym w innej części uchwały) oraz jest sprzeczny z definicją miejsca zamieszkania skutkującą powstaniem obowiązku złożenia zeznania rocznego w podatku PIT w organie Krajowej Administracji Skarbowej zlokalizowanej w Krakowie.
Skarżący wskazał na obowiązek zarejestrowania pojazdu samochodowego pod "adresem zamieszkania" (właściciela/współwłaściciela) w Krakowie, mimo iż wcześniej jest mowa o miejscu zameldowania, a nie o miejscu zamieszkania (a są to dwa różne stany faktyczne i prawne wzajemnie wykluczające się), podniósł, że zarejestrowanie pojazdu jest możliwe pod adresem zamieszkania, a nie jest
możliwe pod adresem miejsca zameldowania, jeżeli adresy te są inne (a
faktycznie decyduje adres podany w dokumencie nabycia własności pojazdu), jak również że w praktyce zarejestrowanie pojazdu jest realizowane pod adresem "miejsca zameldowania na pobyt stały", a nie pod adresem "miejsca zameldowania na pobyt czasowy" (a brak jest równocześnie dowodu na posiadanie innego
miejsca jako miejsca zamieszkania).
Skarżący zarzucił, że zameldowany na obszarze strefy płatnego parkowania nie ma prawnego obowiązku dokonania rozliczenia podatku PIT na obszarze Gminy Miejskiej Kraków, a nałożenie takiego obowiązku w drodze uchwały Rady Miejskiej nie ma oparcia w żadnej delegacji ustawowej dla organu gminy. Właściwość
organów Krajowej Administracji Skarbowej i wynikające z tego obowiązki
dla podatnika PIT nie mogą być modyfikowane uchwałą organu gminy.
Kolejną - czwartą skargę na przedmiotową uchwałę wniósł Rzecznik Praw Obywatelskich. W ocenie tego skarżącego przepisy pkt 3.2.1 oraz pkt 3.2.2 lit. a) załącznika Nr 2 do uchwały, które przyznają prawo do opłaty abonamentowej za postój pojazdu w strefie płatnego parkowania wyłącznie tym osobom zameldowanym na terenie strefy, którzy użytkują pojazdy samochodowe jako ich właściciele, leasingobiorcy lub strony umowy przewłaszczenia na zabezpieczenie, narusza zasadę równego traktowania obywateli przez władze publiczne, wynikającą z art. 32 Konstytucji RP.
Skarżący podniósł, że osoby zameldowane na terenie krakowskiej strefy płatnego parkowania, będące użytkownikami pojazdów samochodowych (zmotoryzowani mieszkańcy), mają ustawowy obowiązek uiszczania opłat za postój swoich samochodów na drogach publicznych w pobliżu miejsca zamieszkania, który wynika z art. 13 ust. 1 pkt 1 ustawy drogach publicznych. Obowiązek ten dotyczy każdego użytkownika pojazdu samochodowego (za wyjątkiem posiadacza pojazdu elektrycznego, który począwszy od dnia 22 lutego 2018 r. jest zwolniony z opłaty), niezależnie od tytułu prawnego, jaki przysługuje mu do samochodu. Sytuacja faktyczna i prawna zmotoryzowanych mieszkańców strefy płatnego parkowania w Krakowie jest więc - w kontekście ustawowego obowiązku wnoszenia opłat za parkowanie pojazdów w miejscu zamieszkania - tożsama. Można zatem przyjąć, że zmotoryzowani mieszkańcy strefy płatnego parkowania to podmioty podobne.
Na mocy regulacji zawartych w pkt 3.2.1 oraz pkt 3.2.2 lit. a) załącznika Nr 2 do zaskarżonej uchwały, mieszkańcy strefy użytkujący pojazdy jako właściciele lub leasingobiorcy oraz władający pojazdami na podstawie umowy przewłaszczenia na zabezpieczenie są uprawnieni do nabycia abonamentu postojowego "Mieszkańca", czyli mogą wnosić opłaty abonamentowe za postój pojazdu w pobliżu miejsca zamieszkania, których wysokość jest preferencyjna w stosunku do opłat standardowych. Natomiast pozostali zmotoryzowani mieszkańcy strefy, których tytułem prawnym do pojazdu samochodowego nie jest prawo własności, umowa leasingu lub umowa przewłaszczenia na zabezpieczenie, nie mają uprawnienia do uiszczania opłaty abonamentowej za postój pojazdu w strefie płatnego parkowania i w przypadku parkowania pojazdu w pobliżu miejsca zamieszkania obowiązani są wnosić opłatę na zasadach ogólnych, w wyższej wysokości. Wskazać bowiem należy, że opłata za miesięczny abonament postojowy "Mieszkańca" wynosi 10 zł, zaś koszt wykupu miesięcznego abonamentu postojowego typu "P", dostępnego dla każdego kierowcy, to wydatek rzędu 250 zł. Przepisy pkt 3.2.1 (oraz pkt 3.2.2 lit. a) załącznika Nr 2 do zaskarżonej uchwały różnicują zatem sytuację prawną podmiotów charakteryzujących się wspólną cechą istotną (tj. osób zameldowanych na terenie strefy płatnego parkowania będących użytkownikami pojazdów samochodowych).
W ocenie Rzecznika Praw Obywatelskich przyjęte w pkt 3.2.1 oraz pkt 3.2.2 lit. a) załącznika Nr 2 do zaskarżonej uchwały kryterium tytułu własności pojazdu samochodowego lub władania pojazdem na podstawie umowy leasingu lub umowy przewłaszczenia na zabezpieczenie, jako wyznacznika decydującego o prawie do wnoszenia opłaty abonamentowej za parkowanie, nie pozostaje w związku z celem, jakiemu służy wprowadzenie tej opłaty dla mieszkańców strefy płatnego parkowania, którym jest zmniejszenie kosztów wynikających z konieczności wnoszenia opłat za parkowanie pojazdów w pobliżu miejsca zamieszkania. W ocenie Rzecznika Praw Obywatelskich niezależnie od tego, czy podstawą prawną użytkowania pojazdu samochodowego jest prawo własności, umowa przewłaszczenia na zabezpieczenie, umowa leasingu, czy też inna umowa obligacyjna (np. umowa najmu lub użyczenia), wszyscy zmotoryzowani mieszkańcy strefy płatnego parkowania powinni na takich samych zasadach korzystać z przywileju wnoszenia opłaty abonamentowej za postój pojazdu w strefie płatnego parkowania, w pobliżu miejsca zamieszkania. Nie można więc wskazać logicznych argumentów, dla których zróżnicowano w prawach zmotoryzowanych mieszkańców strefy płatnego parkowania, przyznając uprawnienia do uiszczania opłaty abonamentowej za parkowanie tym mieszkańcom strefy, którzy korzystają z pojazdów samochodowych w oparciu o umowę najmu albo umowę użyczenia. Kryterium różnicujące uprawnienia kierowców zamieszkujących w strefie płatnego parkowania narusza również – w ocenie skarżącego - zasadę proporcjonalności. Trudno bowiem uznać, że waga interesu, któremu miało służyć zróżnicowanie sytuacji prawnej zmotoryzowanych mieszkańców strefy - a więc zwiększenie rotacji samochodów parkujących w strefie w wyniku nieprzyznania niektórym mieszkańcom strefy prawa do opłaty abonamentowej za parkowanie - stoi w odpowiedniej proporcji do wagi interesu mieszkańców strefy (tj. możliwości uiszczania niższej z opłaty za parkowanie), który został naruszony na skutek nierównego traktowania podmiotów podobnych. Wprawdzie Rzecznik Praw Obywatelskich nie dysponuje danymi na temat liczby mieszkańców krakowskiej strefy płatnego parkowania, którzy użytkują pojazdy samochodowe na podstawie umowy użyczenia lub najmu, jednak kierując się doświadczeniem życiowym przyjąć należy, że liczba wspomnianych osób nie jest na tyle duża, aby pozbawienie ich prawa do wnoszenia opłaty abonamentowej za parkowanie wpłynęło w istotny sposób na zwiększenie rotacji samochodów parkujących w strefie. Zdaniem Rzecznika nie sposób także wskazać wartości konstytucyjnych, które uzasadniałyby odmienne traktowanie mieszkańców strefy płatnego parkowania w zależności od rodzaju przysługującego im tytułu prawnego do pojazdu samochodowego, który parkują na terenie krakowskiej strefy płatnego parkowania. Regulacje, które prowadzają takie zróżnicowanie, pozostają natomiast w sprzeczności z zasadą sprawiedliwości społecznej, która nie zezwala na różnicowanie prawne podmiotów, jeśli ich sytuacja faktyczna jest taka sama. Skarżący stwierdził, że nieprzyznanie prawa do wnoszenia opłaty abonamentowej za postój pojazdu zmotoryzowanym mieszkańcom strefy płatnego parkowania, którzy użytkują pojazdy samochodowe na podstawie umowy cywilno-prawnej innej niż umowa leasingu lub umowa przewłaszczenia na zabezpieczenie, wprowadza niczym nieuzasadnione zróżnicowanie uprawnień osób zamieszkujących na obszarze strefy. Stanowi to niezgodną z art. 32 Konstytucji RP dyskryminację tych mieszkańców krakowskiej strefy płatnego parkowania, którzy nie są właścicielami pojazdów samochodowych, bądź nie korzystają z nich w oparciu o umowę leasingu lub umowę przewłaszczenia na zabezpieczenie. W świetle powyższego nie ulega wątpliwości, że zaskarżone przepisy pkt 3.2.1 oraz pkt 3.2.2 lit. a) załącznika Nr 2 do uchwały Rady Miasta Krakowa z dnia 22 listopada 2017 r. w sprawie ustalenia strefy płatnego parkowania, ustalenia opłat za postój pojazdów samochodowych na drogach publicznych w strefie płatnego parkowania, wprowadzenia opłaty abonamentowej dla niektórych użytkowników dróg oraz sposobu pobierania tych opłat, naruszają konstytucyjną zasadę równości wobec prawa.
W odpowiedziach na powyższe skargi organ – Prezydent Miasta Krakowa wniósł o oddalenie skarg.
Organ wyjaśnił, że faktycznie warunkiem uzyskania abonamentu mikroprzedsiębiorcy jest złożenie oświadczenia przez wnioskodawcę co do wysokości osiągniętego dochodu, jednakże zakup abonamentu postojowego nie jest obowiązkiem, natomiast chcąc skorzystać z pewnego przywileju czy też preferencyjnych opłat za parkowanie pojazdu na terenie strefy płatnego parkowania, oferowanych przez Gminę Miejską Kraków, wnioskodawca - mikroprzedsiębiorca, winien stosowne oświadczenie złożyć. Niezłożenie takiego oświadczenia skutkuje niewydaniem mu abonamentu postojowego, a więc jedynie nie pozwala na skorzystanie z przywileju udostępnionego przez Gminę.
Gmina Miejska Kraków nie oczekuje od wnioskodawcy przedłożenia zaświadczenia na potwierdzenie powyższych limitów, ani tym bardziej nie oczekuje do wglądu żadnej dokumentacji pracowniczej mikroprzedsiębiorcy. W celu uzyskania abonamentu mikroprzedsiębiorcy wnioskodawca składa jedynie oświadczenie, w którym pod rygorem odpowiedzialności karnej wskazuje, że spełnia przewidziane uchwałą wymagania do wydania takiego abonamentu.
Organ wyjaśnił, że definicja osoby rozliczającej podatek dochodowy od osób fizycznych wskazana jest w paragrafie 1 pkt 8 uchwały nr LXXXIX/2177/17, który stanowi, że przez takie osoby rozumie się osoby fizyczne rozliczające podatek dochodowy ze wskazaniem jako miejsca zamieszkania obszaru Gminy Miejskiej Kraków. Fakt ten wnioskodawca zobowiązany jest udokumentować poprzez przedłożenie do wglądu w Biurze Strefy Płatnego parkowania stosownych wymienionych w tym miejscu dokumentów.
Organ podkreślił, że możliwa jest sytuacja, że osoba zameldowana na terenie miasta Krakowa rozlicza podatki innym mieście. Powyższy zapis akcentuje więc konieczność rozliczania się na terenie Krakowa. Kryteria zamieszkania i zameldowania nie wykluczają się, a mogą być zbieżne.
Definicja osoby rozliczającej podatek na terenie Gminy Miejskiej Kraków istotnie pomija wskazane przez skarżącego zapisy ustawy z o podatku dochodowym, nie mniej ani art. 3, ani art. 45 ust. 1b nie definiuje pojęcia "miejsca zamieszkania". Co więcej, nawet gdyby definicja miejsca zamieszkania znalazła się w tej ustawie, to gmina może dowolnie kształtować krąg osób uprawnionych do zakupu określonych abonamentów, z zachowaniem oczywiście przepisów prawa. Pominięciem definicji miejsca zamieszkania wynikającej z ustawy o PIT Gmina Miejska Kraków nie naruszyła żadnej normy obowiązującego prawa.
Organ wskazał, że pracownicy nie weryfikują danych dotyczących osiągniętych dochodów, sumy kosztów i zaliczek itp., lecz weryfikują jedynie miejsce złożenia tego dokumentu. Co więcej, dokumenty te nie są archiwizowane ani kopiowane, przedkładane zaś są przez wnioskodawców jedynie do wglądu.
Sformułowanie "oryginał pierwszej strony PIT za rok poprzedni poświadczonej przez właściwy Urząd Skarbowy w Krakowie (czyli zawierającą prezentatę, pieczątkę urzędu) lub w przypadku rozliczenia zeznania PIT przez Internet, wydrukowaną pierwszą stronę PIT oraz wydrukowane UPO (Urzędowe Potwierdzenie Odbioru)" użyte w uchwale, zdaniem organu użyte zostało prawidłowo. Wynika z niego bowiem, że celem uzyskania abonamentu należy przedłożyć oryginał poświadczony przez właściwy urząd, a nie kopię dokumentu z kopią prezentaty (np. fotokopia itp.). Zapis ten jest dla organu oczywisty i jasny, nie budzi żadnych zastrzeżeń interpretacyjnych. Istotny z punktu widzenia Gminy jest wpływ określonej kwoty pochodzącej z podatków, w tym podatku dochodowego, do jej budżetu.
Organ wskazał, że pojęcie zameldowania nie jest w swej istocie sprzeczne z pojęciem miejsca zamieszkania. Oczywiście są to kategorie uregulowane w dwóch różnych gałęziach prawa. Zameldowanie jest kategorią administracyjną, zaś miejsce zamieszkania stricte cywilistyczną. Jeżeli wnioskodawca jest zameldowany obszarze strefy płatnego parkowania, ale nie rozlicza podatku dochodowego w Krakowie, nie uzyska abonamentu postojowego mieszkańca, o którym mowa w punkcie załącznika nr 2 do uchwały. Podobnie, jeżeli wnioskodawca nie jest zameldowany w Krakowie, lecz rozlicza tu podatek dochodowy, to również nie jest uprawniony do zakupu abonamentu mieszkańca. Jeżeli więc mieszkaniec strefy jest zainteresowany nabyciem konkretnego abonamentu i spełnia wymogi określone uchwałą, jest uprawniony do nabycia danego rodzaju abonamentu.
Rada Gminy nie posiada stosownej delegacji do nałożenia obowiązku rozliczania się z podatków w jakimkolwiek miejscu, lecz promuje osoby dokonujące rozliczenia podatku w Krakowie.
Organ podniósł, że możliwe jest przedłożenie np. oryginału formularza ZAP-3 (zgłoszenie aktualizacyjne osoby fizycznej będącej podatnikiem złożone w roku poprzednim lub bieżącym), poświadczonego przez właściwy Urząd Skarbowy w Krakowie, w którym wskazano obszar Gminy Miejskiej Kraków jako miejsce zamieszkania i składania zeznania podatkowego. Oznacza to, że nawet osoba rozliczająca podatek dochodowy na obszarze Krakowa dopiero od 2017r., już obecnie może uzyskać abonament.
Organ podniósł, że zgodnie z definicją zawartą w uchwale, pod pojęciem mikroprzedsiębiorcy rozumie się osobę fizyczną, prawną lub spółkę osobową, która w poprzednim roku podatkowym uzyskała przychody z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej w wysokości do 150 000 euro (przez przychody spółki osobowej rozumie się przychody wszystkich wspólników spółki osobowej), zatrudniającą średniorocznie mniej niż 10 osób. Wyrażoną w euro wielkość przelicza się na złote według średniego kursu ogłaszanego przez Narodowy Bank Polski w ostatnim dniu roku obrotowego wybranego do określenia statusu mikroprzedsiębiorcy. Organ wskazał także, że z przepisów nie wynika obowiązek rozliczania przez mikroprzedsiębiorcę podatku dochodowego na obszarze gminy, jednak siedziba lub miejsce prowadzenia działalności gospodarczej determinują miejsce rozliczania podatku dochodowego. Zgodnie z definicją mikroprzedsiębiorcy musi on mieć siedzibę lub prowadzić działalność na obszarze strefy płatnego parkowania. Organ zaznaczył, że wobec braku regulacji dotyczącej miejsca odprowadzania podatku dochodowego przez mikroprzedsiębiorcę, aktualnie rozważa się zmianę definicji mikroprzedsiębiorcy zawartej uchwale.
Organ podkreślił, że zapłata za abonament nie stanowi żadnego zobowiązania dla mieszkańca strefy, bowiem nie obowiązku posiadania tego abonamentu, jak i nie ma obowiązku posiadania pojazdów samochodowych. Natomiast chęć skorzystania z postoju na terenie strefy płatnego parkowania związana jest z koniecznością dokonywania opłat. Organ wyjaśnił także, że poza przypadkiem mikroprzedsiębiorcy, uprzywilejowanego właśnie ze względu na wysokość osiąganych dochodów, organ ani Spółka B Sp. z o. o. nie analizuje wysokości osiąganych przez wnioskodawców dochodów. Także jednak w tym przypadku wnioskodawca składa jedynie stosowne oświadczenie.
Organ wskazał, że uchwałodawca nie traktuje w sposób odmienny podmiotów posiadających tę sama cechę. A więc wszyscy właściciele pojazdów (współwłaściciele, leasingobiorcy czy też korzystający z nich na podstawie umowy przewłaszczenia), z zastrzeżeniem co do miejsca zameldowania, prowadzenia działalności gospodarczej itd. określonymi w uchwale, są uprawnieni do nabycia abonamentu. Zatem to forma władztwa nad rzeczą jest desygnatem decydującym o możliwości wnoszenia opłaty za postój na terenie strefy płatnego parkowania w preferencyjnej wysokości. W omawianym przepisie uchwały zostały wyszczególnione najczęstsze formy władztwa nad rzeczą, a krąg adresatów tak skonstruowanej normy jest i tak najszerszy, przy czym możliwie szeroko eliminuje patologiczne zachowania mające na celu zakup abonamentu. W tym miejscu wskazać należy, że zdaniem Rady Miasta Krakowa, poprzez zapisy uchwały nie została również ograniczona zasada równości. Uchwałodawca nie traktuje bowiem w odmienny sposób osób posiadających tę samą cechę, gdyż wszyscy właściciele pojazdów (współwłaściciele, leasingobiorcy czy też korzystający z nich na podstawie umowy przewłaszczenia), z zastrzeżeniem co do miejsca zameldowania, prowadzenia działalności gospodarczej itd. określonymi w uchwale, są uprawnieni do nabycia abonamentu. Zatem to forma władztwa nad rzeczą jest desygnatem decydującym o możliwości wnoszenia opłaty za postój na terenie strefy płatnego parkowania w preferencyjnej wysokości. Nadmienić należy, że w omawianym przepisie uchwały zostały wyszczególnione najczęstsze formy władztwa nad rzeczą, a krąg adresatów tak skonstruowanej normy jest i tak najszerszy, przy czym możliwie szeroko eliminuje patologiczne zachowania mające na celu zakup abonamentu.
Organ podkreślił, że przewidziane uchwałą uprawnienia stanowią swoisty przywilej dla określonych grup mieszkańców, przedsiębiorców itp. Zrezygnowanie z przyjęcia jakichkolwiek kryteriów wyodrębniających grupy jakkolwiek uprzywilejowane, doprowadziłoby do sytuacji, w której należałoby wydać (sprzedać) abonamenty wszystkim osobom o nie wnioskującym, bez względu na okoliczność, gdzie zamieszkują, gdzie rozliczają podatki itp. Co więcej, Rada Miasta Krakowa nie odmówiła uprawnienia do ponoszenia preferencyjnych opłat za parkowanie z nieuzasadnionych powodów, nie mających odzwierciedlenia w praktyce, a tylko takie rozwiązanie należy uznać za sprzeczne z zasadą równości. Istotnie bowiem, w przypadkach kiedy rozwiązania limitujące nie mają odzwierciedlenia w praktyce, mogą one naruszać tę zasadę. Ocena naruszenia - zdaniem organu - winna być jednak dokonywania każdorazowo indywidualnie, w oparciu o doświadczenie zarządcy drogi co do ewentualnych nadużyć itp.
Problemem (najstarszej w Polsce, powstałej w latach osiemdziesiątych) strefy płatnego parkowania w Krakowie jest bowiem okoliczność, iż mieszkańcy różnych części Krakowa zmieniali miejsce zameldowania, użyczali pojazdy itp. tylko i wyłącznie w celu zakupu abonamentu postojowego. Cena jego znacznie odbiega od ceny regularnych opłat za postój. Praktyka taka obserwowana przez lata nie zasługuje na akceptację organów Gminy, strefa bowiem ustanawiana jest w konkretnym celu, a cel ten nie abstrakcyjny. Strefa płatnego parkowania winna być ustanowiona tam, gdzie jest potrzeba. Zgodnie bowiem z art. 13 b ustawy strefę parkowania ustala się na obszarach charakteryzujących się znacznym deficytem miejsc postojowych, jeżeli uzasadniają to potrzeby organizacji ruchu, w celu zwiększenia liczby parkujących pojazdów samochodowych lub realizacji lokalnej polityki transportowej w szczególności w celu ograniczenia dostępności tego obszaru dla pojazdów samochodowych i wprowadzenia preferencji dla komunikacji zbiorowej. Powyższe działanie Gminy jest podyktowane dobrem wszystkich mieszkańców miasta, szczególnie tych, którzy zamieszkują lub prowadzą działalność na terenie strefy płatnego parkowania, a przy posiadają pojazd w oparciu o tytuł prawny wskazany w uchwale. Samo więc prowadzenie działalności gospodarczej na obszarze strefy płatnego parkowania nie uzasadnia nabycia preferencyjnego abonamentu postojowego. Jednocześnie organ wskazał, że ilość zawieranych umów użyczenia pojazdu celem tylko wykupu abonamentu postojowego znacznie wzrosła pod rządami poprzednio obowiązującej uchwały. Wieloletnia obserwacja i analiza problemu nie pozostawia wątpliwości co do faktu, iż mogło to zjawisko mieć związek z zapisami pozwalającymi na zakup abonamentu postojowego osobom posiadającym pojazd na podstawie umowy użyczenia. W interesie Gminy leży więc przyjęcie takich kryteriów, aby abonament nie był powszechnie dostępny dla wszystkich, lecz np. dla określonych mieszkańców strefy, spełniających określone przesłanki. Wprowadzenie do uchwały umowy użyczenia, w oparciu o którą można było nabyć abonament w czasie obowiązywania uchwały, okazało się być nie trafione i prowadziło do nadużyć W związku z powyższym Rada Miasta Krakowa mając możliwość uznaniowego kształtowania kręgu osób upraw do nabycia abonamentów i dookreślając kryteria nabycia tych abonamentów, w uchwale ograniczyła krąg osób uprawnionych do nabycia tych abonamentów.
Uczestnik postępowania sądowoadministracyjnego Stowarzyszenie "[...]" wniósł o oddalenie skarg Z. S., G. Ś. i Rzecznika Praw Obywatelskich oraz o odrzucenie skargi skarżącego A Spółka z o.o. z siedzibą w K z powodu nieistnienia i niewykazania naruszenia interesu prawnego lub uprawnienia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r., poz. 2107), sądy administracyjne są między innymi właściwe do badania zgodności z prawem zaskarżonych aktów organów jednostek samorządu terytorialnego, a wśród nich – jak to ma miejsce w rozpoznawanej sprawie – także aktów prawa miejscowego (art. 3 § 2 pkt 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi; tekst jedn. Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.; powoływanej dalej jako "p.p.s.a."). Uchwała organu jednostki samorządu terytorialnego jest zgodna z prawem, jeżeli jest zgodna z przepisami prawa. Natomiast stwierdzenie nieważności uchwały przez sąd następuje tylko w przypadku istotnego naruszenia prawa (art. 147 § 1 p.p.s.a.).
Z treści art. 91 ust. 1 i 4 ustawy o samorządzie gminnym wynika, że przesłanką stwierdzenia nieważności uchwały organu gminy jest istotna sprzeczność z prawem. Na podstawie argumentacji a contrario do postanowień art. 91 ust. 4 tej ustawy, stanowiącego, iż w przypadku nieistotnego naruszenia prawa organ nadzoru nie stwierdza nieważności uchwały, ograniczając się do wskazania, że uchwałę wydano z naruszeniem prawa, należy przyjąć, że każde "istotne naruszenie prawa" uchwałą organu gminy oznacza jej nieważność (por. T. Woś [w:] T. Woś., H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz", Warszawa 2012, s. 761 - 762). Pojęcie "istotne naruszenie prawa" nie zostało zdefiniowane w żadnej z ustaw samorządowych, podobnie jak pojęcie "sprzeczność z prawem". W literaturze przedmiotu wypracowano pogląd, aprobowany w orzecznictwie sądów administracyjnych, że do istotnych wad, prowadzących do skutków, które nie mogą być tolerowane w demokratycznym państwie prawnym, zalicza się między innymi naruszenie przepisów prawa ustrojowego oraz prawa materialnego, a także przepisów regulujących procedury podejmowania uchwał. Sprzeczność z prawem uchwały organu jednostki samorządu terytorialnego zachodzi w sytuacji, gdy doszło do jej wydania z naruszeniem przepisów wyznaczających kompetencję do podejmowania uchwał, podstawy prawnej podejmowania uchwał, przepisów prawa ustrojowego, przepisów prawa materialnego przez wadliwą ich wykładnię, a także z naruszeniem przepisów regulujących procedurę podejmowania uchwał.
Kryterium legalności przewidziane w art. 1 § 2 ustawy ustrojowej umożliwia sądowi administracyjnemu wyeliminowanie z obrotu prawnego każdej uchwały naruszającej prawo. Z drugiej jednak strony, sądy te są zobowiązane do oddalenia skargi, jeśli zaskarżony akt jest zgodny z przepisami prawa materialnego i procesowego (art. 151 p.p.s.a.).
Zgodnie z art. 87 ust. 2 Konstytucji RP akty prawa miejscowego są źródłami powszechnie obowiązującego prawa na obszarze działania organów, które je ustanowiły. Natomiast zgodnie z art. 94 Konstytucji RP organy samorządu terytorialnego ustanawiają akty prawa miejscowego na podstawie i w granicach upoważnień zawartych w ustawie. Ustawa określa też zasady i tryb wydawania aktów prawa miejscowego. Również zgodnie z art. 40 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r. poz. 994 ze zm.; dalej powoływanej jako "u.s.g.") organy stanowiąc akty prawa miejscowego działać muszą na podstawie i w granicach upoważnień zawartych w ustawach.
Pomiędzy aktem prawa miejscowego, a aktem prawnym hierarchicznie wyższym powinna istnieć więź: formalna i materialna. Z pierwszą mamy do czynienia wówczas, gdy występuje postanowienie w akcie prawnym, o charakterze ustawowym, upoważniające do normatywizacji danej kwestii w drodze aktu prawa miejscowego. Natomiast więź materialna to więź treściowa, istniejąca wtedy, gdy akt podjęty przez organ samorządu terytorialnego będzie swoistym dopełnieniem materii ustawy, a co za tym idzie w swej treści będzie zgodny z treścią aktu, z upoważnienia którego został wydany.
Zgodnie z art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym "Każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem, podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może zaskarżyć uchwałę lub zarządzenie do sądu administracyjnego". Przed przystąpieniem do oceny zaskarżonego przez skarżącego aktu Sąd zobligowany jest skontrolować także, czy skarga pochodzi od uprawnionej do jej złożenia strony.
Naruszenie interesu prawnego w rozumieniu art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym oznacza istnienie związku pomiędzy sferą indywidualnych praw i obowiązków skarżącego, wynikających z norm prawa materialnego, a zaskarżoną uchwałą (por. wyrok NSA z 29 lipca 2016 r., II OSK 2859/14). Dodać także należy, iż art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym był badany przez Trybunał Konstytucyjny pod względem zgodności z określonymi normami Konstytucji RP, który orzekł, iż art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym jest zgodny z art. 45 ust. 1 w zw. z art. 2 i art. 7 oraz z art. 77 ust. 2 w zw. z art. 2 Konstytucji RP. Jednocześnie w uzasadnieniu powyższego wyroku Trybunał przypomniał, że charakter prawny skargi, wynikającej z art. 101 ww. ustawy, był już przedmiotem jego oceny (por. wyrok TK z 16 września 2008 r., SK 76/06, OTK-A 2008 nr 7 poz. 121). W wyroku z 4 listopada 2003 r. (SK 30/02, OTK ZU 2003 seria A nr 8, poz. 84) Trybunał stwierdził, że skarga na podstawie art. 101 ustawy o samorządzie gminnym nie ma charakteru actio popularis - podstawą zaskarżenia jest niezgodność uchwały z prawem i równocześnie naruszenie przez nią konkretnie rozumianych interesów lub uprawnień konkretnego obywatela lub ich grupy bądź wreszcie innego podmiotu, który jest mieszkańcem danej gminy lub jest z tą gminą związany prawnie w inny sposób (np. jest właścicielem nieruchomości położonej na terenie gminy). W pojęciu interesu prawnego mogą się mieścić zarówno uprawnienia, jak i obowiązki prawne.
Interes ten musi wynikać z normy prawa materialnego kształtującego sytuację prawną tego podmiotu. Interes ten musi być bezpośredni, indywidualny, konkretny, realny i aktualny, a nie przyszły i potencjalny. Do wniesienia skargi nie legitymuje więc ani sprzeczność z prawem zaskarżonej uchwały, ani też stan zagrożenia naruszenia interesu prawnego lub uprawnienia, a związek pomiędzy własną, indywidualną sytuacją prawną skarżącego a zaskarżoną uchwałą musi już obecnie (a nie w przyszłości) powodować następstwo w postaci ograniczenia lub pozbawienia konkretnych uprawnień albo nałożenia obowiązków.
Uprawnienie do wniesienia skargi na uchwałę określającą strefę płatnego parkowania oraz wysokości płatności za parkowanie w tej sferze pojazdu samochodowego – biorąc pod uwagę wyżej przedstawione rozważania - posiada niewątpliwie mieszkaniec strefy płatnego parkowania, jak i użytkownik tej strefy. Niewątpliwie skarżący Z. S., A Spółka z o.o. z siedzibą w K oraz G. Ś. są zarówno mieszkańcami strefy płatnego parkowania, jak i jej użytkownikami. Skarżący mają zatem legitymację skargową do wniesienia niniejszej skargi, w rozumieniu art. 101 ust. 1 u.s.g. Legitymację o charakterze formalnoprocesowym do wniesienia skargi posiada również Rzecznik Praw Obywatelskich.
Kontroli Sądu podlegała uchwała nr LXXXIX/2177/17 Rady Miasta Krakowa z dnia 22 listopada 2017 r. sprawie ustalenia strefy płatnego parkowania, ustalenia opłat za postój pojazdów samochodowych na drogach publicznych w strefie płatnego parkowania, wprowadzenia opłaty abonamentowej dla niektórych użytkowników dróg oraz sposobu pobierania tych opłat.
Skarżący Z. S. wniósł o stwierdzenie nieważności powyższej uchwały w zakresie podpunktu 3.2.1. Załącznika nr 2 do uchwały oraz podpunktu 3.2.2. lit. a) Załącznika nr 2 do uchwały w zakresie słów "posiadającej pojazd samochodowy na podstawie jednego z tytułów wymienionych w ppkt 3.2.1.".
Skarżący A Spółka z o.o. z siedzibą w K wniósł o stwierdzenie nieważności powyższej uchwały w zakresie § 1 pkt 7 uchwały, podpunktu 3.2.1. Załącznika nr 2 do uchwały oraz podpunktu 3.5.1. lit. a) Załącznika nr 2 do uchwały w zakresie słów "posiadającej pojazd samochodowy na podstawie jednego z tytułów wymienionych w ppkt 3.2.1.".
Skarżący G. Ś. wniósł o stwierdzenie nieważności powyższej uchwały w zakresie § 1 pkt 7 uchwały, § 1 pkt 8 uchwały, podpunktu 3.2.2. a) załącznika nr 2 do przedmiotowej uchwały oraz podpunktu 3.7 załącznika nr 2 do przedmiotowej uchwały.
Skarżący Rzecznik Praw Obywatelskich wniósł o stwierdzenie nieważności powyższej uchwały w zakresie podpunktu 3.2.1. Załącznika nr 2 do uchwały oraz podpunktu 3.2.2. lit. a) Załącznika nr 2 do uchwały.
Podstawę materialnoprawną zaskarżonej uchwały stanowiły przepisy ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r., poz. 2222 ze zm.; dalej powoływanej jako "u.d.p.").
Zgodnie z art. 13 ust. 1 pkt 1 ustawy (w brzmieniu obowiązującym w dacie podjęcia zaskarżonej uchwały), korzystający z dróg publicznych są obowiązani do ponoszenia opłat za postój pojazdów samochodowych na drogach publicznych w strefie płatnego parkowania. Opłatę, o której mowa w tym przepisie, pobiera się za parkowanie pojazdów samochodowych w strefie płatnego parkowania, w wyznaczonym miejscu, w określone dni robocze, w określonych godzinach lub całodobowo (art. 13b ust. 1 ustawy). Strefę płatnego parkowania ustala się na obszarach charakteryzujących się znacznym deficytem miejsc postojowych, jeżeli uzasadniają to potrzeby organizacji ruchu, a to w celu zwiększenia rotacji parkujących pojazdów samochodowych lub realizacji lokalnej polityki transportowej, w szczególności w celu ograniczenia dostępności tego obszaru dla pojazdów samochodowych lub wprowadzenia preferencji dla komunikacji zbiorowej (art. 13b ust. 2 ustawy).
Zgodnie z art. 13b ust. 3 ustawy: Rada gminy (rada miasta) na wniosek wójta (burmistrza, prezydenta miasta), zaopiniowany przez organy zarządzające drogami i ruchem na drogach, może ustalić strefę płatnego parkowania.
Z kolei stosownie do art. 13b ust. 4 ustawy, rada gminy (rada miasta), ustalając strefę płatnego parkowania:
1) ustala wysokość stawek opłaty, o której mowa w art. 13 ust. 1 pkt 1 ustawy, z tym że opłata za pierwszą godzinę parkowania pojazdu samochodowego nie może przekraczać 3 zł;
2) może wprowadzić opłaty abonamentowe lub zryczałtowane oraz zerową stawkę opłaty dla niektórych użytkowników drogi;
3) określa sposób pobierania opłaty, o której mowa w art. 13 ust. 1 pkt 1 ustawy.
Powołane wyżej przepisy ustawy o drogach publicznych zawierają zatem upoważnienie dla właściwego organu uchwałodawczego samorządu terytorialnego do ustanowienia przepisów prawa miejscowego. Redakcja wskazanego przepisu art. 13b ust. 3 i 4 ustawy wytycza granice ustawowego upoważnienia rady miasta do ustalenia strefy płatnego parkowania, wysokości opłaty, wprowadzenia opłaty abonamentowej lub zryczałtowanej oraz zerowej stawki opłaty dla niektórych użytkowników drogi oraz określenia sposobu pobierania opłat za postój pojazdów samochodowych na drogach publicznych w strefie płatnego parkowania.
Mając na względzie wskazane wyżej regulacje Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie podzielił twierdzenia skarżących co do konieczności wyeliminowania z obrotu prawnego zapisów zaskarżonej uchwały w zakresie podpunktu 3.2.1. Załącznika nr 2 do uchwały, podpunktu 3.2.2. lit. a) Załącznika nr 2 do uchwały w zakresie słów "posiadającej pojazd samochodowy na podstawie jednego z tytułów wymienionych w ppkt 3.2.1." oraz podpunktu 3.5.1. lit. a) Załącznika nr 2 do uchwały w zakresie słów "posiadającej pojazd samochodowy na podstawie jednego z tytułów wymienionych w ppkt 3.2.1.".
W powyższych regulacjach Rada Miasta wprowadziła ograniczenie możliwości nabycia abonamentu postojowego mieszkańca tylko przez osoby legitymujące się zameldowaniem w strefie płatnego parkowania, posiadające określone w uchwale tytuły prawne do pojazdu (własność, współwłasność, umowa leasingu, umowa przewłaszczenia na zabezpieczenie, w przypadku umowy kredytu na zakup samochodu). Zdaniem Sądu umożliwienie uzyskania określonych abonamentów wyłącznie w oparciu o powyższe, enumeratywnie wymienione tytuły prawne do pojazdu pozbawia uprawnień do nabycia tychże abonamentów niektórych posiadaczy pojazdów – np. właścicieli posiadających pojazd na podstawie tytułu cywilnoprawnego – np. umowy najmu czy użyczenia. Wprowadzenie tego typu zróżnicowania uprawnień do korzystania z ulgowych opłat za parkowanie, skutkujące pominięciem użytkowników pojazdów z innych tytułów, stanowi w ocenie Sądu naruszenie konstytucyjnej zasady równości wobec prawa, która w swojej treści nakazuje równe traktowanie równych i podobne traktowanie podobnych. Według niej ewentualne różnicowanie sytuacji prawnej jest możliwe, ale tylko z uzasadnionych względów (por. wyrok TK z dnia 5 listopada 1997 r., TK 22/97). Tymczasem w realiach niniejszej sprawy próżno szukać powodów z jakich miejscowy prawodawca zdecydował się na zróżnicowanie sytuacji prawnej podmiotów korzystających z pojazdów, uprzywilejowując grupę podmiotów, która legitymuje się stricte określonymi tytułami prawnymi do pojazdu (por. wyrok WSA w Białymstoku z 28 czerwca 2018 r., II SA/Bk 136/18). Przyczyn takiego zróżnicowania nie wyjaśnia także treść pism B Spółki z o.o. w K z 31 stycznia 2018 r. i 7 stycznia 2019 r., obrazująca liczbę wydanych abonamentów, w tym na podstawie innej umowy cywilnoprawnej.
Zasadny jest także w ocenie Sądu zarzut skargi skarżącego A spółka z o.o. z siedzibą w K i skarżącego G. Ś. w zakresie naruszenia § 134 ust. 1 i § 149 załącznika do rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 20 czerwca 2002 r. w sprawie "Zasad techniki prawodawczej" (Dz. U. nr 100, poz. 908 z późn. zm.; powoływanej dalej jako "z.t.p.") poprzez wprowadzenie w § 1 pkt 7 zaskarżonej uchwale definicji pojęcia "mikroprzedsiębiorcy", które w dacie podjęcia zaskarżonej uchwały było zdefiniowane w art. 104 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej. Zauważyć bowiem należy, że zgodnie z § 149 z.t.p. w akcie normatywnym niższym rangą niż ustawa bez upoważnienia ustawowego nie formułuje się definicji ustalających znaczenia określeń ustawowych; w szczególności w akcie wykonawczym nie formułuje się definicji, które ustalałyby znaczenia określeń zawartych w ustawie upoważniającej.
Zasady techniki prawodawczej nie tworzą upoważnienia do tworzenia prawa, a stanowią pewien zbiór zasad technicznych dotyczących sposobu tworzenia prawa. Naruszenie tych zasad nie stanowi automatycznie o sprzeczności uregulowań z prawem, wskazuje natomiast, że przepisy zostały źle skonstruowane. Naruszenie zasad techniki prawodawczej jednoznaczne z istotnym naruszeniem prawa występuje natomiast wówczas, gdy w wyniku naruszenia zasad techniki prawodawczej dochodzi do sytuacji, kiedy prawodawca lokalny reguluje materię uregulowaną już aktami wyższego rzędu (tj. ustawami) ewentualnie wykracza poza zakres upoważnienia ustawowego do wydania aktu prawa miejscowego (por. wyrok WSA w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 21 listopada 2012 r., sygn. akt II SA/Go 778/12). Z taką sytuacją nie mamy do czynienia w niniejszej sprawie w odniesieniu do § 1 pkt 7 zaskarżonej uchwały. Zdaniem Sądu powyższa regulacja narusza prawo, jednakże naruszenie to nie ma charakteru naruszenia istotnego.
Zgodnie z art. 104 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej, w brzmieniu obowiązującym w dacie podjęcia zaskarżonej uchwały, "Za mikroprzedsiębiorcę uważa się przedsiębiorcę, który w co najmniej jednym z dwóch ostatnich lat obrotowych:
1) zatrudniał średniorocznie mniej niż 10 pracowników oraz
2) osiągnął roczny obrót netto ze sprzedaży towarów, wyrobów i usług oraz operacji finansowych nieprzekraczający równowartości w złotych 2 milionów euro, lub sumy aktywów jego bilansu sporządzonego na koniec jednego z tych lat nie przekroczyły równowartości w złotych 2 milionów euro.".
Wobec powyższego zdefiniowanie w sposób odmienny w § 1 pkt 7 zaskarżonej uchwały pojęcia "mikroprzedsiębiorcy" stanowi nieistotne naruszenie prawa, które nie może przesądzać o nieważności powyższego zapisu kwestionowanej uchwały. Takie stanowisko zostało też zaakceptowane w orzecznictwie sądów administracyjnych (por. wyrok WSA w Krakowie z 15 stycznia 2013 r., III SA/Kr 1187/11, CBOSA oraz wyrok NSA z 8 października 2013 r., I OSK 1418/13, CBOSA).
Odnosząc się do pozostałych zarzutów skargi skarżącego G. Ś. przypomnieć należy, że zgodnie z art. 13b ust. 4 pkt 2 ustawy o drogach publicznych rada gminy (rada miasta), ustalając strefę płatnego parkowania może wprowadzić opłaty abonamentowe lub zryczałtowane oraz zerową stawkę opłaty dla niektórych użytkowników drogi, a także określa sposób pobierania opłaty (sprawdzania), niewątpliwie także abonamentowej, zryczałtowanej i objętej stawką zerową (art. 13b ust. 4 pkt 3 ustawy).
Ustawodawca konstruując powyższe upoważnienie ustawowe, nie wprowadził w ustawie o drogach publicznych kryteriów, jakimi obowiązana jest kierować się rada gminy (rada miasta) przy doborze użytkowników drogi uprawnionych do korzystania z preferencyjnych zasad ponoszenia opłat za parkowanie pojazdów samochodowych na drogach publicznych w strefie płatnego parkowania, zasad ich pobierania, pozostawiając w tym zakresie swobodę radzie gminy (radzie miasta).
Niewątpliwie jednocześnie zgodzić się należy, że swoboda rady gminy (rady miasta) przy określaniu powyższych kwestii nie jest nieograniczona. Ograniczenie swobody działania w tym zakresie zakreślone jest poprzez jednoznacznie wskazany przez ustawodawcę cel, jakiemu generalnie służy wprowadzenie opłat za parkowanie. Jak stanowi art. 13b ust. 2 ustawy o drogach publicznych strefę płatnego parkowania ustala się na obszarach charakteryzujących się znacznym deficytem miejsc postojowych, jeżeli uzasadniają to potrzeby organizacji ruchu, w celu zwiększenia rotacji parkujących pojazdów samochodowych lub realizacji lokalnej polityki transportowej, w szczególności w celu ograniczenia dostępności tego obszaru dla pojazdów samochodowych lub wprowadzenia preferencji dla komunikacji zbiorowej.
Ustawodawca, wprowadzając możliwość tworzenia stref płatnego parkowania, kierował się niewątpliwie nie tylko potrzebą zapewnienia bezpieczeństwa i porządku publicznego, ale także koniecznością zapewnienia ochrony wolności i praw innych osób. Problem tworzenia stref płatnego parkowania w swej istocie dotyczy nie tylko potrzeby zaprowadzenia ładu przestrzennego, a więc bezpieczeństwa i porządku publicznego, ale wiąże się również z koniecznością zapewnienia ochrony wolności i praw tych obywateli, których domy czy mieszkania znajdują się właśnie w centrach miast, gdzie dojazd bądź dojście do miejsca zamieszkania są utrudnione z uwagi na liczbę znajdujących się tam pojazdów (ochrona prawa własności). Tworzenie stref płatnego parkowania, na podstawie i w granicach upoważnienia zawartego w ustawy o drogach publicznych, jest zatem ograniczeniem podyktowanym ochroną konstytucyjnych wartości, pozostającym w zgodzie z zasadą proporcjonalności (por. wyrok NSA z 14.12. 2017 r., I OSK 1449/17).
W konsekwencji nie można uznać, że z art. 13b ust. 4 pkt 2 ustawy o drogach publicznych nie wynika, aby rada gminy (rada miasta) nie była upoważniona do uchwalenia przepisów konkretyzujących wymogi abonamentu, w tym określających sposoby weryfikacji istnienia przesłanek uprawniających do korzystania ze stawek preferencyjnych.
Podnieść należy, że skoro w uchwale został ustalony obowiązek uiszczenia opłaty w strefie płatnego parkowania, ustalone zostały także formy opłaty, w tym w postaci abonamentu oraz jej wysokość za poszczególne formy (w tym za abonament), to naturalnym jest określenie wymagań pozwalających na ustalenie, czy podmiot ubiegający się o wydanie określonego rodzaju abonamentu spełnia wymagania do jego otrzymania.
Artykuł 13b ust. 4 ustawy o drogach publicznych nie wskazuje radzie gminy (radzie miasta), czym powinna się kierować przy ustalaniu podmiotów objętych przywilejem stawki zerowej, jak i wprowadzając opłaty abonamentowe, czy zryczałtowane, a także sposobu ich pobierania, pozostawiając w tym zakresie swobodę radzie gminy (radzie miasta). Niewątpliwie należy uznać, że upoważnienie do określenia sposobu pobierania opłaty (także abonamentowej) dotyczy zasad, formy i ogółu czynności technicznych, pozwalających na dokonanie opłaty, w tym sprawdzenia istnienia przesłanek do jej dokonania przez uprawniony podmiot. W tym stanie rzeczy, zdaniem Sądu, nie uprawniony jest wniosek skarżącego o stwierdzenie nieważności pozostałych wskazanych w skardze postanowień zaskarżonej uchwały.
Stosownie do art. 13 ust. 1 pkt 1 ustawy, korzystający z dróg publicznych są obowiązani do ponoszenia opłat za postój pojazdów na drogach publicznych w strefie płatnego parkowania. Realizacja tych opłat w tej strefie może się odbywać poprzez wykupienie abonamentu, wskazanego w uchwale. Jak podniesiono wcześniej, upoważnienie zawarte w art. 13b ust. 4 ustawy o drogach publicznych, uprawniające do określenia sposobu pobierania opłaty (także abonamentowej) dotyczy zasady, formy i ogół czynności technicznych, pozwalających na dokonanie opłaty, sprawdzenia posiadania, jej uiszczenia przez uprawniony podmiot.
Tym samym ustalając strefę płatnego parkowania rada gminy (rada miasta) upoważniona została nie tylko do wprowadzenia opłaty, opłat abonamentowych, stawki zerowej, ale ustalenia realizacji tego obowiązku, sprawdzenia posiadanych uprawnień, postępowania reklamacyjnego. Stanowi to bowiem przesłankę poboru tej opłaty i umożliwia kontrolę przyznania abonamentu użytkownikom dróg, wskazanym w zaskarżonej uchwale (np. legitymujących się abonamentem mieszkańca, abonamentem rocznym kierowcy inwalidy, abonamentem rocznym posiadacza nieruchomości, abonamentem rocznym właściciel pojazdów posiadających miejsce zamieszkania na ulicach pozostających w bezpośrednim sąsiedztwie SPP).
W tej sytuacji Wojewódzki Sąd Administracyjny – uznając wskazane naruszenia prawa za istotne – stosownie do art. 147 § 1 p.p.s.a. - orzekł jak w pkt. I sentencji wyroku, natomiast nie podzielając pozostałych twierdzeń skarżących G. Ś. i A Spółki z o.o. – na podstawie art. 151 p.p.s.a. - oddalił skargę.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło