III SA/Kr 408/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Dąbek Sędziowie WSA Barbara Pasternak (spr.) WSA Janusz Kasprzycki Protokolant Renata Nowak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 31 stycznia 2012 r. sprawy ze skargi A. P. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 8 lutego 2011 r. nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania I. uchyla zaskarżone postanowienie, II. przyznaje od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na rzecz adwokata J. M. - Kancelaria Adwokacka ul. [...] tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu kwotę 240 zł (słownie: dwieście czterdzieści złotych) podwyższoną o podatek od towarów i usług przewidziany dla tego rodzaju czynności. Prezydent Miasta decyzją z dnia [...] 2010 r. znak: [...] odmówił A. P. umorzenia należności dłużnika alimentacyjnego powstałej z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego osobie uprawnionej N. P. na podstawie decyzji Prezydenta Miasta nr [...] z dnia [...] 2008r. Od powyższej decyzji A. P. odwołał, się wskazując na zły stan zdrowia oraz trudną sytuację materialną. Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanowieniem z dnia 8 lutego 2011r. znak: [...], wydanym na podstawie art. 134 pa, stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia odwołania. W uzasadnieniu Kolegium wskazało, że przedmiotowa decyzja Prezydenta Miasta została odebrana przez A. P. 18 grudnia 2010 r., zaś zgodnie z art. 129 § 2 kpa odwołanie wnosi się w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji stronie, o czym A. P. został pouczony w decyzji. Zatem termin do złożenia odwołania od zaskarżonej decyzji upłynął 3 stycznia 2011 r., a odwołanie zostało złożone w Urzędzie Miasta 4 stycznia 2011 r., czyli po upływie ustawowego terminu. Kolegium wyjaśniło, że w związku z tym uchybieniem nie podlegały kontroli zarzuty strony związane z merytorycznym rozstrzygnięciem sprawy przez organ l instancji i należało stwierdzić, iż odwołanie nie zostało złożone w prawem przepisanym terminie. Skargę na postanowienie SKO wniósł A. P., domagając się jego uchylenia, ponieważ zostało wydane bez należytej analizy stanu zdrowotnego skarżącego, a w szczególności schorzenia psychiatrycznego, które uniemożliwiło skarżącemu podjęcie działań prawnych w takim krótkim i niekorzystnym okresie. Ponadto skarżący wniósł o zwolnienie go od kosztów sądowych i przyznanie adwokata z urzędu. Skarżący domagał się również rozpatrzenia swojego wniosku o umorzenie należności alimentacyjnych powstałych na skutek wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego N. P. W uzasadnieniu skargi A. P. podkreślił, że jest osobą chorą, nie posiada odpowiednich kwalifikacji ani umiejętności, aby sam mógł podjąć wymagane w sprawie działania. Wskazał, że od wielu lat leczy się w Poradni Zdrowia Psychicznego, w Poradni Neurologicznej (schorzenia kręgosłupa) oraz w Poradni A na choroby wewnętrzne. W związku z posiadanymi schorzeniami skarżący ma orzeczoną niepełnosprawność na okres dwóch lat. Zdaniem skarżącego Kolegium całkowicie zignorowało stan zdrowia oraz sytuację osobistą i materialną skarżącego, a cała uwaga Kolegium została skupiona na tym, aby odmówić przywrócenia terminu rozpatrzenia odwołania i nie rozpatrywać go merytorycznie. Skarżący podkreślił, że termin złożenia odwołania został przekroczony o jeden dzień, co było usprawiedliwione okolicznościami, a w szczególności stanem zdrowia skarżącego. Zarzucił, że Kolegium pominęło słuszny interes skarżącego, co jest sprzeczne z art. 7 kpa. Skarżący szczegółowo opisał swoje działania dotyczące podjęcia zatrudnienia oraz napotykane przez niego w tym względzie przeszkody. Przedstawił też swoją sytuację materialną, która w jego ocenie uniemożliwia mu spłacenie zadłużenia alimentacyjnego. W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o jej oddalenie, w całości podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Referendarz sądowy WSA w Krakowie postanowieniem z dnia 6 maja 2011r. zwolnił skarżącego od kosztów sądowych i ustanowił dla niego adwokata z urzędu. Pełnomocnik skarżącego zarzuciła, że SKO nie wzięło pod uwagę tego, że schorzenia nerwowo – lękowe i depresja skarżącego przyczyniły się do uchybienia terminu do wniesienia odwołania. Pełnomocnik powołała się na zaświadczenie lekarskie z 8 marca 2011r., z którego wynika, że w grudniu 2010r. u skarżącego nastąpiło nasilenie objawów chorobowych ze względu na trudną sytuację materialną, co skutkowało tym, że skarżący w tym czasie okresowo nie był zdolny do podróży i samodzielnego podejmowania decyzji. Na rozprawie w dniu 31 stycznia 2012r. pełnomocnik skarżącego wniosła o zasądzenie kosztów udzielonej z urzędu pomocy prawnej, oświadczając, że koszty te nie zostały uiszczone w całości ani w części. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 1 ustawy z 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej w skrócie "ppsa", sądy administracyjne powołane są do kontroli zgodności z prawem działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach swej kognicji sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania administracyjnego, nie będąc przy tym związanym granicami skargi, stosownie do treści art. 134 § 1 ppsa. Orzekanie – w myśl art. 135 ppsa - następuje w granicach sprawy będącej przedmiotem kontrolowanego postępowania, w której został wydany zaskarżony akt lub czynność i odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa. Zaskarżone postanowienie podlega uchyleniu, lecz z innych względów niż podniesione w skardze. Wyjaśnić trzeba, że wydanie postanowienia o stwierdzeniu uchybienia terminu, o którym mowa w art. 134 kpa, odnosi się do sytuacji gdy strona składa odwołanie po terminie, ale nie domaga się przywrócenia terminu do dokonania tej czynności. Wówczas badanie terminowości odwołania następuje przy zastosowaniu trybu określonego w art. 134 kpa. Jeżeli natomiast strona, tak jak uczynił to skarżący, wnosi odwołanie po terminie i równocześnie składa wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, to badanie okoliczności związanych z terminowością odwołania, a także związanych z uchybieniem terminu i zasadnością jego przywrócenia następuje wyłącznie w ramach trybu określonego w art. 58 i 59 § 2 kpa. Dlatego też wydanie postanowienia o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania sprawia, że zbędne jest wydawanie postanowienia o stwierdzeniu uchybienia terminu do wniesienia odwołania. Odmowa przywrócenia terminu załatwia nie tylko sprawę wniosku o przywrócenie terminu, ale jednocześnie potwierdza, iż wniesienie odwołania nastąpiło z uchybieniem terminu czyli rozstrzyga również o tym co jest przedmiotem postanowienia z art. 134 kpa. Postanowieniem wydanym w tej samej dacie, jak i zaskarżone postanowienie, tj. 8 lutego 2011 r., znak [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze odmówiło skarżącemu przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Prezydenta Miasta z dnia [...] 2010 r. znak [...], co sądowi rozpoznającemu niniejszą skargę wiadomo z urzędu. Skarżący wniósł bowiem skargę na w/w postanowienie SKO i sprawa z tej skargi, do sygn. akt III SA/Kr 407/11 rozpoznana została w dniu 31 01. 2012 r. Rozpoznając więc niniejszą sprawę, należy zaakceptować stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego zawarte w wyroku z 24 września 2008r. sygn. akt I OSK 1490/07 (Lex Omega nr 500040). Taki pogląd został wyrażony także w licznych orzeczenia Wojewódzkich Sądów Administracyjnych, np. wyrok WSA w Warszawie z 2 marca 2010r., sygn. akt IV SA/Wa 1781/09 (Lex Omega 606062) czy wyrok WSA w Gdańsku z 9 września 2009r. sygn. akt II SA/Gd 150/08 (Lex Omega nr 1045735). Sąd w Gdańsku podkreślił, że postanowienie o odmowie przywrócenia terminu zawiera samo w sobie stwierdzenie, że odwołanie zostało wniesione z uchybieniem terminu. Z uwagi na powyższe Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" ppsa uchylił zaskarżone postanowienie uznając, iż sprawę stwierdzenia, że odwołanie od decyzji Prezydenta Miasta z dnia [.,..] 2010 r. odmawiającej skarżącemu umorzenia należności dłużnika alimentacyjnego, ostatecznie załatwiało postanowienie o odmowie przywrócenia terminu wydane w dniu 8 lutego 2011 r., które także zostało uchylone wyrokiem WSA w Krakowie z dnia 31 stycznia 2012 r. sygn. akt III SA/Kr 407/11. Zatem, ponownie rozstrzygając sprawę, organ uwzględni wskazania zawarte w powyższym uzasadnieniu i przyjmie, że ewentualna odmowa przywrócenia terminu do wniesienia odwołania wyłącza możliwość i konieczność ponownego stwierdzania tej samej okoliczności w postanowieniu wydanym w oparciu o art. 134 kpa. Odnośnie rozstrzygnięcia zawartego w punkcie II sentencji wskazać trzeba, że stosownie zaś do art. 29 ust. 1 ustawy z dnia 26 maja 1982r. Prawo o adwokaturze (Dz. U. z 2009r. Nr 146, poz. 1188 ze zm.), koszty nieopłaconej pomocy prawnej, udzielonej przez adwokata z urzędu, ponosi Skarb Państwa. W niniejszej sprawie koszty te nie zostały opłacone w całości ani w części, a pełnomocnik złożył stosowny wniosek. Udzielona pomoc prawna polegała na występowaniu przed sądem pierwszej instancji, za co przysługują koszty w wysokości 240 zł - stosownie do § 18 ust. 1 pkt 1 lit. "c" rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.). Ponadto przyznane koszty adwokackie należy na podstawie § 2 ust. 3 rozporządzenia powiększyć p kwotę podatku od towarów i usług.