III SA/Kr 408/17
PostanowienieWSA w Krakowie2017-12-12
Skład orzekający: Grzegorz Karcz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata może zostać oddalony, jeśli strona nie wykazała w sposób przekonujący swojej sytuacji materialnej i nie zastosowała się do wezwań sądu o uzupełnienie wniosku?Ratio decidendi
Wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata został oddalony, ponieważ strona skarżąca nie wykazała w sposób wystarczający swojej sytuacji materialnej, a jej oświadczenia wzbudzały wątpliwości. Mimo wezwania do uzupełnienia wniosku, skarżący nie przedstawił wymaganych dokumentów i wyjaśnień, co należy interpretować na jego niekorzyść. Prawo do sądu nie jest absolutne i wymaga od strony wykazania zasadności wniosku o prawo pomocy.Stan faktyczny
D. B. złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie dotyczącej czynności Zarządu Infrastruktury Komunalnej i Transportu w przedmiocie przejęcia pojazdu. Skarżący opisał swoją sytuację materialną jako bardzo trudną, deklarując brak dochodów, oszczędności i majątku. Sąd wezwał skarżącego do złożenia dodatkowych oświadczeń i dokumentów, m.in. dotyczących tytułu prawnego do zamieszkania, wydatków związanych z utrzymaniem mieszkania, dochodów z działalności gospodarczej oraz posiadania rachunków bankowych. Skarżący nie wykonał wezwania w całości, udzielając zdawkowych odpowiedzi i nie przedkładając wszystkich wymaganych dokumentów.Rozstrzygnięcie
Oddalono wniosek D. B. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata.Pełny tekst orzeczenia
1 POSTANOWIENIE Dnia 12 grudnia 2017 r. Starszy Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie – Grzegorz Karcz po rozpoznaniu w dniu 12 rudnia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku D. B. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi D. B. na czynność Zarządu Infrastruktury Komunalnej i Transportu w przedmiocie przejęcia pojazdu postanawia: oddalić wniosek.
Skarżący w złożonym na urzędowym formularzu "PPF" wniosku o przyznanie prawa pomocy domagał się zwolnienia od kosztów i ustanowienia adwokata
Opisując swoją sytuację rodzinną wpisał w rubrykę 6 tylko siebie. Zadeklarował brak nieruchomości, zasobów, przedmiotów wartościowych. Swoje dochody z prowadzonej działalności określił na "0 zl". Uzasadnienie swoich starań ograniczył do zdawkowej wzmianki, że na chwilę obecną nie posiada dochodów, oszczędności ani majątku.
Zarządzeniem z dnia 9.10.2017 r. wezwano skarżącego o złożenie dodatkowych oświadczeń i przedłożenie wskazywanych dokumentów źródłowych celem:
• wyjaśnienia w oparciu o jaki tytuł prawny zamieszkuje pod adresem "ul. C, K"?
• udokumentowanie rachunkami z ostatniego miesiąca lub za ostatni okres rozliczeniowy wydatków związanych z utrzymaniem mieszkania (czynsz, woda, śmieci, prąd, gaz, telefon, rtv). Wyjaśnienie w jaki sposób przy deklarowanym braku dochodów skarżący reguluje te opłaty? Jeśli występują problemy z terminowym regulowaniem tych należności przedstawienie na tę okoliczność stosownych wezwań, upomnień, monitów etc.
• wyjaśnienie w oparciu o jakie dane skarżący wyliczył swój deklarowany dochód z działalności na kwotę 0 zł? Wyjaśnienie jakie ma miesięczne przychody, co konkretnie wlicza w koszty?
• przedstawienie złożonej rocznej deklaracji podatkowej za 2016 r.,
• wyjaśnienie czy skarżący posiada jakieś rachunki bankowe? Jeśli tak to okazanie wyciągów obrazujących historię operacji dokonanych na tych rachunkach w okresie ostatnich dwóch miesięcy. Jeśli skarżący nie posiada żadnych rachunków bankowych złożenie na tę okoliczność jednoznacznych pisemnych oświadczeń
Zarządzenie nie zostało wykonane przez skarżącego zgodnie z treścią. Skarżący nie przedstawił rocznej deklaracji podatkowej za 2016 r. argumentując, że tę złożył w formie elektronicznej za pośrednictwem Internetu. Na pozostałe pytania udzielił zdawkowych odpowiedzi, że mieszkanie należy do jego rodziców, że nie ponosi żadnych kosztów jego utrzymania, że nie wylicza żadnych kosztów uzyskania przychodu, że nie korzysta z żadnych rachunków bankowych.
Mając na uwadze powyższe zważyć należało co następuje:
Stosownie do art. 252 w związku z art. 246 §1 pkt. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zwanej dalej "ppsa", osoba fizyczna może domagać się przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym o ile nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Oświadczenie strony zgodnie z wolą ustawodawcy ma być "dokładne", a owa "dokładność" stopniowana jest przeświadczeniem sądu, że strona okoliczności te wykazała, czyli przedstawiła je w sposób przekonywujący, bo generalnie ciężar dowodu co do wykazania okoliczności uzasadniających przyznanie prawa pomocy spoczywa na stronie składającej wniosek o przyznanie prawa pomocy (por. postanowienie NSA z 18 czerwca 2004 r. FZ 165/04).
W realiach niniejszej sprawy oświadczenie skarżącego zawarte we wniosku było niewystarczające i wzbudzało wątpliwości. Stąd wezwano skarżącego w trybie art. 255 ppsa o złożenie dodatkowych oświadczeń i przedstawienie wskazywanych dokumentów źródłowych. Skarżący nie udzielił jednak wyjaśnień, które rozproszyłby wątpliwości związane z jego oświadczeniem. Z zasad doświadczenia życiowego wynika, że bez żadnego majątku i przy wykazywanym dochodzie "0 zł" nie można funkcjonować. Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ani wydane na podstawie jej art. 256 rozporządzenie wykonawcze nie zawiera co prawda definicji użytego w rubryce 6 formularza PPF pojęcia <>. Skoro jednaki pomiędzy skarżącym a jego rodzicami funkcjonuje taki układ, że zamieszkuje on w należącym do nich mieszkaniu, za które nie ponosi żadnych kosztów jego utrzymania, to wbrew swoim twierdzeniom nie bardzo prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe tym bardziej, gdy równocześnie swoje dochody z prowadzonej działalności określał na "0 zł". Przy zdawkowych wyjaśnieniach skarżącego trudno w tym zakresie snuć przypuszczenia i przyjmować jakiekolwiek założenia. W ślad za Naczelnym Sądem Administracyjnym powtórzyć jednak trzeba, że ponieważ prawo do sądu nie ma charakteru absolutnego i może być przedmiotem uzasadnionych prawnie ograniczeń (postan. NSA z 15 marca 2006 r. II OZ 258/06), to sprawą zainteresowanego jest wykazanie zasadności złożonego wniosku w świetle ustawowych przesłanek przyznania prawa pomocy (por. postan. NSA z 31 marca 2005 r. I FZ 63/05). Skoro zaś skarżący uchybił tym powinnościom, to przyznanie mu w takich warunkach prawa pomocy nie znajduje dla siebie wystarczających podstaw. Równocześnie skarżący powinien sobie uzmysłowić, że niedostosowanie się do wezwania o którym mowa w art. 255 ppsa należy interpretować na niekorzyść wnioskodawcy (por. postan. NSA z 12 stycznia 2006 r. II OZ 1405/05).
Mając powyższe na uwadze odmówiono wnioskowi skarżącego orzekając jak w sentencji na podstawie art. 243 §1 oraz art. 252 w związku z art. 246 §1 pkt. 1 i art. 245 §2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło