III SA/Kr 413/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący WSA Tadeusz Wołek Sędziowie NSA Piotr Lechowski WSA Elżbieta Kremer (spr.) Protokolant Bernadetta Szczypka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 stycznia 2009 r. sprawy ze skargi P. S. na decyzję Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej z dnia 5 lutego 2008 r. nr [...] w przedmiocie wypłaty ekwiwalentu za urlop wypoczynkowy uchyla zaskarżoną decyzję Dyrektor Okręgowy Służby Więziennej decyzją personalną nr [...] z dnia 5 lutego 2008r. po rozpatrzeniu odwołania P. S., utrzymał w mocy decyzję personalną nr [...] Dyrektora Zakładu Karnego z dnia [...] 2008r. w sprawie przyznania odprawy pieniężnej za 11 miesięcy służby w związku z rozwiązaniem stosunku służbowego z dniem 31 stycznia 2008r. Wydanie powyższych decyzji poprzedzone zostało następującymi ustaleniami faktycznymi i prawnymi: P. S. pełnił służbę w Służbie Więziennej od dnia 1 marca 2007r. do dnia 31 stycznia 2008r. Decyzją personalną nr [...] z dnia [...] 2007r. wydaną przez Dyrektora Zakładu Karnego, został zwolniony z dniem 31 stycznia 2008r. ze Służby Więziennej z powodu pisemnego zgłoszenia wystąpienia ze służby. W takich okolicznościach koniecznym stało się określenie świadczeń związanych ze zwolnieniem ze służby. Dyrektor Zakładu Karnego decyzją nr [...] dnia [...] 2008r. wydaną na podstawie art.31 ust.1 pkt 4 i ust.2, art.39 ust.2 pkt 6, art.104 ust.1 pkt 6, art.110 ust.1 pkt 1, art.11 ust.4 ustawy z dnia 26 kwietnia 1996r. o Służbie Więziennej (Dz.U. z 2002 nr 207 poz.1761 z późn.zm.) oraz § 1 i § 2 rozporz. Ministra Sprawiedliwości z dnia 29 marca 2007r. w sprawie uposażenia zasadniczego funkcjonariuszy Służby Więziennej (Dz.U. z 2007 nr 57, poz. 387 ) przyznał P. S. odprawę pieniężną za 11 miesięcy służby w wysokości 2.589,00zł. W uzasadnieniu decyzji wskazano, że okres pełnienia służby uwzględniony przy ustalaniu wysokości odprawy wynosi 11 miesięcy. Zgodnie z art.111 ust.4 ustawy o Służbie Więziennej wysokość odprawy równa się wysokości jednomiesięcznego uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym na ostatnio zajmowanym stanowisku. Odwołanie od powyższej decyzji złożył P. S. W odwołaniu podniósł, że w decyzji nie została uwzględniona kwota ekwiwalentu pieniężnego za 26 dni urlopu wypoczynkowego, który mu przysługuje po 11 miesiącach służby i dlatego domaga się rozpatrzenia tej kwestii w decyzji odwoławczej. Organ II instancji decyzją nr [...] z dnia 5 lutego 2008r. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu decyzji wskazano, ze zgodnie z art.79 ust.2 ustawy z dnia 26 kwietnia 1996r. o Służbie Więziennej, prawo do pierwszego urlopu wypoczynkowego funkcjonariusz nabywa z upływem 11 miesięcy służby . W przedmiotowej sprawie termin 11 miesięczny upływa w dniu 1 lutego 2008r., tak więc w dniu zwolnienia ze służby tj. w dniu 31 stycznia 2008r. P. S. nie nabył prawa do urlopu wypoczynkowego, a tym samym do ekwiwalentu za jego niewykorzystanie. Skargę na powyższą decyzję złożył P. S. wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu skargi podtrzymał argumenty zawarte w uzasadnieniu odwołania wskazał, że taką decyzją czuje się pokrzywdzony i domaga się przyznania mu ekwiwalentu za urlop. W odpowiedzi na skargę strona przeciwna wniosła o oddalenie skargi. W uzasadnieniu odpowiedzi na skargę podtrzymano dotychczasową argumentację zawarta w uzasadnieniu decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Stosownie do przepisu art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz.1270/ sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Powyższa kontrola, zgodnie z art.1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz.U. Nr 153, poz.1269/ sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Sąd sprawując tę kontrolę rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Skarga w przedmiotowej sprawie jest zasadna. Stan faktyczny sprawy jest bezsporny, natomiast przedmiotem sporu jest dokonana przez organy wykładnia przepisu art. 79 ust. 2 ustawy z dnia 26 kwietnia 1996r. o Służbie Więziennej dotyczącego nabycia prawa do urlopu wypoczynkowego, a konkretnie sposób ustalania końcowej daty terminu określonego w ustawie " z upływem 11 miesięcy służby" Zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego dokonana przez organy administracyjne wykładania przepisów, a właściwie konkluzja jaka została sformułowana na podstawie przeprowadzonej wykładni nie może się ostać. Przede wszystkim należy stwierdzić, że ustawa z dnia 26 kwietnia 1996r. o Służbie Więziennej nie zawiera przepisów określających sposób liczenia terminów, którymi posługuje jak również w kwestii tej nie odsyła do stosowania innych wskazanych reguł. W rozpoznawanej sprawie organ II instancji dokonując wykładni terminu określonego w art.79 ust.2 ustawy tj "z upływem 11 miesięcy służby" przyjął, że termin ten upływa w dniu 1 lutego 2008r., skoro skarżący rozpoczął służbę w dniu 1 marca 2007r. Taki zastosowany sposób liczenia terminu nawiązuje do sposobu liczenia terminu określonego w art.112 kodeksu cywilnego. Zgodnie z tym przepisem termin oznaczony w tygodniach, miesiącach lub latach kończy się z upływem dnia, który nazwą lub datą odpowiada początkowemu dniowi terminu, a gdyby takiego dnia w ostatnim miesiącu nie było - w ostatnim dniu tego miesiąca. Stosując zatem regułę zawartą w art. 112 kc, do rozpoznawanej sprawy należałoby przyjąć, że termin 11 miesięcy, który rozpoczął się w dniu 1 marca 2007 upływa w dniu 1 lutego 2008r. Jednak podstawowe pytanie, które się pojawia to czy można w rozpoznawanej sprawie stosować powyższą regułę zawartą w art. 112 kc. mając na uwadze, że sprawa dotyczy stosunków służbowych funkcjonariuszy służby więziennej, które mają charakter administarcyjnoprawny, tym samym zasadniczo różnią się od stosunku pracy o charakterze cywilnoprawnym. Nadto w przypadku stosunków pracy - zgodnie z art. 300 kodeksu pracy - w sprawach nienormowanych przepisami prawa pracy do stosunku pracy stosuje się odpowiednio przepisy kodeksu cywilnego, jeżeli nie jest to sprzeczne z zasadami prawa pracy. Tym samym powołany art. 300 kodeksu pracy zawiera ogólną podstawę prawną do stosowania art.112 kc do stosunków pracy. Na tle tego stanu prawnego Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 19 grudnia 1996r. I PKN 47/96 sformułował pogląd, że sposób liczenia terminów określonych w art.112 kc nie ma zastosowania do okresów, od których zależy nabycie uprawnień pracowniczych -np. określonych w art. 153 czy 156 § 1kp. Przedmiotem sporu w tej sprawie było ustalenie, czy powódka, której stosunek pracy trwał od 1 lutego 1994r. do 31 stycznia 1995r. nabyła prawo do urlopu wypoczynkowego z upływem roku pracy. To znaczy, czy prawo do urlopu powstało z dniem 31 stycznia 1995r., a więc w ostatnim dniu okresu wypowiedzenia , czy też mogło powstać dopiero w dniu 1 lutego 1995r., ale wówczas już powódka nie była pracownikiem. W powołanym wyroku Sąd Najwyższy, przyjął że w zakresie nabycia prawa do urlopu wypoczynkowego "rok pracy" upływa z ostatnim dniem roku pracy, a nie według reguł art.112 kc. Odrzucają stosowanie art. 112 kc Sąd Najwyższy stwierdził, że okres pracy powinien być ustalony przy uwzględnieniu potocznego sposobu liczenia terminów, a więc bez sięgania do tej swoistej reguły. Mając na uwadze powyższy stan prawny i stanowisko SN w zakresie sposobu liczenia terminu dla potrzeb nabycia prawa do urlopu wypoczynkowego w stosunkach pracowniczych, należy stwierdzić, że tym bardziej brak podstaw prawnych do stosowania reguły zawartej w art. 112 kc dla potrzeb ustalenia prawa do urlopu wypoczynkowego w stosunkach służbowych wynikających z ustawy o Służbie Więziennej. Problematyka nabycie prawa do urlopu wypoczynkowego przez funkcjonariusza Służby Więziennej, mimo wszystko najbliższa jest analogicznej problematyce występującej w stosunkach pracy, stąd też w sytuacji gdy przepisy ustawy o Służbie Więziennej nie regulują kwestii sposobu liczenia terminu czasu służby, koniecznej dla nabycia prawa do urlopu wypoczynkowego, zasadnym jest sięgnięcie w drodze analogii do rozwiązań funkcjonujących w systemie pracowniczym. Dlatego też, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie nie podziela stanowiska organu II instancji co do wykładni przepisu art.79 ust.2 ustawy o Służbie Więziennej. Zdaniem Sądu z treści tego przepisu tj. że prawo do pierwszego urlopu wypoczynkowego funkcjonariusz nabywa z upływem 11 miesięcy służby, oznacza w przedmiotowej sprawie, że skarżący nabył to prawo w dniu 31 stycznia 2008r., a w konsekwencji oznacza, że nabył prawo do ekwiwalentu za urlop. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, działając na podstawie art.145 § 1 pkt 1 a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. NT 153, poz.1270/ orzekł jak w sentencji, albowiem stwierdził naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy.