III SA/Kr 417/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Janusz Kasprzycki WSA Bożenna Blitek Sędziowie WSA Janusz Bociąga (spr.) Protokolant Monika Wójcik po rozpoznaniu w dniu 27 listopada 2013 r. na rozprawie sprawy ze skargi S. G. na czynność Prezydenta Miasta N w przedmiocie zwrotu kosztów dojazdu dziecka do szkoły postanawia skargę odrzucić. S. G. zwróciła się do Prezydenta Miasta N o zapewnienie przez Miasto bezpłatnego transportu i opieki podczas przejazdu do szkoły swojemu choremu na autyzm synowi M. G. W odpowiedzi na powyższe Prezydent Miasta N aktem z dnia 15 listopada 2012 r. poinformował wnioskodawczynię, że obowiązki gminy w zakresie zapewnienia uczniom niepełnosprawnym bezpłatnego transportu i opieki statuuje art. 17 ust. 3 a ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty. Zgodnie z powołanym przepisem obowiązkiem gminy jest: 1/ zapewnienie uczniom niepełnosprawnym, których kształcenie i wychowanie odbywa się na podstawie art. 71b, bezpłatnego transportu i opieki w czasie przewozu do najbliższej szkoły podstawowej i gimnazjum, a uczniom z niepełnosprawnością ruchową, upośledzeniem umysłowym w stopniu umiarkowanym lub znacznym - także do najbliższej szkoły ponadgimnazjalnej, nie dłużej jednak niż do ukończenia 21. roku życia; 2/ zapewnienie dzieciom i młodzieży, o których mowa w art. 16 ust. 7, a także dzieciom i młodzieży z upośledzeniem umysłowym z niepełnosprawnościami sprzężonymi, bezpłatnego transportu i opieki w czasie przewozu do ośrodka umożliwiającego tym dzieciom i młodzieży realizację obowiązku szkolnego i obowiązku nauki, nie dłużej jednak niż do ukończenia 25 roku życia. W związku z powyższym zaproponował wnioskodawczyni rozpatrzenie możliwości kontynuowania nauki przez syna w szkole podstawowej nr [...] w N. Niniejsze pismo S. G. otrzymała w dniu 6 grudnia 2012 r. W dniu 2 stycznia 2013 r. S. i M. G. złożyli wniosek o ponowne rozpatrzenie wniosku i pozytywne załatwienie sprawy. Podnieśli, że zgodnie z art. 17 ust. 3 a pkt 2 obowiązkiem gminy jest zapewnienie bezpłatnego transportu i opieki w czasie przewozu niezależnie od tego, czy szkoła jest tą najbliższą czy nie. W piśmie z dnia 16 stycznia 2013 r. Prezydent Miasta N poinformował S. G., że pismo stanowiące odpowiedź na jej wniosek zostało przez nią osobiście odebrane w dniu 6 grudnia 2012 r., natomiast Urząd Miasta podjął dwukrotnie próbę dostarczenia pisma o czym świadczą zwrotne potwierdzenia odbioru znajdujące się w aktach. Pismem z dnia 1 lutego 2013 r. S. G. wezwała organ do usunięcia naruszenia prawa polegającego na bezzasadnej odmowie zapewnienia jej synowi bezpłatnego transportu i opieki w czasie dowozu do zespołu Szkół w C stosownie do treści art. 17 ust. 3 a ustawy o systemie oświaty. Prezydent Miasta pismem z dnia 25 lutego 2013 r. poinformował, że wychodząc naprzeciw oczekiwaniom wnioskodawczyni zaprasza ją na spotkanie w dniu 4 marca w Wydziale Edukacji Urzędu Miasta N, podczas którego zostaną ustalone zasady będące podstawą zawarcia umowy o której mowa w art. 17 ust. 3 a pkt 3 ustawy o systemie oświaty. Niniejsze pismo zostało osobiście odebrane przez wnioskodawczynię w dniu 28 lutego 2013 r. W dniu 11 marca 2013 r. została zawarta pomiędzy S. G. a Prezydentem Miasta reprezentowanym przez Dyrektora Zespołu Szkół Podstawowo – Gimnazjalnych Nr [...] w N umowa nr [...] w sprawie pokrycia kosztów przewozu ucznia do szkoły. W dniu 12 marca 2013 r. S. G. zwróciła się o zmianę powyżej wskazanej umowy, poprzez urealnienie stawki dziennej za przejazd syna do i z Zespołu Szkół w C. Pismem z dnia 26 marca 2013 r. S. G. złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na akt z zakresu administracji publicznej i niewykonanie czynności materialno – technicznej. Wniosła o zapewnienie przez Miasto N bezpłatnego transportu i opieki nad synem w czasie dowozu do Zespołu Szkół w C i z powrotem. W odpowiedzi na skargę Prezydent Miasta N wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Zgodnie z treścią przepisu art. 3 § 2 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2010 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. – dalej powoływana jako P.p.s.a.), kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie m.in. w sprawach skarg na inne niż określone w pkt 1-3 (tj. decyzje lub postanowienia) akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. W orzecznictwie przyjęto, że akt lub czynność, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a., charakteryzują się tym, że są podejmowane w sprawie indywidualnej, skierowane do oznaczonego podmiotu, dotyczą uprawnienia lub obowiązku tego podmiotu, samo zaś uprawnienie lub obowiązek, którego akt lub czynność dotyczy, jest określone w przepisie prawa powszechnie obowiązującego. Nadto akty te i czynności charakteryzuje element władztwa administracyjnego, rozumiany jako jednostronność działania organu wykonującego administrację publiczną, a także muszą być one z zakresu administracji publicznej (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 19 maja 2011 r., sygn. akt II SA/Po 114/11, publ. nr 1132363, postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 16 września 2010 r., sygn. akt II FSK 1608/10, publ. LEX nr 742299). Stosownie do art. 52 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2010 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, warunkiem dopuszczalności skargi jest wyczerpanie środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator lub Rzecznik Praw Obywatelskich. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie czy wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, przewidziany w ustawie (art. 52 § 2 P.p.s.a.). Jeżeli ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia w sprawie będącej przedmiotem skargi, to na mocy art. 52 § 3 P.p.s.a., skargę na akty lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 i 4a P.p.s.a., można wnieść po uprzednim wezwaniu na piśmie właściwego organu – w terminie czternastu dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o wydaniu aktu lub podjęciu innej czynności – do usunięcia naruszenia prawa. Powołany przepis wprowadza zatem zasadę pierwszeństwa postępowania administracyjnego w stosunku do postępowania sądowego. W myśl natomiast art. 53 § 2 P.p.s.a. skargę na inne niż decyzja lub postanowienie akty z zakresu administracji publicznej wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia wezwania do usunięcia naruszenia prawa. Na tle wskazanych przepisów wskazać należy, że wezwanie do usunięcia naruszenia prawa złożone po terminie należy uznać za bezskuteczne, co oznacza niewyczerpanie środków zaskarżenia. Takie wadliwe wezwanie do usunięcia naruszenia prawa traktować bowiem należy na równi z brakiem wezwania. Upływ czternastodniowego terminu dla dokonania wezwania wyłącza więc możliwość skutecznego zaskarżenia do sądu czynności, o której mowa w art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a. (zob. J.P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz; LexisNexis; Warszawa 2006, str. 149). W niniejszej sprawie strona skarżąca uchybiła wskazanemu wyżej 14-dniowemu terminowi do wezwania organu do usunięcia naruszenia prawa. Z akt sprawy jednoznacznie bowiem wynika, że pismo z dnia 15 listopada 2012 r. zostało osobiście odebrane przez skarżącą w dniu 6 grudnia 2012 r., co potwierdziła własnoręcznym podpisem. A zatem należy przyjąć, że w tym dniu strona skarżąca dowiedziała się o odmowie dokonania czynności. Wobec tego termin do wezwania organu do usunięcia naruszenia prawa upłynął w dniu 20 grudnia 2012 r. Tymczasem skarżąca wezwała organ do usunięcia naruszenia prawa pismem z dnia 31 stycznia 2013 r. złożonym w Kancelarii Ogólnej Urzędu Miasta N w dniu 1 lutego 2013 r. W konsekwencji powyższego należy stwierdzić, że skoro strona skarżąca nie wezwała w ustawowym terminie organu do usunięcia naruszenie prawa, to nie zostały wyczerpane środki zaskarżenia. W takiej zaś sytuacji skarga wniesiona w niniejszej sprawie jest niedopuszczalna (art. 58 § 1 pkt 6 P.p.s.a.). Dodać również należy, że w okolicznościach niniejszej sprawy trudno zarzucić organowi, że nie wykonał ciążącego na nim obowiązku, gdyż z akt sprawy jednoznacznie wynika, że w dniu 1 marca 2013 r. została zawarta umowa nr [...] pomiędzy Prezydentem Miasta N a S. G. dotycząca pokrycia kosztów przewozu ucznia. W związku z powyższym Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, działając na mocy art. 58 § 1 pkt 6 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi odrzucił skargę jako niedopuszczalną.