III SA/Kr 419/13

PostanowienieWSA w Krakowie2014-01-31

Skład orzekający: Grzegorz Karcz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata z urzędu może zostać uwzględniony, gdy skarżąca posiada pełnomocnika procesowego i uiściła wpis sądowy?
Ratio decidendi
Sąd odmówił zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata z urzędu, wskazując że skarżąca nie wykazała, iż nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania, zwłaszcza że uiściła wpis sądowy oraz posiada pełnomocnika procesowego. Prawo do ustanowienia adwokata z urzędu przysługuje tylko stronie, która nie zatrudnia lub nie pozostaje w innym stosunku prawnym z adwokatem lub radcą prawnym.
Stan faktyczny
Skarżąca T. C. złożyła wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata z urzędu w sprawie skargi na decyzję Wojewody z 25 lutego 2013 r. Wskazała, że posiada mieszkanie o powierzchni 43,5 m2, nie ma zasobów pieniężnych, a jej miesięczny dochód to 1080,60 zł emerytury, z czego po spłacie kredytów pozostaje 652,16 zł. Do wniosku dołączyła kopię przekazu pocztowego świadczenia oraz wskazała, że pełni funkcję kuratora społecznego i przygotowuje się do pracy mediatora sądowego. W aktach znajdowało się pełnomocnictwo udzielone radcy prawnemu M. B., który reprezentował ją w sądzie, a skarżąca uiściła wpis sądowy w kwocie 100 zł.
Rozstrzygnięcie
Oddalił wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata z urzędu.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie – Grzegorz Karcz po rozpoznaniu w dniu 31 stycznia 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku T. C. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi T. C. na decyzję Wojewody z dnia 25 lutego 2013 r. nr [....] w przedmiocie odmowy wymeldowania postanawia: oddalić wniosek. Skarżąca w złożonym na urzędowym formularzu "PPF" wniosku o przyznanie prawa pomocy domagała się zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. Określając swój majątek uwidoczniła, że w jego skład wchodzi mieszkanie o powierzchni 43,5 m2. Nie posiada zasobów pieniężnych ani przedmiotów wartościowych. Swoje miesięczne dochody oszacowała na kwotę 1080,60 zł emerytury zaznaczając, że po spłacie kredytów zostaje jej 652,16 zł. Uzasadniając swoje starania odniosła się do okoliczności nurtującej ją sprawy. Nadmieniła, że pełni funkcję kuratora społecznego bez wynagrodzenia a także że obecnie przygotowuje się do pracy mediatora sądowego z czym wiąże się koszt egzaminu w kwocie jak podaje 1600 zł Do wniosku dołączyła kopię przekazu pocztowego swojego świadczenia Z urzędu stwierdza się, że na karcie 5 akt zalega pełnomocnictwo procesowe jakie skarżąca udzieliła radcy prawnemu M. B. do działania w sprawie przed sądami właściwymi a także przed Naczelnym Sądem Administracyjnym. Rzeczony pełnomocnik sporządził i wniósł skargę do tutejszego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego (k. 3-4) a także zapewnił skarżącej reprezentację na rozprawie przed tutejszym Wojewódzkim Sądem Administracyjnym (vide: pełnomocnictwo substytucyjne k. 28, protokół rozprawy k. 29). Z urzędu stwierdza się także, że skarżąca bez wcześniejszego wezwania uiściła wpis sądowy od skargi w kwocie 100 zł (k. 8) Mając na uwadze powyższe zważyć należało co następuje: Stosownie do art. 252 w związku z art. 246 §1 pkt. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zwanej dalej "ppsa", osoba fizyczna może domagać się przyznania prawa pomocy zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata (art. 245 §2 ppsa) o ile wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Oświadczenie to zgodnie z wolą ustawodawcy ma być "dokładne", a owa "dokładność" stopniowana jest przeświadczeniem sądu, że strona okoliczności te wykazała, czyli przedstawiła je w sposób przekonywujący, bo generalnie ciężar dowodu co do wykazania okoliczności uzasadniających przyznanie prawa pomocy spoczywa na stronie składającej wniosek o przyznanie prawa pomocy (por. postanowienie NSA z 18 czerwca 2004 r. FZ 165/04). Jednocześnie pamiętać trzeba, że adwokata można ustanowić dla strony, która nie zatrudnia lub nie pozostaje w innym stosunku prawnym z adwokatem lub radcą prawnym (art. 246 §3 ppsa). Realia niniejszej sprawy nie dają wystarczających podstaw do takich ustaleń. Jeśli bowiem chodzi o zwolnienie skarżącej od kosztów sadowych to nie można tracić z pola widzenia, że wykazywane niewielkie dochody nie przeszkadzały skarżącej opłacić i to bez wcześniejszego wezwania wpis sądowy od skargi w kwocie 100 zł (k. 8). Nie stanowiły także przeszkody do skorzystania przez nią z pomocy profesjonalnego pełnomocnika z wyboru przy wnoszeniu skargi (k. 3-4, 5). Skarżąca nie wykazała też – poza ogólnikową wzmianką o kredytach - wysokości stałych miesięcznych obciążeń związanych w utrzymaniem mieszkania i opłaceniem mediów. Przyznanie zatem skarżącej w takich warunkach prawa pomocy poprzez zwolnienie jej od kosztów sądowych nie znajduje dla siebie wystarczających podstaw. W ślad za Naczelnym Sądem Administracyjnym powtórzyć bowiem trzeba, że ponieważ prawo do sądu nie ma charakteru absolutnego i może być przedmiotem uzasadnionych prawnie ograniczeń (postan. NSA z 15 marca 2006 r. II OZ 258/06), to sprawą zainteresowanego jest wykazanie zasadności złożonego wniosku w świetle ustawowych przesłanek przyznania prawa pomocy (por. postan. NSA z 31 marca 2005 r. I FZ 63/05). Co się natomiast tyczy ustanowienia dla skarżącej adwokata z urzędu to powtórzyć trzeba, że w myśl art. 246 §3 ppsa adwokata można ustanowić dla strony, która nie zatrudnia lub nie pozostaje w innym stosunku prawnym z adwokatem. Realia niniejszej sprawy nie dają podstaw do takich ustaleń. Z zalegającego na karcie 5 akt dokumentu pełnomocnictwa wynika bowiem, że skarżąca umocowała wybranego przez siebie radcę prawnego do zastępstwa w sprawie przed sądami właściwymi a także przed Naczelnym Sądem Administracyjnym. Z akt sprawy nie wynika aby zaistniały okoliczności powodujące wygaśnięcie tego pełnomocnictwa. Brak jest też podstaw do ustaleń aby pełnomocnictwo zostało wypowiedziane czy to przez skarżącą czy też radcę prawnego gdyż takich treści nie sposób odnaleźć w którymkolwiek z pism zalegających w aktach sprawy. Skoro zaś powstały stosunek pełnomocnictwa z uwagi na brak wymaganego prawem zawiadomienia sądu (art. 42 ppsa) wywołuje skutki prawne, to nie można tracić z pola widzenia, że zakres uprawnień ustanowionego pełnomocnika obejmuje umocowanie do wszystkich łączących się ze sprawą czynności w postępowaniu, nie wyłączając nawet skargi o wznowienie postępowania i postępowania wywołanego jej wniesieniem co wynika wprost a przepisu art. 39 pkt. 1 ppsa. Z tych wszystkich względów należało więc odmówić wnioskowi skarżącej i orzec jak w sentencji na podstawie powołanych wyżej przepisów.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło