III SA/Kr 429/18
WyrokWSA w Krakowie2018-07-11
Skład orzekający: Janusz Bociąga, Janusz Kasprzycki, Barbara Pasternak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy nagrody wypłacane w ramach programów lojalnościowych, otrzymywane regularnie w okresie zatrudnienia, mogą być uznane za dochód utracony w rozumieniu ustawy o świadczeniach rodzinnych?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy administracji nie wyjaśniły należycie kwestii, czy nagrody wypłacane w programach lojalnościowych, otrzymywane przez skarżącą w 2015 r. w sposób regularny i stanowiące element wynagrodzenia, powinny być traktowane jako dochód utracony. Brak udokumentowania sposobu i terminów wypłat tych nagród oraz niewłaściwe rozpatrzenie twierdzeń skarżącej doprowadziło do naruszenia przepisów postępowania administracyjnego, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła odmowy przyznania zasiłku rodzinnego i dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego. Organy administracji uznały, że dochód rodziny skarżącej przekracza ustawowe kryterium, częściowo poprzez nieuwzględnienie nagród lojalnościowych jako dochodu utraconego. Skarżąca kwestionowała to stanowisko, twierdząc, że nagrody te powinny być traktowane jako dochód utracony, ponieważ były wypłacane regularnie i stanowiły element wynagrodzenia. Sąd administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji z powodu naruszenia przepisów postępowania.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Janusz Bociąga, Sędziowie: WSA Janusz Kasprzycki, WSA Barbara Pasternak (spr.), , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 11 lipca 2018 r. sprawy ze skargi M. C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 29 stycznia 2018 r. ([...]) w przedmiocie ustalenie prawa do świadczeń rodzinnych uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji
Samorządowe Kolegium Odwoławcze, decyzją z dnia 29 stycznia 2018 r. nr [...], po rozpatrzeniu odwołania M. M., (dalej skarżąca) od decyzji nr [...] wydanej dnia [...] 2017 r. z upoważnienia Prezydenta Miasta, orzekającej o uchyleniu decyzji Prezydenta Miasta z dnia [...] 2017 r. nr [...] w sprawie ustalenia prawa do świadczeń rodzinnych na dziecko: M. M. i nadającej decyzji rygor natychmiastowej wykonalności, działając na podstawie przepisów art. 4, art. 5, art. 6, art. 8, art. 3 pkt 23 i pkt 24 i art. 32 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (j.t.Dz.U.2017.1952) oraz art. 138 § l pkt l Kodeksu postępowania administracyjnego (j.t. Dz.U.2017.1257) utrzymuje w mocy zaskarżoną decyzję Organu I instancji.
Decyzja powyższa została podjęta w następującym stanie faktycznym i prawnym:
Decyzją z dnia [...] 2017 r., [...], na wniosek skarżącej z dnia 22 czerwca 2017 r. Prezydent Miasta przyznał na córkę wnioskującej zasiłek rodzinny w wysokości 124,- zł miesięcznie oraz dodatek do zasiłku rodzinnego z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego w wysokości 100,-zł.
Decyzją z dnia [...] 2017 r., [...], Prezydent Miasta uchylił ww. decyzję. W uzasadnieniu organ podał, że zasiłek rodzinny zgodnie z art. 5 ust. 3 pkt. 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych przysługuje wówczas, gdy dochód rodziny w przeliczeniu na osobę lub dochód osoby uczącej się nie przekracza kwoty 674,-zł lub kwoty 764,-zł jeżeli członkiem rodziny jest dziecko legitymujące się orzeczeniem o niepełnosprawności lub o umiarkowanym lub znacznym stopniu niepełnosprawności. W przypadku skarżącej kwota dochodu rodziny uprawniająca do zasiłku rodzinnego wynosi 674,- x 2 osoby, tj. 1 348,-zł. Organ przytoczył treść art.3 pkt. 23 i pkt. 24 ustawy o świadczeniach rodzinnych definiujących pojęcia dochodu uzyskanego i utraconego. Powołując się na powyższe przepisy wskazał, że ustalając dochód rodziny skarżącej, nie uwzględniono dochodu w wysokości 3318,79 zł jako utraconego z tytułu utraty zatrudnienia w firmach PHU C "M" oraz V. Po uwzględnieniu powyższego, miesięczny dochód w przeliczeniu na osobę w rodzinie wyniósł 529,63 zł. Należało nadto uwzględnić zmiany mające wpływ na prawo do świadczeń rodzinnych, spowodowane podjęciem przez skarżącą zatrudnienia w firmie B s.c. i uzyskaniem z tego tytułu dochodu w wysokości 420,18 zł. Po doliczeniu tego dochodu, miesięczny dochód w przeliczeniu na osobę wnosi 739,72 zł, co przekracza kryterium ustawowe. Dokonując kolejno wyliczenia wysokości ew. należnego zasiłku w oparciu o przepis art. 5 ust. 3 ustawy o świadczeniach rodzinnych, organ podał, że kwota zasiłku w ten sposób obliczonego wynosi 0, 90 zł. Skoro więc jest to kwota niższa od kwoty 20,-zł przewidzianej ustawą, to wobec brzmienia art. 5 ust. 3a ustawy wnioskowane świadczenia nie przysługują. Z tych przyczyn na podstawie art. 32 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych należało uchylić decyzję przyznającą świadczeń i zaprzestać ich wypłacania.
Odwołanie od powyższej decyzji wniosła skarżąca, kwestionując w całości stanowisko organu I instancji. Skarżąca zarzuciła w szczególności, szczegółowo uzasadniając swoje stanowisko, błędne przyjęcie 2015 r. jako roku bazowego oraz brak uwzględnienia w sprawie utraty dochodu. Zdaniem skarżącej rokiem bazowym stanowiącym podstawę obliczenia dochodu jest w przypadku złożonego przez nią wniosku o przyznanie zasiłku jest rok 2016 r. Podała też, że w 2016 r. zaprzestała wykonywania pracy u podmiotu, od którego otrzymywała wynagrodzenia, co w konsekwencji stanowi o utracie dochodu z danego źródła. Zdaniem odwołującej się zasiłek rodzinny oraz dodatek przysługuje jej.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze po rozpatrzeniu odwołania, wskazaną na wstępie decyzją utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.
Uzasadniając swoje stanowisko Kolegium zważyło, co następuje:
Zgodnie z art. 3 pkt 10 ustawy oświadczeniach rodzinnych pojęcie "okres zasiłkowy" - oznacza okres od dnia 1 listopada do dnia 31 października następnego roku kalendarzowego, na jaki ustala się prawo do świadczeń rodzinnych. Stąd też w przedmiotowej sprawie rokiem, za który dochód należało uwzględnić, jest rok 2015 r. Kolegium przytoczyło następnie treść art. 3 pkt 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych, definiującego pojęcie dochodu, oraz § 2 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 07.08.2015 r. w sprawie wysokości dochodu rodziny albo dochodu osoby uczącej się stanowiących podstawę ubiegania się o zasiłek rodzinny i specjalny zasiłek opiekuńczy, wysokości świadczeń rodzinnych oraz wysokości zasiłku dla opiekuna (DZ.U. 2015. 1238) i dodało, że do zasiłku rodzinnego przysługują dodatki wymienione dokładnie w art. 8 ustawy, które przysługują wyłącznie wraz z zasiłkiem rodzinnym, czyli w sytuacji przyznania prawa do zasiłku rodzinnego. Jak stanowi art. 14 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych, dodatek z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego przysługuje matce lub ojcu, opiekunowi faktycznemu dziecka albo opiekunowi prawnemu dziecka, a także osobie uczącej się na częściowe pokrycie wydatków związanych z rozpoczęciem w szkole nowego roku szkolnego. Dodatek przysługuje raz w roku, w związku z rozpoczęciem roku szkolnego albo rocznego przygotowania przedszkolnego, w wysokości 100,00 zł na dziecko (art. 14 ust. 2 ustawy).
Wnioskodawczyni złożyła 22 czerwca 2017 r. wniosek o ustalenie prawa do świadczeń rodzinnych, tj. zasiłku rodzinnego oraz dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego na dziecko: M. M. Zgodnie z wnioskiem, w skład rodziny na dzień złożenia wniosku wchodzą wnioskodawczyni oraz jej córka.
Decyzją organu I instancji z dnia [...] 2017 r. powyższe świadczenia zostały przyznane na okres od dnia 01.06.2017 r. do dnia 31.10.2017 r. w pełnej wysokości, tj. 124,00 zł miesięcznie z tytułu zasiłku rodzinnego i 100 zł jednorazowo dodatku z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego.
Następnie po uwzględnieniu dochodu uzyskanego z tytułu pracy w B s.c., organ I instancji stwierdził, że dochód rodziny przekracza kryterium dochodowe uprawniające do przyznania świadczeń rodzinnych, a jednocześnie nie jest możliwe przyznanie świadczeń w trybie art. 5 ust. 3 ustawy o świadczeniach rodzinnych. Wobec tego mocą zaskarżonej decyzji Organ I instancji uchylił własną wcześniejszą decyzję z dnia [...] 2017 r.
Kolegium wskazało, że w sprawie miała miejsce zarówno utrata, jak i uzyskanie dochodu w rozumieniu przepisów ustawy o świadczeniach rodzinnych (art. 3 pkt 23 i pkt 24 ustawy). Jak wynika z materiałów dowodowych sprawy, zatrudnienie odwołującej w firmie PHU C, zgodnie ze świadectwem pracy z dnia 6 października 2015 r., miało miejsce w okresie od dnia 1 października 2013 r. do 30 września 2015 r. Zatem dochód za 2015 r. uzyskany z tytułu tego zatrudnienia i wykazany w PIT-11 należało potraktować jako dochód utracony. Podobnie dochód uzyskany w 2015 r. z tytułu umowy zlecenia nr [...] z dnia 7 września 2015 r. zawartej z Panią M. P. i wykazany w PIT-11 od pracodawcy, również należało potraktować jako dochód utracony. Kolejno, utratę dochodu stanowi także zatrudnienie Pani M. M. w firmie D sp. z o.o. sp. k., gdyż zgodnie z dołączonym do akt świadectwem pracy z 31 maja 2017 r., strona była tam zatrudniona w okresie od 25 lipca 2016 r. do 31 maja 2017 r.
Na podstawie analizy całości akt sprawy i wydanych w sprawie decyzji, Kolegium, przytaczając treść art. 3 pkt. 23 ustawy stwierdziło, że organ I instancji uwzględnił utratę dochodu z ww tytułów i dochodu tego nie uwzględniał w obliczeniach dochodu rodziny za rok 2015.
Następnie Kolegium stwierdziło, że jednocześnie w sprawie nastąpiło także uzyskanie dochodu. Jak wynika z umowy o pracę z dnia 31 maja 2017 r., odwołująca podjęła pracę w B s.c. począwszy od dnia 1 czerwca 2017 r. Z zaświadczenia o dochodach z dnia 16 sierpnia 2017 r. wynika, że uzyskała dochód z tego tytułu za lipiec 2017 r. w kwocie 420,18 zł netto.
Powołując się na treść art. 3 pkt 24 ustawy o świadczeniach rodzinnych, który definiuje pojęcie "uzyskania dochodu" uznano, że dochód uzyskany w kwocie 420,18 zł należało doliczyć do dochodu rodziny za rok 2015, jak to uczynił organ I instancji.
Jednocześnie Kolegium wyjaśniło, że dochód za rok 2015 stanowi - zgodnie z PIT-11 dołączonym do akt sprawy - nagroda wypłacona w programach lojalnościowych przez C S.A. w kwocie 7311,00 zł. Kolegium dostrzegło, że dochód z tytułu zatrudnienia w firmie A s.c. stanowi dochód utracony z uwagi na utratę zatrudnienia - co wyjaśniono wcześniej - jednakże wypłacane nagrody jednorazowe nie mogą być traktowane jako utrata dochodu, gdyż nie mieszczą się w kategoriach wymienionych enumeratywnie w art. 3 pkt 23 ustawy w szczególności nie są utratą zatrudnienia. Stąd też dochód za 2015 r. stanowi także nagroda wypłacona w programach lojalnościowych przez C S.A. w kwocie 7311.00 zł oraz alimenty uzyskane na córkę w kwocie 5.400,00 zł. co stanowi łącznie kwotę 12.711,00 zł. Wobec tego miesięczny dochód rodziny wynosi 1059,25 zł. do którego należy doliczyć dochód uzyskany w kwocie 420,18 zł, co stanowi 1479.43 zł. zaś na jedną osobę w rodzinie stanowi 739,72 zł. Dochód ten przekracza wysokość kwoty uprawniającej do świadczeń rodzinnych określonej w art. 5 ust. 1 ustawy, tj. 674.00 zł. Dalej Kolegium, rozważając możliwość przyznania zasiłku w oparciu o przepis art. 5 ust. 3 ustawy w zw. z ust. 3a tego przepisu dokonało stosownego wyliczenia, dochodząc do wyniku matematycznego identycznego, jak organ I instancji i w związku z tym, że kwota w ten sposób wyliczona jest mniejsza od kwoty 20,- zł uznało, że świadczenia te nie przysługują.
Reasumując, Kolegium stwierdziło, że zaskarżona decyzja organu I instancji jest prawidłowa, gdyż odpowiada brzmieniu obowiązujących w przedmiotowej sprawie przepisów, jak też znajduje oparcie w materiale dowodowym zebranym w sprawie. W konsekwencji zastosowanie znajduje tryb przewidziany w art. 32 ust.1 ustawy o świadczeniach rodzinnych, zgodnie z którym organ właściwy oraz wojewoda mogą bez zgody strony zmienić lub uchylić ostateczną decyzję administracyjną, na mocy której strona nabyła prawo do świadczeń rodzinnych, jeżeli uległa zmianie sytuacja rodzinna lub dochodowa rodziny mająca wpływ na prawo do świadczeń rodzinnych, członek rodziny nabył prawo do świadczeń rodzinnych w innym państwie w związku ze stosowaniem przepisów o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, osoba nienależnie pobrała świadczenie rodzinne lub wystąpiły inne okoliczności mające wpływ na prawo do świadczeń. Odnosząc się natomiast do przyjęcia przez organ I instancji jako roku bazowego roku 2015 - czego prawidłowość została zakwestionowana w odwołaniu Kolegium wyjaśniło, że odwołująca złożyła wniosek o ustalenie prawa do świadczeń rodzinnych w dniu 22 czerwca 2017 r., a zatem w trakcie trwania okresu zasiłkowego 2016/2017, który rozpoczyna się z dniem 1 listopada 2016r., a kończy z dniem 31 października 2017 r. (art. 3 pkt. 10 ustawy). W tej sytuacji więc rokiem bazowym poprzedzającym okres, na jaki ustala się prawo do świadczeń rodzinnych, jest rok 2015.
Na powyższe rozstrzygnięcie skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wniosła M. C. (poprzednio M.), zarzucając :
- naruszenie art. 5 ust. 4 w zw. z art. 3 pkt. 23 lit. c ustawy o świadczeniach rodzinnych polegające na błędnym uznaniu przez organ, że wypłacane Jej nagrody nie mogą być traktowane jako utrata dochodu w sytuacji, gdy jak wynika z doktryny oraz orzecznictwa, jako dochód utracony należy rozumieć jedynie dochód uzyskiwany regularnie, a z uwagi na charakter nagród, które otrzymywała, bo co miesiąc, należy uznać je za dochód utracony, co w konsekwencji doprowadziło do błędnego niezastosowania przez organ właściwych przepisów,
- naruszenie art. 7 kpa w zw. z art. 77 § 1 kpa polegające na niedokonaniu przez organ wszystkich niezbędnych czynności w celu wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, w tym rozpatrzenia w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego w postaci potwierdzeń wpływów nagród na konto skarżącej cyklicznie co miesiąc a nie jednorazowo, do czego organ na mocy powyższych regulacji był zobligowany,
Czyniąc powyższe zarzuty skarżąca wniosła o uchylenie w całości zaskarżonej, oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. Na podstawie art. 119 pkt. 2 p.p.s.a. skarżąca wniosła pkt. 2 p.p.s.a. o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
Stosownie do art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.2017.1369 ze zm.), zwanej dalej w skrócie p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach swej kognicji sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania administracyjnego, nie będąc przy tym związanym granicami skargi, stosownie do treści art. 134 § 1 p.p.s.a. Orzekanie - w myśl art. 135 p.p.s.a. następuje w granicach sprawy będącej przedmiotem kontrolowanego postępowania, w której został wydany zaskarżony akt lub czynność i odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa. Uwzględnienie skargi następuje w przypadkach naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a.), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 1 lit. b), oraz innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a.). W przypadkach, gdy zachodzą przyczyny określone w art. 156k.p.a., sąd stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.), jeżeli zachodzą przyczyny określone w innych przepisach, sąd stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa.
Kontrola sądowa przeprowadzona w niniejszej sprawie skutkowała uznaniem, że skarga jest uzasadniona.
Przedmiot kontroli Sądu stanowi decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego wydana w przedmiocie ustalenia prawa do świadczeń rodzinnych, uchylająca decyzję przyznającą skarżącej zasiłek rodzinny oraz dodatek do tego zasiłku z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego.
Podstawę materialnoprawną podjętych w niniejszej sprawie decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. 2017.1952), dalej u.ś.r. Zgodnie z treścią art. 32 ust. 1 tej ustawy, organ właściwy oraz marszałek województwa mogą bez zgody strony zmienić lub uchylić ostateczną decyzję administracyjną, na mocy której strona nabyła prawo do świadczeń rodzinnych, jeżeli uległa zmianie sytuacja rodzinna lub dochodowa rodziny mająca wpływ na prawo do świadczeń rodzinnych, członek rodziny nabył prawo do świadczeń rodzinnych w innym państwie w związku ze stosowaniem przepisów o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, osoba nienależnie pobrała świadczenie rodzinne lub wystąpiły inne okoliczności mające wpływ na prawo do świadczeń. W rozpoznawanej sprawie doszło do weryfikacji decyzji ostatecznej na podstawie tego przepisu. Przewidziany w nim tryb zmiany lub uchylenia decyzji ostatecznej warunkowany jest zmianą sytuacji faktycznej lub prawnej. Omawiana instytucja ma bowiem zastosowanie do takich sytuacji faktycznych, gdy w trakcie wypłaty świadczenia wystąpiła jedna z okoliczności, o których mowa w tym przepisie, czyli zmianie uległ "pierwotny" stan sprawy (z chwili ustalania prawa do świadczenia), a która spowodowała konieczność zmiany lub uchylenia ostatecznej decyzji (por. K. Małysa-Sulińska, A. Kawecka, J. Sapeta, Komentarz do art. 32 ustawy o świadczeniach rodzinnych, System Informacji Prawnej Lex). W przedmiotowej sprawie istotnie sytuacja taka miała miejsce. Jak bowiem wynika z przedstawionych Sądowi akt administracyjnych, skarżąca, składając 22 czerwca 2017 r. wniosek o przyznanie świadczenia w postaci zasiłku rodzinnego wraz z dodatkiem, podała, że po 10 sierpnia 2017 r. dostarczy organowi zaświadczenie od pracodawcy o dochodzie netto uzyskanym w lipcu 2017 r. ( k. 14 akt adm.). Skoro decyzją z dnia 11 lipca 2017 r. przyznano skarżącej wnioskowane świadczenie od dnia 1 czerwca 2017r., to uzyskanie przez skarżącą dochodu po 1 czerwca 2017 r. świadczy o zmianie sytuacji dochodowej rodziny uzasadniającej zastosowanie trybu przewidzianego w art. 32 ust.1 u.ś.r. Dokonując zatem ponownej weryfikacji faktycznych podstaw warunkujących istnienie prawa do pobierania zasiłku rodzinnego wraz z dodatkami, organy wzięły pod uwagę przedstawione przez skarżącą w dniu 16 sierpnia 2017 r. zaświadczenie pracodawcy B s.c. o wysokości wynagrodzenia skarżącej za lipiec 2017 r.
Kwestię sporną w niniejszej sprawie stanowi zaliczenie przez organ kwoty 7 311,- zł do dochodu rodziny w roku 2015 i nieuznanie jej jako dochodu utraconego. Jak wynika z informacji zawartej w PIT-8c za 2015 rok oraz oświadczenia skarżącej (k. 6 i 7 akt adm.), skarżąca była zatrudniona w 2015 r. przez firmę A s.c i w okresie zatrudnienia otrzymywała premię lojalnościową z firmy C S.A. Skarżąca zaprzestała pracy w tej firmie w 2015 r. , wobec czego organ słusznie uznał dochód z wynagrodzenia za pracę za dochód utracony. Jednocześnie organ ustalił, że skarżąca otrzymała w 2015 r. nagrodę w wysokości 7311,- zł wypłaconą w programach lojalnościowych (pracując w A s.c.) co wynika z oświadczenia skarżącej, natomiast nie zostało wyraźnie wskazane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, że nagroda ta była wypłacona w związku z pracą w A s.c. Jak twierdzi skarżąca w skardze, nagrody były wypłacane przez C S.A. co miesiąc, w sposób regularny i były nieodłącznym elementem wynagrodzenia za pracę, zatem organ winien ten dochód w całości uznać za utracony. Dokładna analiza oświadczenia skarżącej z dnia 28 09. 2016 r. (k. 6 akt adm.) i ustaleń organu prowadzi do uznania, że powyższa kwestia nie została należycie i dokładnie wyjaśniona. Z powołanego wyżej oświadczenia skarżącej wynika bowiem, że w okresie zatrudnienia w A s.c. otrzymywała premię lojalnościową, natomiast organ odwoławczy ustalił, że dochód skarżącej za 2015 r. stanowi nagroda wypłacona w programach lojalnościowych w wysokości 7311,- zł.
Definicję dochodu zawiera art. 3 pkt 1 u.ś.r. wskazując, że ilekroć w ustawie jest mowa o dochodzie - oznacza to, po odliczeniu kwot alimentów świadczonych na rzecz innych osób: a) przychody podlegające opodatkowaniu na zasadach określonych w art. 27, 30b, 30c, 30e i 30f ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz.U.2016.2032 z późn. zm.), pomniejszone o koszty uzyskania przychodu, należny podatek dochodowy od osób fizycznych, składki na ubezpieczenia społeczne niezaliczone do kosztów uzyskania przychodu oraz składki na ubezpieczenie zdrowotne. Niewątpliwie kwota 7311,-zlotych uzyskana przez skarżącą w 2015 r. stanowi dochód, skoro podlega opodatkowaniu na zasadach określonych w ww. przepisach.
Z kolei za utratę dochodu – art. 3 ust. 23 u.ś.r. uznaje się utratę dochodu spowodowaną zaistnieniem okoliczności wskazanych w przepisie art. 3 ust. 23 u.ś.r. W art. 5 ust. 4 u.ś.r. ustawodawca przewidział sytuację utraty dochodu przez członka rodziny wskazując, że w przypadku utraty dochodu przez członka rodziny, osobę uczącą się lub dziecko pozostające pod opieką opiekuna prawnego w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy lub po tym roku, ustalając ich dochód, nie uwzględnia się dochodu utraconego.
W niniejszej sprawie wymaga zatem rozstrzygnięcia, czy do dochodu rodziny skarżącej za rok 2015 należy doliczać kwotę 7311,-zł wykazaną w PIT-8c i PIT 11 za 2015 r. Za utrwalony w orzecznictwie sądowoadministracyjnym należy uznać pogląd, że zdarzenie niewymienione w art. 3 pkt 23 u.ś.r. nie może uprawniać do obniżenia dochodu przyjmowanego jako podstawę ustaleń w postępowaniu o zasiłek rodzinny, albowiem wyliczenie to ma charakter zamknięty i niedopuszczalne jest stosowanie wykładni rozszerzającej. Należy jednak zwrócić uwagę na treść art. 3 pkt 22 ustawy, w myśl którego ilekroć w ustawie jest mowa o zatrudnieniu lub innej pracy zarobkowej - oznacza to wykonywanie pracy na podstawie stosunku pracy, stosunku służbowego, umowy o pracę nakładczą oraz wykonywanie pracy lub świadczenie usług na podstawie umowy agencyjnej, umowy zlecenia, umowy o dzieło albo w okresie członkostwa w rolniczej spółdzielni produkcyjnej, spółdzielni kółek rolniczych lub spółdzielni usług rolniczych, a także prowadzenie pozarolniczej działalności gospodarczej. Należy podkreślić, że ustawodawca nie posłużył się pojęciem "pozostawania w stosunku pracy", lecz "wykonywania pracy". Pojęcia "dochodu utraconego" i "uzyskanego" służą urealnieniu dochodu rodziny wnioskodawcy w dacie przyznawania świadczeń. Ustawodawca bowiem przy ustalaniu kryterium dochodowego jako bazę traktuje rok poprzedzający rok świadczeniowy, ponieważ jednak sytuacja dochodowa rodziny może się zmieniać w czasie i to zarówno in plus, jak i in minus, konieczne jest ustalenie dochodu osoby ubiegającej się o świadczenie w sposób jak najbardziej odzwierciedlający aktualny poziom dochodu. Zwrócił na to uwagę NSA w wyroku z 18 maja 2017 r. sygn. akt I OSK 243/14 (Lex nr stwierdzając, że obowiązkiem organu rozpoznającego wniosek o ustalenie prawa do zasiłku rodzinnego i dodatków do tego zasiłku, jest ustalenie prawa do świadczeń na podstawie dochodu jak najbardziej zbliżonego do dochodu faktycznie uzyskiwanego przez rodzinę w dacie składania wniosku. Co do zasady, nie stanowią dochodu utraconego jednorazowe, czy też okazjonalne przysporzenia, nawet, jeżeli są one związane z zatrudnieniem lub inną pracą zarobkową (np. nagrody jubileuszowe, zapomogi, por. wyrok NSA I OSK z dnia 21 września 2007 r., 1001/06, Lex nr 360139, WSA w Gliwicach z dnia 24 stycznia 2017 r. sygn. akt IV SA/Gl 650/16, Lex nr 2226755). Z akt sprawy i twierdzeń skarżącej nie wynika, aby kwota 7311,-zł uzyskana przez skarżącą w 2015 r. stanowiła jednorazową nagrodę. Przeciwnie, już w oświadczeniu o którym mowa wyżej skarżąca twierdziła, że "otrzymywała" (nie "otrzymała") premię lojalnościową. Także w odwołaniu odwoływała się skarżąca do pojęcia utraty dochodu jako sytuacji wynikającej z utraty zatrudnienia. Jednakże organ, nie zgłębiając powyższej kwestii, w szczególności treści oświadczenia skarżącej oraz zarzutów odwołania, poprzestał na stwierdzeniu, że skarżącej została wypłacona nagroda, która stanowi dochód za 2015 r. Ze skargi wynika, że wypłacane w programie lojalnościowym nagrody były uzyskiwane co miesiąc w sposób regularny i stanowiły składnik wynagrodzenia, co koreluje z treścią zalegającego w aktach administracyjnych oświadczenia skarżącej. Jednak brak w aktach administracyjnych udokumentowania faktu, że nagrody te wpływały na konto skarżącej comiesięcznie. Mając na uwadze powyższe, należało uznać, że postępowanie przeprowadzone przez organy w kontrolowanej sprawie nie doprowadziło do należytego wyjaśnienia wszystkich kwestii istotnych dla rozstrzygnięcia, czy wnioskowane świadczenie należy się skarżącej, a do takiej sytuacji doszło z powodu naruszenia przez organy przepisów postępowania - a to art. 7, 77 i 80 kpa. Należało bowiem zapoznać się z twierdzeniami i oświadczeniami skarżącej w sposób wnikliwy i wezwać do udokumentowania sposobu i terminów wypłat kwot, których - jak twierdzi skarżąca - suma stanowi 7311,-zł a nie była to kwota uzyskana jednorazowo. W sytuacji potwierdzenia wszelkimi możliwymi środkami dowodowymi, że premie lojalnościowe wypłacane skarżącej w 2015 r. podczas zatrudnienia w A s.c. Jest bowiem niesporne, że nastąpiła utrata zatrudnienia, w związku z którym kwoty te były skarżącej wypłacane (por. A. Sabuda odpowiedź na pytanie dot. ustalenia prawa do świadczenia wychowawczego, publ. LEX QA 922925).
Kontrolując zaskarżoną decyzję w pozostałym zakresie, tj. niezależnie od podnoszonych w skardze zarzutów, Sąd nie stwierdził aby naruszała ona przepisy prawa materialnego lub przepisy postępowania. Organ w sposób prawidłowy odczytał treść przepisów u.ś.r. dotyczących dochodu uzyskanego i utraconego i w sposób prawidłowy zastosował je do stanu faktycznego sprawy. Wyliczenia dochodu są prawidłowe pod względem matematycznym a ich objaśnienie jasne i zrozumiałe. Nieprawidłowe jest jedynie stwierdzenie zawarte w uzasadnieniu decyzji organu I instancji, iż należało zaprzestać od dnia 1 sierpnia 2017 r. wypłaty świadczeń rodzinnych. Należy przypomnieć, że nie jest prawidłowe uchylenie lub zmiana decyzji przyznającej świadczenia z mocą wsteczną. Skoro jednak decyzja organu I instancji w rozstrzygnięciu nie wskazuje daty wcześniejszej aniżeli data jej wydania, to powyższe stwierdzenie zawarte w uzasadnieniu nie miało żadnego znaczenia dla oceny prawidłowości zaskarżonego rozstrzygnięcia wydanego na podstawie art. 138 § 1 pkt. 1 kpa. Mając na uwadze powyższe Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja została podjęta z naruszeniem art. 7, 77 i 80 kpa, mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Uchybienia te doprowadziły do wydania decyzji przedwcześnie, z naruszeniem art. 5 ust. 4 i art. 3 pkt. 23 u.ś.r.
Ponownie rozpoznając wniosek skarżącej z dnia o przyznanie świadczenie organy wezmą pod uwagę wyżej przedstawione stanowisko Sądu w kwestii sposobu zakwalifikowania wypłaconych skarżącej w 2015 r. nagród.
W związku z powyższym na podstawie art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a i lit. c orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło