III SA/Kr 435/10
WyrokWSA w Krakowie2010-11-16
Skład orzekający: Piotr Lechowski, Dorota Dąbek, Barbara Pasternak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja organu sanitarnego o odmowie stwierdzenia choroby zawodowej przewlekłego obturacyjnego zapalenia oskrzeli jest zgodna z prawem w sytuacji braku spełnienia kryteriów medycznych i czasowych określonych w rozporządzeniu Rady Ministrów?Ratio decidendi
Sąd uznał, że decyzja organu sanitarnego o odmowie stwierdzenia choroby zawodowej jest zgodna z prawem, gdyż orzeczenia lekarskie właściwych jednostek nie potwierdziły istnienia choroby zawodowej zgodnie z obowiązującymi przepisami, w szczególności nie spełniono kryterium czasowego wystąpienia objawów chorobowych w ciągu roku od zakończenia narażenia zawodowego oraz wymaganego poziomu upośledzenia wentylacji płuc (FEV1 poniżej 60%).Stan faktyczny
J. J. pracował w latach 1966-1987 na stanowiskach narażających na czynniki szkodliwe, w tym opary fenolu i pyły włókna szklanego. Po zakończeniu pracy poddano go badaniom lekarskim, które nie potwierdziły wystąpienia przewlekłego obturacyjnego zapalenia oskrzeli o cechach choroby zawodowej. Organ I instancji oraz organ II instancji sanitarnej wydały decyzje o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej, co J. J. zaskarżył do WSA.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę J. J. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia 26 marca 2010 r. o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Piotr Lechowski Sędziowie WSA Dorota Dąbek (spr.) WSA Barbara Pasternak Protokolant Renata Nowak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 listopada 2010 r. sprawy ze skargi J. J. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia 26 marca 2010 r. nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej skargę oddala
wyroku WSA w Krakowie z dnia 16 listopada 2010r.
Decyzją z dnia 26 marca 2010r. nr [...] Wojewódzki Inspektor Sanitarny utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] 2010r. Nr [...], znak: [...] o braku podstaw do stwierdzenia u J. J. choroby zawodowej – przewlekłego obturacyjnego zapalenia oskrzeli – wymienionej w poz. 5 wykazu chorób zawodowych, będącego załącznikiem do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. nr 105, poz. 869). Decyzja Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego została wydana w następującym stanie faktycznym.
J. J. zatrudniony był:
1. w latach 1966-1969 w Fabryce [...] i [...] "A" S.A. (obecnie Fabryka [...] "A" S.A.) – na stanowisku tokarz.
2. w latach 1969-1987 w Zakładach [...] "B" (obecnie Przedsiębiorstwo [...] "B" S.A.) kolejno jako:
– tokarz – od 13.10.1969r. do 31.05.1971r.,
– zestawiacz surowców – od 14.06.1971r. do 26.07.1971r. oraz od 11.09.1971r. do 01.11.1971r.,
– operator urządzeń formujących – od 02.11.1971r. do 04.06.1975r.,
– ślusarz zbrojarz – od 05.06.1975r. do 01.01.1976r.,
– robotnik budowlany – od 02.01.1976r. do 12.04.1978r.,
– wartownik – od 13.04.1978r. do 30.04.1984r.,
– dowódca straży - od 31.04.1984r. do 28.06.1987r.,
W czasie pracy zawodowej na stanowiskach: tokarz, zestawiacz surowców, operator urządzeń formujących, ślusarz zbrojarz, robotnik budowlany (tj. w latach 1969-1978) J. J. narażony był na opary fenolu, zapylenie pyłami przemysłowymi i pyłami włókna szklanego.
J. J. był badany w Ośrodku Medycyny Pracy Poradnia Chorób Zawodowych, który w dniu [...] 2007r. wydał orzeczenie lekarskie Nr [...], znak: [...] o braku podstaw do rozpoznania przewlekłego obturacyjnego zapalenia oskrzeli. Podstawą do wydania tego orzeczenia były wykonane badania spirometryczne i analiza dokumentacji lekarskiej, z których wynika, że 19 lat po ustaniu narażenia zawodowego na pył J. J. nie miał utrwalonego upośledzenia sprawności wentylacyjnej z obniżeniem natężonej objętości wydechowej pierwszosekundowej (FEV1) poniżej 50% wartości należnej i nie spełniał kryteriów okresu, w którym wystąpienie udokumentowanych objawów chorobowych (1 rok) upoważniało do rozpoznania choroby zawodowej. Ośrodek Medycyny Pracy wskazał, że przyczyną dolegliwości J. J. mogły być przebyte stany zapalne płuc i wieloletnie narażenie na dym tytoniowy.
J. J. złożył wniosek o ponowne badanie lekarskie i został przebadany w jednostce II stopnia – Instytucie Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego, który w dniu [...] 2007r. wydał orzeczenie lekarskie nr [...] o braku podstaw do rozpoznania przewlekłego obturacyjnego zapalenia oskrzeli pochodzenia zawodowego. Podstawą do wydania orzeczenia była dokonana analiza dostępnych wyników badań spirometrycznych, z których wynika, że w 1996r. (tj. 19 lat po ustaniu narażenia zawodowego) nie stwierdzono niewydolności wentylacyjnej płuc – FEV1 wynosiło 81% wartości należnej. Na podstawie danych z wywiadu i narażenia zawodowego, po analizie dokumentacji lekarskiej oraz wyników aktualnie wykonanych badań, które wykazały dobrą odwracalność skurczu oskrzeli co przemawiało za brakiem cech utrwalonej niewydolności wentylacyjnej płuc, Instytut nie rozpoznał u J. J. przewlekłego obturacyjnego zapalenia oskrzeli pochodzenia zawodowego, tym bardziej, że narażenie zawodowe ustało 29 lat temu – w 1978r. Zdaniem Instytutu, całość obrazu klinicznego przemawiała za infekcyjną etiologią przewlekłego zapalenia oskrzeli. Nie bez znaczenia był także wieloletni nałóg palenia tytoniu przez J. J.
W dniu [...] 2009r. Inspektor Sanitarny wydał decyzję Nr [...], znak: [...] o niestwierdzeniu u J. J. choroby zawodowej – przewlekłego obturacyjnego zapalenia oskrzeli – wymienionej w poz. 5 wykazu chorób zawodowych określonych w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach (Dz. U. nr 132, poz. 1115).
Po rozpatrzeniu odwołania J. J., Wojewódzki Inspektor Sanitarny decyzją z dnia [...] 2009r. nr [...] uchylił powyższą decyzję Powiatowego Inspektora Sanitarnego w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji, wskazując na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 19 czerwca 2008r. w sprawie o sygn. akt P 23/07 stwierdzający niezgodność z art. 92 ust. 1 Konstytucji zarówno art. 237 § 1 pkt 2 i 3 ustawy z dnia 26 czerwca 1974r. Kodeks pracy, jaki i rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach. Zdaniem organu II instancji, powyższy wyrok Trybunału Konstytucyjnego oznacza, że postępowanie administracyjne prowadzone w niniejszej sprawie, a także decyzja kończąca postępowanie w I instancji wydane zostały na podstawie przepisów prawa niezgodnych z Konstytucją, co skutkuje ich uchyleniem. Organ II instancji wskazał, że w ponownym postępowaniu Powiatowy Inspektor Sanitarny powinien dokonać analizy całości dokumentacji i rozpatrzyć sprawę J. J. na podstawie przepisów rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. nr 105, poz. 869).
Pismem z dnia 8 października 2009r. Instytut Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego przesłał zweryfikowane orzeczenie lekarskie nr [...] z dnia [...] 2009r. o braku podstaw do rozpoznania przewlekłego obturacyjnego zapalenia oskrzeli pochodzenia zawodowego. Biorąc pod uwagę dane z wywiadu i o narażeniu zawodowym, dane z dokumentacji lekarskiej oraz wyniki wykonanych badań, Instytut zgodnie z rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009r. nie znalazł podstaw do rozpoznania u J. J. przewlekłego obturacyjnego zapalenia oskrzeli pochodzenia zawodowego. Zdaniem Instytutu, całość obrazu klinicznego przemawiała za infekcyjną etiologią przewlekłego zapalenia oskrzeli, na który wpływ miał również wieloletni nałóg palenia tytoniu.
Natomiast Ośrodek Medycyny Pracy pismem z dnia 26 października 2009r., znak: [...] poinformował, że po przeprowadzeniu ponownej analizy dokumentacji medycznej, uwzględniając kryteria diagnostyczno-orzecznicze obowiązujących przepisów prawa, podtrzymuje swoje stanowisko wyrażone w przedmiotowym orzeczeniu, ponieważ zmiany w aktualnym wykazie chorób zawodowych dotyczące trwałego upośledzenia sprawności wentylacyjnej płuc, nie mają wpływu na merytoryczną treść orzeczenia. Podstawowym powodem stwierdzenia braku podstaw do rozpoznania przewlekłego obturacyjnego zapalenia oskrzeli był brak dowodów potwierdzających, że J. J. leczył się z powodu przewlekłego zapalenia oskrzeli w czasie pracy zawodowej w narażeniu, tj. w latach 1969-1978 oraz do roku od jej zakończenia. Ponadto analiza dokumentacji lekarskiej wykazała, że wartość wskaźnika FEV1 w badaniu spirometrycznym w dniu 19 sierpnia 1996r., czyli 18 lat po zakończeniu pracy zawodowej w narażeniu na czynniki szkodliwe, nie spełniała kryteriów diagnostycznych do rozpoznania choroby zawodowej, określonych zarówno w poprzednim jak i aktualnym wykazie chorób zawodowych.
Biorąc pod uwagę powyższe Powiatowy Inspektor Sanitarny wydał decyzję nr [...] z dnia [...] 2010r., znak: [...] o braku podstaw do stwierdzenia u J. J. choroby zawodowej wymienionej w poz. 5 wykazu chorób zawodowych będącego załącznikiem do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. nr 105, poz. 869). Organ I instancji stwierdził, iż orzeczenia lekarskie dotyczące choroby zawodowej wymienionej w pozycji 5 aktualnego wykazu chorób zawodowych wydane zostały w niniejszej sprawie przez Ośrodek Medycyny Pracy Poradnia Chorób Zawodowych i Medycyny Pracy oraz Instytut Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego, a więc przez właściwe jednostki orzecznicze. Organ I instancji wskazał również, iż na podstawie § 8 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009r. w sprawie chorób zawodowych decyzję o stwierdzeniu choroby zawodowej albo decyzje o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej wydaje się na podstawie materiału dowodowego, a w szczególności danych zawartych w orzeczeniu lekarskim oraz formularzu oceny narażenia zawodowego pracownika lub byłego pracownika. Warunkiem koniecznym do stwierdzenia choroby zawodowej jest między innymi rozpoznanie jednostki chorobowej figurującej w wykazie chorób zawodowych przez właściwą placówkę służby zdrowia. W związku z powyższym Powiatowy Inspektor Sanitarny uznał, iż z uwagi na treść orzeczenia Ośrodka Medycyny Pracy nie ma podstaw do stwierdzenia u J. J. choroby zawodowej.
W odwołaniu od powyższej decyzji Powiatowego Inspektora Sanitarnego J. J. podniósł, iż przez wiele lat pracował w warunkach niebezpiecznych dla zdrowia, co przyczyniło się do utraty zdrowia w stopniu znacznym. Stan zdrowia odwołującego się ciągle się pogarsza, a on sam wymaga stałego leczenia. J. J. wyjaśnił, iż w dalszym ciągu korzysta z aparatu pomagającego mu oddychać podczas snu. Wniósł o powołanie biegłego celem ustalenia związku między jego chorobą a wykonywaną przez niego pracą.
Decyzją z dnia 26 marca 2010r. nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000r. nr 98, poz. 1071 z późn. zm.) w związku z art. 5 punkt 4a i art. 12 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 14 marca 1985r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz. U. z 2006r. nr 122, poz. 851 z późn. zm.) oraz § 8 ust. 1 i § 11 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. z 2009r. nr 105, poz. 869), Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] 2010r. Nr [...], znak: [...].
W ocenie organu II instancji, w toku postępowania dokonano wyczerpującej oceny narażenia zawodowego i ustalono, że J. J. przez ok. 18 lat pracował na stanowiskach pracy, gdzie występowało narażenie na zapylenie – pył włókna szklanego oraz opary fenolu. Jednak organ odwoławczy stwierdził, iż sam fakt pracy w środowisku, gdzie występowało narażenie na czynniki szkodliwe nie daje podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej przy braku rozpoznania istnienia skutków szkodliwego oddziaływania tych czynników na organizm człowieka. Ujawnienie objawów klinicznych choroby zależy bowiem w dużym stopniu od indywidualnej wrażliwości narażonych. Organ odwoławczy wziął również pod uwagę fakt, iż w przedmiotowej sprawie orzekały jednostki I i II stopnia właściwe do rozpoznawania chorób zawodowych, tj. Ośrodek Medycyny Pracy i Instytut Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego. Jednostki te w wydanych orzeczeniach lekarskich nie rozpoznały u J. J. choroby zawodowej, ponieważ przeprowadzona diagnostyka medyczna wskazuje, że nie zostały spełnione kryteria ustalone w obowiązującym wykazie chorób zawodowych.
Zdaniem Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego, odwołanie J. J. nie wnosi żadnych merytorycznych faktów, które mogłyby mieć wpływ na sposób rozstrzygnięcia sprawy. Odnosząc się do argumentów J. J. zawartych w odwołaniu, organ II instancji uznał je za niezasadne, ponieważ decyzja o braku podstaw do stwierdzenia u niego choroby zawodowej oparta była na orzeczeniach lekarskich wydanych przez uprawnione jednostki służby zdrowia, tj. Ośrodek Medycyny Pracy oraz Instytut Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego, które wydały w sprawie spójne i jednoznaczne orzeczenia lekarskie, a treść ich uzasadnień nie budzi wątpliwości. Zatem zdaniem organu odwoławczego dopuszczanie opinii innych lekarzy jest bezzasadne. Organ II instancji wyjaśnił, iż podstawowym powodem stwierdzenia braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej przewlekłego obturacyjnego zapalenia oskrzeli był brak dowodów potwierdzających, że J. J. leczony był z powodu przewlekłego zapalenia oskrzeli w czasie pracy w narażeniu zawodowym na czynniki szkodliwe, tj. w latach 1969-1978 i do roku od jej zakończenia. Organ II instancji wskazał, iż okres, w którym wystąpienie udokumentowanych objawów chorobowych upoważnia do rozpoznania choroby zawodowej wymienionej w poz. 5 wykazu chorób zawodowych, pomimo wcześniejszego zakończenia pracy zawodowej wynosi 1 rok. Natomiast wyniki badań spirometrycznych wykonanych w dniu 19 sierpnia 1996r., czyli 18 lat po zaprzestaniu pracy zawodowej w narażeniu, nie spełniają kryteriów do rozpoznania choroby zawodowej z uwagi na wartość wskaźnika FEV1 (w badaniu spirometrycznym), która wynosiła 81% wartości należnej, podczas gdy kryterium diagnostyczne wynosi poniżej 60% wartości należnej. Organ odwoławczy stwierdził, iż dane z wywiadu, analiza dokumentacji lekarskiej oraz wyniki aktualnie wykonanych badań – wykazujące dobrą odwracalność skurczu oskrzeli co przemawia za brakiem cech utrwalonej niewydolności wentylacyjnej płuc – nie dają podstaw do rozpoznania u J. J. choroby zawodowej zgodnie z rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. nr 105, poz. 869).
Wojewódzki Inspektor Sanitarny wskazał również, iż zgodnie z art. 10 Kodeksu postępowania administracyjnego, wystosował zawiadomienie do stron o możliwości zapoznania się z zebranym w sprawie materiałem dowodowym i wypowiedzenia się co do zebranych dowodów. Pismem z dnia 15 marca 2010r. J. J. poinformował, że stan jego zdrowia uległ pogorszeniu oraz przesłał kartę wypisową z pobytu w szpitalu Specjalistycznym im. [...]. Jednak zdaniem organu II instancji, dokumentacja ta nie ma wpływu na sposób rozstrzygnięcia sprawy, ponieważ zgodnie z wykazem chorób zawodowych stanowiącym załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009r. w sprawie chorób zawodowych, chorobę zawodową wymienioną w poz. 5 tego wykazu można rozpoznać pod warunkiem wystąpienia udokumentowanych objawów chorobowych w okresie 1 roku od zakończenia pracy w narażeniu zawodowym. Organ odwoławczy uznał zatem, iż dokumentacja ta nie spełnia kryterium czasowego określonego w obowiązujących przepisach. U J. J. brak jest dokumentacji medycznej potwierdzającej występowanie objawów chorobowych z okresu zatrudnienia i do roku od zakończenia pracy w narażeniu zawodowym. Biorąc pod uwagę powyższe, Wojewódzki Inspektor Sanitarny nie znalazł podstaw do zmiany decyzji organu I instancji.
Z powyższą decyzją Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego nie zgodził się J. J. i pismem z dnia 13 kwietnia 2010r. wniósł na nią skargę. Skarżący stwierdził, iż zaskarżona decyzja jest dla niego krzywdząca, gdyż jego stan zdrowia znacznie się pogorszył. W dniach od 21 lutego 2010r. do 26 lutego 2010r. przebywał na Oddziale Anestezjologii i Intensywnej Terapii w Szpitalu Specjalistycznym, a w dniach od 26 lutego 2010r. do 5 marca 2010r. na Oddziale Chorób Wewnętrznych. U skarżącego stwierdzono przewlekłą niewydolność oddechową, nieokreśloną przewlekłą zaporową chorobę płuc w okresie zaostrzenia oraz obturacyjny bezdech senny – CPAP. Skarżący wymaga stałej kontroli w Poradni Pulmonologicznej. Skarżący uważa, że do utraty przez niego zdrowia przyczyniła się wieloletnia praca w warunkach szkodliwych.
W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Sanitarny podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie i wniósł o oddalenie skargi. Ponadto organ wyjaśnił, iż schorzenia rozpoznane u skarżącego podczas leczenia szpitalnego w dniach od 21 lutego do 5 marca 2010r. były znane jednostce orzeczniczej – Instytutowi Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego (skarżący był kilkakrotnie hospitalizowany z powodu bezdechu nocnego, przewlekłej obturacyjnej choroby płuc, niewydolności wentylacyjnej i oddechowej) i były również przedmiotem diagnostyki w tej jednostce, co znalazło odzwierciedlenie w karcie wypisowej z dnia 16 lipca 2007r. oraz orzeczeniu lekarskim z dnia 26 października 2009r. Pomimo to w opinii Instytutu dane z wywiadu z pacjentem i o narażeniu zawodowym, dane z dokumentacji lekarskiej oraz wyniki wykonanych badań (dobra odwracalność skurczu oskrzeli przemawiająca za brakiem cech utrwalonej niewydolności wentylacyjnej płuc), nie dają podstaw do rozpoznania przewlekłego obturacyjnego zapalenia oskrzeli pochodzenia zawodowego. Rozpoznane w okresie pobytu w szpitalu jednostki chorobowe same w sobie nie są wymienione w wykazie chorób zawodowych i jako takie nie mogą być przedmiotem postępowania w kierunku choroby zawodowej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył co następuje:
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta jest sprawowana pod względem zgodności z prawem. Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie jest zatem kontrola zaskarżonej decyzji z punktu widzenia jej legalności, a więc zgodności z obowiązującym prawem. Stosownie do treści art. 134 i 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) sąd administracyjny dokonując oceny legalności zaskarżonej decyzji nie jest związany granicami skargi. Oznacza to, że jeżeli wydana w granicach sprawy której dotyczy skarga decyzja administracyjna narusza prawo w sposób określony w art. 145 §1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, podlega uchyleniu bez względu na to, czy skarga formułuje zarzuty o naruszeniu prawa.
W ocenie sądu złożona w niniejszej sprawie skarga nie zasługuje na uwzględnienie, zaskarżona decyzja jest bowiem zgodna z prawem.
Stosownie do treści rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. nr 105, poz. 869), na pojęcie choroby zawodowej składają się dwa elementy: wystąpienie udokumentowanych objawów chorobowych schorzenia wymienionego w wykazie chorób zawodowych oraz istnienie związku przyczynowego objętej wykazem choroby z warunkami wykonywanej pracy. W rozporządzeniu co do niektórych schorzeń sprecyzowano dodatkowo, że ów związek przyczynowy upoważniający do rozpoznania choroby zawodowej istnieje jedynie wówczas, gdy udokumentowane objawy chorobowe wystąpiły w czasie istnienia narażenia zawodowego albo w okresie nie dłuższym niż wskazany w tym rozporządzeniu.
W punkcie 5 wykazu chorób zawodowych określonych w załączniku do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. nr 105, poz. 869) wymieniono "przewlekłe obturacyjne zapalenie oskrzeli, które spowodowało trwałe upośledzenie sprawności wentylacyjnej płuc z obniżeniem natężonej objętości wydechowej pierwszosekundowej (FEV1) poniżej 60% wartości należnej, wywołanego narażeniem na pyły lub gazy drażniące, jeżeli w ostatnich 10 latach pracy zawodowej co najmniej w 30% przypadków stwierdzono na stanowisku pracy przekroczenia najwyższych dopuszczalnych stężeń". Jednocześnie wskazano, że "okres, w którym wystąpienie udokumentowanych objawów chorobowych upoważnia do rozpoznania choroby zawodowej pomimo wcześniejszego zakończenia pracy w narażeniu zawodowym" wynosi w przypadku tego schorzenia 1 rok.
Tymczasem z wyników przeprowadzonych u skarżącego badań przez zespoły lekarskie OMP Poradnia i IMPiZŚ wynika, że nie stwierdzono takiego schorzenia oskrzeli, które może być traktowane jako zawodowe w rozumieniu przytoczonych powyżej przepisów. Jak bowiem wynika ze znajdującej się w aktach sprawy dokumentacji medycznej, schorzenie skarżącego nie posiada cech wymaganych w przepisach do tego, by mogło być ono zakwalifikowane jako choroba zawodowa.
W orzeczeniu Ośrodka Medycyny Pracy Poradnia Chorób Zawodowych z dnia [...] 2007r., Nr [...], znak: [...], stwierdzono, że wykonane badania spirometryczne i analiza dokumentacji lekarskiej dowodzą, że 19 lat po ustaniu narażenia zawodowego na pył J. J. nie miał utrwalonego upośledzenia sprawności wentylacyjnej z obniżeniem natężonej objętości wydechowej pierwszosekundowej (FEV1) poniżej 50% wartości należnej i nie spełniał kryteriów okresu, w którym wystąpienie udokumentowanych objawów chorobowych (1 rok) upoważniało do rozpoznania choroby zawodowej. Ośrodek Medycyny Pracy wskazał, że przyczyną dolegliwości J. J. mogły być przebyte stany zapalne płuc i wieloletnie narażenie na dym tytoniowy. Także w orzeczeniu Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego z dnia [...] 2007r., nr [...], dokonano analizy dostępnych wyników badań spirometrycznych, z których wynika, że w 1996r. (tj. 19 lat po ustaniu narażenia zawodowego) nie stwierdzono niewydolności wentylacyjnej płuc, gdyż FEV1 wynosiło 81% wartości należnej. Na podstawie danych z wywiadu i narażenia zawodowego, po analizie dokumentacji lekarskiej oraz wyników aktualnie wykonanych badań, które wykazały dobrą odwracalność skurczu oskrzeli co przemawiało za brakiem cech utrwalonej niewydolności wentylacyjnej płuc, Instytut nie rozpoznał u J. J. przewlekłego obturacyjnego zapalenia oskrzeli pochodzenia zawodowego, tym bardziej, że narażenie zawodowe ustało 29 lat temu – w 1978r. Zdaniem Instytutu, całość obrazu klinicznego przemawiała za infekcyjną etiologią przewlekłego zapalenia oskrzeli. Nie bez znaczenia był także wieloletni nałóg palenia tytoniu przez J. J.
W niniejszej sprawie jako bezsporną przyjęto zatem okoliczność istnienia w środowisku pracy skarżącego czynników szkodliwych narażających na powstanie choroby zawodowej. Przeprowadzone natomiast u skarżącego badania lekarskie nie wykazały istnienia schorzenia oskrzeli wymienionego w cyt. powyżej wykazie chorób zawodowych. Orzekające w niniejszej sprawie zespoły lekarskie stwierdziły, że cechy rozpoznanego u J. J. schorzenia oskrzeli nie spełniają przesłanek wymaganych przez obowiązujące przepisy dla uznania ich za chorobę zawodową, gdyż w okresie 1 roku od ustania narażenia zawodowego nie stwierdzono u niego "trwałego upośledzenia sprawności wentylacyjnej płuc z obniżeniem natężonej objętości wydechowej pierwszosekundowej (FEV1) poniżej 60% wartości należnej".
Swoją diagnozę orzekający w niniejszej sprawie biegli lekarze szczegółowo uzasadnili w wydanych na potrzeby tej sprawy orzeczeniach OMP z dnia [...] 2007r . oraz IMPiZŚ z dnia [...] 2007r. W związku ze zmianą przepisów dotyczących chorób zawodowych, dokonano dodatkowych wyjaśnień, w których biegli lekarze potwierdzili ustalenia dokonane wcześniej, to jest na podstawie poprzednio obowiązującego rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych z 2002r. Taka ponowna weryfikacja orzeczeń lekarskich jest zgodna z treścią § 11 ust. 1 Rozporządzenia z 2009r. w sprawie chorób zawodowych, które przewiduje, że "do postępowań w sprawie zgłaszania podejrzenia, rozpoznania i stwierdzenia chorób zawodowych, wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszego rozporządzenia, stosuje się przepisy tego rozporządzenia, z tym że czynności dokonane w toku wszczętych postępowań pozostają skuteczne".
A zatem zarówno Ośrodek Medycyny Pracy, jak i Instytut Medycyny Pracy po przeprowadzonych badaniach orzekły o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej, uzasadniając dlaczego rozpoznane u pacjenta schorzenia nie są chorobą zawodową w rozumieniu przepisów. Orzeczenia te, zweryfikowane po zmianie przepisów, są wzajemnie spójne, jasne i wyczerpujące. W ocenie Sądu orzekające w sprawie organy administracyjne odmawiając uznania rozpoznanego u skarżącego schorzenia za chorobę zawodową, prawidłowo uznały te orzeczenia lekarskie za wiarygodne i wyczerpujące, opierając na nich swoje rozstrzygnięcia o braku u skarżącego choroby zawodowej oskrzeli. Nie każde bowiem stwierdzone u pacjenta schorzenie jest chorobą zawodową, przepisy wymagają dodatkowo, by było ono spowodowane czynnikami szkodliwymi występującymi w środowisku pracy. Tymczasem w niniejszej sprawie charakter stwierdzonych u skarżącego zmian w oskrzelach wskazuje na inną niż szkodliwe warunki pracy etiologię schorzenia. Nadto zaś upłynął okres dłuższy niż 1 rok na wystąpienie udokumentowanych objawów choroby, które uprawniałyby do stwierdzenia choroby zawodowej. Należy zatem przyjąć, że wydane w niniejszej sprawie decyzje zarówno organu II instancji, jak i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji, wydane zostały zgodnie z prawem materialnym.
W ocenie Sądu także przeprowadzone w niniejszej sprawie postępowanie administracyjne było prawidłowe. Zgodnie z treścią § 8 ust. 1 cyt. powyżej Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30.06.2009r. w sprawie chorób zawodowych, decyzję w sprawie choroby zawodowej wydaje się na podstawie materiału dowodowego, a w szczególności danych zawartych w orzeczeniu lekarskim oraz formularzu oceny narażenia zawodowego pracownika lub byłego pracownika. Podstawą wydania przez inspektora sanitarnego decyzji w sprawie choroby zawodowej jest zatem orzeczenie lekarskie wydane przez upoważnioną jednostkę służby zdrowia i wyniki dochodzenia epidemiologicznego. Opierając się na orzeczeniach lekarskich, orzekające w niniejszej sprawie organy administracyjne stwierdziły, że skoro upoważnione do rozpoznawania chorób zawodowych jednostki służby zdrowia nie znalazły podstaw do rozpoznania choroby zawodowej, również inspektor sanitarny nie mógł wydać pozytywnej decyzji. Przedmiotowe orzeczenia lekarskie wydawane na użytek postępowania w sprawie chorób zawodowych są w istocie opiniami w rozumieniu art. 84 §1 kpa (tak m.in. NSA w wyroku z 21 września 2001r., sygn. akt I S.A. 2870/00) i jak każdy dowód winny być przez organ wszechstronnie ocenione. Wydane w niniejszej sprawie opinie biegłych są jednoznaczne i wzajemnie spójne, nie budząc wątpliwości. Dlatego też uznać należy, że postępowanie poprzedzające wydanie decyzji administracyjnych zostało przeprowadzone prawidłowo, a decyzje oparte zostały na opiniach lekarskich zawierających przekonujące uzasadnienie.
Za pozbawiony znaczenia prawnego dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy uznać należy argument skargi dotyczący bardzo złego stanu zdrowa skarżącego. Biegli lekarze przeprowadzający w niniejszej sprawie badania nie kwestionowali bowiem istnienia u skarżącego schorzenia oskrzeli, a jedynie ocenili, że schorzenie to nie może być zakwalifikowane jako zawodowe w rozumieniu obowiązujących przepisów. Bezspornym w niniejszej sprawie był fakt istnienia w środowisku pracy skarżącego narażenia na różnorodne czynniki szkodliwe dla zdrowia, jak również fakt istnienia u skarżącego schorzenia oskrzeli, jednakże wobec faktu niestwierdzenia u skarżącego schorzenia oskrzeli o cechach wymaganych do uznania go za zawodowe, organy administracyjne prawidłowo wydały decyzję negatywną.
Wobec powyższego przyjąć należy, że sąd dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji, nie stwierdził ani naruszenia prawa materialnego mającego wpływ na wynik sprawy, ani naruszenia prawa procesowego mogącego mieć wpływ na wynik sprawy w rozumieniu str. 145 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Z tego powodu skarga została oddalona, w oparciu o 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Mając powyższe na uwadze, Sąd orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło