III SA/Kr 435/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Michna (spr.) Sędziowie WSA Renata Czeluśniak WSA Janusz Kasprzycki Protokolant sekretarz sądowy Renata Nowak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 sierpnia 2019 r. sprawy ze skargi Rzecznika Praw Obywatelskich na uchwałę Rady Miejskiej w Tarnowie z dnia 9 listopada 2018 r. nr LXIII/634/2018 w sprawie ustalenia wysokości opłat za usunięcie pojazdu z drogi i parkowanie na parkingu strzeżonym oraz wysokości kosztów usunięcia pojazdu po wydaniu dyspozycji wydania pojazdu, od którego odstąpiono skargę oddala Pismem z 1 kwietnia 2019 r. Rzecznik Praw Obywatelskich (dalej RPO) zaskarżył §2 uchwały nr LXIII/634/2018 Rady Miejskiej w Tarnowie z 9 listopada 2018 r. w sprawie ustalenia wysokości opłat za usunięcie pojazdu z drogi i parkowanie na parkingu strzeżonym oraz wysokości kosztów usunięcia pojazdu powstałych po wydaniu dyspozycji usunięcia pojazdu, od którego odstąpiono (Dz. Urz. Woj. Małop. poz. 7970) w części obejmującej zwrot "rozpoczętą". Jako podstawę prawną zaskarżenia, RPO wskazał naruszenie art. 130a ust.6 w zw. z ust. 5c i 6a ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 1990 z późn. zm.) oraz art. 7 i 94 Konstytucji RP. Zdaniem RPO opłaty powinny być naliczane za każdą pełną dobę, a nie za dobę rozpoczętą. RPO zastrzegł przy tym, że wyrokiem z 5 grudnia 2018 r., K 6/17 Trybunał Konstytucyjny orzekł, że art. 130a ust. 5c Prawa o ruchu drogowym w zakresie, w jakim przewiduje, że pojazd usunięty z drogi w przypadkach określonych w art. 130a ust. 1 i 2 ust. 7 pkt 1 ustawy – Prawo o ruchu drogowym pozostaje na parkingu strzeżonym wyznaczonym przez starostę do czasu uiszczenia opłaty za jego usunięcie i parkowanie, są niezgodne z art. 64 ust. 1 i 3 w związku z art. 31 ust. 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Na poparcie swojej argumentacji RPO powołał się na wyroki sądów administracyjnych (WSA we Wrocławiu z 25 października 2018 r., III SA/Wr 401/18; WSA w Gliwicach z 2 sierpnia 2018 r. II SA/Gl 385/18 oraz WSA w Łodzi z 7 lutego 2019 r., III SA/Łd 990/18). W odpowiedzi na skargę Rada Miejska w Tarnowie wniosła o jej oddalenie wskazując, że z powołanego w skardze art. 130a ust. 6a Prawa o ruchu drogowym nie wynika, aby naliczanie opłaty mogło nastąpić dopiero po upływie całej doby. Rada argumentowała, że wskazany przez RPO art. 130a ust. 6 a Prawa o ruchu drogowym nie zawiera określenia "pełnej" doby – przepis ten określa jedynie maksymalne stawki liczone w dobach. W warunkach korzystania z usług, których podstawę stanowi czas – naturalnym jest, że obowiązek poboru opłaty powstaje od momentu rozpoczęcia naliczania (tj. korzystania z parkingu). Na poparcie swojej argumentacji Rada Miejska w Tarnowie powołała się na wyrok WSA w Poznaniu z 3 sierpnia 2016 r., II SA/Po 425/16. Na rozprawie pełnomocnik RPO przyznał, że praktyczny skutek zaskarżenia uchwały byłby taki, że samochód odholowany o 12 w południe, a odebrany o 11 dnia następnego nie będzie rodził obowiązku poniesienia opłaty. Dodatkowo pełnomocnik RPO przyznał, że Prawo o ruchu drogowym nie zawiera określenia "pełna doba". Z kolei pełnomocnik Rady miejskiej przyznawał, że uchwała nie powinna dotyczyć zasad wykładni przepisów, niemniej jednak interpretacja RPO spowodowałaby, że stosunkowo największe koszty w ogóle nie obciążałyby właścicieli pojazdów. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył co następuje: Skarga nie była zasadna. Sąd uznał bowiem, że uchwała w zaskarżonej części nie zawiera przepisów, które sprzeczne byłyby z art. 130a ust. 6a Prawa o ruchu drogowym. Rozbieżne orzecznictwo sądów administracyjnych co do sposobu interpretacji powołanego przepisu stanowi więc uzasadnienie do sprecyzowania w jaki sposób mają być naliczane opłaty. Zgodnie w powołanym w skardze art. 130a ust. 6a Ustawy o prawie drogowym ustala się maksymalną wysokość stawek kwotowych opłat, o których mowa w ust. 5c: a) rower lub motorower - za usunięcie - 100 zł; za każdą dobę (podkreślenie Sądu i w następnych jednostkach) przechowywania - 15 zł b) motocykl - za usunięcie - 200 zł; za każdą dobę przechowywania - 22 zł, c) pojazd o dopuszczalnej masie całkowitej do 3,5 t - za usunięcie - 440 zł; za każdą dobę przechowywania - 33 zł, d) pojazd o dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 3,5 t do 7,5 t – za usunięcie - 550 zł; za każdą dobę przechowywania - 45 zł, e) pojazd o dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 7,5 t do 16 t – za usunięcie - 780 zł; za każdą dobę przechowywania - 65 zł, f) pojazd o dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 16 t - za usunięcie – 1150 zł; za każdą dobę przechowywania - 120 zł, g) pojazd przewożący materiały niebezpieczne - za usunięcie - 1400 zł; za każdą dobę przechowywania - 180 zł. Ustawodawca nie zawarł więc żadnego zastrzeżenia, że chodzi o "pełne" doby – w ocenie Sądu oznacza to, że każda doba "rozpoczęta" jest taką samą dobą. Ustawodawca nie przewidział bowiem możliwości naliczania opłat proporcjonalnie do czasu przechowywania samochodu. Prezentowany przez RPO sposób interpretacji zaskarżonych zapisów spowodowałby, że właściciele pojazdów zostawialiby samochody w miejscach niedozwolonych tylko dlatego, że znajdowaliby się w stanie uniemożliwiającym im kierowanie pojazdami, a następnie przed upływem doby – odbieraliby samochody, nie ponosząc z tego tytułu żadnych kosztów. Doprowadziłoby to do wykorzystania możliwości zaparkowania samochodu bez jakichkolwiek kosztów. W powołanym przez pełnomocnika Rady Miejskiej w Tarnowie wyroku z 3 sierpnia 2016 r., III SA/Po 425/16 WSA w Poznaniu uznał, że: "Osoba wyznaczona przez właściwy organ i realizująca na zlecenie organów władzy państwowej czynności należące do ich zadań, takie jak między innymi przechowywanie pojazdów usuniętych z dróg publicznych nabywa bowiem w chwilą rozpoczęcia wykonywania dozoru nad pojazdem prawo do uzyskania wynagrodzenia za dozór, którego to prawa nie może być arbitralnie przez organ pozbawiona, chociażby poprzez wyznaczenie jedynie symbolicznego wynagrodzenia za zrealizowany dozór nad pojazdem". Powołany wyrok wprawdzie nie dotyczy bezpośrednio zarzutów wniesionych w skardze niemniej jednak skoro podmiot sprawujący dozór nad samochodem uprawniony jest do naliczania opłat począwszy od rozpoczęcia tego dozoru to tym samym nie ma uzasadnienia, żeby gmina zobowiązana była do ponoszenia opłat nie mając możliwości obciążenia nimi właścicieli pojazdów. Sąd podkreśla, że z art. 130a ust. 6a Prawa o ruchu drogowym nie wynika, że ustawodawca ograniczył możliwość naliczania opłat za każdą "pełną" dobę. Zdaniem Sądu sformułowanie "za każdą dobę" oznacza, że organ może naliczyć opłatę niezależnie od tego, czy doba została zakończona, nie ma też możliwości miarkowania opłat proporcjonalnie do czasu dozorowania, ponieważ w przepisach takiej możliwości nie przewidziano. Sąd zauważa, że powołany w skardze wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z 7 lutego 2019 r., III SA/Łd 990/19 zawiera jasne stanowisko, że Rada powiatu nie miała uprawnień do naliczania opłat za każdą rozpoczętą dobę. Skoro bowiem. jak wywodził WSA w Łodzi" (...) w obwieszczeniach ministra rozwoju i finansów wydawanych corocznie na podstawie art.130a ust.6c p.r.d. używa się sformułowania «za każdą dobę przechowywania». W ocenie sądu wskazuje to, że opłata winna być naliczana za okres faktycznego przechowywania pojazdu tzn. za pełną dobę w której przechowywany był pojazd. Niedopuszczalne jest natomiast ustalenie pełnej opłaty za dobę przechowywania pojazdu w sytuacji gdy pojazd był przechowywany jedynie za część doby (np. przez 10 minut rozpoczętej doby). W takim bowiem przypadku nie ma miejsca sytuacja przechowywania pojazdu przez pełną dobę. W związku z czym ustalenie pełnej opłaty za każdą rozpoczętą dobę przechowywania pojazdu (a nie za okres faktycznego przechowywania pojazdu), w ocenie sądu, stanowi naruszenie delegacji ustawowej określonej w art.130a ust.6 p.r.d.". W ocenie orzekającego Sądu, skoro ustawodawca w ogóle nie przewidział możliwości naliczania opłaty za przechowywanie samochodu proporcjonalnie do czasu przechowywania to jedyną możliwością było jej naliczanie "z góry" za każdy dzień. W przeciwnym razie gmina zobowiązana byłaby zapłacić opłaty za okres faktycznego przechowywania, a możliwość obciążenia tymi opłatami właścicieli (posiadaczy) samochodów następowałaby dopiero po zamknięciu pełnego okresu doby. Doba jako jednostka kalkulacyjna opłaty w rozumieniu art. 130a ust.6a Prawa o ruchu drogowym nie przestaje być bowiem "każdą dobą". Gdyby było inaczej to również przedsiębiorcy wykonujący na zlecenie gmin usługi parkowania i dozorowania odholowywanych samochodów świadczyliby je w pierwszej, niezakończonej, dobie bez pobrania należności. Mając powyższe na uwadze Sąd oddalił skargę na zasadzie art. 151 ustawy dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 z późn. zm.).