III SA/Kr 440/18

WyrokWSA w Krakowie2018-08-28

Skład orzekający: Maria Zawadzka, Krystyna Kutzner, Barbara Pasternak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy policjant, który w okresie zwolnienia lekarskiego wykonywał prace fizyczne (polowe, remontowe, produkcję mebli), traci prawo do uposażenia za cały okres zwolnienia, mimo że niektóre z tych prac wykonywał w dniach, gdy był hospitalizowany?
Ratio decidendi
Policjant, który w okresie zwolnienia lekarskiego wykonuje czynności niezgodne z jego celem, takie jak prace polowe, remontowe czy produkcja mebli, traci prawo do uposażenia za cały okres zwolnienia, nawet jeśli obejmuje on okres hospitalizacji. Adnotacja "chory może chodzić" nie upoważnia do podejmowania każdej aktywności życiowej, a jedynie zwykłych czynności dnia codziennego. Organy administracji mogą oprzeć swoje rozstrzygnięcie na całokształcie zgromadzonego materiału dowodowego, nie tylko na protokołach kontroli.
Stan faktyczny
Policjant P. P. przebywał na zwolnieniu lekarskim od 5 lipca do 1 października 2017 r. po udarze mózgu. W tym czasie, według zeznań świadków i dowodów fotograficznych, wykonywał prace polowe, remontowe oraz produkował meble ogrodowe. Organy policji przeprowadziły kontrole, podczas których policjant był nieobecny w domu. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów postępowania, w tym brak możliwości czynnego udziału w postępowaniu dowodowym i odmowę uwzględnienia wniosków dowodowych. Sąd administracyjny oddalił skargę, uznając zebrany materiał dowodowy za wystarczający do stwierdzenia nieprawidłowego wykorzystania zwolnienia lekarskiego.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Zawadzka (spr.) Sędziowie NSA Krystyna Kutzner WSA Barbara Pasternak Protokolant sekretarz sądowy Renata Nowak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 sierpnia 2018 r. sprawy ze skargi P. P. na rozkaz personalny Komendanta Wojewódzkiego Policji z dnia 31 stycznia 2018 r. nr [...] w przedmiocie utraty prawa do uposażenia w związku z nieprawidłowym wykorzystaniem zwolnienia lekarskiego skargę oddala Rozkazem personalnym nr [...] z dnia 31 stycznia 2018 r. Komendant Wojewódzki Policji, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U.2016.23), dalej jako "k.p.a.", art. 6f w zw. z art. 121e ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz.U.2017.2067) utrzymał w mocy rozkaz personalny nr [...] z dnia 22 listopada 2017 r., wydany przez Komendanta Powiatowego Policji, dotyczący utraty przez sierż. szt. P. P. (dalej: skarżący) prawa do uposażenia za okres od 5 lipca 2017 r. do 1 października 2017 r. w związku z nieprawidłowym wykorzystaniem zwolnienia lekarskiego. Powyższą decyzję wydano w następującym stanie faktycznym i prawnym: Komendant Powiatowy Policji wydał w dniu [...] 2017 r. rozkaz personalny, w którym orzekł o utracie przez skarżącego prawa do uposażenia za okres od dnia 5 lipca 2017 r. do dnia 1 października 2017 r. w związku z nieprawidłowym wykorzystaniem zwolnienia lekarskiego. Decyzji nadano rygor natychmiastowej wykonalności na podstawie art. 108 § 1 k.p.a. W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wskazał, że skarżący w dniu 5 lipca 2017 r. w trakcie wykonywania obowiązków służbowych, doznał udaru niedokrwiennego prawej półkuli mózgu, co skutkowało widocznymi objawami paraliżu lewej strony twarzy i lewej dłoni. Został on natychmiast przewieziony do szpitala, gdzie wdrożono odpowiednie leczenie. W związku z chorobą od 5 lipca 2017 r. przebywał na zwolnieniu lekarskim. W dniu 14 sierpnia 2017 r. do Komendy Powiatowej Policji zgłosił się sąsiad skarżącego, M. D., który stwierdził, iż skarżący w czasie pozostawania na zwolnieniu lekarskim wykonuje pracę fizyczną w gospodarstwie rolnym, co zostało przez niego udokumentowane zdjęciami. Po uzyskaniu powyższej informacji zlecono przeprowadzenie kontroli w tym zakresie. W reakcji na powyższe zgłoszenie funkcjonariusze Komendy Powiatowej Policji, z upoważnienia Komendanta Powiatowego Policji, przeprowadzili w miejscu zamieszkania skarżącego trzy kontrole prawidłowości wykorzystania zwolnienia lekarskiego. Podczas pierwszej kontroli, w dniu 23 sierpnia 2017 r., skarżący był nieobecny w domu, natomiast matka skarżącego powiadomiła policjantów, że syn będzie w domu wieczorem i wręczyła im ulotkę firmy "D" z numerem telefonu, pod którym można skontaktować się ze skarżącym. Zastrzegła jednocześnie, by policjanci dzwonili wieczorem, gdyż jej syn "jest w trasie". Kolejna kontrola została przeprowadzona 30 sierpnia 2017 r. Wówczas skarżący przebywał w swoim miejscu zamieszkania i w ocenie policjantów nie wykonywał czynności niezgodnych ze zwolnieniem lekarskim. W dniu 1 września 2017 r. organ wszczął postępowanie administracyjne w sprawie uznania zwolnienia lekarskiego wystawionego skarżącemu za wykorzystane nieprawidłowo, powołując się na art. 121e ust. 1,3,4 ustawy o Policji. Skarżący przedstawił cztery zwolnienia lekarskie za kolejno następujące po sobie okresy – od 5 lipca do 13 sierpnia 2017 r., od 14 sierpnia do 10 września 2017 r., od 6 września do 17 września 2017 r. oraz od 18 września do 10 października 2017 r. Wszystkie zwolnienia zawierały wskazanie, że "chory może chodzić". Skarżący był w tym czasie dwukrotnie hospitalizowany – od dnia 5 do 13 lipca 2017 r. oraz od dnia 6 do 11 września 2017 r. W dniu 4 września 2017 r. przesłuchany został w charakterze świadka M. D., który zeznał, iż skarżący w lipcu i w sierpniu wykonywał prace z użyciem traktora, a także pracował przy produkcji drewnianych mebli ogrodowych, malując je, natomiast w sierpniu pomagał przy remoncie domu w części użytkowanej przez jego siostrę, wywożąc gruz na taczce. Zeznania świadka potwierdziła H. D. Według niej skarżący lakierował produkowane meble, ładował je do samochodu i rozwoził do klientów. Prace te miał wykonywać do 5 lipca, a następnie po 16 lipca i przez cały sierpień 2017 r. Ponadto 4, 5, i 7 sierpnia oraz 1 września skarżący orał pole przy użyciu traktora, a w sierpniu przez dwa dni pomagał także przy remoncie domu. Na potwierdzenie swoich słów H. D. przedstawiła dwie barwne fotografie wykonane 4 i 7 sierpnia 2017 r., na których utrwalony został skarżący w trakcie wykonywania prac polowych na traktorze. Skarżący odmówił udzielenia odpowiedzi na pytania organu, powołując się na art. 83 § 2 k.p.a. Jednocześnie złożył oświadczenie, iż biegli stwierdzili u M. D. urojenia oraz psychopatyczne rysy charakteru i inne zaburzenia, przez co opowiada on o rzeczach, które nie miały miejsca. Skarżący oraz jego pełnomocnik zapoznali się z materiałem dowodowym 16 października 2017 r. i zgłosili uwagi, iż nie zostały im udostępnione nośniki, płyta DVD, a także 17 barwnych fotografii, które zostały wymienione w aktach. Ponadto skarżący złożył wniosek o wyłączenie podkom. P. S. z prowadzonego postępowania, wskazując na jego utrudnianie oraz wprowadzenie w błąd skarżącego poprzez odmowę udostępnienia akt sprawy. Organ wskazał, że wniosek ten został oddalony ze względu na brak uprawdopodobnienia podnoszonych okoliczności. Podobnie oddalony został złożony przez skarżącego wniosek dowodowy dotyczący włączenia do akt rzeczonych 17 barwnych fotografii, z uwagi na fakt, że nie są one związane z prowadzonym postępowaniem. Organ wskazując jako podstawę wydania decyzji treść art. 121e ust.1, 3, 7, 10 i 13 ustawy o Policji wskazał, że podstawowym celem zwolnienia lekarskiego jest uzyskanie przez chorego pełnej sprawności i zdolności do pracy czy służby, natomiast adnotacja na zwolnieniu, że pacjent "może chodzić" nie oznacza zezwolenia na podejmowanie przez niego każdego wysiłku i aktywności życiowej. Konkludując organ uznał, iż praca przy produkcji, konserwacji i transporcie wyrobów z drewna, praca przy remoncie, wywożeniu gruzu i praca w polu przy użyciu traktora stanowią wykorzystanie zwolnienia lekarskiego niegodnie z jego celem. Uwzględniając fakt zawieszenia skarżącego w czynnościach służbowych od dnia 2 października 2017 r. do 1 stycznia 2018 r., organ stwierdził, że nieprawidłowe wykorzystanie zwolnienia lekarskiego obejmuje okres od dnia 5 lipca 2017 r. do dnia zawieszenia policjanta w czynnościach służbowych w związku z postawieniem mu przez Prokuratora Prokuratury Rejonowej zarzutów popełnienia przestępstw z art. 158 § 1 Kodeksu karnego i 189 § 1 Kodeksu karnego, tj. do dnia 1 października 2017 r., pomimo kontynuacji przez niego zwolnienia lekarskiego. Od powyższej decyzji skarżący złożył odwołanie, w którym podniósł, iż w trakcie służby doznał udaru mózgu, jednak dzięki szybkiej i profesjonalnej pomocy postępujący udar został zahamowany i nie spowodował dalszych szkód dla jego zdrowia. Ponadto w okresie objętym prawem do uposażenia trzykrotnie był hospitalizowany. Rozkazem personalnym z dnia 31 stycznia 2018 r. organ II instancji utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu decyzji Komendant Wojewódzki Policji przedstawił stan faktyczny i prawny, podając, że podczas trzeciej kontroli przeprowadzonej 14 września 2017 r. przez funkcjonariuszy w domu skarżącego, ponownie był on nieobecny, przy czym ojciec skarżącego stwierdził, że jego syn jest dorosły i on nie wie, gdzie może w tej chwili przebywać. Na podstawie obszernego materiału dowodowego organ odwoławczy wskazał, że skarżący w zasadzie przez cały okres przebywania na długotrwałym zwolnieniu lekarskim wykonywał prace polowe, zajmował się obróbką drewna i pracami remontowymi. W uzasadnieniu podkreślono również, że sam skarżący w toku składania ustnego zawiadomienia o przestępstwie i przesłuchania w charakterze świadka w dniu 5 września 2017 r. w Komisariacie Policji zeznał, że w dniu 4 sierpnia 2017 r. wykonywał prace polowe, jeżdżąc ciągnikiem. Powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych, organ odwoławczy argumentował, że adnotacja na zwolnieniu "chory może chodzić" upoważniała skarżącego jedynie do wykonywania zwykłych czynności życia codziennego. Odnosząc się do treści odwołania, Komendant Wojewódzki Policji wskazał, iż nie zawiera ono merytorycznych argumentów, a jedynie informację o przebytym udarze i trzykrotnej hospitalizacji, przy czym okres trzeciego pobytu w szpitalu jest nieznany i nie wynika ze zwolnień lekarskich. Na powyższy rozkaz personalny skarżący złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. Zaskarżonemu aktowi zarzucił: 1. naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na treść zapadłego orzeczenia, a to art. 79 § 1 i 2 k.p.a. w zw. z art. 75 § 1 k.p.a. poprzez niezawiadomienie skarżącego o miejscu i terminie przeprowadzenia dowodu ze świadków H. D. i M. D., a tym samym uniemożliwienie skarżącemu brania czynnego udziału w postępowaniu dowodowym poprzez zadawanie pytań świadkom; 2. naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na treść zapadłego orzeczenia, a to art. 78 § 1 i 2 k.p.a. poprzez odmowę uwzględnienia wniosku dowodowego skarżącego polegającego na udostępnieniu 17 barwnych fotografii przekazanych do Komisariatu w dniu 21 września 2017 r. za pismem [...] z uwagi na to, iż przedmiotem wnioskowanego dowodu są okoliczności niemające znaczenia dla sprawy, podczas gdy fotografie te miały istotne znaczenie i mogły służyć za dowód w postępowaniu w sprawie o uznanie zwolnienia lekarskiego za wykorzystywane nieprawidłowo; 3. naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na treść zapadłego orzeczenia, a to art. 24 § 3 k.p.a. poprzez odmowę wyłączenia podkom. P. S. z udziału w postępowaniu z uwagi na niewystarczające uprawdopodobnienie podstaw wyłączenia pracownika, podczas gdy okoliczności podnoszone przez skarżącego dawały wystarczające podstawy do przyjęcia braku bezstronności podkom. P. S. w niniejszym postępowaniu 4. naruszenie art. 7 i art. 8 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. poprzez prowadzenie postępowania w sposób bezpośrednio podważający wiarę w praworządność organów, nie podejmując kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes skarżącego, a tym samym prowadząc postępowanie w sposób bezpośrednio zmierzający do ograniczenia zaufania obywatela do organów państwa; 5. naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na treść zapadłego orzeczenia, a to art. 84 k.p.a. poprzez zaniechanie zwrócenia się do biegłego o wydanie opinii w sprawie sposobu dochodzenia przez skarżącego do pełnej sprawności fizycznej, aktywności, które skarżący może podejmować celem powrotu do zdrowia po przebytym przez skarżącego schorzeniu, wobec nieposiadania przez organy wiadomości specjalnych z zakresu medycyny oraz rehabilitacji leczniczej, a tym samym naruszenie art. 80 k.p.a., gdyż organy nie mogły uznać okoliczności za udowodnioną, nie posiadając wskazanych wyżej wiadomości specjalnych 6. naruszenie art. 7, art. 77 § 1, art. 80 k.p.a. poprzez uznanie za wiarygodne dowodów w postaci zeznania świadków H. D. i M. D., podczas gdy świadkowie ci sami wskazują, że pozostają w długoletnim konflikcie ze skarżącym, a tym samym są żywo zainteresowani tym, aby w każdy możliwy sposób zaszkodzić skarżącemu, w tym również poprzez składanie niczym nie popartych zeznań obciążających skarżącego w niniejszym postępowaniu; 7. naruszenie art. 7, art. 77 § 1, art. 80 k.p.a. poprzez błędne założenie, że jeżeli skarżącego nie zastano w miejscu zamieszkania dwukrotnie podczas przeprowadzonych kontroli prawidłowości wykorzystywania zwolnienia lekarskiego, to tym samym wykorzystuje on zwolnienie lekarskie niezgodnie z jego przeznaczeniem, podczas gdy zgodnie z zaleceniem zwolnienia lekarskiego "chory może chodzić", a więc jakakolwiek nieobecność chorego/skarżącego w miejscu zamieszkania podczas trwania zwolnienia lekarskiego nie oznacza automatycznego naruszenia prawidłowości wykorzystania zwolnienia lekarskiego; 8. naruszenie art. 7, art. 77 § 1, art. 80 k.p.a. poprzez błędne ustalenie, że skarżący nieprawidłowo wykorzystuje zwolnienie lekarskie przez cały okres przebywania na zwolnieniu lekarskim, podczas gdy w sprawie nie zgromadzono żadnych dowodów, które uzasadniałyby taką tezę w sposób stanowczy, nawet jeżeli uznać zgromadzone w sprawie dowody za wiarygodne, to nie obejmują one całości okresu zwolnień lekarskich; 9. naruszenie art. 7, art. 77 § 1, art. 80 k.p.a. poprzez błędne przyjęcie, iż sam skarżący w jakikolwiek sposób potwierdza zeznania złożone przez H. D. i M. D., podczas gdy skarżący kwestionuje w ogóle wiarygodność tychże świadków. W uzasadnieniu skarżący podkreślił, że pozbawienie policjanta prawa do uposażenia powinno mieć miejsce na podstawie ustaleń zawartych w protokole kontroli, tymczasem żaden ze sporządzonych protokołów nie zawiera stwierdzenia, że zwolnienie lekarskie jest wykorzystywane przez skarżącego niezgodnie z jego przeznaczeniem. Zatem organy oparły się na domniemaniu, iż fakt pobytu skarżącego w momencie kontroli poza miejscem zamieszkania oznacza wykorzystywanie zwolnienia lekarskiego niezgodnie z jego przeznaczeniem. Ponadto skarżący zarzucił ograniczenie możliwości obrony swoich praw poprzez odmowę udostępnienia mu 17 barwnych fotografii, które mogły być związane ze sprawą, a także wskazał na nieprawidłową, rozszerzającą wykładnię art. 121e ust. 3 ustawy o Policji poprzez przyjęcie, iż utrata uposażenia następuje za cały okres niezdolności do pracy, a nie – jak wskazano w przepisie – za cały okres zwolnienia. Nadto skarżący wskazał, że kontrole funkcjonariusze przeprowadzali pod złym adresem. W odpowiedzi na skargę Komendant Wojewódzki Policji wniósł o jej oddalenie jako bezzasadnej. Po przedstawieniu stanu faktycznego i prawnego sprawy organ podkreślił fakt całkowitej odrębności systemu ubezpieczenia emerytalno-rentowego funkcjonariuszy od ogólnego systemu ubezpieczeń społecznych i zdrowotnych oraz zupełnie odmiennych zasad jego finansowania. Policjanci przebywający na zwolnieniu lekarskim otrzymują bowiem uposażenie wypłacane z budżetu państwa, a nie z funduszu socjalnego, do którego powstania sami by się przyczyniali poprzez opłacanie składek. Tym bardziej każde zachowanie przedłużające okres rekonwalescencji lub niwelujące efekty uprzedniej terapii należy uznać za nielojalność wobec pracodawcy i innych policjantów, obciążonych w tym czasie dodatkowymi obowiązkami służbowymi. Organ wskazał również, iż skarżący został prawidłowo zawiadomiony o wszczęciu postępowania oraz prawie do czynnego w nim udziału, z którego to prawa skorzystał tylko w zakresie wglądu do akt. Odmówił natomiast odpowiedzi na pytania, nie wytłumaczył swojej nieobecności w domu podczas kontroli i nie wskazywał na żadne okoliczności podważające zebrany materiał dowodowy. Zapoznał się z zeznaniami świadków i nie wnioskował o ich ponowne przesłuchanie w swojej obecności, miał także możliwość zapoznania się z fotografiami datowanymi na 4 i 7 sierpnia 2017 r., które znajdują się w aktach sprawy. Wykonywanie przez skarżącego prac polowych, remontowanych i obróbki drewna jednoznacznie utrudniają proces dochodzenia do zdrowia. Stwierdzenie to nie wymaga, zdaniem organu II instancji, zasięgania opinii biegłego. Organ wskazał również, iż w każdym okresie zwolnienia wykazano nieprawidłowe wykorzystanie zwolnienia lekarskiego, co czyni bezzasadnym zarzut rozszerzającej interpretacji art. 121e ust. 3 ustawy o Policji. Biorąc powyższe pod uwagę, organ uznał wydane w sprawie rozkazy personalne za prawidłowe. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U.2017.2188) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.2018.1302), dalej jako "p.p.s.a." sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, natomiast nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W przypadku zajścia okoliczności, na które wskazuje art. 145 § 1 p.p.s.a., sąd jest zobligowany do uchylenia decyzji, stwierdzenia jej nieważności bądź stwierdzenia wydania decyzji z naruszeniem prawa. Uznanie, iż skarga nie ma uzasadnionych podstaw, skutkuje jej oddaleniem na podstawie art. 151 p.p.s.a. Po zapoznaniu się z aktami sprawy oraz przeprowadzeniu rozprawy Sąd stwierdził, iż bezspornym jest fakt doznania przez skarżącego w dniu 5 lipca 2017 r. w trakcie wykonywania obowiązków służbowych udaru mózgu z widocznymi objawami paraliżu lewej strony twarzy i lewej dłoni. Hospitalizacja skarżącego miała miejsce do 13 lipca 2017 r., a następnie także w dniach od 6 do 11 września 2017 r. W celu usprawiedliwienia swojej nieobecności w pracy z powodu choroby, skarżący przedstawił następujące zwolnienia lekarskie: 1. zwolnienie lekarskie wystawione w dniu 13 lipca 2017 r. przez lekarza Szpitala Specjalistycznego [...] – lecznictwo szpitalne przy ul. S w K, Oddział Neurologii, ul. S w K, obejmujące okres od dnia 5 lipca 2017 r. do dnia 13 sierpnia 2017 r., z czego pobyt w szpitalu wynosił 9 dni; 2. zwolnienie lekarskie wystawione w dniu 14 sierpnia 2017 r. przez lekarza specjalistę chorób wewnętrznych, ordynującego w Zespole Przychodni i Ośrodków Zdrowia [...], Przychodnia Rejonowa, Poradnia Lekarza POZ w K ul. L, obejmujące okres od dnia 14 sierpnia 2017 r. do dnia 10 września 2017 r.; 3. zwolnienie lekarskie wystawione w dniu 11 września 2017 r. przez lekarza specjalistę chorób wewnętrznych – kardiologa Szpitala Powiatowego w C, ul. T, obejmujące okres od dnia 6 września 2017 r. do dnia 17 września 2017 r., z czego pobyt w szpitalu obejmował okres od dnia 6 września do dnia 11 września; 4. zwolnienie lekarskie wystawione w dniu 18 września 2017 r. przez lekarza specjalistę chorób wewnętrznych, ordynującego w Zespole Przychodni i Ośrodków Zdrowia [...], Przychodnia Rejonowa, Poradnia Lekarza POZ w K, ul. L, obejmujące okres od dnia 18 września 2017 r. do dnia 10 października 2017 r. Kwestią sporną jest natomiast sposób wykorzystania przez skarżącego poszczególnych zwolnień lekarskich, a w szczególności określenie, czy skarżący w prawidłowy sposób wykorzystywał zwolnienie lekarskie. W celu dokonania niezbędnych ustaleń w powyższym względzie, organ I instancji przeprowadził kontrolę prawidłowości wykorzystania zwolnienia lekarskiego na podstawie art. 121e ust. 1 i 2 ustawy o Policji. Przepis ten posiada następujące brzmienie: "1. Prawidłowość orzekania o czasowej niezdolności do służby z powodu choroby, prawidłowość wykorzystania zwolnienia lekarskiego, spełnienie wymogów formalnych zaświadczeń lekarskich oraz oświadczenie policjanta, o którym mowa w art. 121c ust. 1 pkt 3, może podlegać kontroli. 2. Kontrolę przeprowadzają: 1) komisje lekarskie podległe ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych – w zakresie prawidłowości orzekania o czasowej niezdolności do służby z powodu choroby oraz prawidłowości wykorzystania zwolnienia lekarskiego; 2) przełożony policjanta właściwy w sprawach osobowych – w zakresie prawidłowości wykorzystania zwolnienia lekarskiego i spełnienia wymogów formalnych zaświadczeń lekarskich oraz w zakresie oświadczenia policjanta, o którym mowa w art. 121c ust. 1 pkt 3". Z upoważnienia Komendanta Powiatowego Policji, funkcjonariusze przeprowadzili kontrole w dniach 23 i 30 sierpnia 2017 r. oraz 14 września 2017 r. Z kontroli tych, stosownie do art. 121e ust. 10 i 12 sporządzono protokoły, w których stwierdzono, iż w dniu 23 sierpnia 2017 r. skarżącego nie było w domu, natomiast matka skarżącego stwierdziła, iż jest on "w trasie" i można skontaktować się z nim wieczorem pod numerem telefonu podanym w ulotce reklamującej przedsiębiorstwo zajmujące się produkcją mebli ogrodowych z drewna. W dniu 30 sierpnia 2017 r. skarżący był w domu i nie wykonywał żadnych czynności niezgodnych z przeznaczeniem zwolnienia, protokół podpisał bez wnoszenia uwag. Natomiast w dniu 14 września 2017 r. skarżącego ponownie nie było w domu, a jego ojciec powiedział funkcjonariuszom, iż syn jest dorosły i on nie wie, gdzie może przebywać. Wyniki przeprowadzonych kontroli organ uzupełnił materiałem dowodowym przedłożonym przez M. i H. D. Zeznali oni zgodnie, że podczas przebywania na zwolnieniu lekarskim w lipcu i w sierpniu, skarżący wykonywał prace polowe ciągnikiem, pomagał przy remoncie domu, wywożąc gruz oraz zajmował się produkcją ogrodowych mebli drewnianych. Nic nie wskazywało na to, że przechodzi okres rekonwalescencji. Zeznania poparte zostały znajdującymi się w aktach fotografiami z 4 i 7 sierpnia 2017 r., na których widoczny jest skarżący podczas wykonywania prac polowych. Sąd uznał zebrany przez organy materiał dowodowy za wiarygodny i w zupełności wystarczający do tego, by zadecydować o utracie prawa do uposażenia w związku z nieprawidłowym wykorzystaniem zwolnienia lekarskiego. Przede wszystkim wskazać należy, iż spór istniejący pomiędzy świadkami a skarżącym nie odbiera ich zeznaniom mocy dowodowej. Niewątpliwie stał się przyczyną zgłoszenia przez M. D. w Komendzie Powiatowej Policji, iż skarżący nieprawidłowo wykorzystuje zwolnienie, jednak zeznania obu świadków są spójne, logiczne i znajdują odzwierciedlenie w dołączonych do akt zdjęciach z 4 i 7 sierpnia 2017 r., na których można rozpoznać skarżącego podczas wykonywania pracy w polu, na ciągniku. Skarżący kwestionuje co prawda stan psychiczny M. D., nie odnosi on jednak tych samych zarzutów podnoszonych przez świadka lub jego żony, a także nie podaje własnej wersji wydarzeń, a nawet nie zaprzecza wprost słowom sąsiadów. Co więcej, w protokole przyjęcia ustnego zawiadomienia o przestępstwie, podpisanym przez skarżącego, zapisano słowa skarżącego: "W dniu 4 sierpnia 2017 r. podczas wykonywania prac polowych cięgnikiem rolniczym M. D. podszedł do ciągnika i za pomocą kopacza (...)". Niezasadny jest zatem zarzut znajdujący się w skardze, iż organy niesłusznie uznały, że skarżący w jakikolwiek sposób potwierdza zeznania świadków. Sąd nie ma wątpliwości, że skarżący, składając ustne zawiadomienie o popełnieniu przestępstwa, przyznał prawdopodobnie nieświadomie, że w dniu 4 sierpnia 2017 r., podczas pobytu na zwolnieniu lekarskim wykonywał prace polowe. Wiarygodne są także twierdzenia świadków na temat pracy przy remoncie domu oraz produkcji mebli ogrodowych. Słowa H. D., jakoby skarżący lakierował i rozwoził meble drewniane, znajdują potwierdzenie w zachowaniu matki skarżącego podczas pierwszej kontroli dokonanej przez funkcjonariuszy policji, kiedy stwierdziła, że syn "jest w trasie" i przekazała policjantom ulotkę firmy "D" z numerem telefonu, pod którym można skontaktować się ze skarżącym, dodając, żeby dzwonić wieczorem. Odnosząc się do zarzutu, iż skarżący nie został powiadomiony o terminie przesłuchania świadków, należy wskazać, że zapoznał się on później z treścią złożonych zeznań i nie wnioskował o ponowne ich przesłuchanie w swojej obecności. Poza wątpliwościami dotyczącymi zdrowia psychicznego M. D., nie zgłosił on także żadnych uwag. Twierdzi jedynie, że są niewiarygodne z uwagi na toczący się spór. Nie ma możliwości uznania zatem, iż dokonane przez organy uchybienie miało istotny wpływ na rozstrzygnięcie. Podobnie niezasadne są inne zarzuty sformułowane w skardze, dotyczące przeprowadzonego postępowania, w tym zarzut nieuwzględnienia wniosku dowodowego skarżącego, dotyczącego 17 barwnych fotografii, skoro po zapoznaniu się z nimi organ uznał, że nie mają one w ogóle znaczenia dla sprawy. W ocenie Sądu organy w sposób wyczerpujący zebrały i rozpatrzyły materiał dowodowy. Uczyniły to zgodnie z regułami swobodnej oceny dowodów. W szczególności organy prawidłowo zadecydowały o odebraniu skarżącemu prawa do uposażenia w związku z nieprawidłowym wykorzystaniem zwolnienia lekarskiego za okres od 5 lipca 2017 r. do 1 października 2017 r., tj. do zawieszenia skarżącego w czynnościach służbowych. Zgodnie art. 121e ust. 3 ustawy o Policji jeżeli w wyniku kontroli zostanie ustalone nieprawidłowe wykorzystanie zwolnienia lekarskiego, policjant traci prawo do uposażenia za cały okres zwolnienia. W niniejszej organy wykazały, że skarżący wykonywał czynności niewskazane dla osoby pozostającej na zwolnieniu lekarskim podczas każdego ze zwolnień, a mianowicie: w okresie pierwszego zwolnienia (tj. od 5 lipca do 13 sierpnia 2017 r.) wykonywał prace polowe na ciągniku, co udokumentowano fotografiami z dnia 4 i 7 sierpnia 2017 r. oraz co zostało potwierdzone zostało zeznaniami państwa D. i przytoczonymi wyżej zeznaniami samego skarżącego. Nadto po 16 lipca 2017 r. i w sierpniu 2017 r. skarżący pracował przy produkcji mebli z drewna, na co wskazują zeznania H. D. W okresie drugiego zwolnienia (tj. od 14 sierpnia do 10 września 2017 r.) skarżący, według zeznań H. D., nadal wykonywał prace przy wyrobach z drewna, a 1 września 2017 r. orał pole. W zeznaniach składanych 4 września M. D. podał, że skarżący około 2 tygodnie wcześniej pomagał przy remoncie domu, wywożąc gruz, co potwierdziła także H. D. W tym okresie miała miejsce pierwsza i druga kontrola funkcjonariuszy policji. Wówczas to, w dniu 23 sierpnia 2017 r., matka skarżącego stwierdziła, że syn jest nieobecny i przebywa "w trasie" i można do niego dzwonić dopiero wieczorem. W okresie trzeciego zwolnienia (tj. od 6 do 17 września 2017 r.) miała miejsce trzecia kontrola w miejscu zamieszkania skarżącego (dokładnie 14 września 2017 r.), kiedy to skarżący ponownie był nieobecny, a ojciec skarżącego stwierdził, że nie wie, gdzie syn może przebywać. Odnosząc się zaś do okresu czwartego zwolnienia (tj. od 18 września 2017 r. do 10 października 2017 r.) należy wskazać, że skarżącemu zostały postawione zarzuty z art. 158 § 1 Kodeksu karnego oraz 189 § 1 Kodeksu karnego w związku z udziałem w pobiciu mężczyzny w dniu 29 września 2017 r. Wszystkie wymienione powyżej aktywności wskazują na nieprawidłowe wykorzystywanie zwolnień lekarskich przez skarżącego w każdym z okresów, na jaki zostały one wystawione. Słusznie organy wskazały, że adnotacja "chory może chodzić" oznacza jedynie, iż nie musi on leżeć w łóżku, lecz może swobodnie poruszać się po domu i terenie posesji, wykonywać podstawowe czynności niezbędne w życiu codziennym, udać się samodzielnie do lekarza bądź na rehabilitację, dokonać zakupu leków czy produktów żywnościowych. Nie oznacza jednak, że może przemieszczać się bez ograniczeń na dowolnie długich odległościach i opuszczać dom na wiele godzin. Natomiast stwierdzenie matki skarżącego podczas pierwszej kontroli, iż kontaktować się ze skarżącym można dopiero wieczorem, gdyż "jest w trasie" ewidentnie świadczą o tym, że skarżący przekraczał granice wyznaczone przez słowa "chory może chodzić". Podobnie należy odnieść się do informacji udzielonej przez ojca skarżącego podczas trzeciej wizyty, iż syn jest dorosły i on nie wie, gdzie może przebywać. Biorąc pod uwagę wąsko zakreślony zakres możliwych sytuacji opuszczenia przez chorego miejsca zamieszkania, Sąd doszedł do przekonania, iż niewiarygodnym jest, by skarżący udał się wówczas tylko do sklepu czy do lekarza, szczególnie oceniając tę okoliczność w świetle wszystkich innych zebranych w postępowaniu dowodów. Sąd nie uznał, by zasadnym było pozostawienie skarżącemu uposażenia za okres hospitalizacji, bowiem treść art. 121e ust. 3 ustawy o Policji jednoznacznie wskazuje na obowiązek odebrania uposażenia za cały okres zwolnienia lekarskiego. Co prawda istnieje w orzecznictwie sądów powszechnych pogląd, iż na gruncie analogicznego art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa (Dz.U.2017.1368), utrata prawa do zasiłku chorobowego za cały okres tego zwolnienia w przypadku wykorzystania zwolnienia od pracy w sposób niezgodny z celem tego zwolnienia nie obejmuje okresu hospitalizacji, to jednak słusznie zauważył organ II instancji w odpowiedzi na skargę, że powszechny system ubezpieczeń społecznych jest całkowicie odrębny od uregulowań obowiązujących policjantów. Art. 121e ust. 3 ustawy o Policji stanowi w tym względzie lex specialis i jako przepis pragmatyki służbowej nie może być wykładany tak dalece celowościowo jak wyżej wskazano. Oczywistym jest, iż fakt odmowy odpowiedzi na pytania w postępowaniu administracyjnym, ani niepowoływanie własnych świadków, czy nieodniesienie się do zebranego materiału dowodowego, nie może być okolicznością obciążającą dla skarżącego. Niemniej jednak zebrany materiał dowodowy, w tym zeznania świadków, jawią się jako w zupełności wiarygodne i wystarczające, szczególnie wobec braku przedstawienia stanowiska przeciwnego i alternatywnej wersji zdarzeń. Nieistotnym dla sprawy jest podanie w protokole kontroli nieprawidłowego adresu, skoro fizycznie chodzi o ten sam dom, a zmiana adresu wynikała jedynie z wcześniejszego nadania ulic w miejscowości W. Sąd nie uznał także za naruszenie przepisów postępowania niepowołanie przez organ biegłego. Oceniając nieprawidłowe wykorzystanie zwolnienia lekarskiego należy wziąć pod uwagę cel samego zwolnienia. Jest nim uzyskanie przez chorego pełnej zdolności do pracy (służby) oraz regeneracja organizmu poprzez odpoczynek i ewentualną rehabilitację. Za sprzeczne z celem zwolnienia lekarskiego należy uznać wykonywanie wszelkich czynności, które wydłużają czas powrotu do zdrowia, utrudniają rekonwalescencję i odpoczynek, wbrew zwolnieniu następuje również wykonywanie pracy zarobkowej. Sąd podziela pogląd organów, iż nie ma potrzeby powoływania biegłego, by stwierdzić, że osoba po udarze mózgu nie powinna podczas zwolnienia lekarskiego przeprowadzać prac polowych przy użyciu ciągnika, pomagać przy remoncie domu poprzez wywożenie gruzu czy lakierować i rozwozić mebli ogrodowych, a już w szczególności brać udziału w pobiciu. Zgodnie z wiedzą ogólną podobna aktywność jest wysoce niewskazana dla osób chorych, niedawno hospitalizowanych. Sąd także i w tym zakresie nie dopatrzył się naruszeni przepisów postępowania. Odnosząc się do zarzutu podniesionego w skardze, iż wobec art. 121e ust. 13 ustawy o Policji przełożony orzeka o utracie prawa do uposażenia na podstawie ustaleń zawartych w protokole, a w niniejszej sprawie protokoły kontroli nie wskazywały jednoznacznie na niewłaściwe wykorzystanie zwolnienia, konieczne jest podkreślenie, że art. 121e ust. 13 ustawy o Policji nie może być interpretowany w oderwaniu od całości przepisu. Art. 121e ust. 7 ustawy o Policji, zgodnie z którym kontrola polega na ustaleniu, czy w okresie orzeczonej niezdolności do służby policjant nie wykorzystuje zwolnienia lekarskiego w sposób niezgodny z jego celem, a w szczególności czy nie wykonuje pracy zarobkowej oraz art. 121e ust. 3 ustawy o Policji, stosownie do którego policjant traci prawo do uposażenia za cały okres zwolnienia, jeżeli w wyniku kontroli zostanie ustalone nieprawidłowe wykorzystanie zwolnienia lekarskiego wskazują, że ustawodawca łączy odebranie uposażenia z generalnym dokonaniem ustaleń co do nieprawidłowego wykorzystania zwolnienia, a nie z samymi protokołami. Jeżeli zatem organ zgromadził w toku całego postępowania niezbędny materiał dowodowy, także poza protokołami z kontroli przeprowadzonej w miejscu zamieszkania, całość dowodów może stanowić podstawę do wydania odpowiedniej decyzji, co też miało miejsce w niniejszej sprawie. Podobne stanowisko zajął Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 6 kwietnia 2017 r., sygn. akt II SA/Wa 1687/16 oraz Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 2 marca 2018 r., sygn. akt I OSK 2071/17- wyroki dostępne na http//orzeczenia.nsa.gov.pl). Uznając zarzuty podniesione w skardze za nieuzasadnione oraz nie dopatrując się mającego wpływ na wynik sprawy naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania administracyjnego, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło