III SA/Kr 441/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Krystyna Kutzner Sędziowie WSA Tadeusz Wołek WSA Janusz Kasprzycki (spr.) Protokolant Ewelina Kalita po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 grudnia 2010 r. sprawy ze skargi J. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 17 marca 2010 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania dofinansowania do zakupu komputera skargę oddala. Zaskarżoną decyzją z dnia 17 marca 2010 r., znak: [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze działając na podstawie przepisów art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002 r. Nr153, poz.1270 ze zm.) oraz art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity, Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm., zwanej dalej w skrócie – k.p.a.) – utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. Organ I instancji - Prezydent Miasta - decyzją z dnia [...] 2009 r., znak: [...], odmówił J. S. przyznania dofinansowania do zakupu komputera w ramach likwidacji barier w komunikowaniu się. Jako podstawę rozstrzygnięcia powołano art. 104, art. 107 k.p.a., art. 66 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 roku o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz. U. z 2008 r. Nr 14, poz. 92), art. 39 ust. 4 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (D. z. U. z 2001 r., Nr 142, poz. 1591 ze zm.), § 2, § 6 i § 14 ust. 1 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej dnia 25 czerwca 2002 r., Nr 96 poz. 861 ze zm.) w sprawie określenia rodzajów zadań powiatu, które mogą być finansowane ze środków Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych. W uzasadnieniu tej decyzji organ I instancji wskazał na wstępie wytyczne zawarte w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 20 maja 2009 r. sygn. akt III SA/Kr 130/09, uchylającym decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] 2009 r. oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji orzekającą o odmowie przyznania J. S. dofinansowania na zakup komputera. Dalej organ opisał próby skontaktowania się z J. S., wskazując, że w dniu 17 września 2009 r. pracownicy Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej podjęli próbę nawiązania kontaktu z J. S. oraz z jego matką E. B. W miejscu zamieszkania nie zastano jednak nikogo. Dnia 17 września 2009 r., a następnie 25 września 2009 r. oraz 28 października 2009 r. skierowano do wyżej wskazanych wezwanie do przebywania w miejscu zamieszkania w dniach wskazanych w tych wezwaniach. Jednocześnie poproszono J. S. o stawienie się w siedzibie Działu Rehabilitacji urzędu w terminie 7 dni od otrzymania wezwania w przypadku braku możliwości przebywania w tym dniu w miejscu zamieszkania. W żadnym z wyznaczonych terminów pracownicy ośrodka pomocy społecznej nie zastali jednak J. S. w lokalu. Ponieważ działania podjęte w celu przeprowadzenia wywiadu środowiskowego i ustalenia aktualnej sytuacji J. S. okazały się bezskuteczne, organ dokonał analizy dokumentacji już znajdującej się w aktach sprawy. Organ wskazał, że Wojewódzki Zespół ds. Orzekania o Stopniu Niepełnosprawności orzekł lekki stopień niepełnosprawności na stałe z powodu schorzeń układu krążenia. Jednocześnie w orzeczeniu tym wskazano na możliwość zatrudnienia na otwartym rynku pracy. Nie wskazano na konieczność posiadania karty parkingowej. Organ zwrócił również uwagę na zaświadczenie lekarskie dołączone do wniosku, w którym lekarz specjalista chirurgii urazowej i ortopedii wskazał na "niestabilność kręgosłupa szyjnego C2-C3, C3-C4 z ograniczeniem ruchomości. Płaskostopie podłużne obustronne. Leczy się z powodu bólów, zawrotów głowy. W celu likwidacji barier w komunikowaniu się choremu potrzebny komputer. Ma trudności w komunikowaniu się z otoczeniem." W ocenie organu I instancji przesłankami do uzyskania dofinansowania do zakupu komputera ze środków Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych w celu likwidacji barier w komunikowaniu się są schorzenia narządu słuchu, mowy, oraz schorzenia narządu ruchu powodujące ograniczenia w poruszaniu się oraz konieczność korzystania przez osoby niepełnosprawne ze środków pomocniczych, tj.; wózek inwalidzki. Mając na uwadze powyższe organ ocenił, że schorzenia J. S. nie powodują trudności w komunikowaniu się w takim stopniu i zakresie, który wymagałby likwidacji barier w komunikowaniu się. W dniu 28 grudnia 2009 r. J. S. złożył pismo zatytułowane "Skarga na decyzję [...] z [...] 2009 r.",, które zostało zakwalifikowane przez organ jako odwołanie. Z jego treści wynika, że skarżący jest niezadowolony z wydanej decyzji odmownej. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, działające jako organ odwoławczy Samorządowe Kolegium Odwoławcze wskazało, że jest związane zarówno oceną prawną, jak też wskazaniami dotyczącymi dalszego prowadzenia postępowania wyrażonymi w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 20 maja 2009 r. sygn. akt III SA/Kr 130/09. Organ odwoławczy opisał działania podjęte przez organ I instancji, mające na celu skontaktowanie się ze skarżącym wskazując, że działania te świadczą o tym, że organ I instancji podjął starania w celu wypełnienia wskazówek zawartych w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 20 maja 2009 r. Mianowicie kilkakrotnie wzywał wnioskodawcę i jego matkę do przebywania w miejscu zamieszkania w celu ustalenia aktualnej sytuacji życiowej. Ponadto w jednym z wezwań zaznaczył, że w przypadku braku możliwości przebywania w miejscu zamieszkania w wyznaczonym terminie prosi się o stawienie się w siedzibie Działu Rehabilitacji. Działania te jednakże okazały się bezskuteczne, ponieważ pracownicy socjalni nie zastali J. S. w miejscu zamieszkania w żadnym z wyznaczonych terminów w wezwaniach. Wobec powyższego organ I instancji wydał zaskarżoną decyzję w oparciu o dokumenty już znajdujące się w aktach sprawy, tj. orzeczenie o stopniu niepełnosprawności, zaświadczenie lekarskie z 2 lutego 2005 r. wystawione przez specjalistę chirurgii urazowej i ortopedii, zaświadczenie z dnia 4 października 2005 r. o pobycie w szpitalu na oddziale Klinicznym Elektrokardiologii [...]. W dniu składania wniosku (8 lutego 2005 r.) skarżący miał ustalony umiarkowany stopień niepełnosprawności na czas określony do 31 lipca 2005 r. Z akt wynika, że orzeczenie to zostało następnie uchylone w części i Wojewódzki Zespół do spraw Orzekania o Niepełnosprawności orzekł, że orzeczony stopień niepełnosprawności ma charakter trwały i orzeczenie wydaje się na stałe. We wskazaniach orzeczenia wpisano m.in. możliwość zatrudnienia na otwartym rynku pracy. W zakresie samodzielnej egzystencji, konieczności korzystania z prawa do zamieszkiwania w oddzielnym pokoju wskazano: "nie wymaga". W ocenie organu odwoławczego z powyższego orzeczenia wynika, że stan zdrowia skarżącego nie powoduje ograniczeń w podjęciu zatrudnienia na otwartym rynku pracy, a ponadto z treści orzeczenia nie wynika, ażeby wnioskodawca ze względu na zdrowie miał trudności w komunikowaniu się. Kolegium podzieliło, zatem ocenę organu I instancji, że schorzenia skarżącego nie powodują trudności w komunikowaniu się, a tym samym w rozpoznawanej sprawie nie została spełniona przesłanka pozwalająca na uzyskanie dofinansowania ze środków Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych. Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie złożył J. S., zarzucając naruszenie przepisów art. 153 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, § 6 ust. 2 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej w sprawie określenia rodzajów zadań powiatu, które mogą być finansowane ze środków Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych, oraz art. 7, art. 77 § 1, art. 54 § 1, art. 83 § 1 k.p.a. W skardze skarżący opisał przebieg dotychczasowego postępowania, podkreślając nie wykonanie przez organy administracji wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 20 maja 2009 r., a także nie ustalenie faktycznego stanu sprawy i nie rozpatrzenie całego materiału dowodowego. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje. Stosownie do treści art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., zwanej dalej w skrócie p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, stosując środki określone w ustawie. Kontrola sądu polega na zbadaniu, czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu nie doszło do rażącego naruszenia prawa dającego podstawę do stwierdzenia nieważności, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, naruszenia prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy oraz naruszenia przepisów postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, zgodnie z dyspozycją art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd administracyjny nie rozstrzyga, więc merytorycznie, lecz ocenia zgodność decyzji z przepisami prawa. Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. W ustawie z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz. U. z 2008 r. Nr 14, poz. 92 z późn. zm.) ustawodawca stwierdził, że dofinansowanie likwidacji barier architektonicznych, w komunikowaniu się i technicznych, w związku z indywidualnymi potrzebami osób niepełnosprawnych należy do zadań powiatu (art. 35a ust. 1 pkt lit. d w/w ustawy). Natomiast szczegółowy tryb postępowania i zasady dofinansowania zostały określone w wydanym na podstawie tej ustawy rozporządzeniu Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 25 czerwca 2002 r. w sprawie określenia rodzajów zadań powiatu, które mogą być finansowane ze środków Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych (Dz. U. Nr 96, poz. 861 z późn. zm.). Z § 1 wskazanego, co dopiero rozporządzenia wynika, że określa ono między innymi tryb postępowania i zasady dofinansowania zadań ze środków Funduszu. W § 6 tego rozporządzenia stwierdzono natomiast, że na likwidację barier w komunikowaniu się i technicznych – mogą się ubiegać osoby niepełnosprawne, jeżeli jest to uzasadnione potrzebami wynikającymi z niepełnosprawności. Z powyższego wynika, że krąg osób uprawnionych do otrzymania dofinansowania jest zawężony właśnie tylko określeniem: "jeżeli jest to uzasadnione potrzebami wynikającymi z niepełnosprawności", co podkreślono w wiążącym Sąd jak i organy w niniejszej sprawie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 20 maja 2009 r. sygn. akt III SA/Kr 130/09. Ponadto w wyroku tym podniesiono, że: "(...) skoro z samego orzeczenia o niepełnosprawności nie zawsze wynika wprost, że osoba napotyka na bariery w komunikowaniu się (związane z ułomnością fizyczną - ograniczeniami ruchowymi, mową lub słuchem) i w samym orzeczeniu o niepełnosprawności nie ma ustawowego wymogu w rodzaju: "stwierdza się/nie stwierdza się bariery w komunikowaniu się", to jedynym dowodem mogącym przesądzić o istnieniu takowych może być dokumentacja medyczna - zaświadczenia i opinie lekarskie, wypisy z leczenia szpitalnego itp." Analiza postępowania organów obu instancji wskazuje, że organy te wypełniły zalecenia sądu administracyjnego, zawarte we wskazanym wyżej wyroku. Zdaniem Sądu dokonana przez organy ocena zgromadzonego materiału dowodowego pod kątem istnienia u skarżącego bariery w komunikowaniu się jest prawidłowa. Wbrew twierdzeniom zawartym w skardze nie można, zatem postawić im zarzutu naruszenia przepisów postępowania – artykułów: 7, 77 § 1 i 80 k.p.a. – w stopniu, który mógłby mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Istotnie, jak wskazał sąd we wspomnianym już wyroku z 20 maja 2009 r., podjęcie studiów może uzasadniać potrzebę posiadania osobistego sprzętu komputerowego niewątpliwie ułatwiającego komunikowanie się z otoczeniem, jednakże dofinansowanie zakupu takiego sprzętu musi być uzasadnione rodzajem niepełnosprawności. Z orzeczeń o stopniu niepełnosprawności skarżącego nie wynika, aby ze względu na posiadany stan zdrowia (schorzenia układu krążenia) miał on trudności w komunikowaniu się. Do odmiennej oceny nie daje też podstaw znajdujące się w aktach sprawy zaświadczenie lekarskie wystawione w dniu 2 lutego 2005 r. przez specjalistę chirurgii urazowej i ortopedii. Podjęte w tej kwestii stanowisko organów obu instancji jest logiczne i zgodne z doświadczeniem życiowym. Stwierdzone, bowiem schorzenia skarżącego w postaci niestabilności kręgosłupa szyjnego z ograniczeniem ruchomości i płaskostopia obustronnego, nie dają jeszcze ku temu podstaw. Z powyższych dokumentów nie wynika, aby skarżący cierpiał po pierwsze, na schorzenia narządu słuchu, a po drugie na schorzenia narządu ruchu w takim zakresie, który by powodował ograniczenia w poruszaniu się, a które jak zasadnie podnosi Samorządowe Kolegium Odwoławcze, uzasadniałyby przyznanie skarżącemu środków Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych. Ocena ta nie jest, więc dowolna i mieści się w kompetencjach organu administracji, który nie wnikając w zakres wiadomości specjalnych osoby, która takimi wiadomościami dysponuje, może i powinien dokonywać oceny wniosków zawartych w tego rodzaju dowodach pod względem ich zgodności z zasadami logiki i doświadczenia życiowego. Stwierdzenie, ·zatem w zaświadczeniu lekarskim z 2 lutego 2005 r., że w celu likwidacji barier w komunikowaniu się skarżącemu potrzebny jest komputer należało rzeczywiście ocenić krytycznie i uznać je za zawarte wyłącznie na prośbę osoby ubiegającej się o przyznanie środków finansowych. Lekarz, biegły dysponujący wiadomościami specjalnymi, nie może dokonywać oceny stanu faktycznego pod kątem zaistnienia prawnych przesłanek do przyznania osobie ubiegającej się dofinansowania, czy innego rodzaju pomocy. Ta sfera należy do organu orzekającego. Stwierdzenie natomiast uchybień organów administracji w zakresie terminowości załatwienia spraw nie może w żaden sposób przesądzić o niezgodności z prawem wydawanych w ramach prowadzonych przez nie postępowań decyzji administracyjnych. Na nie załatwienie sprawy w terminie służą stronom odrębne, przewidziane w k.p.a. środki, a sąd administracyjny w tego rodzaju sprawach nie wnika w meritum sprawy, lecz ewentualnie stwierdza, bądź nie stwierdza, że organ pozostaje w stanie bezczynności i w zależności od ustaleń zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa (art. 149 p.p.s.a.). W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł, jak sentencji wyroku.