III SA/Kr 443/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Michna Sędziowie WSA Hanna Knysiak-Sudyka WSA Renata Czeluśniak (spr.) po rozpoznaniu w dniu 27 września 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi A. C. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 22 stycznia 2021 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania I. uchyla zaskarżone postanowienie; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącej A. C. kwotę 480 (czterysta osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanowieniem z dnia 22 stycznia 2021 r. znak: [...] odmówiło skarżącej A. C. przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Burmistrza z dnia [...] 2020 r. znak: [...] odmawiającej przyznania ww. prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością sprawowania opieki nad niepełnosprawną matką Z. S. W uzasadnieniu Kolegium wskazało w pierwszej kolejności, że pismem z 22 grudnia 2020 r. Burmistrz przekazał celem rozpatrzenia, wniosek adwokata P. G. pełnomocnika A. C. o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji z dnia 18 listopada 2020 r. Wraz z wnioskiem strona złożyła odwołanie od ww. decyzji. W ww. wniosku pełnomocnik wskazał, że odwołanie od decyzji zostało nadane w dniu 8 grudnia 2020 r. (decyzja została odebrana przez pełnomocnika w dniu 24 listopada 2020 r. - zatem odwołanie zostało przesłane w terminie) jednak osoba adresująca przesyłkę podała nieprawidłowy kod pocztowy MGOPS ([...] K zamiast [...] R). Z uwagi na powyższe przesyłka została zwrócona pełnomocnikowi w dniu 16 grudnia 2020 r., który z zachowaniem 7-dniowego terminu od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu złożył wniosek o jego przywrócenie. Zdaniem SKO, przedmiotowy wniosek nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż strona nie uprawdopodobniła, że uchybienie terminu nastąpiło bez jej winy. Błędne bowiem zaadresowanie koperty z zawartym w niej środkiem zaskarżenia nie stanowi usprawiedliwionej przesłanki do przywrócenia terminu na podstawie art. 58 § 1 k.p.a., to jest nie stanowi o braku winy w uchybieniu terminu. Błąd taki należy uznać za brak należytej staranności. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie A. C. zarzuciła naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 58 § 1 k.p.a. poprzez przyjęcie, że nie uprawdopodobniła ona, iż uchybienie terminu do złożenia odwołania od decyzji Burmistrza z dnia [...] 2020 r. nastąpiło bez jej winy, w sytuacji, gdy okolicznością uzasadniającą brak winy w uchybieniu terminu było błędne zaadresowanie przesyłki zawierającej odwołanie przez pracownika kancelarii. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalanie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje. Stosownie do treści art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. 2019 r., poz. 2167 ze zm.) sądy administracyjne powołane są do kontroli zgodności z prawem działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach swej kognicji sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania administracyjnego, nie będąc przy tym związanym granicami skargi, stosownie do treścią art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.2019.2325), zwanej dalej "p.p.s.a.". Orzekanie - w myśl art.135 p.p.s.a. - następuje w granicach sprawy będącej przedmiotem kontrolowanego postępowania, w której został wydany zaskarżony akt lub czynność i odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa. Sąd, uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie, uchyla ten akt w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co wynika z art. 145 § 1 pkt. 1 p.p.s.a. W ocenie Sądu, skarga zasługuje na uwzględnienie. Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2020 r. poz. 256 ze zm., zwanej dalej "k.p.a."). W świetle art. 58 § 1 i § 2 k.p.a. w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Jednocześnie z wniesieniem prośby należy dopełnić czynności, dla której określony był termin. Z powyższych regulacji wynika, że przesłanką, która musi obligatoryjnie zaistnieć w pierwszej kolejności, aby w ogóle możliwe było badanie okoliczności podniesionych we wniosku i ewentualne przywrócenie uchybionego terminu, jest złożenie żądania (prośby) w terminie siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Ustanie przyczyny uchybienia terminu to ustanie przeszkody do dokonania danej czynności procesowej, niemożliwej do przezwyciężenia przez zainteresowanego, który dołożył należytej staranności w tym zakresie. Z art. 58 § 2 k.p.a. wynika, że datą, od której należy liczyć termin do wniesienia prośby o przywrócenie terminu, jest dzień ustania przyczyny uchybienia terminu. Jeśli strona nie wiedziała o uchybieniu terminu, to termin do złożenia prośby o jego przywrócenie liczy się od dnia uzyskania przez nią wiadomości o tym, a rolą strony wnoszącej o przywrócenie terminu jest wówczas wskazanie daty, w jakiej dowiedziała się o okoliczności uchybienia terminu (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 stycznia 2018 r. sygn. akt II OSK 1476/17, dostępny na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Kolejnym z warunków przywrócenia terminu jest uprawdopodobnienie, że uchybienie terminu nastąpiło bez winy zainteresowanego. Kryterium braku winy, jako przesłanka zasadności wniosku o przywrócenie terminu, wiąże się z obowiązkiem strony do szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Przy ocenie winy należy przyjąć obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o swoje interesy. Nawet najlżejszy stopień zawinienia w uchybieniu terminowi wyłącza możliwość jego przywrócenia. Uniknięcie negatywnych skutków dokonania czynności procesowej po upływie ustawowego terminu, wymaga uprawdopodobnienia nie tylko braku winy umyślnej (przy rozpoznaniu umyślności jako zamierzonego działania sprzecznego z regułą lub regułami postępowania, bądź na powstrzymywaniu się od działania mimo obowiązku czynnego zachowania), ale także lżejszej jej postaci - niedbalstwa (rozumianego jako niedołożenie należytej staranności, jakiej można wymagać od każdej osoby dbającej o swoje interesy). Jak wynika z akt sprawy, decyzja Burmistrza z dnia [...] 2020 r. znak: [...] odmawiająca przyznania skarżącej prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością sprawowania opieki nad niepełnosprawną matką Z. S., została doręczona pełnomocnikowi skarżącej w dniu 24 listopada 2020 r. W dniu 8 grudnia 2020 r. zostało nadane odwołanie, zaadresowane na Miejsko-Gminny Ośrodek Pomocy Społecznej ul. B, K, zamiast [...] R. Powyższa przesyłka została zwrócona pełnomocnikowi skarżącej w dniu 16 grudnia 2020 r. Pismem z 17 grudnia 2020 r. (również data nadania w UP) pełnomocnik skarżącej wniósł o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, wskazując, że osoba adresująca przesyłkę podała nieprawidłowy kod pocztowy MGOPS. Do wniosku pełnomocnik załączył odwołanie. W wyniku rozpoznania przedmiotowego wniosku SKO odmówiło przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, wskazując, że strona nie uprawdopodobniła, iż uchybienie terminu nastąpiło bez jej winy. Błędne zaadresowanie koperty z zawartym w niej środkiem zaskarżenia nie stanowi bowiem, w ocenie organu, usprawiedliwionej przesłanki do przywrócenia terminu na podstawie art. 58 § 1 k.p.a. W pierwszej kolejności wskazać należy, że bezsprzecznie pełnomocnik skarżącej złożył wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania z zachowaniem terminu o którym mowa w art. 58 § 2 k.p.a. Zwrot pocztowy zawierający odwołanie pełnomocnik skarżącej odebrał w dniu 16 grudnia 2020 r., a wniosek o przywrócenie do wniesienia odwołania nadał w UP w dniu 17 grudnia 2020 r. Nie budzi również wątpliwości Sądu, że wraz wnioskiem o przywrócenie terminu pełnomocnik wniósł odwołanie od decyzji organu I instancji, a zatem dopełnił on czynności, dla której określony był termin. Istota sporu sprowadza się natomiast do oceny, czy Samorządowe Kolegium Odwoławcze w okolicznościach przedmiotowej sprawie zasadnie odmówiło skarżącej przywrócenia terminu do wniesienia odwołania uznając, że nie uprawdopodobniła ona, iż uchybienie terminu nastąpiło bez jej winy. W ocenie Sądu, stanowisko organu nie jest prawidłowe. W sytuacji bowiem, w której odwołanie zostało prawidłowo sporządzone przez pełnomocnika skarżącej, a tylko z powodu oczywistej omyłki pracownika kancelarii w zaadresowaniu przesyłki, nie zostało ono doręczone organowi, który wydał decyzję, można przyjąć, że brak winy strony w uchybieniu terminu został uprawdopodobniony. Pomyłkę pracownika kancelarii polegającą na wpisaniu na kopercie błędnego kodu pocztowego MGOPS w R [...] K zamiast [...] R, przy jednoczesnym prawidłowym określeniu adresata, nazwy ulicy i numeru budynku, należy potraktować jako oczywistą omyłkę pisarską. Taka omyłka nie powinna wywoływać negatywnych skutków dla skarżącej i działającego z należytą starannością pełnomocnika, który prawidłowo sporządził odwołalnie (por. postanowienie NSA z dnia 29 kwietna 2021 r. sygn. akt I OZ 138/21). Opisane wyżej okoliczności oraz ocena całokształtu działań podejmowanych przez pełnomocnika skarżącej, uzasadniają, w ocenie Sądu, przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Odmowa jego przywrócenia wiązałaby się bowiem z dolegliwym skutkiem w postaci pozbawienia skarżącej prawa do postępowania przed organem II instancji, a w dalszej kolejności ewentualnym prawem do sądu (art. 45 ust. 1 Konstytucji). Reasumując, Sąd za zasadny uznał podniesiony w skardze zarzut naruszenia art. 58 § 1 k.p.a., który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a jego stwierdzenie obligowało Sąd do uchylenia zaskarżonego postanowienia. W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. w zw. z art. 119 pkt 3 p.p.s.a., orzekł, jak w pkt I sentencji wyroku. O zwrocie kosztów orzeczono pkt II sentencji wyroku, na podstawie art. 200 p.p.s.a. i art. 205 § 2 p.p.s.a. Ponowienie rozpoznając sprawę SKO zobowiązane będzie uwzględnić przedstawione wyżej stanowisko Sądu.