III SA/Kr 447/09
WyrokWSA w Krakowie2009-12-09
Skład orzekający: Halina Jakubiec, Bożenna Blitek, Elżbieta Kremer
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy policjantowi, który zbył posiadany lokal mieszkalny spełniający normy zaludnienia, przysługuje pomoc finansowa na budowę domu jednorodzinnego, mimo że nie otrzymał wcześniej lokalu mieszkalnego na podstawie decyzji administracyjnej?Ratio decidendi
Pomoc finansowa na uzyskanie lokalu mieszkalnego lub budowę domu jednorodzinnego ma charakter zastępczy i stanowi rekompensatę za brak otrzymania lokalu mieszkalnego w naturze. Podlega ona tym samym warunkom co prawo do lokalu mieszkalnego. Zbycie przez policjanta lub jego małżonka prawa do lokalu mieszkalnego, który spełniał wymagane normy zaludnienia, wyklucza prawo do uzyskania lokalu mieszkalnego, a w konsekwencji również prawo do pomocy finansowej na cele mieszkaniowe.Stan faktyczny
Skarżący, policjant O. S., wnioskował o przyznanie pomocy finansowej na budowę domu jednorodzinnego. Organ odmówił przyznania pomocy, wskazując, że skarżący wraz z żoną posiadał lokal mieszkalny spełniający normy zaludnienia dla policjantów. Następnie skarżący zbył ten lokal. Organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję odmowną, argumentując, że zbycie lokalu wyklucza prawo do pomocy finansowej. Skarżący wniósł skargę do sądu, twierdząc, że powinien mieć zastosowanie art. 94 ust. 1 ustawy o Policji, a nie art. 95.Rozstrzygnięcie
Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący : Sędzia WSA Halina Jakubiec spr. Sędziowie : WSA Bożenna Blitek WSA Elżbieta Kremer Protokolant Urszula Ogrodzińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 grudnia 2009 r. sprawy ze skargi O. S. na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji z dnia 17 marca 2009 r. nr : [...] w przedmiocie odmowy przyznania pomocy finansowej na budowę domu mieszkalnego s k a r g ę o d d a l a
Zaskarżoną przez O. S. decyzją Nr [...] z dnia 17.03.2009 r., znak [...] Komendant Wojewódzki Policji utrzymał w mocy decyzję Nr [...] z dnia [...] 2009 r. [...] Komendanta Miejskiego w Policji o odmowie przyznania skarżącemu pomocy finansowej na budowę domu jednorodzinnego.
Jako podstawę prawną decyzji powołano art. 127 § 2, art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.) oraz art. 94 ust. 1, art. 97 ust. 5 w zw. z art. 95 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 06 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2007 r., Nr 43, poz. 277
z późn. zm.).
Decyzja powyższa zapadła w następujących okolicznościach stanu faktycznego:
Wnioskiem datowanym na dzień 07.01.2009r. O. S. zwrócił się do Komendanta Miejskiego Policji o przyznanie pomocy finansowej na budowę domu jednorodzinnego w M. gm. Z. Do wniosku załączył oświadczenie o pozostawaniu w ustawowej wspólności małżeńskiej z K. S., decyzję nr [...] Starosty o pozwoleniu na budowę, odpis z księgi wieczystej [...] oraz akt notarialny umowy darowizny (Rep. A Nr [...]), na mocy którego K. S. stała się właścicielką działki nr [...] w M., ma której budowany jest w/w dom.
Po rozpoznaniu wniosku Komendant Miejski w Policji decyzją
Nr [...] z dnia [...] 2009 r. [...] odmówił skarżącemu przyznania pomocy finansowej. Jako podstawę prawną decyzji powołany został przepis art. 94 ust. 1, art. 95 ust. 1 pkt 2 oraz art. 97 ust. 5 ustawy o Policji oraz § 3 ust. 2 pkt 3 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 17 października 2001 r. w sprawie pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego lub domu przez policjantów (Dz. U. Nr 131, poz. 1468). Organ ustalił, że O. S. posiadał wraz z żoną lokal mieszkalny położony przy ul. A w K. Lokal ten został nabyty w dniu 26.01.2006 r. aktem notarialnym. Powierzchnia mieszkalna ww. lokalu spełniała wymagania dotyczące norm zaludnienia, przyjęte dla policjanta, o jakich mowa w par. 2 ust. 1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 18 maja 2005 r. w sprawie szczegółowych zasad przydziału, opróżniania i norm zaludnienia lokali mieszkalnych oraz przydziału i opróżniania tymczasowych kwater przeznaczonych dla policjantów. W przypadku policjanta wynosi od 7 do 10 m kw powierzchni mieszkalnej. Posiadane mieszkanie zapewniało skarżącego i jego żonie dwie normy zaludnienia, gdyż miało powierzchnię 34,18 m kw.
Organ stwierdził zatem, że skarżący nie spełnił warunków do udzielenia pomocy finansowej, bowiem do czasu uzyskania pozwolenia na budowę jednorodzinnego domu posiadał już lokal mieszkalny spełniający kryteria określone w przywołanym rozporządzeniu.
W odwołaniu od w/w decyzji O. S. wskazał, że w sprawie nie znajduje wbrew stanowisku organu zastosowanie art. 95 ust. 1 pkt 2 ustawy o Policji uzależniający przyznanie lokalu mieszkalnego od tego czy ubiegający się o lokal posiada w miejscowości, w której pełni służbę, lub w miejscowości pobliskiej lokal mieszkalny odpowiadający co najmniej przysługującej mu powierzchni mieszkalnej albo dom jednorodzinny lub dom mieszkalno-pensjonatowy. Przepis ten dotyczy bowiem przydziału lokalu mieszkalnego, a nie pomocy finansowej na budowę domu,
o którą wnioskował skarżący. Zastosowanie winien znaleźć art. 94 ust 1 ustawy o Policji, a zgodnie z jego brzmieniem skarżącemu przysługiwała pomoc finansowa na budowę domu, skoro nie otrzymał lokalu mieszkalnego na podstawie decyzji o przydziale. Skarżący podniósł także, że środki finansowe na budowę domu
jednorodzinnego pochodzą ze sprzedaży mieszkania nabytego w 2006 r., o którym mowa w uzasadnieniu decyzji organu I instancji.
Opisaną na wstępie decyzją, organ odwoławczy utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję, uściślając, że przyznanie O. S. pomocy finansowej na budowę domu w sytuacji gdy nie ma on prawa do lokalu mieszkalnego byłoby sprzeczne z prawem. Celem pomocy finansowej jest zrealizowanie prawa do służbowego lokalu w formie zastępczej, tj. środków finansowych przeznaczonych na uzyskanie lokalu mieszkalnego lub budowę domu. Skoro policjant nie ma prawa do lokalu, nie ma też prawa do pomocy finansowej na jego uzyskanie. W ten sposób organ odwoławczy przyjął za organem I instancji, że przepis art. 95 ustawy o Policji ma odpowiednie zastosowanie w sprawie o ubieganie się o pomoc finansową na budowę domu jednorodzinnego. Skarżący w dniu 26.01.2006r. nabył z żoną mieszkanie przy ul. A w K., przy czym, jak ustalił organ, w dniu 11.06.2008r. zbył prawo do własności tego mieszkania, przez co utracił prawo do lokalu mieszkalnego i prawo do pomocy finansowej. Organ odwoławczy zaznaczył przy tym, że podstawą prawną decyzji odmawiającej przyznania pomocy finansowej uwzględniającą tego rodzaju stan faktyczny jest art. 95 ust. 1 pkt 4 ustawy o Policji, gdyż w dniu złożenia wniosku o pomoc finansową skarżący w istocie nie posiadał już lokalu mieszkalnego, gdyż go zbył, co wyklucza prawo do lokalu mieszkalnego a co za tym idzie do prawo do pomocy finansowej.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na w/w decyzję O. S. podniósł, że zbycie przez niego lokalu mieszkalnego nie uzasadniało zastosowania art. 95 ust. 1 pkt 4 ustawy o Policji. Jego zdaniem, właściwe byłoby stosowanie przepisu art. 94 ust 1 przywołanej ustawy, ponieważ spełnił on wszystkie wskazane tam warunki niezbędne do przyznania pomocy finansowej na budowę domu.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie wskazując na jej bezzasadność i podtrzymując stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Wojewódzki Sąd Administracyjny zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia
30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – p.p.s.a
(Dz. U. nr 153, poz. 1270) sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej
a stosownie do przepisu art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Jednocześnie
w oparciu o art. 134 § 1 ustawy p.p.s.a Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami oraz powołaną podstawą prawną.
Kryterium legalności umożliwia sądowi administracyjnemu wyeliminowanie
z obrotu prawnego decyzji, jeżeli stwierdzi on naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Kierując się wskazanymi kryteriami należy stwierdzić, że Sąd nie dopatrzył się podstaw do uwzględnienia skargi O. S.
Kwestie dotyczące mieszkań przeznaczonych dla policjantów oraz szeroko pojętej pomocy finansowej w związku z brakiem lokalu mieszkalnego regulują przepisy ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji oraz akty wykonawcze do tej ustawy. Przepis art. 94 tej ustawy stanowi, że policjantowi, który nie otrzymał lokalu mieszkalnego na podstawie decyzji administracyjnej o przydziale, przysługuje pomoc finansowa na uzyskanie lokalu mieszkalnego w spółdzielni mieszkaniowej albo domu jednorodzinnego lub lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość.
Z kolei na podstawie delegacji ustawowej wskazanej w ust. 2 przywołanego przepisu Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji wydał rozporządzenia dnia 17 października 2001 r. w sprawie pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego lub domu jednorodzinnego przez policjantów.
Stanowisko skarżącego sprowadza się do twierdzenia, że skoro nie otrzymał dotychczas lokalu na podstawie decyzji administracyjnej to przysługuje mu pomoc finansowa na budowę domu jednorodzinnego, wyprowadzając wniosek taki jedynie
z art. 94 ust. 1 ustawy o Policji. Takie stanowisko nie zasługuje jednak na aprobatę. Prawo do otrzymania przez policjantów lokalu mieszkalnego jest realizowane albo poprzez przydział takiego lokalu, albo w postaci zastępczej poprzez wypłatę równoważnika za brak lokalu mieszkalnego, albo też w formie pomocy finansowej na uzyskanie lokalu lub domu jednorodzinnego. Wskazane świadczenia są ze sobą powiązane w ten sposób, że pomoc finansowa ma charakter zastępczy i stanowi postać rekompensaty za brak otrzymania przez policjanta lokalu mieszkalnego w naturze, w sytuacji gdy organ nie jest w stanie zapewnić policjantowi takiego lokalu, stosowanie do brzmienia art. 88 ustawy o Policji. Oznacza to, że uzyskanie świadczenia w formie zastępczej tj. poprzez przyznanie pomocy finansowej podlega tym samym warunkom co prawo do lokalu mieszkalnego i w związku z tym należy rozpatrywać je łącznie z art. 95 ust. 1 pkt 1 – 4 ustawy o Policji, co w konsekwencji prowadzi do wniosku, że niespełnienie warunków do otrzymania lokalu mieszkalnego wyklucza uzyskanie pomocy finansowej. Zasadę tę wyrażono w Uchwale Składu Siedmiu Sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z 29.03.1999r., OPS 1/99, która w tezie stanowi, że: "stosownie do przepisu art. 94 ust. 1 w związku z art. 88 ust. 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. 1990 r. Nr 30 poz. 179 ze zm.), policjantowi nie przysługuje pomoc finansowa na uzyskanie lokalu lub domu, jeżeli policjant nie ma prawa do uzyskania przydziału lokalu mieszkalnego, określonego w art. 90 tej ustawy, w drodze decyzji administracyjnej, ponieważ posiada inny odpowiedni lokal mieszkalny w miejscowości, w której pełni służbę lub w miejscowości pobliskiej (art. 95 powołanej ustawy)". Co prawda w stanie faktycznym sprawy, w którym zapadła wspomniana uchwała policjant był w posiadaniu lokalu mieszkalnego, natomiast skarżący zbył posiadany lokal, to jednak te dwa stany faktyczne łączy ten element, iż stanowią przesłankę wyłączającą na gruncie art. 95 ust. 2 i 4 ustawy o Policji prawo do uzyskania lokalu mieszkalnego, a co za tym idzie prawo do pomocy finansowej na cele mieszkaniowe. W uzasadnieniu uchwały podkreślone bowiem zostało, że warunek przyznania pomocy finansowej na uzyskanie lokalu lub domu wiązać należy tylko z taką sytuacją, w której policjant spełnia warunki do uzyskania przydziału lokalu mieszkalnego, o jakim mowa w art. 90 ustawy, na podstawie decyzji administracyjnej, lecz lokalu takiego nie otrzymał. Podobne stanowisko zajął Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 09.01.2002r.
I SA 708/00. Powołać też należy tezę wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z 24.02.2005r. II SA/Bk 712/04 podkreślającą, że pomoc w zakresie zabezpieczenia potrzeb mieszkaniowych policjantów ma charakter pomocniczy, związany z należytym funkcjonowaniem organów bezpieczeństwa
i porządku publicznego, nie ma zaś ogólnego charakteru zaspokajania potrzeb mieszkaniowych wszystkich policjantów. Dlatego też przepisu art. 94 ust. 1 ustawy
o Policji nie można interpretować rozszerzająco i w oderwaniu od innych przepisów,
w szczególności art. 88 i 95 tej ustawy. Pogląd ten podziela także tutejszy Sąd.
I tak, stosownie do brzmienia art. 95 ust. 1 pkt 4 ustawy o Policji, lokalu mieszkalnego nie przydziela się policjantowi w razie zbycia przez niego lub jego małżonka własnościowego prawa do spółdzielczego lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość, albo dom jednorodzinny lub mieszalno-pensjonatowy, z wyjątkiem przeniesienia policjanta do innej miejscowości.
Skarżący wraz z żoną w dniu 26.01.2006 r., nabyli aktem notarialnym lokal mieszkalny położony w K. o powierzchni mieszkalnej spełniającej wymagania dotyczące zaludnienia lokali mieszkalnych przeznaczonych dla policjantów. Prawo własności tego lokalu zostało w dniu 11.06.2008 r. zbyte na rzecz osób trzecich. Tym samym O. S., nabywając i dalej zbywając lokal mieszkalny położony w K., który spełniał wymagane prawem normy zaludnienia, utracił prawo do lokalu mieszkalnego, a w konsekwencji utracił też prawo do uzyskania pomocy finansowej.
Wobec tego, uznając, że zaskarżona decyzja Komendanta Wojewódzkiego Policji oraz poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji są zgodne z prawem – Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło