III SA/Kr 458/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Halina Jakubiec (spr.) Sędziowie WSA Barbara Pasternak WSA Maria Zawadzka Protokolant sekretarz sądowy Renata Nowak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 stycznia 2017 r. sprawy ze skargi "A" Sp. z o.o. w P. na decyzję Okręgowego Inspektora Pracy z dnia 12 lutego 2016 r. nr [....] w przedmiocie nałożenia obowiązku skargę oddala Okręgowy Inspektor Pracy decyzją z dnia 12 lutego 2016 r. nr [...] utrzymał w mocy nakaz inspektora pracy z dnia [...] 2015 r. nr [...] dotyczący ponownego przeprowadzenia przez A Sp. z o.o. w P - dalej skarżącej - postępowania powypadkowego w sprawie wypadku, któremu uległ w dniu 16 marca 2015 r. w zakładzie pracy pracownik A. Z. Termin wykonania ustalono na dzień 25 listopada 2015 r. Jako podstawa prawna decyzji wskazany został przepis art. 19 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 13 kwietnia 2007 r. o Państwowej Inspekcji Pracy (Dz.U. z 2015 r., poz. 640 ze zm.). Z uzasadnienia powyższej decyzji wynika następujący stan faktyczny: W konsekwencji przeprowadzonej w Hurtowni [...] w K ul. N należącej do skarżącej kontroli, której wyniki opisane zostały w protokole kontroli z dnia 25 listopada 2015 r. nr rej. [...] inspektor pracy wydał w dniu [...] 2015 r. nakaz nr rej. [...], na mocy którego zobowiązał pracodawcę do ponownego przeprowadzenia postępowania powypadkowego w sprawie wypadku, jakiemu uległ w dniu 16 marca 2015 r. w zakładzie pracy pracownik A. Z. W uzasadnieniu nakazu organ wskazał, że w toku kontroli został przekazany skarżącej wniosek dotyczący ponownego ustalenia okoliczności i przyczyn wypadku przy pracy A. Z. wobec treści opinii medycznej Konsultanta Wojewódzkiego w Dziedzinie Chorób Zakaźnych z dnia 26 czerwca 2015 r., który uznał związek przyczynowo – skutkowy śmierci A. Z. w dniu 24 marca 2015 r. z wypadkiem przy pracy z dnia 16 marca 2015 r. W protokole powypadkowym z dnia 31 marca 2015 r. uznano zdarzenie wypadkowe za wypadek przy pracy powodujący czasową niezdolność do pracy, natomiast skarżąca nie zrealizowała wniosku inspektora pracy do dnia 25 listopada 2015 r. Odwołując się od powyższego nakazu, skarżąca uznała, że nie było podstaw do ponownego przeprowadzenia postępowania powypadkowego, gdyż nie stwierdzono w protokole powypadkowym ustaleń naruszających uprawnienia pracownika lub nieprawidłowości we wnioskach profilaktycznych. Karta zgonu pracownika A. Z. zawiera jednoznaczną przyczynę śmierci a treść opinii Konsultanta Wojewódzkiego jest sprzeczna z ustaleniami karty zgonu. Okręgowy Inspektor Pracy w uzasadnieniu decyzji odwoławczej odniósł się do podstawy prawnej rozstrzygnięcia tj. przepisu art. 10 ust. 1 pkt 1 ppkt 7a ustawy z dnia 13 kwietnia 2007 r. o Państwowej Inspekcji Pracy stanowiącego, że do zadań inspektora pracy należy badanie poprawności sporządzanej przez pracodawcę dokumentacji powypadkowej. W przypadku stwierdzenia nieprawidłowości w protokole powypadkowym zawierającym ustalenia naruszające uprawnienia pracownika lub nieprawidłowe wnioski profilaktyczne, na podstawie § 15 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 1 lipca 2009 r. w sprawie ustalania okoliczności i przyczyn wypadków przy pracy (Dz.U. z 2009 r., nr 105, poz. 870), inspektor pracy może skierować wniosek o ponowne ustalenie okoliczności i przyczyn wypadku. W niniejszej sprawie opisany wyżej wniosek został skierowany do strony, jednak nie zastosowała się do niego. W związku z tym, w świetle naruszenia przez pracodawcę przepisu bezpieczeństwa i higieny pracy to jest rozporządzenia wydanego na podstawie przepisu art. 237 § 1 pkt 1 Kodeksu pracy zamieszczonego w dziale X Bezpieczeństwo i higiena pracy należało wydać w tej sprawie nakaz zgodnie z przepisem art. 10 pkt 1 ustawy o Państwowej Inspekcji Pracy. Postępowanie powypadkowe ma na celu ustalenie rzeczywistego przebiegu i skutków wypadku, na podstawie dostępnych przez zespół powypadkowy dokumentów. Opinia specjalisty wojewódzkiego stwierdzająca związek przyczynowo – skutkowy pomiędzy zdarzeniem wypadkowym z dnia 16 marca 2015 r. a śmiercią pracownika w dniu 24 marca 2015 r. uzasadnia ponowne zbadanie okoliczności pod kątem zaistnienia wypadku śmiertelnego. Śmierć pracownika nastąpiła w okresie 6 miesięcy od wypadku przy pracy, co spełnia definicję wypadku śmiertelnego z przepisu art. 3 ust. 4 ustawy z dnia 30 października 2002 r. o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych (Dz.U. z 2015 r., poz. 1242). Jeżeli zespół powypadkowy poweźmie wątpliwości wobec sprzeczności karty zgonu z opinią konsultanta wojewódzkiego to może, kierując się postanowieniami § 7 pkt 1 pkt 5 cyt. rozporządzenia Rady ministrów z dnia 1 lipca 2009 r. zasięgnąć opinii lekarza, również z Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy. Dotychczasowe ustalenia zespołu powypadkowego naruszają uprawnienia pozostałej po śmierci pracownika rodziny, w szczególności żony, która w razie stwierdzenia wypadku śmiertelnego miałaby prawo do renty rodzinnej z tytułu tego wypadku przy pracy. Powyższa decyzja stała się przedmiotem skargi A Sp. z o.o. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, w której podniosła zarzuty naruszenia: - § 15 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 1 lipca 2009 r. w sprawie ustalania okoliczności i przyczyn wypadków przy pracy, który stanowi, że inspektor pracy może skierować wniosek o ponowne ustalenie okoliczności i przyczyn wypadku w przypadku, gdy w protokole powypadkowym zamieszczono ustalenia naruszające uprawnienia pracownika, tymczasem w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ wskazał, że "dotychczasowe ustalenia zespołu powypadkowego naruszają uprawnienia pozostałej po śmierci pracownika rodziny, w szczególności żony...", - § 7 ust. 1 pkt 5 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 1 lipca 2009 r. w sprawie ustalania okoliczności i przyczyn wypadków przy pracy z uwagi na okoliczność, że zespół powypadkowy może wystąpić o opinię specjalisty jedynie niezwłocznie po otrzymaniu wiadomości o wypadku, jeżeli okoliczności sprawy budzą jego wątpliwości, tymczasem na etapie sporządzenia protokołu powypadkowego zespół nie miał wątpliwości co do przyczyny zgonu pracownika. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zajęte w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył co następuje: Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016, poz. 1066) kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź aktów wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2016, poz. 718 dalej p.p.s.a.) sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, zgodnie z art. 145 § 1 tej ustawy, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny, konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia przepisów prawa materialnego, bądź przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, albo też do naruszenia przepisów prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, albo stwierdzenia nieważności decyzji. Przystępując do oceny legalności zaskarżonych decyzji i postanowień sąd bada, czy zaskarżona decyzja bądź postanowienie nie naruszają prawa oraz czy zostały wydane w prawidłowo przeprowadzonym postępowaniu. Kierując się powyższymi kryteriami należy stwierdzić, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Decyzja zarówno organu odwoławczego Okręgowego Inspektora Pracy, jak i nakaz wydany w I instancji zostały podjęte na podstawie art. art. 10 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 7 a ustawy z dnia 13 kwietnia 2007 r. o Państwowej Inspekcji Pracy ( t.j. Dz. U. z 2015r. poz. 640 z późn. zmianami ) w związku a treścią § 15 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 1 lipca 2009 r. w sprawie ustalania okoliczności i przyczyn wypadków przy pracy ( Dz. U. 2009.105.870 ). Przepisy te określają obowiązek i tryb ponownego przeprowadzenia postepowania powypadkowego, na wniosek inspektora pracy, uzasadniony faktem naruszenia uprawnień pracowniczych w postępowaniu pierwotnym. Wniosek taki zawiera protokół kontroli postepowania powypadkowego, dotyczącego wypadku jakiemu uległ A. Z. w dniu 16. 03.2015r. ,sporządzony w dniu 25.11.2015r.( k.14 akt adm. ) w wyniku kontroli przeprowadzonej w dniach 26.05; 10.07;14.10;25.11.2015r.. Z pozyskanej przez PIP opinii medycznej Konsultanta Wojewódzkiego ds. chorób zakaźnych wynika jednoznacznie związek przyczynowo skutkowy śmierci A. Z. ( w dniu 24.03.2015 r.) z wypadkiem jakiemu uległ przy pracy w dniu 16. 03. 2015.r. Sporządzony w dniu 31. 03. 2015 r. protokół ustalenia okoliczności i przyczyn wypadku wskazuje na skutek w postaci czasowej niezdolności do pracy na okres 9 dni. Tymczasem jeszcze przed tą datą doszło do zgonu pracownika. Biorąc pod uwagę , że do zranienia doszło przy rozbiórce mięsa , a także charakter rany (rana szarpana ), zadaniem zespołu powypadkowego było uwzględnienie tak istotnego zdarzenia, zwłaszcza, że zgon nastąpił w kilka dni od wypadku, w okresie kiedy pracownik miał orzeczoną czasową niezdolność do pracy wskutek tego wypadku. Powołanie się na treść karty zgonu, w której jako przyczynę zgonu podano zatrzymanie krążenia w żaden sposób nie wyklucza związku przyczynowego pomiędzy zgonem a wypadkiem, któremu zmarły L. Z. uległ przy pracy w dniu 16.03.2016r., dlatego przemilczenie w postepowaniu powypadkowym faktu zgonu pracownika uprawniało Inspektora do sformułowania wniosku o jego ponowne przeprowadzenie. W tych okolicznościach przeprowadzający kontrolę Inspektor Pracy, dysponując dodatkowo opinią medyczną Wojewódzkiego Konsultanta w dziedzinie chorób zakaźnych dr hab. med. A. G. był uprawniony do sformułowania spornego wniosku o ponowne przeprowadzenie postepowania powypadkowego, a wobec niewykonania tego wniosku do wydania w trybie art. 11pkt 6, 6a ustawy o Państwowej Inspekcji Pracy( op.cit. ) nakazu w tym przedmiocie. Postepowanie powypadkowe w sytuacji gdy dochodzi do zgonu pracownika nakłada na pracodawcę szczególne obowiązki przewidziane m. inn. § 14 i § 15 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 1 lipca 2009 r. w sprawie ustalania okoliczności i przyczyn wypadków przy pracy (op. cit ) W myśl § 14 pkt 1. zatwierdzony protokół powypadkowy pracodawca niezwłocznie doręcza poszkodowanemu pracownikowi, a w razie wypadku śmiertelnego - członkom rodziny zmarłego pracownika, o których mowa w § 11 ust. 4, natomiast protokół powypadkowy dotyczący wypadków śmiertelnych, ciężkich i zbiorowych pracodawca niezwłocznie doręcza właściwemu inspektorowi pracy pkt 2). Z kolei § 15 stanowi, że protokół powypadkowy dotyczący wypadków śmiertelnych, ciężkich i zbiorowych, zawierający ustalenia naruszające uprawnienia pracownika albo nieprawidłowe wnioski profilaktyczne, może być zwrócony pracodawcy przez właściwego inspektora pracy, z uzasadnionym wnioskiem o ponowne ustalenie okoliczności i przyczyn wypadku. Treść normatywna tych przepisów jednoznacznie wskazuje na szczególne kompetencje inspektorów pracy w sytuacjach opisanych hipotezą tj., gdy miejsce ma wypadek śmiertelny, ciężki lub zbiorowy. Argumentacja skargi, iż nie doszło do naruszenia uprawnień pracowniczych, a śmierć pracownika mogła być wynikiem schorzenia samoistnego nie zasługuje w żadnej mierze na aprobatę. Po pierwsze uprawnienia pracownicze, co wydawałoby się dość oczywiste, to nie tylko wynikające z trwającego stosunku pracy, ale także takie które powstają po jego ustaniu np. prawo do emerytury, do renty z tytułu niezdolności do pracy, a także prawo do renty rodzinnej po zmarłym pracowniku. Po drugie, zgon pracownika w okresie 8 dni od wypadku, zanim nawet doszło do sporządzenia protokołu powypadkowego, powinien być dostrzeżony przez zespół powypadkowy, a sam związek przyczynowy zbadany w postępowaniu powypadkowym. O ile opinia Wojewódzkiego specjalisty ds. Chorób Zakaźnych nie byłaby dla zespołu powypadkowego dość miarodajna, to stosownie do § 17 pkt 1 ppkt 5 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 1 lipca 2009 r. w sprawie ustalania okoliczności i przyczyn wypadków przy pracy (op. cit ) istnieje możliwość zasięgnięcia i dołączenia do protokołu opinii innych specjalistów. Reasumując stwierdzić należy ,że organ odwoławczy - Okręgowy Inspektor Pracy utrzymując w mocy sporny nakaz z dnia 30 listopada 2015r. nie naruszył ani prawa materialnego ani przepisów postepowania . Organy oby instancji działały na podstawie prawa i w ramach swoich uprawnień określonych art. 1 , art. 10 pkt 1 ppkt 7a, oraz art.33 ust 1 pkt 1 ustawy o Państwowej inspekcji Pracy. Z tych względów skargę jako bezzasadną należało oddalić na podstawie art. 151 p.p.s.a.