III SA/Kr 462/11
WyrokWSA w Krakowie2011-10-25
Skład orzekający: Janusz Kasprzycki, Halina Jakubiec, Grażyna Danielec
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżący spełnił warunki do zwolnienia z należności celnych przywozowych jako mienie przesiedleńcze, biorąc pod uwagę jego pobyty w Polsce i USA oraz sposób ustalenia wartości celnej towarów?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżone decyzje, uznając, że organy celne naruszyły prawo materialne poprzez zbyt wąską interpretację przepisów dotyczących mienia przesiedleńczego. Skarżący podjął wszelkie starania zmierzające do realizacji przesiedlenia, co potwierdza ulokowanie dorobku w Polsce, prowadzenie działalności gospodarczej przez żonę oraz zamiar prowadzenia własnej działalności. Organy błędnie skupiły się jedynie na braku dochodu i krótkich pobytach w Polsce, pomijając te istotne okoliczności. Ponadto, Sąd I instancji wskazał na wadliwość sposobu ustalenia wartości celnej towarów i wyliczenia należności.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Dyrektora Izby Celnej utrzymujących w mocy decyzje Naczelnika Urzędu Celnego, które stwierdziły niedopełnienie przez J. S. warunku zwolnienia z należności celnych przywozowych, podatku akcyzowego i VAT w odniesieniu do mienia osobistego sprowadzonego jako mienie przesiedleńcze. Organy uznały, że skarżący nie spełnił warunku faktycznego przeniesienia miejsca stałego zamieszkania do Polski, opierając się na jego krótkich pobytach w kraju i braku dochodów. Skarżący zarzucił wadliwość decyzji, w tym sposób ustalenia wartości celnej towarów.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uchylił zaskarżone decyzje Dyrektora Izby Celnej oraz poprzedzające je decyzje Naczelnika Urzędu Celnego, orzekł, że uchylone decyzje nie mogą być wykonane, i zasądził od Dyrektora Izby Celnej na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Janusz Kasprzycki Sędziowie WSA Halina Jakubiec (spr.) NSA Grażyna Danielec Protokolant Renata Nowak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 października 2011 r. sprawy ze skarg J. S. na decyzje Dyrektora Izby Celnej z dnia 26 czerwca 2008 r. nr [...] nr [...] w przedmiocie zwolnienia z należności celnych I. uchyla zaskarżone decyzje oraz poprzedzające je decyzje organu pierwszej instancji, II. orzeka, że uchylone decyzje nie mogą być wykonane, III. zasądza od Dyrektora Izby Celnej na rzecz skarżącego J. S. kwotę 9425,- (dziewięć tysięcy czterysta dwadzieścia pięć złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 8 marca 2011r. sygn. akt I GSK 80/10 uchylił zaskarżony przez J. S. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 20 sierpnia 2009r. sygn. akt III SA/Kr 859/08 w sprawie z jego skargi na decyzje Dyrektora Izby Celnej z dnia 26 czerwca 2008r. nr [...] i z dnia 26 czerwca 2008r. nr [...] w przedmiocie określenia kwoty długu celnego oraz kwoty podatku od towarów i usług oraz przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Krakowie.
Wyrok zapadł w następującym stanie faktycznym:
Decyzją z dnia [...] 2008 r., nr [...] (uzupełnioną następnie z urzędu decyzją z dnia [...] 2008 r.) Naczelnik Urzędu Celnego w punkcie 1 rozstrzygnięcia stwierdził niedopełnienie przez J. S. warunku udzielonego zwolnienia z należności celnych przywozowych, podatku akcyzowego i podatku od towarów i usług, w odniesieniu do mienia osobistego zgłoszonego do procedury dopuszczenia do obrotu wg zgłoszenia celnego z dnia [...] 2005 r., SAD [...] (głośniki oraz odśnieżarka, o deklarowanej wartości 50 i 250 USD, a także samochód marki BMW [...], nr nadwozia [...], rok prod. 2004, poj. silnika 2494 cm3, o deklarowanej wartości 30 000 USD). W pkt 2 określił ogólną kwotę długu celnego powstałego w dniu [...] 2005r. w wyniku niedopełnienia przez J. S. jednego z warunków wymaganych do umieszczenia towaru pod procedurą dopuszczenia do obrotu z jednoczesnym zwolnieniem z należności przywozowych w ramach mienia przesiedleńczego wg SAD z dn. [...] 2005r. [...] w wysokości 9863 zł, w pkt 3 określił odsetki od w/w kwoty długu celnego na dzień wydania decyzji w wysokości 2637 zł, w pkt 4 określił ogólną należną do zapłaty kwotę podatku akcyzowego z tytułu importu towaru dopuszczonego do wolnego obrotu wg zgłoszenia celnego SAD [...] z [...] 2005r. w prawidłowej wysokości – 14743 zł, w pkt 5 określił odsetki od w/w kwoty akcyzy na dzień wydania decyzji w wysokości 3941 zł a w pkt 6 określił ogólną należną kwotę podatku VAT z tytułu importu towaru dopuszczonego do wolnego obrotu wg zgłoszenia celnego SAD [...] z [...] 2005r. w prawidłowej wysokości 27325 zł.
Decyzją z dnia [...] 2008 r., nr [...], (uzupełnioną następnie z urzędu decyzją z dnia [...] 2008 r.) Naczelnik Urzędu Celnego w punkcie 1 rozstrzygnięcia stwierdził niedopełnienie przez J. S. warunku udzielonego zwolnienia z należności celnych przywozowych, podatku akcyzowego i podatku od towarów i usług, w odniesieniu do mienia osobistego zgłoszonego do procedury dopuszczenia do obrotu wg zgłoszenia celnego z dnia [...] 2006 r., SAD [...] (samochód osobowy marki Chrysler [...], nr nadwozia: [...], rok prod. 2004, poj. silnika 3498 cm3, o deklarowanej wartości 25 000 USD; maszyna do mycia pod ciśnieniem, o deklarowanej wartości 250 USD). W pkt 2 decyzji organ określił ogólną kwotę długu celnego powstałego w dn. [...] 2006r, w wyniku niedopełnienia przez J. S. jednego z warunków wymaganych do umieszczenia towaru pod procedurą dopuszczenia do obrotu z jednoczesnym zwolnieniem z należności przywozowych w ramach mienia przesiedleńczego wg SAD z [...] 2006r. nr [...] w wysokości 8507 zł, w pkt 3 określił odsetki od w/w kwoty długu celnego na dzień wydania decyzji w wysokości 1979 zł, w pkt 4 określił ogólną należną do zapłaty kwotę podatku akcyzowego z tytułu importu towaru dopuszczonego do wolnego obrotu wg zgłoszenia celnego SAD [...] z [...] 2006r., w prawidłowej wysokości 23915 zł, w pkt 5 określił odsetki od w/w kwoty akcyzy na dzień wydania decyzji w wysokości 5564 zł a w pkt 6 określa ogólną należną kwotę podatku VAT z tytułu importu towaru dopuszczonego do wolnego obrotu wg zgłoszenia celnego SAD [...] z [...] 2006r., w prawidłowej wysokości 25993 zł.
W uzasadnieniach obu wspomnianych decyzji Naczelnik Urzędu Celnego stwierdził, że zaimportowany z USA towar objęty wskazanymi wyżej zgłoszeniami celnymi został dopuszczony do wolnego obrotu ze zwolnieniem z należności celnych przywozowych jako mienie przesiedleńcze. W wyniku przeprowadzonych czynności kontrolnych organ I instancji ustalił, że J. S. w okresie roku od dnia 17 sierpnia 2005 r. (to jest od deklarowanego dnia przeniesienia swojego miejsca stałego zamieszkania z USA na obszar celny Wspólnoty) przebywał na obszarze celnym Wspólnoty łącznie 55 dni. W konsekwencji organ I instancji uznał, że strona nie spełniła określonego w rozporządzeniu Rady (EWG) nr 918/83 z dnia 28 marca 1983 r. ustanawiającego wspólnotowy system zwolnień celnych (Dz. Urz. WE Nr L 105 z dnia 23 kwietnia 1983 r., str. 1; polska wersja językowa – Dz. Urz. UE Wydanie Specjalne – Rozdział 2, Tom 1, str. 419, ze zm.; dalej powoływane jako: rozporządzenie nr 918/83) warunku zwolnienia z należności celnych przywozowych, polegającego na faktycznym przeniesieniu swego miejsca stałego zamieszkania na obszar celny Wspólnoty. Skutkowało to określeniem należności celnych
i podatkowych z tytułu importu towarów objętych wspomnianymi zgłoszeniami celnymi.
J. S. złożył odwołania od obu powyższych decyzji organu I instancji.
Decyzjami z dnia 26 czerwca 2008 r., nr [...] i nr [...], Dyrektor Izby Celnej utrzymał w mocy decyzje organu I instancji. Organ odwoławczy uznał, że ustalone w sprawie okoliczności nie pozwalają przeciętnemu obserwatorowi na wyciągnięcie wniosków, że wskazywana przez stronę miejscowość (B) jest głównym ośrodkiem działalności strony, tak aby można mówić o zamieszkaniu. Organ stwierdził, że J. S. nie składał żadnych deklaracji podatkowych za lata 2005 i 2006, co potwierdza brak osiągania dochodu w Polsce, w okresie 18 sierpnia 2005 r. – 6 marca 2007 r. przebywał w Polsce zaledwie 31 dni, co zostało potwierdzone przez władze celne USA, które przekazały informacje dotyczące dat przekroczeń granicy USA. Oznaczało to, że J. S. faktycznie nie przesiedlił się do Polski. O braku sprzyjających okoliczności do przeniesienia przez stronę jej "centrum życiowego" na obszar Wspólnoty może też świadczyć wyjaśnienie J. S., że leczył i leczy się w USA z uwagi na ważne ubezpieczenie zdrowotne, gdyż w Polsce nie byłby w stanie pokryć kosztów leczenia.
J. S. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargi na powyższe decyzje organu odwoławczego.
Podniósł w nich, że zaskarżone decyzje nie są słuszne, daleko krzywdzące i powinny zostać uchylone. Naruszają powołane przepisy prawa. Organ odwoławczy nie poczynił żadnych nowych ustaleń ani wykładni prawa skutkujących brakiem aktualności argumentów strony zaprezentowanych w odwołaniu. Zaskarżone decyzje są w istocie powieleniem pierwotnych decyzji. Ponadto zarzucił, że to urzędnicy celni sugerowali skarżącemu wpisanie ceny poszczególnych składników mienia przesiedlenia w tym samochodów. W rzeczywistości ich cena rynkowa jest o wiele niższa, o czym świadczą dołączone do skargi dokumenty. W szczególności dołączył do skarg "zamówienie detaliczne na pojazd używany" z uwierzytelnionym tłumaczeniem. Z dokumentów tych wynika, że zostało zamówienie złożone przez skarżącego
- w dniu [...] 2005 r. na pojazd rocznik 2004, marka Chrysler model [...], numer vin [...] łączna cena pojazdu 8200 USD,
- w dniu [...] 2004 r. na pojazd rocznik 2004, marka BMW, model [...], numer vin [...], łączna cena pojazdu 9100 USD.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie połączył do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy ze skarg na obie decyzje organu odwoławczego z dnia 26 czerwca 2008 r. w trybie art. 111 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. Nr 153 poz.1270 z późn. zm. , zwanej dalej p.p.s.a. ) postanowieniem podjętym w dniu 28 stycznia 2009 r.
Wyrokiem z dnia 20 sierpnia 2009r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w punkcie 1/ uchylił zaskarżone decyzje oraz poprzedzające je decyzje organu I instancji - w części w zakresie rozstrzygnięć zawartych w punktach 2, 3, 4, 5, 6 decyzji organu I instancji, w punkcie 2/ określił, że decyzje uchylone w powyższym zakresie nie mogą być wykonywane i w punkcie 3/ zasądził koszty postępowania na rzecz J. S.
W uzasadnieniu powyższego wyroku Sąd I instancji wyjaśnił, że skargi zasługują na uwzględnienie w części podnoszonych w nich zarzutów.
Na wstępie Sąd rozważył, czy organ zasadnie przyjął, że skarżący nie spełniał warunków uprawniających go do zwolnienia od należności celnych w ramach operacji uprzywilejowanej.
Sąd I instancji szczegółowo przedstawił warunki prawne do uzyskania zwolnienia z należności celnych przywozowych w odniesieniu do mienia przesiedleńczego, skonfrontował je z ustaleniami organu co do okoliczności faktycznych sprawy i uznał, że skarżący nie przeniósł swojego centrum życiowego do Polski w deklarowanym czasie, a zatem "nieuzasadnione są zarzuty skarg dotyczące wadliwości decyzji przez przyjęcie, że nie został spełniony podstawowy warunek przeniesienia stałego miejsca zamieszkiwania przez skarżącego z państwa trzeciego na teren Wspólnoty." Sąd I instancji uznał natomiast za uzasadnione zarzuty dotyczące sposobu ustalenia wartości celnej towarów i wyliczenia na tej podstawie należnego cła, podatku akcyzowego oraz podatku VAT. Sąd I instancji przypomniał o obowiązku wyczerpującego rozpatrzenia materiału dowodowego (art. 187 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - tekst jednolity: Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60, ze zm.). Sąd podniósł, że organy celne, wskazując jako podstawę swych działań art. 31 rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 z dnia 12 października 1992 r. ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny (Dz. Urz. WE Nr L 302 z dnia 19 października 1992 r., str. 1; polska wersja językowa – Dz. Urz. UE Wydanie Specjalne – Rozdział 2, Tom 4, str. 307, ze zm.; dalej powoływane jako: WKC), winny dokonać ustalenia wartości celnej towaru w oparciu o "dane dostępne w kraju importu". Tymczasem w niniejszej sprawie organy celne odwołały się do wartości zadeklarowanej w zgłoszeniach. Ponadto, organ nie wskazał i nie uzasadnił w decyzji, jaki kurs dolara został przyjęty do określenia wartości celnej towaru.
Sąd wyjaśnił, że powodem uchylenia zaskarżonych decyzji oraz poprzedzających je decyzji organu I instancji zawartych w p. 2-6 było naruszenie przez organy celne przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy.
Wyrok Sądu pierwszej instancji stał się przedmiotem skargi kasacyjnej J. S. do Naczelnego Sądu Administracyjnego, w której zaskarżył orzeczenie w części, w której Sąd nie uchylił zaskarżonych decyzji oraz poprzedzających ich decyzji organu I instancji również w części w zakresie rozstrzygnięć zawartych w punkcie 1. decyzji organu I instancji. Wniósł o uchylenie wyroku w zaskarżonej części i przekazanie sprawy Sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania, ewentualnie o uchylenie wyroku w zaskarżonej części i rozpoznanie skargi, a także o zasądzenie na swoją rzecz kosztów postępowania.
Zaskarżonemu wyrokowi wnoszący skargę kasacyjną zarzucił: naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię pojęcia stałego miejsca zamieszkania w rozumieniu art. 2 rozporządzenia nr 918/83, a tym samym przyjęcie, iż J. S. faktycznie nie przeniósł swojego stałego miejsca zamieszkania z USA na terytorium Polski, podczas gdy takie faktyczne przeniesienie stałego miejsca zamieszkania J. S. z USA na terytorium Polski nastąpiło. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej skarżący przedstawił analizę pojęcia "miejsca zamieszkania" w systemie prawa polskiego i wskazał, że musi być ono rozumiane w takim znaczeniu, jakie pojęciu temu nadaje art. 25 Kodeksu cywilnego. Wyjaśnił znaczenie pojęć corpus i animus i wskazał, że oba te elementy, jeśli chodzi o pobyt skarżącego w Polsce, istniały. Wyjaśnił dlaczego skarżący nie mógł przebywać stale w Polsce, chociaż miał i ma zamiar stałego pobytu na terytorium RP. Wskazał okoliczności świadczące o tym, że centrum życiowe skarżącego jest w Polsce, a nie w USA. Zdaniem wnoszącego skargę kasacyjną, wskazane okoliczności świadczą o spełnieniu wszystkich przewidzianych prawem warunków do zwolnienia celnego.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną Dyrektor Izby Celnej wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej oraz o zasądzenie na swoją rzecz kosztów postępowania wraz z kosztami zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
Na rozprawie pełnomocnik skarżącego wyjaśnił ponownie zakres zaskarżenia i wskazał, że zaskarża wyrok w zakresie punkcie 1, nie zaskarża tej części wyroku, którą uchylono zaskarżone decyzje i decyzje I instancji w częściach dotyczących punktów 2 - 6.
W następstwie rozpoznania skargi kasacyjnej Naczelny Sąd Administracyjny wydał opisany na wstępie wyrok, w uzasadnieniu wyjaśniając, że zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm., dalej zwanej p.p.s.a.) Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, a z urzędu bierze pod rozwagę jedynie nieważność postępowania, która ma miejsce w sytuacjach określonych w art. 183 § 2 pkt 1 - 6 p.p.s.a. Zgodnie z art.186 p.p.s.a. w razie stwierdzenia nieważności postępowania Naczelny Sąd Administracyjny uchyla wyrok także w części niezaskarżonej. Sytuacja taka w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego miał miejsce w niniejszej sprawie, zatem rozpoznając sprawę Sąd ten wyszedł poza granice skargi kasacyjnej.
Naczelny Sąd Administracyjny zauważył, że decyzje organu I instancji składały się z 6 punktów. Punkty pierwsze (1.) obu decyzji przesądzały zasadę rozstrzygnięć. Organ stwierdził w tych punktach obu decyzji, iż skarżący nie dopełnił warunku udzielonego mu zwolnienia z należności celnych i podatkowych. W punktach 2 - 6 organ określił wysokość poszczególnych zobowiązań i odsetek. Organ II instancji utrzymał obie decyzje w mocy w całości. Skarga do Sądu I instancji objęła w całości obie decyzje II instancji.
Sąd I instancji uchylił zaskarżone decyzje (II instancji) oraz poprzedzające je decyzje I instancji w części w zakresie rozstrzygnięć zawartych w punktach 2 - 6 decyzji organu I instancji. Naczelny Sąd Administracyjny zauważył jednak, że wyrok Sądu I instancji nie zawiera rozstrzygnięcia co do nieuchylonych części decyzji, bowiem nie rozstrzyga o oddaleniu skarg co do tych części (punktów 1.) wielopunktowych decyzji, które nie zostały uchylone. Rozstrzygnięcia zawarte w punktach pierwszych decyzji organu I instancji, utrzymane w mocy decyzjami organu odwoławczego, pozostały zatem nieuchylone, a jednocześnie skarga co do nich nie została oddalona. Uzasadnienie tak skonstruowanego wyroku wskazuje, co prawda, że intencją Sądu było oddalenie skargi co do rozstrzygnięcia objętego punktem pierwszym decyzji I instancji i rozstrzygnięcia organu II instancji utrzymującego w mocy punkt pierwszy decyzji, jednak sentencja wyroku nie zawiera rozstrzygnięcia co do punktu pierwszego decyzji I instancji i tej części decyzji II instancji, która utrzymuje w mocy ten punkt. Naczelny Sąd Administracyjny zauważył przy tym, że nie jest dopuszczalne uzupełnienie rozstrzygnięcia zawartego w sentencji fragmentami uzasadnienia. W tym stanie rzeczy zachodzi oczywista sprzeczność między zakresem sentencji i uzasadnienia, a to powoduje, że sprawa została wadliwie rozpoznana i wyrok jako całość jest wadliwy. Zauważył też, że w punktach 1. obu decyzji rozstrzygnięta jest sama zasada odpowiedzialności za należności celne i podatkowe. Dopiero po jej przesądzeniu możliwe jest obliczanie rodzaju i wysokości należności. Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie nie zawiera rozstrzygnięcia co do tej najważniejszej kwestii (zawartej w punktach pierwszych obu decyzji), na której opierają się dalsze rozstrzygnięcia zawarte w decyzji. Sentencja wyroku, po połączeniu obu skarg na wielopunktowe decyzje do wspólnego rozpoznania, jest bardzo niejasna, a sprzeczność między sentencją a uzasadnieniem sprzyja wadliwemu rozumieniu rozstrzygnięcia. Z treści skargi kasacyjnej skierowanej przeciwko rozstrzygnięciu Sądu I instancji wynika, że w istocie kasator zwalcza zasadę odpowiedzialności za należności celne i podatkowe.
Naczelny Sąd Administracyjny zauważył, że w postępowaniu sądowoadministracyjnym ( inaczej niż w postępowaniu cywilnym, gdzie można wnieść nowy pozew, co do nierozstrzygniętej części żądania) w przypadku braku rozstrzygnięcia o całości skargi nie istnieje możliwość ponownego wystąpienia przez stronę do sądu, ze skargą na tę część decyzji, bowiem termin do zaskarżenia już minął. Z powodu wadliwego działania Sądu strona byłaby wówczas trwale pozbawiona prawa do sądu, a jej skarga pozostałaby częściowo nierozpoznana i to w sytuacji, gdy postępowanie administracyjne ma toczyć się dalej na skutek wyroku sądu. Naczelny Sąd Administracyjny zaprezentował z tego względu pogląd, że postępowanie zakończone wyrokiem, którego sentencja pozbawiona jest rozstrzygnięcia co do zasady tj. co do niedopełnienia warunku zwolnienia z należności celnych i podatkowych, jest dotknięte wadliwością powodującą nieważność postępowania, o której mowa w art. 183 § 2 pkt 5 p.p.s.a. Pozostawienie tak sformułowanej, niekompletnej sentencji w obrocie prawnym, pozbawia stronę możliwości obrony praw tj. pozbawia stronę prawa do uzyskania rzeczywistej kontroli sądowej całej decyzji administracyjnej. W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że zachodzi nieważność postępowania spowodowana pozbawieniem strony możności obrony jej praw, które polegało na nierozpoznaniu zasadniczej części skargi. Mając to na względzie Sąd ten na podstawie art. 185 § 1 w zw. z art. 186 i art. 183 § 1 i § 2 pkt 5 p.p.s.a. uchylił wyrok Sądu I instancji w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Krakowie ze wskazaniem, że rozpoznając sprawę ponownie Sąd I instancji rozpozna i rozstrzygnie o całości zaskarżonych decyzji oraz sformułuje sentencję wyroku w taki sposób, aby każda zaskarżona decyzja została oceniona oddzielnie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie rozpatrując sprawę ponownie, zważył co następuje :
Na wstępie należy podkreślić , że uchylając zaskarżony wyrok tut. Sądu z dnia 20 sierpnia 2009r. , Naczelny Sąd Administracyjny kierował się przesłankami stanowiącymi podstawę stwierdzenia nieważności , a zatem niezależnymi od zarzutów skargi kasacyjnej i jej zakresu. Z tego powodu Naczelny Sąd administracyjny nie sformułował żadnych wiążących wskazań w trybie art. 190 p.p.s.a. co do wykładni przepisów mających zastosowanie do merytorycznego rozstrzygnięcia rozpatrywanej sprawy. W szczególności nie mógł odnieść się do zarzutów kasatora dotyczących dokonanej przez organy interpretacji pojęcia "przesiedlenia " , jak i oceny ustalonego przez organy stanu faktycznego sprawy , jako spełniającego lub nie kryteria uzasadniające subsumcję iż okoliczności te pozwalają na zastosowanie procedury zwolnienia z należności celnych przywozowych , podatku akcyzowego i podatku od towarów i usług , w odniesieniu do mienia osobistego zgłoszonego przez skarżącego jako mienie przesiedleńcze .
Z tego względu tut. Sad przy ponownym rozpoznaniu obowiązany był ocenić cały zgromadzony w sprawie materiał dowodowy i argumentację organu oraz skarżącego , z punktu widzenia zgodności zaskarżonych decyzji z prawem, do czego obliguje przepis art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych 9 Dz. U. Nr 153 poz. 1269 z późn. zm. ).
Zasadniczą kwestią sporną w sprawie jest to , czy skarżący spełnił warunki do zwolnienia go z należności celnych przywozowych, w ramach operacji uprzywilejowanej , co przesądza o zwolnieniu także z należności podatkowych.
Jednakże na wstępie tych rozważań należy zauważyć , że przy ponownym rozpoznaniu organ w pierwszej kolejności powinien zbadać i rozważyć , czy z uwagi na upływ czasu od daty dokonania zgłoszenia celnego, zachodzą przesłanki zachodzą przesłanki do orzekania w zakresie długu celnego ( art. 221 ust. 3 WKC ). Dopiero przy stwierdzeniu , że takie przeszkody nie istnieją należy , przy ponownym rozstrzygnięciu , wziąć pod uwagę , że zgodnie z art.6 rozporządzenia Rady ( EWG ) Nr 918 / 83 ( w/w ) okres wprowadzenia mienia przesiedlenia do swobodnego obrotu wynosi 12 miesięcy . Z treści tego przepisu jednoznacznie wynika, że proces przesiedlenia jest traktowany jako rozciągnięty w czasie, a równocześnie ograniczony tym właśnie terminem 12 miesięcy . Termin ten należy rozumieć w ten sposób, że osoba przesiedlająca się z jednej strony dokonuje likwidacji swojego mienia za granicą , a z drugiej strony organizuje swoje centrum życiowe, jak w rozpatrywanej sprawie , w Polsce. Oczywistym jest , że w tym samym czasie tj. w ciągu 12 miesięcy osoba ta podróżuje pomiędzy swoim dotychczasowym miejscem zamieszkania a nowym miejscem zamieszkania, co oznacza , że nie można jej czynić zarzutu z tego powodu ile czasu spędza w jednym lub w drugim miejscu, zwłaszcza, że żaden przepis prawa nie stanowi o konieczności spędzenia w miejscu przesiedlania jakiegoś minimalnego okresu czasu.
Z akt sprawy wynika że skarżący w okresie przesiedlenia, podczas pobytu w dotychczasowym miejscu zamieszkania uległ wypadkowi, mianowicie wiosną 2006r., wskutek poślizgnięcia się na oblodzonym chodniku doznał kontuzji, która spowodowała odnowienie wcześniejszych dolegliwości kręgosłupa i spotęgowała inne dolegliwości , powodując nagłe pogorszenie stanu zdrowia.
Zdarzenie to wywarło wpływ na proces przesiedlenia polegający na tym , że skarżący zmuszony był więcej czasu spędzać w USA gdzie zdarzył się wypadek i gdzie ze względu na posiadane tam ubezpieczenie mógł korzystać z pomocy lekarskiej.
Biorąc pod uwagę , że żaden przepis prawa nie formułuje kryteriów czasowych dotyczących przebywania w miejscu przesiedlenia lub w dotychczasowym miejscu zamieszkania, istotnym jest czy skarżący podjął wszelkie starania i czynności zmierzające do realizacji przesiedlenia.
W rozpatrywanym przypadku znaczenie ma fakt , że skarżący ulokował swój dorobek w Polsce w sposób wskazujący na to , że organizuje sobie swoje sprawy życiowe takie jak miejsce zamieszkania oraz podstawy prowadzenia działalności gospodarczej poprzez budowę zakładu opiekuńczo leczniczego w B. Ważną i podlegającą ocenie organów kwestią jest okoliczność, że żona skarżącego prowadzi działalność gospodarczą w Polsce , mianowicie prowadzi pensjonat w Z, co pozwala na określenie źródeł utrzymania skarżącego w Polsce.
Organ okolicznościom tym nie przypisał żadnego znaczenia, pomijając je skupiając się wyłącznie na fakcie braku dochodu w Polsce oraz nazbyt krótkich, w jego ocenie, pobytach w Polsce. Przypisując jedynie tym okolicznościom znaczenie dla oceny czy nastąpiło przesiedlenie skarżącego w rozumieniu nart. 6 rozporządzenia Rady (EWG) nr 918/83, organy naruszyły ten przepis przez nazbyt wąską jego interpretację , co stanowi naruszenie prawa materialnego uzasadniające uchylenie zaskarżonych decyzji na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p. p. s. a., wzw. Z art. 135 p.p.s.a.
O kosztach orzeczono na mocy art. 200 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło